Skip to main content

Full text of "Psałterz Dawidów"

See other formats


This is a digital copy of a book that was preserved for generations on library shelves before it was carefully scanned by Google as part of a project 
to make the world's books discoverable online. 

It has survived long enough for the copyright to expire and the book to enter the public domain. A public domain book is one that was never subject 
to copyright or whose legał copyright term has expired. Whether a book is in the public domain may vary country to country. Public domain books 
are our gateways to the past, representing a wealth of history, culture and knowledge thafs often difficult to discover. 

Marks, notations and other marginalia present in the original volume will appear in this file - a reminder of this book's long journey from the 
publisher to a library and finally to you. 

Usage guidelines 

Google is proud to partner with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to the 
public and we are merely their custodians. Nevertheless, this work is expensive, so in order to keep providing this resource, we have taken steps to 
prevent abuse by commercial parties, including placing technical restrictions on automated ąuerying. 

We also ask that you: 

+ Make non- commercial use of the file s We designed Google Book Search for use by individuals, and we reąuest that you use these files for 
personal, non-commercial purposes. 

+ Refrainfrom automated ąuerying Do not send automated ąueries of any sort to Google's system: If you are conducting research on machinę 
translation, optical character recognition or other areas where access to a large amount of text is helpful, please contact us. We encourage the 
use of public domain materials for these purposes and may be able to help. 

+ Maintain attribution The Google "watermark" you see on each file is essential for informing people about this project and helping them find 
additional materials through Google Book Search. Please do not remove it. 

+ Keep it legał Whatever your use, remember that you are responsible for ensuring that what you are doing is legał. Do not assume that just 
because we believe a book is in the public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other 
countries. Whether a book is still in copyright varies from country to country, and we can't offer guidance on whether any specific use of 
any specific book is allowed. Please do not assume that a book's appearance in Google Book Search means it can be used in any manner 
any where in the world. Copyright infringement liability can be ąuite severe. 

About Google Book Search 

Google's mission is to organize the world's Information and to make it universally accessible and useful. Google Book Search helps readers 
discover the world's books while helping authors and publishers reach new audiences. You can search through the fuli text of this book on the web 

at http : //books . google . com/| 



Digitized by 



Google 



Digitized by 



Google 





\ 







V. I \ Digitizery Google U ^B 



/ / 



Digitized by 



Google 



/m; 



POMNIKI PIŚMIENNICTWA POLSKIEGO. 



Digitized by VjOOQIC 



Digitized by 



Google 



POMNIKI PIŚMIENNICTWA POLSKIEGO 

WYDAWANE PRZEZ 

JÓZEFA ZAKRZEWSKIEGO 



(MIKOŁAJ REJ Z NAGŁOWIC) 

PSAŁTERZ DAWIDÓW 



WYDAŁ 



STANISŁAW PTA8ZYCKI 



-*^f®^^ 



PETERSBURG 

KSIĘGARNIA K. ORENDYSZYŃSKIBGO 
1901. 



Digitized by VjOOQIC 






HARVARD 



■t/.\i..^L. 



KRAKÓW. DRUKARNIA UNIWRR8YTRTU JAGIBŁŁOŃSKIBOO 

pod sars^em Jósefa Filipowikiego. 



Digitized by 



Google 



Trzecieski w Żywocie i sprawach Mikołaja Reja 
wspomniał, źe Rej ^przełożył psałterz Dawidów i z mo- 
dlitwami, który też bardzo radzi ludzie i czytali i śpie- 
wali". Turnowski, wydając w r. 1605 psalmy w prze- 
kładzie M. Rybińskiego, powiedział: 

Kej zaczął Sauromatom wykrzyka^d psalm Boski, 
Który w tak foremny rym ujął Kochanowski. 

Dla późniejszych biografów Reja i bibliografów 
polskich Psałterz ten stał się zagadką trudną do roz- 
wiązania i wywołał cały szereg przypuszczeń i domy- 
słów (zob. Estreicher Bibliografia T. XV p. w. Dawid). 
Prof. A. Bełcikowski jeszcze w r. 1864 uznał za Psał- 
terz Reja egzemplarz Biblioteki Głównej w Warszawie 
(obecnie Uniwersyteckiej) i porównując go z opisem 
Jochera (Obraz bibliograficzny N. 2381), przyszedł do 
wniosku, źe „Psałterz Biblioteki Głównej i Jochera są 
jednym i tym samym, tylko widać są to różne wy- 
dania (Ze studyów nad literaturą polską, str. 18). 

Lelewel znał dwa egzemplarze tego Psałterza — 
Puławski i Warszawski — i podług pierwszego podał 
tytuł (Obraz bibliograficzny I, 113). Tytuł ten zupełnie 
się zgadza z podanym przez Jochera, ilość jednak kart 
jest różną. Lelewel podaje liczbowanych kart 226, Jo- 
cher 220 i wykazuje brak jednej liczbowanej. Nowsi 
bibliografowie nie znają żadnego z tych egzemplarzy. 

Psałterz, Reja. 



Digitized by 



Google 



VI 



P. Wierzbowski ani w katalogu Biblioteki Głównej, 
ani w dalszych tomach Bibliografii Polskiej w. XVI 
nie zna ani warszawskiego ani puławskiego Psałterza. 
Estreicher (Bibliografia t. XV str. 66 — 67) podaje opis 
tego Psałterza, podług Lelewela i Jochera, ilość kart 
oznacza 226, przyczem zaznacza, źe liczba listów, po- 
dana u Jochera odmiennie, bo 220, jest błędem dru- 
karskim. O dwóch wydaniach już nic nie wspomina, 
jak również nie wskazuje, czy te egzemplarze docho- 
wały się do naszych czasów. W ten więc sposób przy- 
puszczenie Dra A. Bełcikowskiego o dwóch odmiennych 
edycyach dotąd nie zostało stwierdzonem, a egzempla- 
rze, znane Lelewelowi, Jocherowi i Bełcikowskiemu 
zostały zapomniane. Obydwa jednak te Psałterze do 
dnia dzisiejszego spoczywają spokojnie we właściwych 
im książnicach. Egzemplarz, opisany przez Dra A. Beł- 
cikowskiego, znajduje się i obecnie w Bibliotece Uni- 
wersyteckiej (b. Głównej) w Warszawie (znak 42 16. 
8. 16), został on jednak pominięty w katalogu p. Wierz- 
bowskiego zapewne dlatego, że brak mu tytułu. Poró- 
wnanie tego Psałterza z opisem Jochera przekonywa, 
źe Jocher posiadał niewątpliwie inny egzemplarz, który 
był drugiem wydaniem tegoż Psałterza, którego ślady 
już zaginęły. 

Psałterz warszawski przez czas dłuższy był w Pe- 
tersburgu. W obawie, że i ten jedyny egzemplarz może 
zaginąć, postanowiliśmy dokonać jego przedruku, jako 
pomnika z połowy w. XVI niezmiernej wagi. Kiedy 
już druk Psałterza był ukończony, trafem odnaleźliśmy 
i Psałterz puławski, w egzemplarzu znanym Jocherowi, 
Psałterz ten posiada tytuł podany przez Lelewela i Jo- 
chera, ilość listów licżbowanych taką, jak podał Jo- 
cher — 220, a nie 226, jak ma Lelewel. Omyłka Le- 



Digitized by 



Google 



VII 



lewela powstała stąd, że tytuł podał podług egzempla- 
rza puławskiego, a ilość kart podług warszawskiego. 
Egzemplarz puławski przechowuje się tam, gdzie i cała 
biblioteka puławska, w Muzeum XX. Czartoryskich 
w Krakowie. Psałterz Puławski dopełnia znacznie war- 
szawski i zarazem potwierdza przypuszczenie Dra Beł- 
cikowskiego, że to są dwa wydania jednego i tego 
samego dzieła. W obydwóch egzemplarzach brak miej- 
sca i daty druku, tłumacz nieoznaczony. Określenie 
czasu wydania przez to jest utrudnionem niezmiernie. 
Egzemplarz puławski ma dedykacyę królowi Zygmun- 
towi; ale któremu? Jeżeli pierwszemu, to może to jest 
przedruk późniejszy i z tego powodu został pominięty 
w Bibliografii p. Wierzbowskiego. Kwestyę chronolo- 
giczną rozstrzyga stanowczo przypisek ręczny na odwr. 
listu 77 w egzemplarzu puławskim, w tych słowach: 
Jacobus Limax possidet me. Sum Jacobi Limacis Anno 
Dni 1552. Niema więc obecnie najmniejszej wątpliwości, 
że mamy przed sobą wydanie z pierwszej połowy 
wieku XVI. 

Egzemplarz puławski ma tytuł, którego podobiznę 
podajemy; na odwrocie tytułu rozpoczyna się dedy- 
kacya królowi Zygmuntowi; karta 2 nieliczbowana ma 
sygn. Aij ; 3 — Aiij — na niej się kończy dedykacya 
i zaczyna się: Ku temu, coby miał wolą czyść ty ksiąszki. 
Końca tych wierszy niema. Brakuje jednej karty, jak 
w egzemplarzu Jochera, z końcem wierszy i jednej 
z psalmem pierwszym. Listu I-go liczb, niema. Tekst 
zaczyna się od listu 2 z końcem modlitwy do ps. 1 
i początkiem psalmu 2. Brak listów 5 i 12. List 217 
ma sygn. Ee^, następne liczbowane karty, 218 — 220 
są bez sygnatur. Na k. 220 u dołu Modlitwa, kustosz 
— wssec — na odwrocie Wszechmogący itd., kustosz — 



Digitized by 



Google 



VIII 



nie; następnie brak 2 kartek, poczem następuje karta 
nieliczbowana z sygn. Ffij i napis u góry: Regestr. 
Regestr zaczyna się od ps. 17. Ostatnia sygn. Ffv, 
potem 2 k. nieliczb. i bez sygn.; kończy się na rege- 
strze psalmu 150. Podług tego obrachunku brakuje na 
końcu jednej karty, na której mogła byd data druku 
lub znak drukarski. 

Egzemplarz warszawski zgadza się zupełnie z opi- 
sem Dra M. Bełcikowskiego. Rozpoczyna się od listu 11, 
sygn. Ciij, którego podobiznę podajemy, zawierający 
koniec ps. 7 i początek 8. Ostatni list z sygn. Ffy — 
222; potem następują bez sygn. 224 — 226 i egzemplarz 
urywa się na ps. 148. Kustosz ostatniej str. — nyach a. 

Psałterz ten, jak to już zaznaczył Jocher, jest. 
wolną parafrazą parafrazy Jana Campensis (van den 
Campen), przyjaciela Dantyszka, profesora języka he- 
brajskiego w Loyanium, który w r. 1534 krótko bawił 
w Polsce, będąc wezwany do Krakowa przez biskupa 
Piotra Tomickiego. Parafraza Jana Campensis druko- 
waną była w Krakowie w r. 1532 p. t.: Psalmorum 
omnium iuxta hebraicam veritatem paraphrastica inter- 
pretatio. Dla porównania polskiego wydania z łacińskim 
wzorem zamieszczamy w dodatkach dwa psalmy z wy- 
dania krakowskiego podług egzemplarza Biblioteki Pu- 
blicznej w Petersburgu. Z dwóch zaś wydań polskiej 
parafrazy podajemy podobizny kilku kart, które dają 
dostateczne wyobrażenie o różnicach obydwu wydań. 
Egzemplarz puławski względnie do warszawskiego jest 
edycyą pierwszą (oznaczamy A), warszawski zaś drugą 
(B). Cały tekst wydrukowany jest podług edycyi B, 
ustępy zaś brakujące w tej edycyi, podajemy podług 
edycyi A. Ze względu, że egzemplarz puławski odna- 
leźliśmy już po wydrukowaniu całego tekstu podług 



Digitized by 



Google 



psałterza warszawskiego, ustępy z A podajemy z pa- 
ginacyą tą samą, jaka jest i w B, dodajemy tylko przy 
liczbach stron gwiazdkę. 

Dołączamy podobizny w reprodukcyi cynkogra- 
ficznej. 

Klisze cynkograficzne wykonane zostały z egzem- 
plarza warszawskiego w zakładzie Weiermanna w Pe- 
tersburgu, a z egzemplarza puławskiego u p. Z ad raziła 
w Krakowie. 

Korektę podług egzemplarza warszawskiego ła- 
skawie przeprowadził p. Br. Epimach-Szypiłło, biblio- 
tekarz uniwersytecki w Petersburgu. 



Stan. Ptassycki, 

Petersburg. W marcu 1901. 



Digitized by 



Google 



Digitized by VjOOQIC 



Psałterz Dawi- 

dów, który snadź jest prawy fun- 
dament wszytkiego pisma krze- 
scijańskiego, teraz nowo prawie 
na polski język przełożon, acz nie 
jednakością słów, co być niemoże, 
ale iż wżdy położenie rzeczy 
w każdem wierszu wed- 
ług łacińskiego ięzy- 
ka Sie zamyka V 



^ Przytem też argument, to jest wyrozu- 
mienie rzeczy, o czem prorok mówił, jest 
przed każdem psalmem krotce 
napisan. 
fC Prz3rtem też za każdem psalmem jest na- 
pisana modlitwa krótkiemi słowy według 
podobieństwa onegoż psalmu. 

Regestr tych ksiąg na końcu najdziesz, 
czcicielu uczciwy, tobie po- 
trzebnych. 



Digitized by 



Google 



Digitized by VjOOQIC 



lebtttf lofata (iowco bj)ć memo^c/ 
fś ftc sómpfa */ 

jr pw«m t<i Argument to fefl wpro^m 

p<tife m^fioątm ^on^monaitK^ł 

prjf t> f oj^em Pfclnitm ttotąt 

ndpifan* 

pi&na modlitwa krotkienit flowir ipcdtus 
t>odobten(łw» onegos '^faimu. 



Digitized by 



Google 



Digitized by VjOOQIC 



&MM»i fSti?# II 

Bmint t>mu 

9lmmtnt ®rmj). 

viitft'n<a piawego nimtii^iiAto (te to sn^e^p 
to p tD 3<rtti4'l(m/p <}tffU po^efa mtoDston^ 
fbfo pti<i ^oreW p <4fopait ^05 "mil^ 

C:a(fi<« 4 wfl^ę ii4o mflp PAnf< tefonicPM 
niiffrtfe jcfi rofprofToni i9Mmo|no(|£o8tt 
fć tofdftrp c|o<itp f woftp/po ti>f|ptR(9 
2fftmV4 n4prscbnftpff( f()( ^4A c^watp m4^y 
^am ftootego fjńrtftpp ftpte fU 9f4ittt4t 
n4 nkb(<, 

^oronfe 5|f4((f nft»innprfi/4fn4^ ieffras 
I f^cpc^/ ^Mr{(^ foMe i4 oltotii ptytMo 
ii<fpr|pto(<(fom f«oim/«r4tit(y < t»ttf<9 toki 
ttiojMfcffooit, 



Podług egzemplarza puławskiego. 



Digitized by 



Google 




^fd fi»oicb*gdy Ęj fedtto cfebfc nad wfk j^tic wielbić* 
mfsaleradire]^ prs^^uip n89 kremus abf ct^itt]^ tam 
mogli patr^fc nafasliawe a mifcfwiętc oblicze (ti;o]fe 
9metf« &jpC5etiar5t Zdióipas marla. tct 

nu0 €t (audabt(i9**^raK4 S * 

nieni miat bpć na(()ton fro( ftotp (o wffpt^o 
Cpt4VD0xoać miała fći^Ąa fic fciptoiorfwo 9 
na onp frjp fro(( Uoiip go tr^ tstcm {(t}<ć^ 
niuhplindl^imitU. 

1\\ i^dnonit ma bpi t^wAcw od tp^ (cm»» 
**^ ttołip cbpwdiii xomf<i( fWifrao >^ *"***'^* 

tti^to kso tdm fha^) ddi<< P N((a oW(irt^ 

nofert3opi^cbih»a» 
flbowum to it^tfehUnk ptiibiand fr4> 

Podług egzemplarza puławskiego. 



Digitized by 



Google 



ny/b^bix6yf[axx>>catimii pdnd Ccct^ó:^ 
xv^lt(f, fprdvoycbliwoic/ttcy^yc^ft$y^ 
robiona wydmoinoici ytQo} wy^ttci^tcd^ 
V*c pr$eb wiferni narób^/fioKiU bobtO^ 
^iycyfiwoycso. €pwatci7i>ost^^ 
^mobhtwd. 

WrVycg mtf y p(f nie/ć^ jabna inffi nó^d lufo 
\\\ bsycya me ycfl o tpybatpyeniu n^ffym/f c 
^^•^bno tDyFupicnie ttDoic/a (byctemifc^cc 
ijye twoyc/nyz bopi iffc^dyjc tebi ppa5aV buffatit 
iii>f}yni/rfby onkw rycf acy/Ptort Fraf y 4'bymo£tt 
łtora pojręeć/nyc myat jabncy $tDir$(^nofct ft4^ 
nami75to!4(fc}rf gby yti| itifTy f 4&ny nye ye(l/f to 
J)y fye 5d nas 5<i(ł<łt»il/ yebno t^y Pitnym Boje 
nó$/ftortffo imi€ drooaUmy y tryfUtoyaitl' J(5tó 
y ni tpycF tDyeFom bcb$yemy. Zńttn 
(Djc$t nd$. ^brorxxis f^dti(u 

Domfjiedominusnoftcr* Piail.Ó. 
irCtt prorok tvv(l4i»y<t r^ilic^ttcH^^ł 
rcvjłKi»y<łpwwc5on^ my*^ yffUofy* 

Podług ^zemplarza warszawskiego. 



Digitized by 



Google 




t^ $it4C5yfó Y W Xer»3«Utn/ ^ c|aftt po6i# 

"póto fluflTtfe yefl rofprodNA tMtl 

po n>nv^y^V )ytmi/ a ttapr^e^rt^^fl^ |$ 
3fMh c^WA{v niaye(i^tu ti»O|e0o tpr(M 

flć$ey$(4icy4>^ byei^e^f^bye $(t obroit* 
prjećtw^o if yepr)yyacye(om fbotnt/ i^i 
Stty^^e i» m4> wyelmo^nofc fń>oy«. 
H tat nAl>9»f3^^9' pr$etcorócaf nyepi^yy* 
«yelafńx90^ «(<^a79»c pebot>Yeń(l^w4 
ieóyelmolttofćt fń>oyey. 

•tfcby (óbye myfi* ""ty p4ttye/ y co yeff n* 
bstty C5toi0ye(/ ^e« go Mt tmutowaf/ 4 
«0 $a gobitofc m» CD (óbye pocomef 2(b« 
moteo" ti (ye ta t to nńit f ocbaf / « p^^ivii 
yi^oby (mm pnyyoimnóbywAt, 

Podług egzemplarza warszawskiego. 



Digitized by 



Google 



ndCro^im mycrfcu prattcy rcFi Bo0<i oyw fnjes? 
go/fiyc r^cj m !y P(Jnycrofcyrg<ić ndb nćmi fro 
^ofci ftpoi^/ 05vf yebno cyebyc nob tpffc mc 
wselbv^m^/cU riłbgcy prjypr^ti? ti«« Ptcmu/ <fe 
byczmy rbdm mogli porr^yć no IcfHawta mitc 
ftpycte oUkjc trpoyc/^imen. 

Filiorum Córach* 
Magnus? domjnu$&: hudzhilis, Pfal; 4I 

f Cuy^f^ proroctiro o jebronyu (wjyttey 
cerStt)^ a jboru j^r5efciy<iii|tye0O^ d ij 
mye^sy tym sebr^ftycm myat być nalc^ott 
troi/ Ctory to wffytto fprarcOwac my<M:: 
utliyfltga (ye tej proroctwo y niony tr5y 
trole/ ttorsy go tej tp tym 5ebrartyu 
bylt rtalefc wvcIl 

, 3^elmo jtty to b ji witT «*f^ ^^^ P4»» >«, - , 
a (prAwnyema być cbwftloit/ ob *? IP*'<* 
' rfcbttorjy obywA^* w myefiye §"5;^^^^ 
fioyttcgo 5ebr««y« yego-' t^ijm yflńflfujy 
(«iit>|jjbjvcyftt)y*t* obliclnolćyeoprjc 
ffbotx>*;tmt»^(l«|Óbhn»jiepr$e^ (b^wa. 

jyobyc^pww^ ti»Ooi5cttpot05o»t«/ a 
ii 1} 90tttCn\L 

Podług egzemplarza warszawskiego. 




Digitized by 



Google 



cn^yf)V ^og ^thn9 tómJtót tj Ćt^^y tnó 
Je 5ro5ttm>pcć/ 1 j cotolwyet tflm ^ o(w 
btt^c|> r5ec^y/if to vc|l $ó:^r<ńn9ałni veS* 

1^ twapili (ye bo jebrottya my<tf{4 tego 
y obac^yn^ w nim bjitwte rjecrj'' wjru 
Ijlćtttbyltw my(la4> (wy4) 4pra«vyc fye 

pi?y^b)i na lut>5i $ tf«i»<Cttto1ci wyetr)^ 
nydb/ólborofpMj na ttyei^yafiy poypo 
rob$eny» (wotm* 

H r$elUi (óbyc t^ yuj eem) b«ciymy c«d> 
wy pinioey (Iy4>aU/ 1 j ten 3&og^ to $ebró^ 
nye myaf{4' (wego pmnoyc t>^bobat: f^^ 
&ye^a )ttaV to t$ ye (óbye fi^ifoiwfc ^ 
it<i bfugye cjdfy. 

ii my lftor5y*my pilrti pi^bywoHy* ł»$e 
l>r()nyutym$tvye(ftm bufanyem mye^ 
(«myocfet«n><ty9iC bobrotfiwojćt two^ 
yeynapmity panye/ tocWy^ jye woprjy 
bytlfod>t^olei»fft^patacon> ttooi4>. 

Podług egzemplarza warszawskiego. 



Digitized by 



Google 



1* 



NAJJAŚNIEJSZEMU KSIĄŻĘCIU A PANU, PANU 
ZYGMUNTOWI Z BOŻEGO MIŁOSIERDZIA KRÓLOWI 
POLSKIEMU, WIELKIEMU KSIĘDZU LITEWSKIEMU, 
RUSKIEMU, PRUSKIEMU, MAZOWIECKIEMU ETC. 
PANU, A DZIEDZICOWI, NIEKTÓRY PODDANY JEGO 
k. M.WIECZNĄ A POWOLNĄ SŁUŻBĘ SWĄ WSKAZUJE. 

Nie prze żadne pochlebstwo, ani też w nadzieję 
jakiej łaski znania (co jednak bez słusznych zasług 
rzadko być może). Najjaśniejszy, a Miłościwy Królu, 
W. K. M. ty przysługi, onego zacnego króla i proroka 
starego zakonu, króla Dawida, które on snadź barzo 
miłe, a wdzięczne panu Bogu czynił, teraz polskim 
językiem wyłożone, W. Kr. Mi. przypisuję, bo acz- 
kolwiek każdego stanu człowiekowi tym sie bawić na- 
wiecej przystoi, aby szukał praw królestwa zwierz- 
chniego, gdzie to nam i sam Pan nasz obiecuje, iż by 
już nam za tym wszytki ine rzeczy pomyśli przypadać 
miały, ale iż za sławnego panowania tego to króla 
Dawida w żydowstwie, jakie szczęście w ludziach, 
jakie posiadania postronnych narodów, jakie zwycię- 
stwa w rzeczach niepodobnych, jakie rozszerzania dóbr 
i pokoju ludziom nie do końca podług myśli pańskiej 
żywiącym sie trefowały. To sie snadź wszytko działo 
za cnotliwymi sprawami, a za doskonałym żywotem 

Psałterz, Reja. la 



Digitized by 



Google 



2* 



tego pasterza, który sie na ten czas ona trzodą opie- 
kał, którego żywot, wiara, naboźciistwo i inne wszytki 
poczciwe sprawy, tu są w tych książkach właśnie ni- 
żej napisany. A iż państwa W. K. M. i rozszerzania 
granic swych, i wiele zwycięstwa nad postronnemi na- 
rody i wdzięcznego pokoju, który wszem ludziom nz- 
kosz i kochanie mnoży, przez niemały czas już z ra- 
dością używają, snadź pan Bóg nam Polakom, acz zle 
zasłużonym, raczył W. K. M. też dać polskiego Da- 
wida, którego żywot, sprawy, cnoty, ja inaczej rzec 
nie mogę, są nie tylko poddanym, ale i wiele po- 
stronnym ludziom obficie jasne a znaczne. Bo ale 
sprawa naważniej szych rzeczy i wszech namożniejszych 
królestw tu na świecie rozlicznie sie odmieniać może, 
ale sprawa zwierzchniego królestwa jednym kształtem, 
jednymźe sposobem a jednym rządem z wieków jest 
postanowiona. A snadź tam już nigdy sie nie mienią, 
gdzie gdy W. K. M. łaska, miłością, sprawiedliwością, 
postanowienie koruny swej łaskawie, a miłościwie wię- 
cej folgować wolej boskiej, niż biegłościam ziemskim, 
sprawować a stanowić będzie raczył. Tenże pan Bóg 
żyw i króluje, co Dawidowi wiele dobrodziejstwa sza- 
fował i jego pokolenie hojnie szerzyć obiecował i do- 
syć k temu czynił. Tenże pan Bóg i żywot W. K. M. 
i szczęsne a spokojne panowanie i potomki W. K. M. 
(w czym my jeszcze ubodzy poddani koruny tej oso- 
bną nadzieję a pociechę mamy) szerzyć a mnożyć bę- 
dzie raczył. Tenże pan Bóg zgromi a zetrze uporną 
myśl każdego nieprzyjaciela W. K. M., iż nigdy ręki 
podnieść nie będzie śmiał na państwa W. K. M., a my 
wierni poddani, mając dobry przykład, z wodza, a z pa- 
sterza swego, będziem k niemu wołać a prosić, aby 
nas raczył rządzić, chować a sprawować tak, jakoby 



Digitized by 



Google 



3* 



"me miał nigdy przyczyny podnieść groźnej ręki nad 
nami, acz ją nam, a snadź za słusznemi przyczynami 
naszemi, srodze grozić raczy. A przy tym daj panie 
Boże użyć W. K M. szczęsnego a po myśli panowania 
i ze wszem narodem swoim ku naszej wszem pod- 
danym osobliwej pociesze, na wieczne a na długie 
czasy. 

KU TEMU COBY MIAŁ WOLĄ 
CZYŚĆ TY KSIĄŻKI. 

Proszę, kto będzie czedł, 
obacz a snadź sobie uwaźyć racz, 
aby to wżdy miał na pieczy, 
co są w tym piśmie za rzeczy. 



Bo żądny rozum stworzony, 
nigdy nie był tak ćwiczony, 
aby gdy miał w to ugodził, 
dotknąć się boskich tajemnic. 

Bo i święci tak pisali, 
iż o żadnym nie słychali, 
ktoby myśl boską zrozumiał, 
abo jemu radzić umiał. 

Ale bóstwo nieskończone, 
widząc dziedzictwo stracone, 
które sobie ku czci stworzył, 
iźe je był marnie zborzył. 

Miłościwie się rozmyślał, 
jakoby w to ugodzić miał. 



Ib* 



Digitized by 



Google 



4* 



aby był gniew swój ukrócił, 
a k miłosierdziu się wroóił. 

Syłał tu dziwne proroki, 
a z rozlicznymi wyroki, 
złym przez nie groził srogością, 
a dobrem wielką miłością. 

Objawił też to wielokroć 
onę swą nieznośna dobroć, 
którą nad nami kończyć chciał, 
iż i syna tu posłać miał. 

Który nas był miał z nim zgodzić, 
a tym ostatek nagrodzić, 
co miał gniew sprawnie wyniszczyć, 
to raczył swą krwią oczyścić. 

Ale ze wszech, co ich czcimy, 

snadź Dawida znajdujemy, 

iż przezeń nawięcej zjawił, 

co gdy świętym bóstwem sprawił. 

Tu czci a to sie nauczysz...*) 



*) Na tern się urywa ten wiersz w wydaniu A., w egzem- 
plarzu Czartoryskich, potem następuje List 2, zawierający koniec 
modlitwy psalmu pierwszego. Taksamo nie posiadał końca tych 
wierszy i egzemplarz .Jochera. 



>-<iQ^- 



Digitized by 



Google 



5* 



LIST II. 

Prosimy pokornie nasz miły Panie, aby nas ra- 
czył postanowić takowem drzewem, któreby z siebie 
pożyteczny owoc ku poczciwości twej świętej podawać 
mogło. A będąc otrzeźwieni twą nieskończoną łaską, 
abychmy nosili przezwisko człowieka doskonałego, a cho- 
wając święte rozkazanie twoje, abychmy z dobrą my- 
ślą powstać mogli, gdy ty każesz żywym i martwym 
stanąć przed straszliwą oblicznością twoją. 

Ojcze nasz, który jesteś etc. Zdrowaś Marya. 

Quare fremuerunt gentes. Ps. Secundus. 

Argument wtóry. 

Tu jawnie prorok wysławia, jako ludzie mieli ^ °^»* 
sie sprzeciwić ustawam Pana naszego, a jaką też miał ^^ Boga 
dać Bóg możność synowi swemu nad szerokością nieba "prawiony. 
i ziemie, i jako go jawnie prorok wyznawa być pra- 
wym synem bożym i królem wszelakiego stworzenia. 

PSALM WTÓRY. 

Które szaleństwo wzruszyło postronne narody, że 
miedzy sobą tak zwolili, iż sprawy boskiej, którą w za- 
konie swym uczynił, za nic sobie nie chcą mieć. 



Digitized by 



Google 



6* 



A owszem ci, którzy są przełożeni na ziemi, króle 
i książęta, uczyniwszy radę, zjednoczyli sie naprze- 
ciwko panu i naprzeciwko pomazańcowi jego. 

I zrzekli sie tak społu, przeczecbmy sie wdali 
w tak niewolne posłuszeństwo a owszem rozerwiemy 
ty związki około siebie, a nie bądźmy posłuszni tym 
tak srogim usta wam ich. 

A ty przegróżki ich nic inszego nie czynią, je- 
dno żart przed oblicznością onego Pana, który wszytki 
niebieskie sprawy sprawuje. 

Abowiem, gdy mu sie zwidzi, jedną srogą po- 
stawa samą wyrzuci wszytki sprawy ich a zagnie- 
wawszy sie mało, wniwecz obróci wszytki rady ich. 

Abowiem powiada Pan, iż ja nie folgując ni- 
komu, obrałem sobie króla, który mi sie upodobał, któ- 
regom przełożył nad wszytkim zebranim ludzkim i wktó- 
rymem umyślił wszytki kształty bóstwa swego osobliwie 
objawić. 

A ja też ten król z tej powieści już biorę kształt 
a dekret ten, jako twardem zapisem u siebie umo- 
cniony mam, co Pan mój rzekł do mnie: Syneś ty mój 
miły jest, abowiem jam ciebie dziś sobie urodził. 

A jeśli tego będziesz ode mnie potrzebował, jaką 
prawą ojczyzną, dziedzicznym prawem dam ci posieśó 
wszytki narody ludzkie, a rozkazowanie twoje będzie 
rozszerzone aż do ostatecznego końca wszytkiej ziemie. 

A jeśli byó sie kto chciał sprzeciwić, snadnieć 
to przydzie skarać, wziąwszy w rękę sceptrum twoje 
królewskie, a nieinaczej jako zdunowi garnek stłuc, 
który był mało przed tym uczynił. 

Przeto, zrozumiawszy temu, uznajcie sie wy, któ- 
rzy jesteście przełożonemi na świecie, a przypuśćcie 



Digitized by 



Google 



7*. 



k sobie to łaskawe napominanie wy, którzy sądzicie 
ziemię. . 

A odłożywszy ty wasze źartowne sprawy na 
stronę, z wielką radością udawajcie sie w posłuszeństwo 
temu panu, a kochajcie sie, że wam jest dan taki król, 
mając też to na pieczy, c^ zacz jest, a jako jest rzecz 
straszliwa, aby miał byó w czym obrażon. 

A iż wam jeszcze syna swego przełożył, ubła- 
gajcie go, jako nalepiej możecie nabywając łaski jego. 
Abowiem snaćby sie mógł rozgniewać, jeślibyście od 
słusznej drogi zbłądzili. 

Bo jeśliby sie z wami chciał obchodzić jako 
z przeciwniki, tu byście dopiro poznali, jako są to 
szczęśliwi, którzy sie kochają w tym, iż sie wdali 
w posłuszeństwo jego. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 



Modlitwa. 

Boże wszechmogący nasz tak, jako tu prorok 
wysławia, że ty, będąc słowo ojcowskie, jesteś przed 
wszemi początki od niego narodzon; a poruczon^ć jest 
w moc posłuszeństwo wszej szerokości świata; nie ra- 
czysz miły Panie rozcięgać nad nami srogości swoich, 
abyś nas miał potłuc, jako skorupy niepotrzebne, ale 
nas raczej tak sprawuj, iżbychmy mogli tobie zrozu- 
mieć, panu swemu, a wyznawać cie królem i panem 
swoim, a w tem zrozumieniu tak trwać w naukach 
twoich w prawdzie i sprawiedliwości, jako bychmy 
sobie mogli zasługo wać świętą łaskę twoje. 

Ojcze nasz etc. 



Digitized by 



Google 



8* 



Domine^ quid multiplicati. Psalmus Tertitia. 

Argument trzeci. 

o neidutch W teiD psalmie zależy prośba a ucieczka ku 

panaiiaoego p^j^^ Bogu na upomcgo nieprzyjaciela, a pod figurą 



męki 

Jego, takież znaczy sie uciażenie pana naszego na sprzeciwniki 
"^Z. «^^J® ^^^^^ "^^^^ 3^e^' 

PSALM TRZECI. 

Panie Boże mój, jako ich jest wielkie zgroma- 
dzenie, którzy sie wszelkim kształtem wzrószyli, aby 
mię na wszem mogli udręczyć. 

A tako snadź wszyscy o mnie rozumieją, iż ten 
już nie może mieć żadnej nadzieje w Bogu swym, 
aby go mógł wybawić, sa tak prawie złośliwych myśli 
bez wstydu. 

Nie pomniąc na to, jakoś ty wielekroć już nie 
omieszkawał na obronę moje i bywałeś wielkiej mej 
chwały wszelkim sprawcą i wyniosłeś ku górze stan 
głowy mojej. 

A jak ty, teraz nic nie wątpiąc, głosem swym ku 
panu swemu zawołam, a on mnie bez wszej póchyby 
wysłucha z nieba swego, z góry jego świętemu imie- 
niowi osobliwej poświąconej. 

Abowiem w tę nadzieję wielekroć-em ja bezpie- 
cznie usypiał, a wesoło wstawał, pewną mając wiarę, 
iż pan mój nigdy nie miał omieszkać na wspomoże- 
nie moje. 

A owszem na en czas nic mi nie był straszon 
największy poczet ludzia, snadżby ich też było, ty- 
siącmi, acz by sie też nabarziej nasadzili mnie co na- 
gorzej uczynić. 



Digitized by 



Google 



A tak powstań, mój miły panie, a przy tym 
bezpieczeństwie i teraz zostaw mnie, któryś zawźdy 
zwykł o mnie i o każdym sprawiedliwym ludziom fał- 
szywie radzącym dawać niepoczciwe snupki tak, iź 
tego zawźdy z wielką lekkością używali. 

Abowiem jednoć tobie samemu należy pewne wy- 
bawienie, abowiem jest rzecz jawną, jakoś ty jest 
szczodrobliwy z dobrodziejstwem swojem tym ludziom, 
którzy ciebie prawem sercem uznawają. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

Panie Boże wszechmogący, któryś z dobrodziej- 
stwa swego zastarzałość a zmazę grzechu pirworodnego 
i inne wszytki występki przez oczyszczenie krwie swej 
miłościwie odkupić raczył i dać pogrześć ciało swe 
święte w pośrodku ziemie, potwierdzając zbawienia 
naszego, a potym ożywicieś je raczył, racz miły panie 
ożywić lud swój, aby był czujny przeciw wielkim 
ciężkościam grzechów swoich, aby bezpiecznie stanął 
przed oblicznością twoją, gdy przykładem swym czasu 
przyszłego skrzesić, a przed sądem swym postawić je 
będziesz raczył. Amen. Ojcze nasz etc.*) 



A ja tylko bez wszego rozmysłu przestawam na 
miłosierdziu twoim, a zdasiem sobie tak szczęśliwy, 
jako i oni i bezpiecznie na to usnę. 

Abowiem ty, miły panie, który też to jedno ty 
sam możesz, dziwnym jakimś kształtem od każdego 

*) Brakuje listu 5-go i następaje list 6-ty, zawierający ko- 
niec Psalma czwartego i modlitwę. 



Digitized by 



Google 



10* 



strachu bezpiecznie mi zawżdy mieszkanie czynić 
raczysz. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

Wszechmocny Boże, któryś jest cnót a dobrych 
spraw rozliczny szafarz, za złe karząc a za dobre hoj* 
nie płacąc, wysłuchawszy troskliwie prośby nasze, racz 
nam miłościwie tego dożyczyć, aby żadne możności, 
żadne nazacniejsze rzeczy doczesne nic nam nie sma- 
kowali, jedno aby była nad nami oznaczona światłość 
świętego oblicza twojego a nad twą świętą wielmoźność 
trojaką w jedności, aby w nas nic zacniejszego nie 
było w Krystusie, synu twoim, panu naszem. 

Ojcze nasz. Zdrowaś. 

Verha mea auribus. Psalmiis Cuintus. 

Argument piąty. 

Prorok dawa znać, iż prośba społeczna zboru 
krześcijańskiego ma wielkie miesce u pana Boga, jako 
myśli ludzie walecznych miesca u niego nie mają. 

PSALM PIĄTY. 

Odpuść miły panie, łaskawie słowa moje do uszu 
twoich, a zrozumiej prośbie a myśli pokornej mojej. 

A obacz, jako uprzejmym głosem z prawej my- 
śli wołam k tobie, a iźeś własny i król i Bóg mój 
przed wszytkimi innymi też do ciebie z prośbami memi 
sie uciekam. 

Panie mój jeszcze skoro ze wstania mego złoży- 
łem k tobie w myśl prośby mojej, a snadź mi sie zda, 
iż oglądam pociechę w prośbach moich. 



Digitized by 



Google 



11* 



Abowiemeś ty taki Bóg jest, któremu sie nigdy 
złośliwa myśl nie podoba, ani że trwa przy tobie żą- 
dny swawolnie występny. 

Nie zdarzy sie nigdy onym oszalonym złościami 
stanąć przeciwko obliczności wzroku twojego, abowiem 
zdawna takowi są u ciebie w nienawiści na wieki. 

Abowiem to jest myśl twa, abyś wykorzenił 
kłamcę i wszytki przewrotnego serca na ziemi i ty, 
którzy zekrwawili ręce swoje, abowiem zdawna takich 
nierado widzi święte bóstwo twoje. 

Ale ja, mając nadzieję w miłosierdziu twoim, 
wstąpię w przybytek twój a z poczciwością będę prosił 
u kościoła twego świętego, mając baczenie na wielką 
wielmożność majestatu twego. 

A ty mnie, miły Panie, k temu sprawuj, abym 
mógł umieć sprawę sprawiedliwości twoich, a nie będą 
sie mieć czym chełpić sprzeciwnicy moi nade mna, je- 
dno mi daj dostępić ścieżki tej, która prosto wiedzie 
przed obliczność twoje. 

Abowiem w powieści sprzeciwników moich nie 
jest nic podobnego ku prawdzie, a na wszem jest 
wszeteczny umysł ich, wiatr jadem zarażający, jakoby 
z grobów otworzonych pochodzi z ust ich. A jawnie 
sie okazuje z powieści ich, iż inaczej w sercu noszą, 
a inaczej usty rozumieć dawają 

Ale ty Panie zatrać a zniszcz niepotrzebne rady 
ich, abowiem ci już i samej twej świętej osoby wiele- 
kroć zruszyli. 

Abowiem będzieszli występne karał, będą sie ra- 
dować twoi, iż sie poddali majestatowi twojemu, a od 
wszelakiej obrazy bezpieczni ostaną zaufanim obrony 
twojej, a będą sie kochać z tego. iż sie stali umiłowniki 
naszczęśliwszego imienia twego. Chwała Bogu etc. 



Digitized by 



Google 



12* 



Modlitwa. 

Racz miłościwy Panie wejrzeć na nas, prośby 
nasze miłościwie przyjąwszy, abowiem my nic nie 
śmiemy dufać o sprawach twoich, tylko o świętym 
miłosierdziu twoim, a ty będąc słońcem wszej jasności 
racz objaśnić proste zmysły nasze, rozpędziwszy wszy- 
tki ciemne omylności, stań sie obroną naszą i ucieczką 
naszą, a utwierdziwszy w słusznym obaczeniu serca 
nasze, uczyń nas być bezpiecznej śmiałości przeciw 
hardym a srogim strzelbam wszech sprzeciwników na- 
szych tak widomych, jako niewidomych. Ojcze nasz, 
który jesteś etc. 



Domtne. ne in furorę tuo. Paalmua Sextus. 

Argument szósty. 

Prośba Tu jcst pokomc narzekanie grzesznego człowieka 

^oLg^e- ^^ występki swoje, który prosi miłosierdzia, uznawając 
chy. wielką niegodność swoje ku łasce pańskiej. 

PSALM SZÓSTY. 

Panie mój nie według wzruszenia srogiego gniewu 
twego, którym snąć słusznie zasłużył za występki mo- 
imi, raczy pokarać mnie, ani według zasługi mej racz 
rozszerzać pomsty swojej nade mną. 

Ale owszem, zmiłowawszy sie nade mną, racz mi- 
łościwym lekarzem być ochorzałemu ciału memu albo- 
wiem jest wzruszone boleścią przed oblicznością stra- 
szliwego gniewu twego. 



Digitized by 



Google 



18* 



I dusza moja snadź jeszcze barziej jest udrę- 
czona, jedno oczekawając a zaglądając zdaleka, rychłol 
sie na nię obejrzysz świętem obliczem miłosierdzia 
twojego. 

Przywróć k sobie, proszę, mój Panie, ono zwykłe 
miłosierdzie twoje, a nawiedź jaką wźdym pociechą 
duszę smętną moje, mając więcej na pieczy swe bo- 
skie miłosierne przyrodzenie, niźli złośliwe występki 
moje. 

A snadź byś mię też i umorzył, gdzież umarły 
]uź może wysławiać błogosławieństwo imienia twego, 
abo oni, którzy będą posłani do piekła, gdzież przed 
żywymi będą módz okazać wzięte od Ciebie rozmaite 
dobrodziejstwa twoje. 

Jestem zdręczon od smętku mego, obawiając się 
srogiego gniewu twego tak, iż wielekroć przybytek mój 
bywa łzami oblan, oczekawając miłosierdzia twego. 

A snadź już i zaćmienim powłóczą sie oczy moje, 
zemdlała prawie źrenica moja przez strach skarania twego 
którymby mię radzi wykorzenili nieprzyjaciele moi. 

A jeśli że ty miły Panie wysłyszysz wołającą 
prośbę moje, już odstępcie ode mnie, którzybyście sie 
starali o jakie sprzęci wieństwa moje, albowiem wysły- 
szał Pan wołanie moje, a prośby moje k sobie miło- 
ściwie przypuścił. 

Iście sie teraz zawstydacie, którzyście sie kochali 
w upadku moim, a odwróćcie na stronę przed lekko- 
ścią swą oczy swoje odemnie. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 



Modlitwa. 



Pamiętaj miły Panie na krewkość człowieczeń- 
stwa naszego, iż jest z przyrodzenia więcej ku występ- 



Digitized by 



Google 



14* 

kom skłoniona, a tu za czasu żywota naszego racz 
miłościwie przeglądać omylne występki nasze, aby won- 
czas, gdy rozkażesz stanąć przed srogością sądu swo- 
jego, dusze i ciała nasze stanęły, wżdy z dobrą na- 
dzieją o miłosierdziu twoim, iż ty wybawić je będziesz 
raczył z onego wielkiego strachu i srogich przegróżek 
stojącego nieprzyjaciela swego przez miłosierdzie twoje 
święte nieskończone. Amen. Ojcze nasz. Zdrowaś. 

Domtne^ Deus meus. Psalmus Septimus. 

Argument siódmy. 

Prorok dziękuje panu Bogu, iż go raczy wyba- 
wiać z przeciwności jego rozlicznych, a pod figurą 
może sie rozumieć, iż Krystus pan nasz to mógł też 
mówić czasu prześladowania swego w niewinnościach 
swoich. 

PSALM SIÓDMY. 

Boże wszechmogący. Panie mój, zachowaj mię 
miłościwie od tej wielkości a zewsząd prześladujących 
cseństwo mnie zwłaszcza, żem w tobie położył uprzejmą nadzieję 
iywou. gwoję, źc ty mnic nie dasz wpaść w ręce tych, któ- 
rzyby sie z tego cieszyły. 

Abowiem jeśliby mię mogli dostać, tedy ten, co 
jest przełożony nad nimi, nie inaczej by mię rozdrapał, 
jedno jako lew owieczkę, której już więc z jego pa- 
szczęki nikt wydrzeć nie może. 

A mnie sie zda, miły Panie, żem nic podobnego 
ku złości przeciwko jemu nie uczynił, jako on mnie 
przywłaszcza nietylko sprawa, którą, ale mym zdanim 
ani słowem namniejszem. 

Ażalim sie ja kiedy starał komu źle uczynić, 
ktoby szukał zachowania mego, tak jakom ja szukał 



Na 
niebespie> 



Digitized by 



Google 



15* 



z przeciwnikiem moim i wiele mu pomagając w przy- 
godach jego. A dziś sie stara bez wszej przyczyny, 
abych znał z niego głównego na wszem nieprzyjaciela 
sobie. 

A jeślim co takowego swem chcenim uczynił, 
wda wam sie w to miły Panie, aby sie ucieszył nade 
mną wszelkim obyczajem, jąwszy żywo, odjął duszę 
moje, a niechaj zniszczeją wszytki sprawy moje i wszy- 
tka nadzieja moja, aby sie z popiołem zmieszała. 

Ale żem nic nie winien powstań w gniewie twoim 
miły Panie, a niechaj cię wzruszy upór sprzeciwnika 
mego a ja poznam ratunk twój łaskawy tak, jakom 
tu na obietnicach twoich zdawna miał. 

Abowiem gdy to pozna wielkość ludzi, że ty stoisz 
przy sprawiedliwych, zbieżą sie k tobie i będą prosili, 
aby je wziął w poruczeństwo swoje, a był postawion 
nad nimi królem na wysokim majestacie stolca swego. 

Które ty przyjmiesz łaskawie bez wszego ucią- 
źenia, a będziesz rozeznawał miedzy nimi sprawiedliwie, 
rozeznaj też i mnie, miły Panie, według sprawiedliwo- 
ści a niewinności mojej. 

Bowiem złośliwego człeka sama złość jego za- 
traci, a sprawiedliwy od Ciebie będzie utwierdzon, któ- 
ryś jest świadom nietylko zwierzchnich spraw czło- 
wieczych, ale snadź i wewnętrzności wszytki jego prze- 
glądasz. 

I stanie sie obrońcą mojem Pan, który zwycię- 
stwa rozdawa, a strzeże tych, którzy są serca prze- 
źroczystego. 

Abowiem on sprawiedliwego sadzi on ego, który 
go występki swoimi ustawicznie przeciw sobie po- 
rusza. 



Digitized by 



Google 



16* 



A przeciwko upomemu nie omieszka wzruszyć 
każdej obrony swojej, a oka swego z niego nie spuści, 
aby mu na żadną stronę nie uszedł. 

A zawżdy ma pogotowu strzelbę przy sobie śmier- 
telną a przystrojoną tak, jako przeciwko nagłówniej- 
szemu nieprzyjacielowi swemu. 

A on przedsie złośliwy będzie mnożył złość w umy- 
śle swoim szalonem, nędzną pracą biorąc przed sie, 
aby jedno mógł komu przeszkodzić, a potym sie sprawa 
jego w niwecz dobrego obróci. 

Kopa dół a niezakryty, nadziewając sie, aby kto 
z niebaczka wpadł weń, a ta mu sie myśl opak obróci, 
bo nie zwie zapomniawszy, kiedy sam weń wpadnie, 
a stamtąd już nigdy nie będzie wywleczon. 

A pilność starania jego aby mógł komu zaszko- 
dzić, wpadnie na głowę jego a niesprawiedliwość prze- 
razi ciemię głowy*) jego, Rtórą on mnie usiłował po- 
tępić. 



*) Stad dalszy ciąg następuje. pod2:ug wydania B. 



Digitized by 



Google 



. . . wy jego, którą on mnie usiłował potępić. A ja 
potym z radością, będąc wyzwolony, będę wysławiał 
imię Pana swego za wiólką sprawiedliwość, która jest 
przyrodzona wielmoźności jego, wyznawając przed 
wszemi narody święte dobrodziejstwo jego. Cłiwała" 
Boga. 

Modlitwa. 

Wiesz miły Panie, iż żadna insza nasza nadzieja 
nie jest o wybawieniu naszym, jedno wykupienie twoje, 
a święte miłosierdzie twoje, nie dopuszczajże tedy upa^ 
dać duszam naszym, aby on lew ryczący, który krąży, 
aby mógł którą pożraeć, nie miał żądny zwirzchności 
nad nami, zwłaszcza gdy już inszy żądny nie jest, 
ktoby sie za nas zastawił, jedno ty Panie Boże nasz, 
którego imię cliwalemy i wysławiamy dziś i na^ wiek 
wiekom będziemy. Amen. 

Ojcze nasz. Zdrowaś Maria. 

Domine dominua noster, Psal, 8, 

Argument. 

Ttt prorok wysławia rozdiczne błogosławieństwai 
Pana naszego imienia, które jeszcze miało pochodzić 
i Z' dziatek, któji^e uznania^ prawego nie mają,, jako sie 
t0> znac^^ i W" Jeruzalem^ i czasu pobicia młodaion^ 
ków przez Hecoda i jako Pan Bóg uwielbił człowieka^. 

Psałterz, Reja. j^ 



Digitized by 



Google 



PSALM ÓSMY. 

N»chw»ł§ Panie, a wszech nas miły Panie, jako słusznie 

**^ jest rozproszona wielmoźnośó wielkiej chwały twojej 

po wszytkiej ziemi a naprzedniejsze są znaki chwały 

majestatu twojego sprawy, które sie ukazują na niebie. 

Wołanie dziatek niewinnych, a snadź jeszcze 
i zsących bierzesz sobie za obronę przeciwko nieprzy- 
jacielom swoim, ukazując w nich wielmoźnośó swoje. 

A tak słabą rzeczą przewracasz nieprzyjaciela 
swego, ukazując podobieństwa wielmoźności swojej. 

Nie mogę sie odziwowaó ilekroó ujrzę niebo, mie- 
siąc i insze gwiazdy, jakoś je dziwną sprawa a rzą- 
dem ochędoźnie rozsadził. 

Tedy sobie myślę, miły Panie, i co jest nędzny 
człowiek, iźeś go tak umiłował, a co za godnośó ma 
w sobie potomek Adamów, iź sie tak w nim kochasz, 
a prawie jakoby z nim przyjaźni nabywał. 

Postanowiłeś go jakoby jakiego boga ziemskiego 
i wielka poczciwością a chwałą na wszem ochędoży- 
łeś jego. 

I przełożyłeś go panem nad wszytkiemi sprawami 
swojemi, a wszytki rozkoszne rzeczy podłożyłeś prawie 
pod nogi jego. 

Bydlęta wszytki domowe i ine źwirzęta polne, 
które szukają żywności na ziemi, wszytkoś podał w po- 
słuszeństwo jego. 

Ptaszki wszytki latające na powietrzu, nakoniec 
ryby morskie i wszytki ine żywioły, które w głębo- 
nościach wodnych pływają. 

Panie, a nas wszytkich miły Panie, o sprawie- 
dliwie jest tak rozproszona ta wielmoźnośó chwały two- 
jej po wszytkiej wielkości ziemie. Chwała. 



Digitized by 



Google 



Modlitwa. 

Panie Boże wszechmogący nasz, któryś taką ła- 
ską raczył stworzyć człowieka, iż małą różnością od 
Aniołów swoich raczyłeś go wywyższyć, gdyby to je- 
dno umiał zasługować świętemu imieniu twemu, raczysz 
tedy, wszechmogący Panie, z miłosierdzia swego tak 
sprawować myśli nasze, abychmy to zrozumiawszy, iż 
przed imienim twoim świętym, upada wszelkie kolano 
niebieskie, ziemskie i piekielne, iźbyśmy też ciebie Pana 
swego umieli chwalić jako stworzyciela, a miłować jako 
dobrodzieja a odkupiciela swego zwirzchniego , który 
królujesz na wiek wieków. Amen. Ojcze nasz etc. 

Confitebor tibi domine Psal. 9, 

Argument. 

Tu prorok powieda, jako przed przyściem Pana 
naszego na srogi sąd swój miała być starta a zgro- 
miona moc sprzęci wnika naszego, a jako ji miał sro- 
dze sądzić i wszytki naśladowcę jego. 

PSALM DZIEWIĄTY. 
Będę wysławiał Pana swego wszytkim sercem ^ Pan Bóg 

X n • • i_ strzeże apra- 

swoim, a rozpisowai umyślone sprawy jego, jako są ^iednwego 
rozmaitemu podziwowaniu podobne. ^ praygo- 

I uradowałem się z pilnym uweselenim, że go 
mam sobie własnego Pana, wysławiam imię jego roz- 
maitym pieniem, acz jest nad wszytkę chwałę go- 
dniej sze. 

Abowiem zgromieni są sprawą twoją nieprzyja- 
ciele moi, a w uciekaniu ich odjęte im są wszytki 
siły ich, że sami przez się ginęli. 

1* 



dach. 



Digitized by 



Google 



Abowiem ty Panie obaczywszy, żem im możno- 
ścią nie rówien, stanąłeś przy mnie a wziąłeś opiekę 
sprawy naojeg, siądszy u a stolou sądu twojego, zosta- 
wiłeś^ mię przy sprawiedliwości mojej. 

Pogromiłeś ludzi, obaliłeś drugiego a starłeś pa*- 
mię^ó imienia jego, która snadź już me będzie nigdy 
wskrzeszona. 

Już ustanie srogośó ich pustoszenia ziemie i bę- 
dzie im odjęta, którą pustoszyli miasta, których pa-- 
mięć zginęła z wielkim podziwowanim ludzkim, mimo 
nie idącym, na ziemi. 

Do Qzasu trwała srogośó ta, póki sie zdało Panu, 
ale już teraz gotuje majestat swój, aby na nim wie- 
cznie siadł, a rozeznawał wszytki sprawy na ziemi. 

A będzie sądził świat wielką sprawiedliwością 
swoją, a sprawy sirot a opuszczonych sam będzie pil- 
nie doglądał. 

A nie omieszka być obrońcą tym, którzy są nie- 
sprawiedliwie uciśnieni, a w pośrodku wszech ucisków 
stanie sie im opiekalnikiem potrzebnym. 

A gdy obaczą i ini obliezność imienia twego nie- 
wątpioną nadzieję wezmą o tobie, a stąd wezmą do- 
świadszenie pewne, że ty nie omieszkasz tym na po- 
moc^ któray sie pilno starają, aby służyli imieniu twemu, 
nasz miły Panie. 

A tak wszyscy rozmaitym pieniem wysła¥iriajcie 
Pana wszytkiego zebrania ludzkiego, a roznoście mię- 
dzy pospolitego człowieka wielkim podziwowanim 
wszytki sprawy- jego. 

Powiedając, że to jest, który sie mści krwie nicH. 
winpie udręczonej, a nigdy nie zamieszka ku głosowi 
ludzi niedostatecznych. 

Smiłuj sie też i nademoą, miły Panie, a obaoz^ 



Digitized by 



Google 



jakim uciskiem chcą mię udręczyć sprzęci wnicy moi, 
któryś mię wieldbroć wywodził i wynosił, abych nie 
wpadł w liczbę śmiertelnych. 

A ja będę roJspisował i rozsławiał rozmaite 
chwały twe i kstałty po wszem zebraniu ludzkim, 
a będą z tego wszyscy ucieszeni, nadziewając sie też 
tak od ciebie, jakoś ty mnie dziwnym obyczajem wy^ 
zwalać ze wszech przygód raczył. 

Abowiem za twą sprawą oni, którzy byli nako- 
pali dołów i nastawiali falecznych sidł, chcąc kogo 
niewinnego ułowić, sami sie w nich popletli, a trudno 
sie z nich mają już wywadzić. 

A tu sie okazała pilność twa, którą ty masz 
o sprawiedliwości, a snadź rzecz słuszna, aby sie każdy 
w złościach swych upętał. 

I owszem ci złośliwi godniby byli, aby byli z in- 
szemi pogany pogrążeni w głębokościach piekielnych. 

Abowiem acz na czas będzie przepomnian ubogi, 
ale nie wiecznie, a radościwe jest oczekiwanie jego, 
abowiem tego pewien jest, że mu Ha złe wynidź nie 
może. 

A tak już sie wzrusz, Panie, a nie daj sie zmo- 
cniać człowiekowi błędnemu, a niechaj leda kto nie broi 
przed oblicznością twoją, czyniąc dobre serce poganom. 

Przy trać ich jedno mało przestrachem swoim, 
omierznąć im takie buntowania ich, gdy sie obacza 
wszelakim obyczajem być nędznie upadłemi. 

Chwała Bogu Ojcu etc. 

ModUtwa. 

Ty miły Panie, gdy będziesz nas raczył wydrzeć 
z mocy a srogości wszytkich sprzęci wników naszych, 
tedy sie już staniemy sirotami twemi, a przypadniemy 



Digitized by 



Google 



w świętą opiekę twoje, a tak pokornie prosimy, abyś 
nam dał to uznanie, abychmy cie prawym sercem jako 
ojca a Pana swego miłowali, wiarą prawą naśladowali 
a w dobrych cnotach i w uczynkoeh imię twoje święte 
chwalili, a łaskawą opiekę sobie a miłosierdzie twoje 
tak wysługowali, który źywiesz z Bogiem ojcem i z sy- 
nem i z duchem świętym. Amen. Ojcze nasz etc. 

Domine ut quid recesststi a łonge. Psalmus 10. 

Argument. 

Prorok uskarża sie na złośliwego człowieka, który 
tajemnie, pokątnie, targa sie na człowieka niewinnego, 
nic nie bacząc, iż Pan Bóg wszytko rozumie, czego mu 
dopuścić ma. A prosi Pana Boga, aby takim złości wy m 
sprzeciwnikom i inszym, tak dusznym jako i cieles- 
nym, żadnych śmiałości takich, ani możności dopusz- 
czać nie raczył. 

PSALM DZIESIĄTY. 

o obronę Czcmuź tak zdaleka odstępujesz od nas, miły Pa- 

nie, a zwłaszcza obaczywszy, w jakie teraz wierni twoi 
niebezpieczeństwa wpadli. 

Bo z wielką chełpliwością złościwi chcą sie zmo- 
cnić dobrym, a owszem rada ich, ktorąby radzie nie- 
winnego zniszczyli, niechaj by sie im na ich skazę 
obróciła. 

Abowiem z wielkim kochanim podoba sie złości- 
wemu sprawa jego, a wiele ich, pochlebując dla pożyt- 
ków swoich, nie zamieszkają jemu chwalić tego, acz 
to będzie czasem z niemałym bluźnienim przeciwko to- 
bie. Panie. 

A będzie sie im zdało, że już wszytki przyszłe 



od Bi>rzeci 
wnika, 



Digitized by 



Google 



rzeczy po myśli sie im zdarzać będą, a o Bogu już 
żadnej wzminki czynić nie będą. 

I wszelkim kstałtem jako ślepi a szaleni nasa- 
dzili sie na to, aby byli każdemu na przekazie, a cza- 
sem sie też jedno drugi mnimaniem cieszy, a tego nie 
baczy, czy też ty o nim myślisz, miły Panie. 

A zda mu sie, iż nigdy nie ma nań przyść nic 
tak mocnego, coby go zniszczyć miało, i zda mu sie, 
aby tak już wiecznie trwał. 

Ano są barzo omylne powieści jego, acz wszytki 
fałszu pełne, a prawie wszytkiemi złościami kipiące. 

Usadzi sie na miejscach tajemnych, aby upatrzył 
każdego, a wszytko staranie jego, aby jakimkolwiek 
obyczajem mógł niewinnego udręczyć. 

A zasadziwszy sie, jako lew z jaskiniej, aby krom 
żadnego smiłowania rozdrapał słabszego, acz niewin- 
nego, nie mniejszą srogością jako owieczkę, gdy wpad- 
nie w paszczękę jego. 

A czasem cicho, kędy może, udręczy niewinnego, 
aby sie nie objawiło łotrostwo jego, a niemała tłuszcza 
nędzników tym obyczajem przypada ku pomocy jego. 

A zda mu sie, że Bóg nic o tym nigdy nie myśli 
a odwrócił oczy swe od tego, ani na to ma żadnej 
pieczej, aby go opatrzył. 

Ale ty jedno powstań, miły Panie, a podnieś rękę 
twoje ku górze, a pomści krzywdy dobrych, boć już 
są od wszej ludzkiej pomocy opuszczeni. 

I dawno jest wielka cirpliwość twoja, że tak 
przed sobą dopuścisz broić złościwemu, który snadź 
jawnie bluźni, powiadając: niemaści tego Boga, co 
o nim powiadali, aby mnie mógł co złego przeszkodzić. 

Aczkolwiek sie myli z wielkim upadkiem swym, 
abowiem ty dawno przepatrujesz występki złościwe jego. 



Digitized by 



Google 



6 



bo masz moc na wszem pokarać jego, zwłaszcza, ze 
to jest zawźdy twa piecza to opatrować, bo ty upa- 
dłym a sirotam nigdy nie omieszkasz na pomoc. 

A tak słoź sie już na złości jego, a zetrzy tę mni- 
maną moc jego, acz inym czasem pomścisz ostatek wy- 
stępków jego. 

Abowiemeś ty Pan tego świata i wszytkich wie- 
ków, a dobrzeby, aby wykorzenił złośniki z osiadłości 
swojej. 

A źądliwości sprawiedliwych wysłuchaj, miły Pa- 
nie, i sprawy serca ich, a uszy swoje miłościwie przy- 
kłaniaj ku wołaniu ich. 

A czyń pomstę za sirotami, a za upadłemi nie- 
winnie, aby potym uporny nie dufał mocam swoim, 
gdy będzie od ciebie marnie z ziemie wyrzucon. 

Chwała Bogu Ojcu etc. 

Modlitwa. 

Ty, wszechmogący Panie, któremu żadne serce 
nie jest zakryto, żadne sprawy nie są tajemne, oba- 
czywszy złośliwe sprawy sprzeciwników naszych, racz 
miłościwym stróżem być upadku naszego, aby sie oni 
z tego nie kochali, iż chytrze a tajemnie podstąpili nas, 
jakoby jakie błędne, którzyby żadnej rady, ani opieki 
twej świętej nad sobą nie mieli, a stąd będzie znaczne 
święte imię twoje między tymi, którzy dufają świętemu 
miłosierdziu twemu. 

Ojcze nasz. Zdrowaś Maria. 

In domino confido. Psal, 11. 

Argument. 

Tu Prorok prosi z strony zboru krześcijaóskiego, 
by je Pan Bóg bronić a szczycić raczył od fałesznych 



Digitized by 



Google 



nauk kacerakich, i jako złośliwe karać a dobre miło- 
wać pan Bóg czasów swoich będzie raczył, 

PSALM JEDENASTY. 

Gdy ja w Panu swym położę nadzieję moje, któ- J^^P^^^^^fif 
rym katałtęm będzie żartował ze mnie nieprzyjaciel ^iemii^go. 
mój, wołając za mną, uciekaj z góry na górę, jakoś 
zwykł, a kryj sie jako wróbl straszliwy pod strzechę. 

Abowiem wielekroć sie myli złościwy, acz już 
luk swój naciągnie, a nasadzi sie na to, aby onemu 
przeszkodził, który jest serca czystego. 

A wniwecz sie obracają ony pilności, które by- 
wają nasadzony na sprawiedliwego, abowiem on nigdy 
obrażon być nie może, i sprawy jego w dobrym rzą- 
dzie zstawiają sie. 

Abowiem Pan Bóg siedząc w królestwie jego 
świętobliwości poświęconym, wysoko postawił stolec, 
aby tu wszytko opatrował, czegokolwiek potrzebują do- 
brzy Adamowi potomkowie. 

Aczkolwiek on ma przed oczyma dobrego i złego, 
ale wżdy którzy są prześladowcę sprawiedliwości na 
więtszej pieczy ma. 

A ogniste kamienie miasto dżdżu będzie miotał 
na nie, które z wielkim strachem staną im za część 
pon>sty złości ich na świecie. 

A na onego, który przed nim czystym sercem stoi, 
nie może jedno łaskawie patrzyć, abowiem iż sam jest 
sprawiedliwy, jest też wielkim umiłownikiem sprawie- 
dliwości. Chwała Bogu etc. 

Modlitwa. 

Gdyżeś ty jest upełna nadzieja nasza i ucieczka 
nasza we wszech niedostatkoch naszych, nasz miły Pa- 



Digitized by 



Google 



10 

nie, racz miłościwie weźrzeć na upadły lud twój, aby 
u ciebie nie był według złościwych występków swo- 
ich, aby według świętego miłosierdzia twego szacowań, 
a rozliczne nauki, któreby były przeciw wolej a zako- 
nowi twemu świętemu, racz łaskawie od nas oddalać, 
tylko nas tak sprawować, jakoby my, naśladując spra- 
wiedliwości, łaskę twą świętą sobie otrzymali Amen. 
Ojcze nasz etc. 

Salvum me fac domine. Psał. 12, 

Argument. 

Przeciwko fałecznemu językowi Prorok narzeka^ 
prosi Pana, aby sie jemu mnożyć a rozszerzać dopuścić 
nie raczył. 

PSALM DWANASTY. 
Pnsociwko Zachowaj mię ty, mój miły Panie, abowiem nie- 

fmJecm"*™ i^^aści źaducgo iucgo świętego, któremuby wierni twoi 
mieli dufać, albo ucieczkę k niemu jaką mieć. 

A snadź i na świecie rzadko najdzie wiernego^ 
a i między przyjacioły znajdzie rozdwojony języka 
a wielekroć i niewierne powieści. 

Ale Bóg rad niszczy takie usta fałeczne, a pod- 
niosły język, który stroi powieści harde na poły na 
wzgardzenie Bogu. 

Którzy powiadają, iż któż nam ma uskromić po- 
wieści nasze, azasz my ust swoich przy swej mocy 
nie mamy. 

Ale Pan chce sie poruszyć, wysłyszawszy narze- 
kanie niedostatecznych, a gotuje ubogiemu miejsce, 
aby był bezpieczen od każdego, który go chciał po- 
wieścią swą udrężyć (sic!). 



Digitized by 



Google 



11 

Abowiem słowa Pańskie czyste są nad perły i nad 
srebro najaśniejsze , by też były nawiętszym mister- 
stwem rozmaicie od wszej zmazy wyprawione. 

A tak, miły Panie, wybaw nas wiecznie od wszech 
takich narodów ludzkich według obietnic swych, któ- 
reś ty nam zawźdy dobra wiarą zwykł dzierźeó. 

Abowiem zmocniąć sie nad nami snadnie złościwi^ 
jeśli im co mało wedle myśli dozwolisz, którzyby snadź: 
sprawnie mieli z liczby ludzkiej być wyrzuceni. Chwała. 

Modlitwa. 

Racz, miły Panie, z świętej łaski swojej nam tęga 
doźyczyó, aby w tej przewrotności świata, źadny język 
fałeczny, a żadna nauka omylna myśli naszych od 
ciebie, któryś jest droga sprawiedliwości, nie odnosiła, 
a od zebrania przebranych twoich. Prosimy, aby nie ra- 
czył rozpraszać nas, jedno zostawiać przy świętym mi- 
łosierdziu twojem, gdyż ni w kim inym nie jest na- 
dzieja nasza, jedno w tobie Panu naszym. Amen. Oj- 
cze nasz etc. 

U$quequo domine obłivi. PaaL 13, 

Argument. 

Utyskuje sobie Prorok, iź dawno ni na czym nie 
zna łaski Pańskiej, a prosi, aby długo nie omieszka wał 
na wspomożenie jego. 

PSALM TRZYNASTY. 

I długoź mię tak masz zapomnieć nie wieczneli Prośba a 
jedno, miły Panie, juźeś dawno odwrócił, jakoby za- nie^^- 
gniewa wszy sie, odemnie oblicze swoje. padkach. 

I długoż temi próźnemi sprawami, które mnie 



Digitized by 



Google 



12 



jedno tylko ucisk przynoszą, mam dręczyć duszę swoje, 
i długoź wżdy sprzeciwnik mój ma na mię tak nastar 
wiać postawę swoje. 

Miej wżdy na mię wzgląd, miły Panie, a dopuść 
prz^źrzeć jaśnie oczom moim, aby na nię ciemność nie 
przyszła śmiertelna. 

Aby sie nie cieszył nieprzyjaciel z upadku mego, 
a nie podnosił myśli swej z zginienia mego. 

Abowiemem jaw twej dobrotliwości położył wszy- 
tko ufanie swoje, a nic nie wątpię, iż sie uraduje serce 
moje wrychle, poznawszy dobrodziejstwo twoje, które 
wyznawać już będę miał nie małą przyczynę, gdy po- 
znam, iźe sie ty za mię mścisz każdej krzywdy 
mojej. 

Chwała Bogu Ojcu etc. 

Modlitwa. 

Prosimy, nasz miły Panie, aby w doczesnych 
sprawach naszych, raczył nas tak miłościwie sprawo- 
wać, abychmy sobie tej przyczyny nie zasłużyli, aby 
nas przy ostatnich sprawach naszych opuścić miał. Ale 
radszej racz oświecać wzrok wnętrzności naszych, 
abychmy tak nie zasnęli w błędnościach śmiertelnych 
tak, iżby upadło bujne serce sprzeciwnika naszego nad 
nami, a mybychmy sie rozkochali, iż stoimy w obronie 
mocnej Pana naszego, którego imię jest błogosławioaae 
na wiek wieków. Amen. 

Ojcze nasz. Zdrowaś Maria etc. 

Dixit instpiens in corde. Psal. 14, 

Argument. 

Prorok upomina ludzi, a nawięcej przełożone, 
aby sie uznali a nie odstępowali prze łakomstwo urzę- 



Digitized by 



Google 



la 

dów swoich, a miernie sie w nich zachowawali, groź%e 
srogością takiemu każdemu. 

PSALM CZTERNASTY. 

Wiele ich pr2.ys2d:o k takiemu szaleństwu, iż nie ^^ ^*^ 
wyrozumieli, aby był Pan Bóg, któryeh sprawy nik- nporaegT^ 
czemne już by dawno każdemu mogły obrzydnąć, abo- 
wiem nie najdzie nic mi^ay nimi, coby było słuszno 
pochwalić. 

A Pan Bóg z nieba upatruje po jednemu, jeśliby 
sie który obrał statecznego serca, któryby sie wżdy 
starał o Pańskie zachowanie. 

A snadź więtszy dziw, iż i oni, którym są ludzie 
poruczeni, też sie tak zbłaćnili, że sie im to zda za nic 
uoianąć nędznego, prawie jakoby nigdy nic o Bogu nie 
słycbali wystąpili z urzaędów swoich. 

Ale ani zwiedzą jaki znieobaczka przypadnie 
na nię strach, gdy obaczą, iż Bóg przy tych stoi, któ- 
rzy sie nałożyli sprawiedliwości, a ci będą jako świę- 
tokradcę karani, 

Abowiem nietylko abyście sami przykłady swemi 
czego dobriegp ludzi uczyli, a owszem i taki u was 
w pońmieeh, któryby aie z nadzielą swa uciekał ku 
Panu, ale ku końcu obaozyeie, kto sobie lepiej po^ 
caynał. 

A ty daj, miły Panie, aby doszło wyzwolenie ze- 
braniu twemu, aby był wysŁwolon z więzienia lud twój,, 
a uweadii aie naród Jakóbowy Izraelów a miłosierdzia 
twego. Chwała Ojcu etc. 

Modlitwa. 

ilae;i^ miły Panie^ weźrzeć. miłościwie z stolca wy- 
sokości twojej, a nas tak sprawować jafcobycłuny znali 



Digitized by 



Google 



14 

nad sobą możność święt4 twoje, a nic nie wykraczali 
z powinności swoich, aby sprawy nasze tu doczesne 
tobie sie tak podobały, iżby nas potym godnemi uczy- 
nił osieśó w świętym miejście wielmożności twoim, na 
wieki poświęconym. Amen. Ojcze nasz etc. 

Domine ąuis habitabit tabernaculo, Psalmtis 15, 

Argument. 

Wysławia Prorok błogosławieństwa tego, który sie 
dostanie do Pańskiego przybytku i wypisuje stan i bło- 
gosławieństwo pokojów niebieskich i szczęście tego, kto 
w nich słusznie osiędzie. 

PSALM PIĘTNASTY. 

Panie mój, błogosławiony to będzie, kto będzie 
przyjęt do przybytku twego, a będzie mieszkał z tobą 
•o Mogorta- w niebie jak na górze, na której świętobliwy majestat 
.bt^Igo. *^^J osobliwie jest objaśnień. 

Już tam będzie jaśnie chodził bez wszej postawy, 
nic niesłusznego nie czyniąc, a co przemówi, to wszytko 
wiara prawego umysłu. 

Juz tam nie myśli, aby komu przeszkodził powie- 
ścią swoją, ani o szkodę przyprawi przyjaciela swego^ 
ani obwini potwarzą bliźniego swego. 

I snadź to ten będzie, który nic osobnego o so- 
bie nie rozumie, a inych sie cnotam dziwuje, a ty 
u siebie poważnie ma, którzy z poczciwością wysło- 
wiają Pana, a statecznie z każdym bywa postanowion 
umysł jego, nigdy w sobie odmiany nie znając. 

Który dostatkiem swym nie udręczył bliźniego, 
a nie przyjmował darów na skazę niewinnego crio- 
wieka, a snadź taki nigdy już zaginąć nie może. 

Chwała Bogu Ojcu etc. 



Digitized by 



Google 



15 



Modlitwa. 

Użycz nam tego łaskawie, nasz miły Panie, aby- 
śmy tu za doczesnych żywotów swych zupełną wiarą 
a nadzieja wstępowali do przybytków zebrania -twego 
świętego, a tu sobie to wysłogowali, aby nas potym 
domieśció raczył do przybytków twych świętych nie- 
bieskich, których rozkoszy żądny język snadź wysławić 
nie umie, skądby sie mnożyła nam wielka radość, 
a wiekuista cześć imieniowi twemu świętemu. Amen. 
Ojcze nasz. Zdrowaś Maria. 

Conaewa me domine, Psalmus 16. 

Argument. 

Obiecuje sie Prorok ku czci Panu i świętym 
jego nigdy go nie odstąpić, wielkiej za to odpłaty sie 
nadziewając^ i każdemu inemu też tak obiecuje, a pod 
figurą rozumie sie o męce i o z martwych wstaniu. 

PSALM SZESNASTY. 

Niechaj będę w twej opiece, miły Panie, abowie- ^ wspomo- 
mem tak na tym już swą nadzieję postanowił. wpwygo- 

Abowiem tak zrozumiała dusza moja, iżeś ty jest d»cł»' 
Pan nad wszemi pany, a tak i we mnie cokolwiek 
dobrego najdujesz, to wszytko pochodzi z łaski twojej. 

A przebranym onym świętym, którzy tu obywają 
z nami na ziemi, a statecznym w wierze wszelkim ob- 
jawiłeś dziwnie wolą moje. 

A z tymi, którzy wielką pychę ofiarują ofiary 
swoje, pokładając w nich nadzieję, nie mam sprawy 
żadnej i nie chcę mieć, i owszem daleko radbych od 
siebie oddalił każdy spółek z nimi. 



Digitized by 



Google 



16 



Abowiem Pan jest jakoby prawy dziedzic nad 
ludźmi, który będzie obrońcą strony mojej, i owszem, 
miły Panie, i takicb racz bronić, z któremi ja na ten 
czas na< wszem społeczności używam. 

Abowiem prawym działemi snadź mi przypadł 
los^ na miejscoeh prawie po mej myśli roskoiaznych, 
a ochędożne dziedzictwo na wszem mi jest przywłasa^ 
czone. 

A tak będę chwalił Pana swego, który mnie ni- 
gdy rada swoją, nie omieszkał, a samy snadź wnętrz- 
ności moje napełniony nauki jego, wszytkich mię słu- 
sznych spraw zawźdy uczyły. 

A postawiłem ji sobie jako cel przed oczyma 
swemi, a zda mi się, że zawźdy oblicznie przy mnie 
jest, i któż tedy w czym będzie mógł mnie zaszkodzić. 

A prze tę przyczynę jest pilnie u weselone serce 
moje, iżeś tak osobliwie uważył duszę moje, acz ciało 
czasu swego będzie leżało pogrzebione, a wszak to jest 
rzecz pewna, że przez cię zasię będzie ożywiono. 

Abowiemem tego ist, iż przy piekle nie ostawisz 
dusze mojej, a snadź i żadnemu, ktoby jedno wyrozu- 
miał dobrotliwości twojej, nie dopuścisz żadnej skazy 
mieć na sobie. 

Ale owszem ukażesz dro^^ którą nieobłędnie będę 
mógł przydź ku onemu rozmaitego wesela zebraniu,, 
a ku prawemu uznaniu Bóstwa twego, kto gdy tego> 
dostąpi dopiro sie prawie błogosławionym będzie mógł 
rozumieć. Chwała Bogu Ojcu i Synu eto. 

Modlitwa. 

B^c^ miły Panie, z wielmożnej łaski twej, tak^ 
nas pcz^y miłosierdziu swym zachować^, iżbychmy nat- 
siadując spraw świętych a przebranych twoich, łask^ 



Digitized by 



Google 



17 

ff fli%>fderdsie twe święte soŁie* wysługowali , a gdy 
nam rozkażesz stanąć na liczbie srogiej przed obli- 
eanościf swDJ^f, abychmy staisęli z Himi w towarzystwie 
na prawej ręce twojg ku wiecznej radośei naszej, 
a. chwale świętej twcyej. Amen. Ojcze nasz etc. 

Exatidi domine tustitiam meam etc, Paalmus 17, 

Aryument. 

Prosi Prorok o utwirdzenie umysłu stałego, wy- 
powiedając sie od złego towajrzystwa, którzy tylko na 
ziemskich rzeczach, opuściwszy Pana Boga, przestawaja: 
a pod figurą Krystus mówi ty słowa czasu prześlado- 
wania swego. 

PSALM SIEDEMNASTY. 

Przypuść, miły Panie, k sobie sprawiedliwą pro- ^ utwier. 
śłjfę nioję, a przy kłoń łaskawie uszy swoje ku wysłu- gin gtaiego. 
ehaniu jej, abowiemci z prawego serca oprócz wszela- 
kiej postawy pochodzL 

A owszem ty sam u siebie rozważ sprawę moje, 
abowiem snadnie obacza oczy twoje, gdzie co jest 
słusznego. 

Abowiemeś ty już i w napilniejszych myślach 
nrych wielekroć przeżrzał serce moje, i obaczyłeś mię 
zewsząd, a snad^ieś nic nie nalazł, aby co inego 
serce myślało, niźli usta powiadaj. 

Ba snadź pami^jąe na rozkazanie twoje, zawźdy 
nMę* raieranały niesłuAzne sprawy ludzkie^ a zawżdy 
bych sie był rad od obyczajów złościwych ludzi co na- 
dateji odlączyt. 

I proszę, ubyś w tym umyśle raczył utwirdzid 
mnie, a postanowić ścieżki moje, któremibych nie- 

PsałterE, Rej*. 2 



Digitized by 



Google 



18 



obłądnie przydź mógł ku tobie, aby ni w czym nie 
były obruszony. 

A przeto tak bezpiecznie uciekam sie k tobie, 
abowiemem tego ist, iź nie opuścisz prośby mojej i pro- 
szę, Panie mój, abyś nie odmiatt^ od siebie modlitwy 
mojej. 

Owszem zachowaj na ony niełaskę twoje, którzy 
sie chlubliwie podnoszą przeciwko świętemu majestatowi 
twemu, a nad tymi okazuj miłosierdzie twoje, którzy 
dostatecznie dufają tobie. 

Lecz ty mnie racz szczycić, miły Panie, jako 
bywa źrzenica w oku szczycona, a racz mię zakryć 
cieniem skrzydeł swoich przed wszytkiemi przygodami 
memi. 

A broń mię od przestrachów tych, którzyby mię 
radzi zniszczyli a wykorzenili z pośrodku wszego • 
świata. 

Któreś ty raczył tak napełnić, iź przed dostatr 
kiem ledwie otwarzają usta swoje, a stąd wzgardliwie 
a z poniźenim o inych rozumieją. 

A też jedno przeglądają ścieżki z wielką pilno- 
ścią, gdzieby mogli sidła zasadzić ku skażeniu a zni- 
szczeniu mojemu. 

Każdy z nich nosi w sobie podobieństwo sro- 
giego lwa, który łupem żyw, albo szczenięcia jego, 
które sie tajemnie usadziło, aby ułapiło owieczkę. 

A tak ty jedno powstań, miły Panie, a odwróć 
nawstecz takiego, a potłum umysł jego, a duszę moje 
od niego wybaw, który jest jako miecz sprzeciwny 
tobie. 

I od onych proszę, które ty sobie za bicz sprze- 
eiwieństwa masz, którzy tylko w bogactwie położyli 



Digitized by 



Google 



19 

nadzieję swoje a iż zostawią dzieciom skarby swoje, to 
sobie za nawiętsze błogosławieństwo pokładają. 

Ale ja by eh radszej ostał przy sprawiedliwości 
a z nią zawżdy miał towarzystwo, niż ze wszemi bo- 
gactwy, abowiem stąd bych snadź snadniej poznał mi- 
łosierne oblicze twoje, a będę uweselon, gdy znowu 
powstanę, gdy oglądam prawą własność Boskiej osoby 
twojej. Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

Ty, nasz miły Panie, który wszytki zbawiać ra- 
czysz, którzy tobie, upełnie dufają, racz nas wszytkie 
dufające tobie zakryć pod cieniem skrzydł świętego mi- 
łosierdzia twego, aby my będąc rozpaleni ogniem świę- 
te] łaski twej, tą wiara i tą nadzieją u siebie tak o to. 
bie kończyli, izbychmy z nia bezpieczni stanęli, gdy 
sie nam okazować będzie wielmożność nieznośna świętej 
chwały twojej. Amen. Ojcze nasz etc. 

Diligam te domine. Psal, 18. 

Argument. 

Dziękuje Prorok Panu za rozmaite wybawienie 
od dziwnych nieprzyjaciół, a zwłaszcza, gdy pan jego 
Saul chciał go niewinnie o gardło przyprawić, i wy- 
sławia rozmaitą moc Bożą na ziemi . i na niebie, a przy 
tym mu sie na wszem w poruczeństwo podawa, a może 
też rozumieć o Panu Krystusie, gdy po swym z mart- 
wych wstaniu był silen sprzeciwnikom swoim. 

PSALM OŚMNASTY. 

Właśniebych cie miał umiłować, miły Panie, za 
wielkie dobrodziejstwo twoje, któremeś mię wybawił Praociw 
od prześladowania wszytkich nieprzyjaciół moich. ^^^ 



Digitized by 



Google 



20 



Abowiem stanąłeś mi ea niedobytą skałę, Panie 
mój, a obrcmo moja, a jakoi ja w tobie nadzieje pokładaó 
nie mam, a tyś miasto tarczej stał zawidy przedemną, 
we wsaytkich nieprzezpiecmościacłi żywota mego. 

A gdykołwidc ciebie wzywam nad wszytki ehwały 
godniejszego, zawidym jest bezpieezen od każdego nie- 
prayjaciela swojego. 

Nie inaczej juiem był bliaek śmierci jako oko* 
wami związany, abowiem miasto dręczących czartów 
prześladowali mię nieprzyjaciele moi. 

A prawie piekielnemi sidły obtoczyli byli mię, 
i snadziem już był prawie wpadł między sieci śmier- 
telne. 

A w nawiętszej przygodzie nigdziej indziej ucie- 
czka moja, jedno ku Panu swemu, który nigdy nie 
wzgardził, acz z wysokiego pałacu swego weźrzeć na 
wołanie moje. 

A gdy sie on poruszył, wezdrzała ziemia, a pod 
górami mocnemi łamały sie fundamenty, gdykolwiek 
pobaczyły rozgniewanie jego. 

Występował dym od obliczności gniewu jego, 
a ogień, jako węgle latające, wszytko około siebie pu- 
stosząc. 

Eazał sie niebu skłonić a zstępował na dół, a mgła 
zewsząd ogamowała nogi jego. 

A był noszon przez Anioły jako latający, a przez 
nawiętsze wiatry zrnszony. 

A rozkazał sie ze wszech stron okryć eiemno* 
ściami, a gęstemi obłoki wodnemi był jako dom około 
niego zbudowan. 

I przed wielką jasnością, której on nie ukazuje 
jedno sprawiedliwym, ony srogie obłoki uciekają, a pa- 



Digitized by 



Google 



21 



dną na niepnyjaeiele jego k gradem, t ognistymi stna-^ 
łami zmieszanym. 

Poruszy gromy a da w nim głos swój usłyszeć, 
roKsypie grad, z węglem ognistym Kmieszawszy na poły. 

I roasmietował strzały swe, któremi rozpraszał zło- 
ściwe^ ukazując blask swój, którego się oni srodze 
lękali. 

A bywały odkryte fundamenty wszego świata 
i przeźroczyste wszytki głębokości wodne, a wiatr srogi 
szumiał od gniewu tWBgo> miły Panie. 

A był zawżdy ku mnie zesłan z nieba, który 
strzegł mnie zawżdy, wybawiał mię od takich straszli- 
wych rzeczy, w który chem ja zawżdy w imię Pańskie 
ustawicznie przebywał. 

I tenże mię strzegł i od nieprzyjaciela najmoż- 
niejszego, i od wszech tych, którzy mię prześladowali^ 
a czem im był nic możnością nie rówien. 

I od tych, którzy odstępliwemi radami swemi 
mnie nieopatrznego ułowić chcieli czasu rozterków 
moich, ale Pan mój nigdy mnie ratować czasu swego 
nie omieszkał. 

A z tego tak uciskliwego miejsca wywiódł mię 
na szerokie przestrzeństwo, przeto iż łaską swą nie ra* 
czył opuścić mnie. 

I raczył mi też to oddać, je^i też co kiedy we^ 
mnie statecznego znał, a jeśliże też były niepokalone 
ręce moje, wzięły słuszną zapłatę sobie. 

Abowieraem pilnie strzegł wszytkich spraw Pana 
mego, a to na mię nigdy nie przyszło, abych inaczej 
o nim rozumiał, jedno jako przyleży o przyrodzonym 
panu swoim. 

I comkolwiek był jemu sprawiedliwie powinowat, 
to sie zawżdy parało przed oczyma memi, a tej po-* 



Digitized by 



Google 



22 



stawy nigdym ukazać nie umiał, abym w czym miał 
odstępić rozkazania jego. 

I owszem prostym a czystym sercem przebywa- 
łem przed oblicznośoią jego, pilnie strzegąc, abych go 
jaką swą niedbałością ni w czym nie obraził. 

A też mi sowito oddał tę prawą myśl moje i pro- 
stotę rąk moich, która jemu nigdy była nie tajemna. 

Abowiem on zwykł kożdemn serca czystego 
a wdzięcznej myśli k sobie też sie mile okazować, 
a za się przeciwko sprzeciwnikowi swemu tak sie spra- 
wować raczy, jako na jego stan przysłusze. 

Bo to jest jego zwyczaj, iż pokorne sercem na 
wszytko bezpieczeństwo wywodzi, a oczy nadęte a pod- 
niesione wszędy tłumić raczy. 

A on prawie teraz objaśnił pochodnią serca mego, 
która już snadź prawie była na wszem zaćmiona. 

Bo za ]ego pomocą nie sprostał by mi żądny huf 
nalepszym rządem sprawiony, a żądny mur by mi nie 
wydzierżał przestąpienia mego. 

Abowiem to jest Pan naupełniejszy we wszytkich 
sprawach jego, a powieść jego bez wszego inego mni- 
mania stateczna, a w pewnej iście obronie stoją ci, 
którzy upełnie dufają jemu. 

Abowiem który jest pan nad tego. Pana, a kto 
mocniejszy nad Boga naszego? 

Bo to jest ten Pan, który ogarnął mię taką moc- 
nościa, a sprawił tak, iż żywot mój już nigdy nie może 
być poruszon. 

I sprawił niepoścignione uchody moje, a ile ra- 
zów było tego potrzeba, zawżdy na przebranych miej- 
scach uczynił bezpieczeństwo żywota mojego. 

I przyprawowa! ręce moje ku każdej obronie wo- 
jennej tak, iż żelaza łamały ramiona moje. 



Digitized by 



Google 



23 



I dałeś mi, miły Panie, kstatt obrony, za który- 
mem jest zachowań przy dobrodziejstwie twoim, a pra- 
wa ręka twoja postanowiwszy na wszem mię amocniła. 

RozprzestrzenUeś mi drogę, na której mogę bez- 
piecznego chodzenia używać, a na której nigdy nie 
ustaną nogi moje. 

A będę też zasię prześladował nieprzyjacioły 
swoje i nie odejdę ich, aż też będą nagrodzony od 
nich mnie krzywdy moje. 

I będą też odemnie tak udręczeni, aż muszą upaść 
przed nogi moje, bowiemeś ty dodał serca mnie, gdyś 
potłumiał ony, ilekroć sie chcieli wzruszyć przeciwko 
mnie, a pwiię zawżdy umocniwszy czyniłeś przypraw- 
nego ku boju. 

I sprawiłeś tak, iż nigdy wytrwać nie mogli, a na 
wspak sie obracali ci, którzy mię kładli w nienawiści 
sobie. 

A niebył nikt, ktoby ich był ratował, snadźby sie 
już radzi byli i k tobie. Panie, uciekli, bo podobnobyś 
ich też był nie wysłyszał. 

Przedsięm ja w imię twoje rozpraszał je jako 
proch po wiatru, a deptał nie inaczej jako błoto uliczne. 

I do końca wyzwolisz mię od roztyrków, a kło- 
potów wszech ludzi, a snadź mię przełożysz nad nimi, 
a za łaską twa i lud nieznajomy wda sie w posłuszeń- 
stwo moje. 

A snadź jeszcze na głos będą przy sługo wać mnie 
a ci niedbalcy zawżdy będą w przestrachu odemnię, 
zakrywając sie w postronkach swoich. 

A Pan będzie uwielmoźon nad wszytkę chwałę, 
który mnie zawżdy stał mocną skałą obrony mej, i bę- 
dzie nad wszytko uwyźszon Bóg, rozmnożyciel wyba- 
wienia mego. 



Digitized by 



Google 



9t 

Bo to jest ten Bóg, który dał mnie moe pom- 
ssezenia krzywd moicłi, a snadź jedno słowem podał 
w posiitseeńatwo imaię przeeiwniki moje. 

I t§nźeó to jest Pan, który obnmiwBEy mnie, 
^ełoży mię nad przeeiwniki mena, i nad ezlowidkiein 
złościwym mocnego mię uczyni. 

A .przeto rozliczne dzięki dawam tobie, miły Pa- 
Siie, za ty wszytki od ciebie mnie w posłuszeństwo 
podane, a wiecznie imię twoje będę wysławiał. 

Który mnożysz rozmaite dary mnie, acz niegod- 
nie przebranemu od ciebie, a ukazujesz dobrodziejstwo 
pomazańcowi swemu, a snadź na potym i pokoleniu 
jego. Chwała Bogu Ojcu etc. 

Modlitwa. 

Gdyźeś ty, miły Panie i obrońca nasz i. utwirdze- 
nie nasze, i w każdych niedostatkoch naszych ostate- 
czna ucieczka nasza, racz, miły Panie, uwieść troskliwie 
myóli nasze z uciskliwych trudności wszech przeciw- 
ników naszych, tak widomych, jak niewidomych, aby 
my będąc bezpieczni obrony twojej, nie dali sie od- 
straszyć żadnemi przegróżkami od świętego imienia 
twego i od łaskawych nauk twoich, któryś jest bło- 
godawiony od wieków na wieki. Amen. 

Coeli enarrant gloriam Dei. Psal. 19, 

Argument. 

Wysławia osobliwe sprawy Pańskie, które uczy- 
nił na ziemi i na niebie, a takież i w łaskawym po- 
stanowieniu zakonu swojego, i tknął po części wciele- 
nia Pańskiego. 



Digitized by 



Google 



25 



PSALM DZIEWIĘTNASTY. 

Samo niebo wysławia chwałę twoje, miły Panie, ^^^^^ 
a jako rozmaita jest moc w sprawach twoich, świadczy leniaboiego. 
o tym wielkość nieznośna okręga je^. 

Dzień jeden dawa znać podobieństwo o drugim, 
a noc takież jedna czyni nam sprawę o drogiej, abo- 
wiem jednaką sprawą tak po sobie wiecznie nastawają. 

A sńadź nie jest żądny tak trudny język, ani ża- 
dne tak sprośne pogaństwo, aby nie przyszło ku pra- 
wej wiadcHności takich spraw twoich. 

Abowiem po wszytkim świecie rozszyrzyła sie 
wiadomość o tym, i wyszedł ten glos aż na ostateczne 
granice ziemie, abowiem około tego Pan jest postano- 
wił mieszkanie swoje, 

A jest podobien ku onemu słońcu, które, wyszed- 
szy z przybytku swojego, gotuje sobie przyprawy, jako 
jaki rycerz opuścić sie na drogi dalekie. 

Od jednego końca nieba aż na drugi koniec mi- 
sternie przeskakując, a nikt prawie nie doświadszył go- 
rącości jego. 

A zakon Pański przedsię jasny, odwodząc każ- 
dego od złości, i obietnice jego wierne przyprawią każ- 
dego ku wyrozumieniu i niewiadomych rzeczy. 

Poczciwość Pańska, iż chędoga jest, wiecznie trwać 
będzie, i rozprawy jego są prawdziwe, a wszelakim 
kstałtem na wszytko bardzo przystojne. 

W więtszej wadze, niż najaśniejsze złoto, miałoby 
być przykazanie jego, i więcejby miało smakować, niż 
najsłodszego miodu plastr. 

A owszem sługa twój będzie na wszem przez nie 
sprawion, a snadź i każdy, kto wedle niego żyć bę- 
dzie, z wielmożeństwem weźmie swoje zapłatę. 



Digitized by 



Google 



26 



A rozkazanie jego przyjemne rozwesela umysły^ 
a wola jego wypełniona oświeca oczy zaćmione. 

Bowiem tych rzeczy więcej jest, które nas ku błę- 
dowi przywodzą, a tak od tych niedbałości, które nie- 
wiadomie przychodzą, racz nas oczyścić, miły Panie. 

Zwłaszcza od podniesienia myśli hardej broń mię, 
miły Panie, a jeśli to będę miał, mogę byó wiele inych 
występków próźen. 

A przyjmi proszę, miły Panie, wdzięcznie odemnie 
ty słowa, a chutliwy umysł mój k tobie, wszakeś ty 
jest Bóg mój i odkupiciel zbawienia mego. Chwała 
Bogu. 

Modlitwa. 

Pomni, miły Panie, iź ty, raczy wszy wynidź z przy- 
bytku pańskiego, a zostawiwszy nam zakon a łaskę 
nauki swojej, raczyłeś sie wrócić na wysokości niebie- 
skie, na stolec świętego majestatu twego, raczysz nam 
tu tego łaskawie użyczyć, abychmy byli naukami twemi 
tak oświeceni, zakonem sprawieni, w bojaini trwający ^ 
iźbychmy też mogli za tobą wstępić do przybytków 
świętych twoich, w których ty królujesz bez końca na 
wiek wiekom. Amen. Ojcze nasz. Zdrowaś Maria etc. 

Exaudiat te dominus. Psal, 20, 

Argument. 

Tu oznajmuje Prorok przyszłe odkupienie nasze 
przez ofiarę Pana naszego na krzyżu, i jako miały byd 
wysłuchany przyczyny jego za nami, i jako miał po- 
twirdzać Pan Bóg Ociec człowieczeństwo jego. 



Digitized by 



Google 



27 



PSALM DWUDZIESTY. 

Niechaj by cie wyslachał Bóg czasu uciska tw^o 
nawiętszego, a Bóg lakóbów niechajby nie omiesEko- KiyitMowo^ 
wał na ratunk tobie. cMunm^ 

A niechaj ześle umocnienie tobie z miejsca po- 
święconego sobie, a z góry niebieskiej ustanowi ciebie. 

I na pamięć sobie będzie przywodził zdawna 
kiedykolwiek jemu uczynione ofiary, a bez pochyby 
za osobliwe je będzie u siebie pokładał. 

A postąpi tobie, czegokolwiek będzie potrzebowano 
serce twoje, a na wszem myśli twoje napełni. 

I uradujemy sie dla wyzwolenia, które ty spra- 
wujesz nam, a z wielmożności twej wielkiej wagi bę- 
dziemy, a żadnemu snadź z nawiętszych rzeczy nic 
odmówiono nie będzie, ktokolwiek jedno będzie wielbił 
imię twoje. 

A pewnymem wyrozumienim to obaczył, jako Pan 
Bóg uwyźszył pomazańca swego, a jako jest na wszem 
wysłuchan z nieba z wysokiego stolca Pańskiego, a jaką 
pomoc ma z świątobliwej możności jego. 

Położyli niektórzy nadzieję zwycięstwa swego 
w rozmaitych przyprawach możności swoich, a my 
tylko w nadzielę spomożenia Pańskiego, daleko znacz- 
niejsze i pamiętliwsze rzeczy sprawiemy, bo odpadły 
od nich wszytki możności ich, a my przedsię przy swej 
nadziei stale stojemy. 

A Pan Bóg będzie szczycił sprawcę a przełożo- 
nego naszego, a nas samy zawżdy wysłyszy, ilekolwiek 
będziemy potrzebować wspomożenia jego. 

Chwała Bogu Ojcu etc. 



Digitized by 



Google 



-28 



Modlitwa. 

Racz, miły Panie, miłościwie wysłuchać nas e nieba 
z wysokości twojej, a podnieś głowy nasze, abychmy 
bezpiecznie powstać mogli z doskonałą nadzieją w świę* 
tym miłosierdzia twoim i odkupieniu twoim, aby wy- 
stępki nasze, którymichmy byli osidleni, były z nas 
zmazany przez przelanie świętej krwie twojej, a myśli 
nasze były uweselony przez radość świętego z mar- 
twych wstania twego. Amen. Ojcze nasz. 

Domine in virtuU tua leta, Psał. 21. 

Argument. 

Wysławia Prorok, jakiego dobrodziejstwa Pań- 
skiego używa ten, który jest przełożony na świecie od 
niego, a zamyka się w tym jawnie osoba Pańska, któ- 
remu jest poruczone królestwo nieba i ziemie, i jaką 
miłością Bóg Ociec umiłować go raczył. 

PSALM DWUDZIESTY I PIRWY. 
Jako Pan Pauic, kaźdy król i każdy przełożony uraduje sie, 

suwił l^a, uznawszy pomoc twoje, a wielkie kochanie z tego ma, 
swego, gdyś ty jest rozmnożyciel zwycięstwa jego. 

Bowiemeś dopomógł jemu, iż sie wszytko po my- 
śli jego stało, a czegokolwiek potrzebował, ni na czym 
sie nie pomylił. 

Dobrowolnie przełożyłeś go na wielki upominek 
sobie, a ochędożyłeś słowa jego koroną ze złota naj- 
jaśniejszego. 

Prosił, abyś mu dał żywot nigdy niedokończony, 
wszytko to sobie snadnie u ciebie otrzymał. 

Wszytko przełożone dobro osięgnął z dobrodziej- 



Digitized by 



Google 



29 



stwA twego, a wielką oześć a chwałę rozszyrzyłeć około 
niego. 

A iście to chcesz mieć, aby szczodrobliwość twoja 
jema nigdy nie ustawała, a weźrzenim miłosiei^ego- 
wzroku twego napełnisz radością jego. 

Abowiem on też wszytkę nadzieję swoje położył 
w tobie, a przeto też dobrotliwość twa nigdy mu ni 
w czym upaść nie dopuści. 

A tak ty, który masz taką nadzieję, posiędzte ręka. 
twoja wszytki nieprzyjacioły twoje i ty wszytki, któ- 
rzy tobie jakie nienawiści stroili. 

A każesz im spłonąć, jako dymowi zapalonemn,^ 
a w rozgniewaniu twoim rozkażesz je kiedy zechcesz. 
poŻTzeć ogniowi. 

A wyplewieez wszytek owoc ich na ziemi tak, iŁ 
nasienia ich i znaku nie ostanie. 

Abowiem sie starali, abyć mogli byli jaką przy- 
krość uczynić, lecz nigdy k temu snadnie przydź nie 
mogli. 

A przeto przedzielisz je od dobrych, a twarzy ich, 
jako jaki ceł, wstydliwością nastrzelasz. 

I owszem okaż, miły Panie, ]akiś jest, a jaka 
ważne możności twoje, abychmy tym chętniejszy byli 
opiewając wysławiać wielmożności twoje. 

Chwała Bogu Ojcu etc. 

Modlitwa. 

Ty nasz, miły Panie, któryś wziął nad wsze ine 
błogo^wieństwo wieczne od Boga Ojca swego, raea^ 
też ubłogosławić nas, abychmy wielmożności twoje do* 
stojnie wysławować mogli, a skutki nasze, aby ax3j we- 
dług wolej twojej świętej, a tak abychmy mogli sobie 
zasłużyć ono przedłużenie wieków, które sie tym tre- 



Digitized by 



Google 



30 

faje, którzy dostępują do królestwa twego świętego. 
Amen. Ojcze nasz. Zdrowaś etc. 

Deus deus meus respice in me, Pscd, 22, 

Argument. 

Narzeka Prorok, prosząc wspomożenia na srogość 
nieprzyjaciół swoich, a zamyka sie wszytko podobieńr 
stwo męki Pańskiej, gdy był w ręku żydowskich przed 
. śmiercią swoją, i proroctwo o męce lego. 

PSALM DWUDZIESTY I WTÓRY, 
o wspomo- Boże mój, Boże mój, przecz snadź tak raczysz 

«koch .Iowa opuszczać mnie, a zda mi sie snadź nawiętszemi proś- 
Pan»n». bami trudno cie sobie mam łaskawiejszego uczynić. 

Przez dzień i przez noc będę wołał bez odpo- 
czynku mój Panie, a snadź nie usłyszę łaskawej od- 
powiedzi twojej. 

Abowiem, miły Panie, bezpiecznie baczysz ucisk 
mój , a snadź dbać nie raczysz a wielekrocieś inym 
pomagał, a zstawałeś sie przyczyną ludowi Izraelskiemu, 
aby cie wysławiali za dobrodziejstwa twoje. 

Pokładali nadzieję wielką w tobie ojcowie naszy, 
a nigdy byli nie omyleni na wyzwoleniu swoim. 

A nigdy nie byli zawstydzeni, ilekroć zupiną 
wiarą wołali k tobie, i owszem na wszytkim bywali 
wysłuchani. 

Jedno iż ja owszem przeciwko im zdam sie so- 
bie być więcej robakiem, niżli człowiekiem, a lekkich 
ludzi pokolenia Adamowego potomkiem. 

He ich kolwiek uźrzało mnie, nagrawali mię po- 
spolicie rozmaitemi sprzecłwieństwy, a podnosząc głowy 
Bwoje, żarty sobie ze mnie stroili. 



Digitized by 



Google 



31 



Powiedając, że to jest ten, który sie chjubi być 
miłośnikiem Bożym, niechajże mu teraz co pomoże, gdy 
ji sobie tak barzo upodobni. 

A jam za twą świętą sprawą wyszedł z żywota 
matki swej, a uczyniłeś mi o sobie dobrą nadzieję, je- 
szcze przy piersiach leżącemu. 

Wyszedszy skoro na świat, wnetem był poruczon 
opiece twojej, a snadź jeszcze i w żywocie matki mej 
znać było, żeś ty Bóg mój sprawiedliwy. 

Nie odstępujźe tedy daleko, mój Panie, odemnie, 
abowiem przygoda zawżdy przedemną chodzi, a nie 
widzę, ktoby iny przez ciebie mógł wżdy ratować mię. 

Abowiem oskoczyli mię zewsząd sprzeciwnicy 
moi, jako wołowie zburzeni ryczący, na rozkosznych 
pastwiskach wypasieni. 

Rozdarli przeciwko mię paszczeki swoje, jako lwi 
głodni, gdy sie pilnie nasadzą, aby go ułapiwszy po- 
żarli. 

A przed staranim rozpłynęła się jako woda myśl 
moja, i roztargnione sie stały członki moje, a serce 
moje jako wosk rozpuszczony między wnętrznościami 
moimi. 

Jako skorupa wysuszona stała sie moc moja, 
i język prawie przysechł ku podniebieniu mojemu, 
a prawiem sie stał jako martwy, który już bywa i pro- 
chem przytrzęsiony. 

Abowiem obstąpili mię jako psi wściekliwi, zje- 
dnoczywszy sie przeciwko mijię wszytkiemi złościami, 
a skłóli napoły ręce i nogi moje. 

A nie po człpwieczeńsku jestem od nich szaco- 
wań tak, iżby snadź snadnie mógł przeliczyć kości 
moje, a nie ucieszywszy sie tym, srogim wzrokiem 
zaglądają, czymby jeszcze mogli udręczyć mię. 



Digitized by 



Google 



32 



Rozdzielili sobie wszytko odzienie moje, a przy- 
rodzonej szaty mej nie chcieli dzielić, ale losy o nię 
miotali, komuby sie wszytka dostać miała. 

przeto, miły Panie, proszę, nie oddalaj sie daleko 
odemnie, a owszem nie omieszkawaj dać ratunku ła- 
skawego mnie, gdyżeś ty jest na wszem umocnienie 
moje, 

A wybaw już od tej srogości mieczowej duszę 
moje a od jadowitości takiej prawie jako psiej jedyną 
myśl moje. 

Prawie jakobyś mię wydarł z paszczęki lwiej, 
a jakobyś mię wybawił z wrogów srogich jednoroż- 
ców, burzących przeciwko mnie. 

A ja będę wysławiał wielmoźność majestatu twega 
w pośrodku zebrania braciej swojej, i w nagęstszymi 
zebraniu ludzkim nie omieszkam wyznawać dobrodziej- 
stwa twego. 

I będę nauczał wszytkich potomków żydowskich 
i inych narodów, aby byli pilnie chwalący a. z wielka 
uczciwością chwalebne imię twe. 

Rozważając, iżeś ty i nanędzniejszego nigdy nie 
wzgardził, ani odwrócisz od niego oczu swoich prze- 
niedostatek upadku jego, a owszem pilnie ku wołaniu 
jego nakładasz miłościwie łaskawych uszu swoich. 

Będę cie jeszcze k temu wysławiał rozmaitym 
pieniem w nawiętszej gęstwie ludzi, a przed wszyt- 
kiemi to będ^ pełnił, którzy w poczciwości mają świę- 
tobliwość twoje. 

A będą używać diwały twojej i niedostateczni 
w rozumie, i będą nasyceni, a będą ożywiony serca 
ich w chwale twojej snadź tak już na wieki. 

A obacaywszy to i inszy narodowie snadź af^ku 
końcu ztenńe będą k tobie nawróceni, a będą. sie o to* 



Digitized by 



Google 



33 



starać, aby sie wdali na wszem w łaskawe posłuszeń- 
stwo twoie. 

Abowiem jest tobie moc przywłaszczona prawa 
królewska, a rozkazowanie twoje ściąga sie i na wszytki 
pogańskie narody. 

A nazacniejszy z nich, gdy skosztowawszy zro- 
zumieli wielkiemu dobrodziejstwu twemu, padli na ko- 
lana wyznawając wielmożnośó twoje, a wdawając sie 
w posłuszeństwo twoje. 

A snadź i ci by to radzi uczynili, którzy są 
w ziemi zagrzebieni, rozumiejąc, że ty teź dla nich 
i swemu stanowi nic nie folgujesz. 

I będzie to rozpisano dla potomków naszych, aby 
teź oni potym, zrozumiawszy takież na wszem, ciebie, 
Panie, chwalili. 

A iżby tu po nas nastawszy i onym to zwiasto- 
wali, którzy będą po nich narodzeni, jakie są nieznośne 
rozumowi człowieczemu sprawy twoje, nasz Panie. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

Boże wszechmogący, który ty, będąc najwyższą 
chwała wszego nieba i ziemie, raczyłeś sie zniżyć i 
stać sie na wzgardzenie sprośnemu stworzeniu swemu, 
i dać zranić ciało swoje, a naostatek je na srogim 
krzyżu dopuścić umorzyć. Prosimy, nasz miły Panie, 
gdy żeś to dla nas, nędznego stworzenia swego, raczył 
miłościwie uczynić, aby teź nas nie odmietował, od 
zasługi tej, która sie dla nas przez mękę twoje zstała. 
Abowiem któż iny jest, ktoby sie nami opiekać miał, 
jedno ty, jedyny Pan nasz, któryś nas sobie odkupić 
raczył. Amen. Ojcze. 

Psałterz, Reja. 3 



Digitized by 



Google 



34 

Dominu^ regit me^ et nihil^ etc, P$aL 23, 

Argument. 

Wysławia z wielkim dziękowaniem łaskę Pańską, 
która się snadź taka dziś każdemu człeku tref uje. 

Dzięki z* PSALM DWUDZIESTY I TRZECI. 

^^tw^^*^ Pan Bóg jest sprawcą moim, a już niskąd inąd 

ucme. żadnej rzeczy nie będę potrzebował. 

Nad rozkosznemi żywioły raczył on ostanowió mię, 
i nad rozmaitemi wodami, przyjemnie płynącemi, raczy 
on wychować mnie. 

Myśl rozumną na wszytko przydał jest mnie, 
a ćwiczyć mię raczy, abych naśladował drogi sprawie- 
dliwości, abowiem mu sie tak o mnie upodobało. 

A snadź by mi sie trefiło w nagęstszych ciem- 
nościach chodzić tak, iżby eh już był ku śmierci podo- 
bien nic mię straszno nie będzie, abowiem ty mnie nie 
omieszkasz, a pracą pasterską twoją wszytkiego mię 
snadnie wyzwolisz. 

I nadto przyprawiłeś mi roskoszny żywioł przed 
oblicznością sprzeciwników moich, a rozkoszne picie, aż 
do wirzchu nalane, raczyłeś przedemną postawić. 

I owszejki jeszcześ mię posadził w pokojoch pa- 
łaców swych, nigdy nie dokończonych, a dobrodziej- 
stwa i miłosierdzia twego za towarzystwo używam po 
wszytki dni żywota mego. 

Chwała Bogu etc. 

Modlitwa. 

Prosimy pokornie, nasz miły Panie, aby umysły 
nasze raczył ku sobie łaskawie obrócić, a przywieść 
na drogę wszej sprawiedliwości, wywiodszy je ze wszej 
możności sprzeciwnika naszego, a nasyciwszy nas po- 
karmem żywota wiecznego łaski twojej świętej, aby ra- 



Digitized by 



Google 



35 

czył nas przywieść przez drogę daleką a trudną aź do 
królestwa twego świętego, nigdy nieskończonego. Amen. 
Ojcze nasz. Zdrowaś. 

Domini est te9'ra et plenitudo eius. Psalmus 24. 

Argument. 

Wylicza Prorok, jakiemi sprawami ma człowiek 
dostępić błogosławieństwa Pańskiego, a w tymże oka- 
zuje podobieństwo z martwych wstania i w niebo wstą- 
pienia Pańskiego. 

PSALM DWUDZIESTY CZWARTY. 

Od Pana Boga jest stworzona ziemia i na niej PodoWeA- 
wszytki napełnione żywioły, okrąg wszytkiego świata, , nurt^^ch 
i ci wszyscy, którzy tego używają, na nim przemiesz- wsuni*. 
kawają. 

A on nad wszytkim morzem w wielkiej mocności 
ustanowił ją, a rozlicznemi rzekami, roskosznie płyną- 
eemi, raczył rozgraniczyć ja. 

Któżby tedy był taki na ziemi, aby wstąpił na 
górę ku Panu, albo iżby dostąpił miejsca onego, które 
jemu samemu jest poświęcone. 

Snadź nikt inszy jedno taki, który jest rąk i serca 
czystego, który nie wspomina nadaremno imienia Pań- 
skiego, ani myśli żadnym ślubowaniem zdradzić bli- 
źniego swojego. 

A tacy snadź biorą błogosławieństwo od Pana 
i bywają usprawiedliwieni przed oblicznością Boga, 
sprawce wszelkiego zbawienia. 

A ten to jest naród ludzki; którzy go we wszem na- 
śladują, a starają sie, aby byli uczestnik! obietnic, które 
są przodkom naszym namienione. 

3* 



Digitized by 



Google 



36 



A tak, wy fórtki, z dawna mocnie zamknione, 
otwarzajcie sie, a podnoście mocności swoje, abowiem 
teraz już k wam postępuje król chwały wszelakiej. 

A któryźby to był taki król wszelakiej chwały, 
atoli jest on, który iest namocniejszy a namożniejszy 
w każdej sprawie walecznej. 

A tak przedsię podnoście sie fórtki, a niechaj 
będą otworzony mocności wasze, abowiem przedsię chce 
tędy wnidź ten to król chwały wszelakiej. 

A choecieli jeszcze wiedzieć, któryby to był król, 
tęnci jest, który rozkazuje wszytkim sprawam niebie- 
skiem, a który jest zewsząd przeźroczysty w jasności 
majestatu swego. 

Chwała Bogu etc. 

Modlitwa. 

Panie Boże nasz, któremu wszytka okrągłość 
świata wieczne posłuszeństwo wyzna wa, racz tedy roz- 
szyrzyć łaskawie nad nami święte błogosławieństwo 
twoje, a jakoś nas raczył odżywić przez obmycie świę- 
tej studnice twojej, i drugi raz odżywić masz przez 
wskrzeszenie ciała naszego, tak nam racz, miły Panie, 
użyczyć takiego żywota, jakobychmy na on czas byli 
dostojni wstępić na onę górę, która jest świętemu ma- 
jestatowi twemu poświęcona. Amen. Ojcze nasz. Zdro- 
waś Maria. 

Ad te domine levavi ammam meatn, Paalmus 25. 

Argument. 

Występek swój a niegodność swą przekłada pro- 
rok, a szuka miłosierdzia, wysławiając dobrotliwość Pań- 



Digitized by 



Google 



o wspomo- 
ienie. 



37 

ską, która darmo i bez zasług jest apadłemu każdemo 

gotowa. 

PSALM DWUDZIESTY PIĄTY. 

Ku tobiem, mój Panie, podniósł wszytkę myśl ch''*^ 
moje, a tobiem siebie zwierzył wszytkiego, a tak nie prosi 
daj mi sie zawstydaó w nadziei mojej, aby sie nie cie- 
szył nieprzyjaciel mój, jakoby jakie zwycięstwo wziąw- 
szy nademną. 

Abowiem nikt sie jeszcze nie mylił, ilokroć kto 
w tobie położył ufanie swoje, a pospolicie od złościwych 
odpada nadzieja, którzy szukają przyczyny zaszkodzić 
bliźniemu swemu. 

I proszę, mój Panie, nie zwodi mię z tej drogi, 
która ku tobie przywodzi, i owszem co naprostsze 
ścieżki racz mi k sobie oznajmić. 

A racz mię sprawować wedle wiary twej, która 
nigdy nic źle nie czyni, abowiem nic nie wątpiąc, ocze- 
kawam zawźdy wspomożenia twego, wiedząc żeś ty 
jest on Bóg, który każdemu wszytko dobre rozmna- 



A przyzow k sobie, miły Panie, dobrotliwość 
a miłosierdzie twoje, którego z dawnych wieków ci 
używają, którzy mają nadzieję w tobie. 

A nie racz wspominać występków młodości mo- 
jej, które snadź gniew twój godnie były zasłużył}^, ale 
radszej sie ze mną racz obejdź według przyrodzonego 
miłosierdzia twego świętego. 

Bowiem ty z twego świętego miłosierdzia nie tylko 
sprawiedliwe baczysz, ale i występne łaskawie nauczasz, 
którym kształtem by sie słusznie mogli na świecie ob- 
chodzić. 

A łaskawym obyczajem nauczasz, jakobychmy 



Digitized by 



Google 



38 



mieli na wszem miary używać, i jakoby chmy mieli ni 
w czym z wolej twej świętej nie występować. 

A każda sprawa twoja pełna łaski a miłosierdzia 
być sie okazaje, a zwłaszcza tym, którzy sie udawają 
a wdzięcznie przyjmują rozkazowanie twoje. 

I nie dla godności mej, miły Panie, ale dla wiel- 
kiego miłosierdzia twego, nie racz sobie przypominać 
występków moich. 

Bo jako to jest szczęśliwy człek, który chodzi 
w bojaźni przed oblicznością twoją, i jako snadnie bę- 
dzie sprawion, którym obyczajem ma sie tobie na wszem 
podobać. 

A snadź wiele tajemnic Boskich snadnie będzie 
mógł wyrozumieć, a pełną naukę pozna we wszech 
swych sprawach według dawnych Pańskich obietnic. 

Oczy moje też zrozumiawszy temu ustawicznie 
już są pilny jego, o czem ustawicznie postawień w przy- 
godach rozlicznych, snadnie ze wszego będę przezeń 
wybawion. 

Weżrzysz tedy też na mię, miły Panie, a niechaj 
znam miłosierdzie twoje, abo wiem to znasz, żem od wszech 
inych opuszczeń w niedostatkoch moich. 

Szyroko jest rozproszone uciśnienie serca mego, 
ale jednak ty ze wszego tego udręczenia snadnie mię 
możesz wybawić. 

A obaczywszy ten ucisk a udręczenie moje, nic 
inszego naprzód nie proszę, jedno oddal grzechy a wy- 
stępki moje odemnie. 

Obacz jedno sprzęci wniki moje, jako ich wiele 
którzy na to czekają, aby główną nienawiścią mogli 
mię jakokolwiek zatracić. 

Ale gdy ty będziesz stróżem dusze mojej, nic sie 
przed nimi żadnym strachem nie zawstydzę, zwłaszcza 



Digitized by 



Google 



39 

gdy zrozamieja, że wszytka nadzieja moja jest w to- 
bie położona. 

Niewinność a sprawiedliwość ty mię niechaj do 
czasu zachowają, ^bych ja doczekał przyścia twego, 
a oblicznej obrony twojej, a na ten czas bezpieczniej 
raczysz mię wyzwolić, mój Panie. Chwała Bogu Ojcu eto. 

Modlitwa, 

Obrońca możny nasz, w którym upełną we wszech 
sprawach swych nadzieję pokładamy, wspomnień na 
obiecane nam zdawna miłosierdzie twoje, a odpuściw- 
szy przeminęłe występki, racz łaskawie skrócić serca 
nasze, aby, zapomniawszy onych występków młodości 
swojej, już w dobrych sprawach według wolej twej 
świętej sie ćwiczyli, z którego tu doczesnego ćwicze- 
nia, byliby chmy dostojni dostępić wiekuistej twojej 
świętej chwały. Amen. Ojcze nasz. 

ludica me domine guoniam. Psal. 28, 

Argument. 

Prorok, uznawszy dobrodziejstwa Pańskie, obiecuje 
strzedz nielubości jego i wystrzegać sie od takich lu- 
dzi, którzyby byli k temu przyczyńcami , a prosi 
o wspomożenie k temu. 

PSALM DWUDZIESTY SZÓSTY. 

Rozsędź a rozeznaj. Panie, sprawy moje, aby sie Aby Pan 
oznaczyła prostota moja w uczynkoch moich, a iż też gL^p^d-* 
to jest wiara moja, że ty mnie nigdy ku wielkiemu *ym- 
upadkowi nie dopuścisz. 

Abowiem byś też i ogniem rozpalił wnętrzności 



Digitized by 



Google 



40 



moje, a chciał prawie wyrozumieć serce moje, nie naj- 
dziesz nic inszego, jedno żem ja nigdy nie przepom- 
niał dobrodziejstwa twego, a upełniem sie w tej wierze 
ćwiczył, ktorąm dawno począł mieć o tobie. 

Bo iściem sie zawżdy strzegł, abym nie miał ża- 
dnego społku z ludźmi podstępiiwemi, a próżnujących 
myśli i owszemem sie strzegł każdych zborów złości- 
wych, którzy upornie bez każdego zakonu na świecie 
sie obchodzą. 

I będę sobie chędożył myśl moje i ręce moje, 
iżby były godne przystępić ku chwale twojej, a ja- 
snym głosem będę wyznawał przyjęte dobrodziejstwa 
od ciebie i jako wielekroć z wielkim podziwianiem 
uznawałem prędkie wspomożenie twoje. 

A iście to jest uprzejma myśl moja starać sie 
pilnie o to, abych kiedy dostępić mógł przybytków 
twoich, a miejsca twojego, które jest osobliwie maje- 
statowi twojemu poświęcone. 

I owszem proszę, aby tu nie ustawował na zatra- 
cenie dusze mojej między występliwemi a zakrwawio- 
nego serca, których wszytka pilność jest, aby złe czy- 
nili, a jaka ich za złe uczynki ustawicznie bywa od- 
płata. 

A ja przez tęn czas w prostocie swej będę trwał, 
jedno ty racz pomnieć łaskawie na mię, a potym od 
wszego przeciwieństwa raczysz wyswobodzić mnie. 

A za łaską twoją jeden krok mój nie ustąpi 
z drogi sprawiedliwości i będę miał przecz wysławiać 
wielmożność twoje przed oblicznością najwiętszego zboru 
ludzkiego. Chwała Bogu etc. 



Digitized by 



Google 



41 



Modlitwa. 

Racz, miły Panie, nam tak łaskawie szafować 
święte miłosierdzie twoje, a tak sprawować sprawy na- 
sze, aby sprawami lodzi ^ościwych a przykłady ich 
nic nie były wzgorszone, a owszem aby były z tymi 
złączone, którzy w niewinnoóci a w posłuszeństwie 
twoim ustawicznie przemieszkawaja, aby tak przez nas 
było chwalebne święte imię twoje, które jest na wieki 
błogosławione. Amen. Ojcze nasz. Zdrowaś. 

DominiŁS iUuminatio mea, Fsal, 27. 

Argument. 

Obciąża sobie Prorok na nieprzyjacioły swoje, 
a prosi, aby był nie oddalon przybytków Pańskich, a iż 
w nim upełną nadzieję pokłada i każdema radzi, aby 
i w nawiętszych aciskoch nic o nim nie wątpił, a ściąga 
sie też to na Pana naszego, iż mógł mówić ty słowa. 

PSALM DWUDZIESTY SIÓDMY. 

Pan Bog tęn jedno sam jest oświecenie moje Jako jest 
i umocnienie moie, przed którego tylko samego stra- ^^^to^jear* 
chęm będzie zawżdy drżała dusza moja. w opiece 

Wielekroó sie starali z nierównemi przeciwko mnie ^^ ®^* 
mocami, na głowę mię wykorzenić nieprzyjaciele moi, 
a wszakoź, gdy sie na to nabarziej nasadzili, zawżdy 
ich myśl była barzo poniżona. 

A snadź by sie też nasadził niemały poczet lu- 
dzi przeciwko mej samej osobie i jaka by chciał wy- 
stroił walkę, nicby mię straszno nie było, gdybych 
miał upełną nadzieję, że ty nie omieszkasz na wspo- 
możenie moje. 



Digitized by 



Google 



42 



Jednejże mi sie rzeczy nie chce przestać od cie- 
bie prosić, miły Panie, abyś mię domieścił onego wol- 
nego żywota, w którym bych mógł jaśnie oględać roz- 
koszy przybytków twoich królewskich, które snadź są 
z osobliwym podziwowaniem sprawiene. 

Abowiem ]iiż snadź tam aszedł bych wszytkich ta 
sprzeciwnych niewczasów moich i zakrył bych sie od 
wszytkiego sprzeciwieństwa w pałacoch twoich, a był 
bych pewien jako na namocniejszej skale od wszyt- 
kich sprzeciwników moich. 

A wszakoź i tu tegom ist za dobrodziejstwem 
Pana mego, iź na wszem będą potłumieni sprzeciwnicy 
moi. a ja z radością Panu będę ofiarował ofiary swoje, 
a wesołym pieniem będę opiewał i opisował nieznośna 
swego Pana sławę. 

Jedno ty, mój Panie, nie przesłuchawaj wołania 
mego, a miłosierdziem swym obaczywszy mię, dasz ła- 
skawą odpowiedź źadliwym prośbam moim. 

Bowiemem ja, uznawszy wielkie dobrodziejstwa 
twe, dałem niemały przykład i inym ludziom, aby sie 
starali o miłosierdzie twoje, i owszem sie będę przy- 
czyniał, abych miał łaskawe wzglądnienie twoje, oni 
będą wiedzieć, co będą mieli uczynić. 

Jedno ty przedsię nie kryj przedemną świętego 
oblicza twego, a snadź by też nie przystało bywszy mi 
wielekroć na pomocy, abyś mię miał nakoniec opuścić, 
będąc rozmnoży cielęm wszego dobra mojego. 

Bowiem gdy już przodkowie moi, dochowawszy 
mię słusznych lat, wypuścili na opiekę swoje, zdało mi, 
abych sie na wszem przyłączył k tobie, a ty abyś ra- 
czył wziąć na swą praca wszytki sprawy moje. 

A jako miła matka podaje rękę, aby przez 
urazu przewiodła, dziecięciu swemu, racz też ty mnie 



Digitized by 



Google 



4a 



podać, mój Panie, świętą rękę twoje, aby mię na nie- 
bezpiecznej drodze nie zaskoczyli nieprzyjaciele moi. 

Nie dopuszczaj mię, abych był uciśnion okrucień- 
stwem ich, którzy nasadzili na mię świadectwa fałszywe, 
a jako tako radziby naleźli ku mnie występków przy- 
czynę, któremiby mogli potwamie potępić mię. 

A snadi bych nie był nadzieja nie cieszył, iż 
mam pewnie oględać Pańskie miłosierdzie w krainie 
wiecznie żywiących ludzi, ledwieby mi była myśl moja 
w dobrej wierze wytrwała. 

A tak każdy, kto k rozumowi podobny, nie od- 
mienną myśl% a nie przełomionym sercem, acz i w uci- 
skoch, czekaj wspomożenia Pańskiego, a pocirp dobro- 
wolnie, a nic sie na tym nie omylisz, aby prędce nie 
było pocieszone serce twoje. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

Nie racz, nasz miły Panie, będąc na wszem opie- 
kalnikiem a wspomożycielem naszym, nas miłościwie 
opuszczać, a w rozgniewaniu swoim nie odwracaj od 
nas świętego oblicza twojego, ale smiłowawszy sie nad 
nami, okazuj nam drogi do tego, kędybychmy, naśla- 
dując wolej twej , mogli przydź prostemi ścieżkami 
tam, gdziebychmy oglądali państwa wielmoźności two- 
jej, w ziemi ludzi wiecznie żywiących ku wielkiej 
chwale twojej. Amen. 

Ojcze nasz. Zdrowaś Maria. 

Ad te domine clamabo. PsaL 28. 

Argument. 

Prosi Prorok, aby był wyłączeń od towarzystwa 
złości wy eh, aby uczynki jego równo z nimi nie były 



Digitized by 



Google 



44 

policzony, któreby mogły snadnie być za występne poli- 
czone, a ściąga sie proroctwo o męce i o z martwych 
wstaniu Pańskim. 

PSALM DWUDZIESTY ÓSMY. 

Ku tobie samemu o wspomożenie swoje wołać 

Aby był będą, Panie, w którymem osobliwą nadzieję obrony 

w**iiczbi^ swej położył, a proszę, nie zasłaniaj przedemną uszu 

{przebranych. sY^oich, bo bych suadź rówuą nadzieję z umarłemi 

o tobie położył, jeślibych nie uznał łaskawego wysły- 

szenia twego. 

Wynoszę ręce swoje, wołając k tobie, pod niebo, 
które jako kościół na przybytek majestatu twojego ^est 
zdawna poświęcone. 

A proszę, abyś mię nie poczedł w liczbę złości- 
wych, którzy pięknemi słowy miłość bliźniemu oka- 
zują, a jadowitość zarażającą pod sercem noszą. 

A snadź według złości ich będzie im oddawano, 
a według występnych myśli, któremi sie starają ka- 
żdego i naniewinnieiszego podstępić. 

Snadź zwłaszcza o to nawięcej będą wykorzenieni, 
iż nie uznali Pana za rozlicznemi sprawami jego nad 
wszytkim stworzeniem, w których jaśnie sie okazuje 
wielka wielmożność jego. 

Nie wiem, jako kto, alem ja powinien osobliwą 
chwałę panu mojemu za łaskawe na wszem wysłucha- 
nie każdej prośby mojej. 

Bowiem tęn Pan osobliwe umocnienie moje jest, 
a obrona moja i umocnione jest o nim w wierze serce 
moje. 

A uradowawszy sie rozmaitym pieniem, od niego 
wzięte dobrodziejstwa wyznawa. 

A on wspomaga każdego, o sobie dobrą wiarę ma- 



Digitized by 



Google 



45 

jąeego, a wielkim jest przyczyńeą każdego zwycięstwa 
pomazańcom swoim. 

Brońźetedy, miły Panie, ludzi swoich, któreś snadi 
prawem dziedzicznym przypaścił ku dobrodziejstwam 
twoim, a racz je mnożyć upominki swojemi, a wy- 
wyższać stan ich co nalepiej aż tak na wieki. 

Chwała Bogu Ojcu etc. 

Modlitwa. 

Wysłuchawszy, nasz miły Panie, żałobliwe prośby 
nasze, racz sie stać nam miłościwym obrońcą, a bło- 
gosławić racz wiecznemu dziedzictwu twemu, któreś ty 
posiadł wiekuistem prawem przez odkupienie świętej 
męki twojej, a nie ostawiaj nas tu jak sirotek, ale 
czasu swego racz miłościwie tam domieścić nas, gdzie 
sam królujesz bez końca na wieki. Amen. Ojcze nasz. 
Zdrowaś Maria. 

Aferte domino filii Dei, Psal. 29, 

Argument. 

Wysławia Prorok straszliwa możność Pańską na 
niebie i na ziemi i dziwy, które sie dzieją z rożka- 
zowania jego, i wielką wielmożność majestatu Pań- 
skiego. 

PSALM DWUDZIESTY DZIEWIĄTY. 
Przywłaszczajcie Panu wy, którzyście są prze- ^* ^*^ ®^^ 

r • • • • 1 . V • • wszytko 

brani na ziemi, to, co ]emu należy, przywłaszczajcie może ucsy- 
mu wielką chwałę, a na wszem wielmożność jego. °*<^- 

Wyznawajcie mu to, że jest na wszem nachwa- 
lebniejsze imię jego, a wdawajcie mu sie w posłuszeń- 
stwo tak, jako jego świętemu majestatowi należy. 



Digitized by 



Google 



46 



Abowiem on głosem swoim wzruszy wody bu- 
rzące, pobudzi grom, a rozproszy wodę na ziemię ob- 
ficie. 

A głos jego jest naosobliwszej wielmożności, któryś 
z korzenia wykrąca drzewa cedrowe i ine rozmaite 
<lrzewa na puszczach. 

A wzruszy góry, że się muszą trząść przed ob- 
iicznością jego, a igrać, jako młodzi jednoroźcowie 
przed srogością jego. 

Głosem swym i ogień napoły rozrębuje, a przed 
głosem jego drżą wszytki puszcze i padoły. 

Głosem swym zastanowi wszytki źwirzęta leśne, 
a przezroczystość uczyni w naciemniej szych lesiech 
tak, iź każde zebranie wedle stanu swego musi uznać 
wielmoźność majestatu jego. 

I czasu onego srogiego potopu przedsię na wszem 
królestwo otrzymał, a potym przydał mocy ludowi swo- 
jemu i ubłogosławił go sobie w wiecznym pokoju. 

Chwała Bogu Ojcu etc. 

Modlitwa. 

Weźrzawszy, miły Panie, na niedoskonałą krew- 
kość człowieczeństwa naszego, racz miłościwie przepa- 
trować sobie sprzeciwne występki nasze, a w tym piel- 
grzymowaniu doczesnego żywota naszego, w którym 
ustawicznie jako w głębokościach morskich pływamy, 
racz miłościwie ku brzegowi przywieść nas, na którym- 
bychmy już byli bezpieczni od każdego szkodliwego 
upadku naszego za miłosierdziem świętym twojem. 
Amen. Ojcze nasz etc. 



Digitized by 



Google 



47 

Exaltabo te domtne quoniam, Psal. 30. 

Argument. 

Wysławia dobrotliwość Pańską prętką każdemu 
narodowi, a przypomina Panu, aby nie tępił człowieka, 
a iż z umarłego żadnego pożytku nie najdzie, a dzię- 
kuje mu za miłosierdzie jego. Może sie też rozumieć 
pod figurą Pan Krystus przy z martwych wstaniu 
swym. 

PSALM TRZYDZIESTY. 

Wielkiemi chwałami będę wynosił imię twoje, mój ^f P^Askł 
Panie, żeś nie dał przyczyny nieprzyjaciołom moim, nie może 
aby sie z upadków mych kochali. ^y^ <**^°^®' 

A na żądanie moje wyzwoliłeś duszę moję prawie 
z padołów śmierci, a nie raczyłeś mię policzyć z onemi, 
którzy maja być wpuszczeni w studnią ginącej głę- 
bokości. 

A tak wy, coście już doświadczyli dobrodziejstwa 
Pańskiego, umiej cie je ospie wawając wysławiać, a oświe- 
cić pamięć świętobliwego majestatu jego. 

Abowiem gniew jego jest bardzo krótko trwający, 
a snadź co sie z wieczora trafi nielubego z niełaski 
jego, z poranku sie na pociechę obróci, a dobrodziej- 
stwa lepak jego wiecznie nigdy nie ustające. 

Ja iście upełniem tak dufał w nadzieję tego je- 
szcze od młodości mojej, iż mi to wiecznie trwać ma, 
iż nic nigdy złego nie uznam. 

I owszem miły Panie^ utwierdziłeś to był, jako 
iną skałę około mnie acz czasem, abyś pokarał szaleń- 
stwa mego odwróciłeś sie na chwilę odemnię, a wnet 
też znacznie były zamieszany wszytki sprawy moje. 

Lecz ja przedsię nie przestanę nigdy wołać, ma- 
jąc nadzieję w miłosierdziu twoim. 



Digitized by 



Google 



48 



Abowiem co był za pożytek w rozlanej krwi 
podobnej ku śmierci, azaszby umarły proch mógł wy- 
sławiać cieljie, albo wyznawać słabość twoje w łaska- 
wych obietnicach twoich. 

Przedsię ty wysłuchawaj, mój miły Panie, a nie 
omieszkawaj prętko na wspomożenie moje. 

Abowiem ty snadnie możesz obrócić w radości 
narzekanie moje, a rozerwać na mnie płachtę żałoby 
mojej, a obłoczyć mię ze wszech stron pociechami roz- 
łicznemi. 

A przeto naslachetniejszy członek mój, dusza ma, 
będzie wysławiała przez wszytki czasy żywota swego, 
a wyznawała wzięte dobrodziejstwa od ciebie. Pana 
a Boga swego. Chwała Bogu etc. 

Modlitwa. 

Obeźrzawszy nasz miły Panie troskliwe myśli na- 
sze, racz wysłuchawszy obrócić w radość a w rozkosz 
źałobliwe narzekanie nasze, a pospołu z onemi, któreś 
wywiódł z odchłani piekielnej i z wiecznych ucisków 
przez z martwych wstanie swoje, i dowieść ich do 
wiecznych radości swoich, racz też nas dowieść miło- 
ściwie tam, gdziebychmy bez wszego końca chwalili 
święte imię twoje. Amen. Ojcze nasz. 

In te domine speravi, Psal, 31, 

Argument. 

Prorok wyznawa krótki wiek, a wielkie w nim 
niebezpieczeństwo, a prosi o łaskawe wspomożenie przy 
skończeniu, obiecując też to każdemu z nas, który bę- 
dzie dobrej nadzieje o Panu. 



Digitized by 



Google 



49 



PSALM TRZYDZIESTY PIRWY. 



Panie mój, gdyźem apełnie położył swą nadzieję * ^®^ "^ 
w tobie, proszę, abych nie był omylon w mnimaniu cwmie pwmi 
swoim, ale według świętej sprawiedliwości swej racz ^o«^ 
łaskawie wysłuchać mnie. 

Gdy jedno będzie nachylone ucho twoje ku nędz- 
nym prośbam moim, stanie mi to za naobronniejszą 
twirdz ku zachowaniu zdrowia mojego. 

A iż tak nadzieję pokładam w mocnej obronie 
twojej, wychowawszy mię wywiedziesz mię na drogę 
słusznego chodzenia dla imienia twego świętego. 

A wydrzesz mię z zakrytego sidła, które na mię 
chytrze było zastawiono, z którego bych ja sobie bez 
twej pomocy żadnego ratunku nie mógł dać. 

Sprawie twojej a w ręce twoje niechaj będzie 
poruczon duch mój, bo ty wielekroć za prawdziwemi 
obietnicami twemi raczyłeś mię z wielkich przygód 
wyzwalać. 

Zmierzło mi to jest kłaść w inych próżnych rze- 
czach nadzieję, jedno w tobie, swym Panu tak, jako 
ini czynią a barzo bywają omy leni. 

Owszem sobie będę rozkoszował, doznawszy mi- 
łosierdzia twego, gdy sie ty nie zaprzysz dusze mojej 
nalazszy ją w rozmaitych przygodnych roztyrkoch. 

I nie dopuścisz jej dręczyć srogością okrutnego 
nieprzyjaciela mego, ale ją owszem wywiedziesz na 
szyroką przechadzkę rozkoszy swoich. 

A snadź już czas okazować tę łaskę świętą twoje, 
abowiem już co dalej to bliżej przybliża sie ten upa- 
dek mój, a przed strachem prawie próchnieje oko moje 
i wszytki wnętrzności moje. 

I niemała część żywota mego, myśląc o tym. 

Psałterz, Reja. ^ 



Digitized by 



Google 



50 



z żałością mi odeszła, a prawie mię moc wszytka opu- 
ściła tak, iż prawie strucłilały we mnie wszytki kości 
moje. 

Tak iż i oni, z którymim ja wielkiej powinności 
w towarzystwie używał, zalęknąwszy sie przyszłej przy- 
gody mojej i nieprzyjaciół moich, ujrzawszy mię pra- 
wie sie zstraszyli, a odstępując daleko odchodzili mię 
samego. 

Zstałem sie był każdemu niepotrzebny, jakoby 
on w ziemię zagrzebiony, którego już żadna pamięć 
nie ostała, a jako by garnek rozpadły, który sie już 
wniwecz przygodzie nie może. 

Słysząc rozmaite pogróźne przymówki około sie- 
bie stojących, którzy ni o czym więcej sie nie starali 
w rozmowach swoich, aby i żywot mój i pamięć moje 
z tego świata zgładzili. 

Alem ja przedsię stał mocnie w obietnicach twoich, 
a nicem sie o to nie starał, iż cokolwiekby mi sie było 
z tych pogróżek trefiło, żeś ty nie miał nic omieszkać 
na ratowanie moje. 

Bowiemem tego ist, iż mię wybawisz z mocy 
każdej srogości, bo jedno tobie samemu są poruczony 
wszytki czasy moje. 

A przeto, mój Panie, już teraz okaż wdzięczne 
a miłe oblicze swe słudze twojemu, a wybaw mię za 
przyrodzonym świętym miłosierdziem twoim. 

A niechaj sie ci zawstydzą złościwi a w piekle 
zagrzebiem, którzy małą o tobie wiarę mają, i ja z tego 
używę wielkiej czci i pociechy, iż tak pokładam na- 
dzieję w tobie. 

Bo będą zagłuszone niemością wargi ich, którzy 
zwykli czynić przymówki kłamliwe przeciwko spra- 



Digitized by 



Google 



61 



wiedliwema z wielkim nadęciem a podniesieniem py- 
sznych myśli swych. 

I z jakiem podziwowaniem każdego pokolenia na 
świecie sa nastrojone rozmaite dobrodziejstwa, a dziwne 
bogactwa od ciebie tym, którzy npełną nadzieję swą 
położyli w tobie. 

Bo ich nie postawisz z tymi, od których sprawnie 
masz odwrócić oblicze twoje, owszem tam będą posta- 
wieni w przybytkoch twoich, gdzie będą bezpieczni od 
każdej mocy i od każdego szkodliwego języka. 

A ty będziesz Pan nachwalebniejszy, który dzi- 
wnym kstałtem okazujesz swym miłosierdzie twoje, 
a jako w natwardszym murze od każdego niebezpieczeń- 
stwa zachować je raczysz. 

Bo było k temu barzo podobno w onych moich 
twardych uciskoch, żeś ty już odrzucił mię od obli- 
czności twojej, a tyś zawżdy pilen był każdego za- 
wołania mego, a każdąś prośbę moje łaskawie wysły- 
szeć raczył. 

A tak wy wszyscy umiłujcie już prawym sercem 
tego Pana, którzyście świadomi dobrodziejstwa jego, 
boć on iście tym, którzy oń bardzie nie dbają, też to 
srogą hardościa będzie oddawał. 

A bądźcie dobrej a mocnej wiary, iż on przyda 
osobnej mocy myślam waszym, ilekolwiek was jest 
takich, którzy cirpliwie a z radością oczekawacie świę- 
tego przyścia jego. Chwała Bogu Ojcu etc. 

Modlitwa. 

Iżechmy, nasz miły Panie, w tobie położyli wszytkę 
upełną nadzieję nasze, bezpiecznie też wołając, tobie 
poruczamy nędzne dusze nasze w łaskawą opiekę twą, 
a ty, będąc prawą nadzieją każdej ucieczki naszej, nie 

4* 



Digitized by 



Google 



52 

dopuszczaj nigdy z lekkością posromocić nas, abyśmy 
nie będąc zawstydzeni, bezpiecznie mogli przydź ku 
onej ojczyźnie, która jest twym wiernym szeroce otwo- 
rzona, a przed niewiernemi twardo zamkniona. Amen. 
Ojcze nasz. Zdrowaś Maria. 

Beati^ quorum remissae sunt iniquitate8. Psalmus 32. 

Argument. 

Prorok wyznawa występek swój przed Panem 
i każdemu radzi, aby go nie taił, a snadź tak snadnie 
odzierźeć może miłosierdzie Pańskie, i wysławia błogo- 
sławieństwa takiego. 

PSALM TRZYDZIESTY WTÓRY. 

aumu złośd Szczęśliwy to jest człek, któremu bywają z łaski 

•woich Pańskiej odpuszczony występki jego, a bywa znalezion 
bez grzechu przed oblicznością Pańską, ani żadna zdrada 
sie okazuje być w języku jego. 

Wydzierał sie ustawicznie płacz mój ze mnie, 
a iżem go chciał zamilczeć, nie mogłem ścirpieć, bo 
już nie mogły wytrwać siły moje. 

A prawiem był wysuszon, jako źdźbło słomy w go- 
rącości, abowiemem rozumiał we dnie i w nocy, iż sie 
nade mną ociażyła ręka twoja. 

I rozumiałem, żem sobie tym nic pomódz nie 
mógł, żem taił występek mój przed oblicznością twoją, 
a tak radszejem ji już jawnie objawił, a snadzieś ji 
od tego czasu za mniejszą ciężkość u siebie niż pirwej 
pokładał. 

I owszem tym przykładem będzie sie każdy starał, 
ktokolwiek świadom dobrotliwości twojej, iż sobie zjedna 
czas odpuszczenia grzechów swoich,* a snadź potym, by 



Digitized by 



Google 



53 



rzekami płynęły występki jego, jemu już nic zaszko- 
dzić nie mogą. 

A ty, mój Panie, jednak pokrytą opatrznością 
twoją ze złości mych raczysz mię wyrwać, a uweselisz 
myśl moje weselem onych, którzy z trudnego więzienia 
bywają wyzwoleni. 

Bo obiecuje pan roztropnym uczynić każdego, 
a pilnie go baczyć przed oczyma swemi, a sprawować 
go, jakoby on mógł słusznego żywota używać. 

Aby sie jedno sam dobrowolnie nie wdawał w oby- 
czaje zwirząt niezwyczajnych, które nietylko, iż nie 
znają dobrodziejstwa Pańskiego, ale i na głupsze sprawy 
muszą być wielkim rozumem przywiedziony. 

Bo na złoczyńcę wiele złego jest zachowano, ale 
cnego, który dobrą nadzieję ma o Panu, na wszem go 
uczyni obfitującego dobrodziejstwa swego. 

A tak wy sie kochajcie, którzy tak o sobie znacie 
a iż sie rozumiecie być umysłu czystego, ukazujcie też 
znaki niejakiej pociechy swej. Chwała Bogu Ojcu etc. 

Modlitwa. 

Prosimy, nasz miły Panie, w naszym tym obłę- 
dnym żywocie pielgrzymowania naszego, aby ty, oba- 
czywszy złościwe występki nasze, które sie nigdy przed 
oblicznością twoją zakryć nie mogą, raczył nad nami 
otworzyć miłosierne oczy swoje, a zakrywszy ^prze- 
ciwne złości nasze, które my na sie wyznawać mu- 
siemy, łaską swą świętą miłościwie racz usprawiedliwić 
nas, abychmy mogli też być ucześniki z onemi towa- 
rzystwa, które ty raczysz k sobie miłościwie przyjmo- 
wać, przeźrzawszy łaskawie występki ich. Amen. Ojcze 
nasz. Zdrowaś Maria. 



Digitized by 



Google 



54 



Exultate itŁsti in domino. Psal, 33. 



Argument. 

Przywodzi prorok każdego człowieka, aby miał 
dobra nadzieję o Panu, obaczywszy wielką możność 
jego i nad każdym stworzeniem rozliczne dobrodziej- 
stwa jego. • 

PSALM TRZYDZIESTY TRZECI. 

ob»czyw8By ^y^ cq gjc rozumiccic być sprawiedliwych myśli, 

bo«k%mieć Z wiclkiem kochaniem chwalcie swego Pana, abowiem 

dobrą na- iq jgg^ wiclmoźności przystoi, aby nawięcej był od 

tych chwalon, którzy wżdy są serca przeźroczystego.' 

A wymyślajcie mu nowe pienie, a nie leda jakie, 
a k tema z rozmai temi przyprawami wesela, aby sie na 
wszem okazała wasza ochotna myśl ku Panu swemu. 

Umiłował on nade wszytko dobrotliwość z spra- 
wiedliwością, a pełny dobrodziejstwa wszytki sprawy 
jego, a snadź nie masz nic na ziemi takiego, aby wżdy 
w czym nie znało miłosierdzia jego. 

On słowem swym sprawił moc i wielkość wszyt- 
kiego nieba, a samym duchem ust jego zstały się są 
wszytki ochędożenia jego. 

Zgromadził na jedne kupę wszytki wody morskie . 
i zamknął jako w skarbie przepaści a głębokości jego. 

A tak roztropnie niechaj chwalą Pana wszyscy 
obywacze na ziemi, a niechaj sie go strzegą obrazić 
ilekolwiek ich jest mieszkających na świecie. 

Abowiem cokolwiek on mieć raczy, wnet sie zstać 
wedle jego wolej musi, a cokolwiek on rozkaże, wnet 
wszytko musi być wypełniono. 

Rozproszy on, kiedy chce, wszytki sprawy i rady 
wszech ludzi, a sprawy jego samego nigdy nie będą 



Digitized by 



Google 



55 



odmienne, a cokolwiek sie jemu zdać będzie, wszytko 
sie nieochybnie zstać musi. 

I błogosławiony to będzie naród, którym sie on 
będzie opiekał, a szczęśliwy to lud, w którym on swe 
kochanie pokłada, a iż ji już sobie za swój własny 
poczyta. 

Abowiem on upatruje z nieba wszytki potrzeby 
ludzkie, a z pałaców swych niebieskich, wszego bezpie- 
czeństwa pełnych, przegląda wszytki omieszkawacze na 
ziemi . 

Bo mu to snadnie przyjdzie każdego myśl roze- 
znać, abowiem on sam postanowił wszytki serca ludzkie? 
a ustawicznie rozumie wszytki sprawy i rozmysły ich. 

A nad jego wolą nie osiedzi sie w pokoju naj- 
możniejszy król, acz by był niezliczonemi huffy ostą- 
piony, a namocniejszy rycerz przygody nie ujdzie 
mocą swą bez obrony jego. 

By też miał nadzieję w nabronniejszym koniu, 
misternie k temu przyprawionym, to będzie barzo rzecz 
omylna siedzącemu na nim nad wolą jego. 

Jedno tylko samo oko jego pilnuje a strzeże tych, 
którzy z poczciwością chwalą imię jego, a którzy cir- 
pliwie czekają, aby wżdy czasu swego użyli też do- 
brodziejstwa jego. 

A on je wybawi od wszytkiego niebezpieczeństwa 
śmiertelnego, a poczciwemi potrzebami za żywota ich 
opatrować je raczy. 

I w tę nadzieję dusze nasze oczekawają Pana 
ustawicznie, rozumiejąc temu, iż on i wspomożenie 
i obrona nasza jest. 

A on z dobrotliwości swojej przywiedzie ku wiel- 
kiej radości serca nasze, a dobrą otuchę uczyni oeze- 
kawaniu naszemu^ którzychmy sie kolwiek jego świę. 



Digitized by 



Google 



56 

temu majestatowi w opiekę poruczyli. Chwała Bogu 
Ojcu etc. 

Modlitwa. 

Pamiętaj, nasz miły Panie, iż sie wola twoja święta 
nigdy nie odmieniła , abowiem gdyś słowem rzekł, 
wszytko stało sie jest, a gdyś rozkazał, wszytko było 
razem stworzono, a tak my grzeszni, gdyż tu na wszem 
czekamy świętego rozkazania twego, prosimy, aby 
raczył łaskawie szafować nad nami świętą wolą twoje, 
a nasyciwszy nas pokarmem świętej wolej twojej, racz 
przywieść ku łaskawemu końcu tu znędzone pielgrzy- 
mowanie nasze na wieki. Amen. Ojcze nasz. Zdrowaś. 

Benedicam dominum in omni, Psal, 34, 

Argument. 

Uczy prorok sprawiedliwego żywota na świecie' 
a którym kstałtem ma być prawie ubłagan Pan, i dzię- 
kowanie Panu Bogu czasu jakiego prześladowania. 

PSALM TRZYDZIESTY CZWARTY. 
Iż p»n Bóg Będę ustawicznie chwalił Pana mesro, a niffdy 

równo każdy , . . . ^ ' . , ° . 

stan ma na suadź uic ustauą usta mojc, a na tym sie prawie obawi 
pieczy, dusza moja, i ci usłyszawszy będą otrzeźwieni, którzy 
są w przeciwnościach położeni. 

A społecznie, jako nalepiej możemy, wywyższajmy 
wielmożność jego chwalebną, abowiem jam tego do- 
świadszył, kto go kolwiek potrzebuje, będzie wysłyszan 
a wybawień z każdych ucisków swoich. 

I ci wszyscy, którzykolwiek są od niego przy 
rozumie ostawieni, radzę, aby sie obaczyli, abowiem 
snadnie k temu mogą przydź, czegobykolwiek od niego 
potrzebowali. 



Digitized by 



Google 



57 



Abowiem i naliszszy gdy zawoła, prędek jest Pan 
ku wysłuchaniu, a wybawi go z każdego ucisku jego, 
a anieli jego rozbijają namioty swe około tych, którzy 
są prawi chwalcę imienia jego. 

A tak wy wszyscy wybrani, a jemu poświęceni, 
2 poczciwością wielką wysławiajcie jego, abowiem gdy 
tak czynić będziecie, nigdy wam nic ni na czym 
szkodzić nie będzie. 

I rozważając obaczycie, jako jest na wszem hojnie 
dobrowolny, a rozeznacie, że to jest fortunny człowiek, 
kto w nim upełnie położył ufanie swoje. 

A owszem ci na wszem więcej schodzili, którzy 
lwom w możnościach bywali przyrównani i niedostatki 
cirpieli, a ci, którzy prawym sercem Pana naśladowali, 
2^ wżdy wszego dobra bywali obfitujący. 

A ktoby prawie nie zrozumiał, jakim kstałtem 
potrzebuje Pan chwały swej, tak sie sprawuj, a iście 
omylon nie będziesz. 

Strzeż języka twego, aby nikomu nigdy złorze- 
czeóstwa nie czynił, a ściskaj wargi swoje, aby nie 
umiały żadnej chytrości wyznawać. 

Uciekaj przed złościami, a staraj się na wszem, 
aby słuszne były sprawy twoje, naśladuj pokoju, a gdzie 
możesz, z każdym go narodem używaj. 

A o sobie małą pieczą możesz mieć, abowiem oko 
Pańskie pilno jest takiego, a uszy jego skłoniły sie na 
każde zawołanie jego. 

A złościwe iście krzywym wzrokiem upatruje, 
a stara sie, aby wykorzenił pamięć ich na ziemi, a spra- 
wiedliwego aby wyższył, a uwodził go z każdego 
upadku jego. 

Acz sie mu na czas trefi niewczasów niemało, 
-a wszakże prędko jednak tych pilen Pan, którzy przeń 



Digitized by 



Google 



Prośba 
o ourooę. 



58 



bywają na myślach udręczeni, a z wielkiemi pocie- 
chami wybawia je z tego. 

Nietylko strzeże samego, ale i namniejszej kości 
jego, aby nigdy nie była obruszona, a złościwego sama 
jego złość porazi, a marnie będą zatraceni prześladowcę 
sprawiedliwości. 

Bo on pilen takich dusz, które sie ochotnie przy- 
kłoniły ku chwale jego, a nie straci żadnego, którzy 
sie kol wiek polecili w opiekę jego. 

Chwała Bogu Ojcu etc. 

Modlitwa. 

Oświeć, miły Panie, nas oświeceniem szczodrobli- 
wej łaski twojej, aby to nam rozsmakowało, jaka słod- 
kość jest w świętym miłosierdziu twojem, a stróżowie 
twoi anieli święci, prosimy, acz nie widomie, aby z nami 
bywali, aby wżdy przez ich opatrzność, a prze ich prze- 
strzeganie bylibychmy bezpieczniejsi od śmierci szko- 
dliwej i od wszego starania sprzeciwników naszych nad 
nami. Amen. Ojcze nasz. 

Judica^ domine^ nocentes me, PsaL 35. 

Argument. 

Narzeka prorok na nieprzyjacioły swoje, okazując 
przed Panem niewinność swoje, a iż bez przyczyny 
snadź za dobrodziejstwem swym używa, nienawiści 
a prosi o wspomożenie; i pod figurą może też być Panu 
BLrystusowi zrozumiano. 

PSALM TRZYDZIESTY PIĄTY. 

Panie mój, weźmi obronę swoje, a zastaw sie 
przeciw sprzeciwnikom moim, a uczyń sad sprawiedliwy 
z prześladowniki mymi. 

A gdy nade mną obaczą obronę twoje, a iż ty 



Digitized by 



Google 



59 



będziesz obiecował bezpieczeństwo duszy mojej, marnie 
sie zawstydziwszy, będą sie kryć, którzy sie starali, 
by mię byli z jaką lekkością pożyli. 

A będą podobni ku ździeblku, które bywa od 
wichru nagrawano, abowiem anioła twego będą mieć 
niewidomie prześladowcą nad sobą. 

A nie będą módz zbyć przed oblicznością jego^ 
bowiem droga ich będzie zaćmiona, którąby uchodzić 
chcieli ku zachowaniu żywota swego. 

I co za przyczynę mieli, iż stroili na mię sidła 
śmiertelne, kopając doły srogie na zatracenie moje, 
a dusza moja przedsię będzie uweselona, będąc tego 
ista, iż ty starasz sie, aby była ze wszego wyzwolona. 

A bowiem oni w swojeż sidła będą zawiązani,^ 
a znieobaczka w tyż doły wpadają, których na mię 
byli nastroili. 

I kości snadź moje, by umiały mówić, tak by 
zeznały, że niemasz równego tobie, któryby sie prędzej 
starał, aby upadłego, który sobie pomódz nie może,^ 
wyzwolił z niebezpieczeństwa a z udręczenia jego. 

Tacy świadkowie byli powstali na mię , iż o czy- 
mem nie myślił, o to mię pytali, a zapomniawszy cza- 
sem i dobrodziejstwa mego, radziby mię byli na każdy 
upadek przywiedli. 

Abowiem, gdy oni bywali w upadkoch, cho- 
dziłem ja dla nich w żałobliwem odzieniu, i drę- 
czyłem posty ciało swoje, i niemałom im prośbami 
swemi odzierżawał u pana swego. 

I nie inaczej, jedno jako na prawego brata przy- 
głuszało, na wszemem sie im chciał zachowawaó, a lito- 
wałem każdego upadku ich. jakoby eh miał matki wła- 
snej litować, chodząc z zasmęconą postawą. 

A czem to znał, iż to ich było wielkie kochanie,. 



Digitized by 



Google 



60 



gdy obaczyli jaki upadek mój, a zgromadzali sie zło- 
ściami swemi, a nagrawali mię bez przestanku tajem- 
nemi uszczypki swemi. 

Pospołu z nimi oni naśmiewce ludzcy, którzy sie 
tym przysługowali im dla pożytków swoich, nie prze- 
stawali na mię zaocznie zgrzytać zębami, naśmiewa- 
jąc sie z frasunków moich. 

Lecz przyjdzie czas, miły Panie, gdy ty weźmiesz 
przed się pieczą o takich, a wydrzesz jako ze lwiego 
gniazda duszę moją, o którą sie starali, aby już tam 
była wiecznie zginęła. 

A będę wyznawał jawnie przyjęte dobrodziejstwa 
od ciebie, a przed wszemi mocarzmi tego świata będę 
wysławiał nieskończoną chwałę twoje. 

A upadnie tym radość, którzy upornie a bez 
rozumu prześladowali mnie, i tym, którzy z nienawiści 
a bez przyczyny żartownie nagrawali mię. 

Bo oni nie mają z źadnemi takowemi sprawy, 
którzy by godni wiary byli, ale aby niewinność po- 
tępili, z onemi sie zszeptawają, którzy w tył a zaocznie 
zwykli nad każdym chytrości używać. 

Jawnie rozdarszy usta swe, pochlebnie rzkomo 
chwalili sprawy moje, a kochali sie tajemnie, iż oglą- 
dały oczy ich, czego dawno widzieć potrzebowały. 

A tak, mój Panie, gdy żeś i sam tego jawnie do- 
znał, już nie odwłócz, a nie opuszczaj mię, a nie czyń 
tak, jako niektórzy czynią, iż w szczęściu przyjaciela 
znają, a w nieszczęściu zdaleka go obchodzą. 

Porusz sie, a ukaż im tę postawę, żeś był nie 
obaczył spraw ich, gdy tak czynili, a będąc przestra- 
szeni, ale chocia sie nie ukażesz, jednak niewidomie 
nie opuszczaj potrzeby mojej. 

A nie pochlebując żadnemu, uczyń sprawiedliwe 



Digitized by 



Google * 



61 



nad każdym swe rozeznanie, panie Boże mój, a nie 
dopuszczaj im więcej tego, aby też oni więcej bez przy- 
czyny nagrawali mnie. 

A niechaj sie w tym nie kochają, aby to bez 
twego dopuszczenia w ich mocy zależało, i nie będą 
sie chlubić, iż by to swym rozumem tak ten upór prze- 
wodzili nade mną. 

Niechaj sie jedno ci zawstydają , którzy sobie 
w tym rozki)szują, aby źle czynili, gdy będą lekkością 
przywleczeni, którzy sie pilnie starają, aby czynili 
przykrości niewinnemu. 

Uradują sie też potym oni, którzy sie kochają 
w niewinności, i wielkim głosem zawołają, żeś ty jest 
Bóg, który sie kochasz w pokoju, a głos też mój usta- 
wicznie będzie wywoływał sprawiedliwość twoje i chwałę 
wieczną twoje bez przestanku wysławiał. Chwała etc. 

Modlitwa. 

Gdy żeś sie ty zstał jedynym zbawieniem naszym 
i obrońcą naszym, nasz miły Panie, a tobie żaden 
inny rówien nie jest, wielkiej rozkoszy z tego używają 
dusze nasze, radując sie w tobie, w zbawicielu swoim, 
a zwłaszcza żeś je sobie właśnie przywłaszczyć raczył 
przez drogie kupno krwie twojej na krzyżu świętym 
przelanej, a będąc tak zaszczyceni obrona łaski twojej, 
moglibychmy używać radości doczesnych i wiecznych 
w łasce twej świętej. Amen. Ojcze nasz. Zdrowaś 
Marya. 

Dixtt iniustuSj ut delinquat in se etc. PsalmiŁS 36. 

Argument. 

To pienie wysławia dobrodziejstwo a sprawiedli- 
wość Pańską, z której dobrzy używają wielkich roz- 
koszy, a źli pomsty i wielkiej niełaski. 



Digitized by 



Google 



62 



PSALM TRZYDZIESTY SZÓSTY. 
BJogoiia- Snadź tak złemu doradziła złość jego, aby bez 

tych, którzy zakonu Żył, a iżby sie nic o to nie starał, aby kiedy 
naiiaduią j^jał mieć pomstę od Boga za występki swoje. 

A wielkim pochlebstwem przywiodła go k temu, 
aby sie sam w sobie kochał, przepomniawszy Boga, 
którego on obraziwszy, bywa z swymi występki po- 
niszczon, powieściami swemi złemi, a fałecznemi sam 
sobie radził, nie chcąc sie obaczyć, a żywota swego 
poprawić. 

Owszem sie o to starał, rozmyślając w pokoju 
swoim, jakoby mógł tego udręczyć, nie opuszczając 
żadnej sprawy złości wej, ano cokolwiek ma w sobie 
okrąg niebieski, wszytko to jest z dobrotliwości twej, 
miły Panie, i cokolwiek jest między ziemią a obłoki, 
wszytko sie zstało z statecznego umysłu twego. 

Sprawiedliwość twoja niezrównana z wysokością 
gór nawyższych, ani z żadną głębokością morską, 
abowiem ty równe każdemu prawo dzierżysz, tak mi- 
łemu człowiekowi, jako naniższemu zwirzęciu. 

I jakoby sobie mieli ważyć dobrotliwości twe, 
za któremi potomkowie Adamowi kryjemy sie, będąc 
bezpieczni jako pod cieniem skrzydł wielmożności twojej. 

Bo używamy dostatków tych, których obfitują 
przybytki twoje, a napawasz nas, czerpając z źródła 
rozmaitych roskoszy. 

Abowiem u ciebie jest studnia wiecznej światłości, 
którą gdy będziemy nasyceni, każdej ciemności bę- 
dziemy próżni na wieki, a też tym obficiej dawasż uży- 
wać dobrotliwości swojej, którzy uznawają ciebie i spra- 
wiedliwości twojej tym, którzy są serca czystego. 



Digitized by 



Google 



63 

I proszę, mój Panie, aby sprawy ze mną nie miał 
człowiek nadęty i obfita ręka złościwych ludzi, abo- 
wiem ci sami swą sprawą zaginą, a upadszy żadnej 
pomocy sami sobie nie dadzą. Chwała. 

Modlitwa. 

Panie Boże nasz, gdyżeś ty jest prawa studnica 
wszego żywota, a prawe źródło, z którego wszytko 
dobre płynie, racz, napoiwszy nas z studnice miłosier- 
dzia twego, tak sprawić nas, abychmy, wzgardziwszy 
wszytki sprzęci wne uczynki dzisiejszego świata, tylko 
uznawszy święte imię twoje, stalibychmy sie dostojni 
używać wiecznych czasów z tobą, który żywiesz bez 
końca aż do wieków. Amen. 

NoU aemulari malignan, Psal. 37. 

Argument. 

W tym psalmie prorok uczy, jakie dobrodziej- 
stwa ci znać będą, którzy strzegą przykazania Pańskiego 
i jako go strzedz mają, i jako też grozi imieniem Pań- 
skim tym, którzy by je też chcieli u siebie lekce po- 
ważyć. 

PSALM TRZYDZIESTY SIÓDMY. 

Nic cie to niechaj nie wzrusza, iż uźrzysz w roz- ^^ ^*«*^®J 

. . . waży łftska 

koszach obfitujące złościwe ludzi, a i owszem kędy Pańska, niż 
możesz życz im tej szczęśliwości ich. wszystki 

Abowiem tu szczęście ich bardzo jest podobno świata. 
ku sianu pokoszonemu, a ku kwiatkowi zielonemu, 
który równo z zachodem słońca usycha. 

Ale ty ufanie swoje wszytko pokładaj w Panu 
swoim, a rozszerzaj ustawicznie o nim poczętą wiarę 



Digitized by 



Google 



swoje, a stąd omieszkasz sie na ziemi, nad nadzieję 
twoje czasy przedłużone. 

Bowiem gdy on w tobie swe kochanie położy, 
możeć dać tak wiele, czego nigdy umysł twój snadź 
znosić nie może. 

Porucz mu jedno wszytek stan rzeczy swoich, 
a dufaj mu, łścieć on też prawą wiarą będzie pilen 
ciebie i wszytkich spraw potrzebnych tobie. 

A chociaby była zaćmiona sprawiedliwość twoja 
powyższeniem złościwych ludzi, sprawi on to, iż zna- 
czniejsza będzie niźli jasność słoneczna w południe. 

I owszem, choćby znał co sprzeciwnego sobie, 
przyjmuj wdzięcznie od Pana swego, nie przeciwiąc 
sie szczęściu inych ludzi, które snadź więcej złościwych 
naśladuje. 

A strzeż myśli swej od uporu, aby sie nie zrównał 
uczynki z złości wemi, abowiem ci będą wyniszczeni, 
a ci, co oczekawają łaski Pańskiej, jakoby prawem dzie- 
dzicznym opanują ziemię. 

Bowiem nagle zaginie złościwy tak, iż i znak nie 
ostanie onych dziwów pychy jego, a pokorny, posiadszy 
ziemię, używa pokoju, który jemu wielkie rozkoszy 
przyniesie. 

I owszem będzie sie zły starał, zgrzytając na 
sprawiedliwego, aby ji wyniszczył, a u Boga w po- 
śmiech będą grozy jego, abowiem on już więc baczy 
prędki czas zginienia jego. 

Abowiem on już mnima o niewinnym, który jest 
opuszczeń od ludzkiego wspomożenia, aby wnet miał 
zaginąć, i ciągnie nań łuk złości swojej, i miecza upor- 
nego swego dobywa. 

Ano sam nie obaczy, gdy łuk jego będzie prze- 
łomion, a miecz obróciwszy sie przeniknie serce samego. 



Digitized by 



Google 



65 



I owszcm, lepiej sie cieszyrf trocha a sprawiedli- 
wego nabycia, niż panować nad wielkością obyczajem 
zlośeiwych, abowiem potomkowie tych będą rozpro- 
szeni, a sprawiedliwe zawźdy Pan Bóg w zupełności 
zachowa. 

A gdy na insze przypadnie nieszczęście, ci przed 
się będą trwać w nadziei swojej, a zawźdy będą na- 
syceni, chocia inszy będą wielkim głodem pracować. 

A zginą równie jako tłustość zapalona, która dy- 
mem wyleci, i będą wzajem nabywać a nigdy nie 
wrócą, a sprawiedliwy, wzruszony miłosierdziem, do- 
browolnie będzie darmo dawał, czego kto będzie u niego 
potrzebował. 

Będą wykorzenieni wszyscy złorzecznicy, a którzy 
dobrze proszący nadzieję mają posiędą ziemię, abowiem 
u Boga w mocy sprawy ich, a każdy sposób żywota 
ich będzie przyjemny jemu. 

A gdy się zatoczy który, nie upadnie, aby sie 
stłukł, abowiem Pan, podawszy rękę swoje, pomoże jemu. 

Bo będąc młod przez wiele czasów i zstarzałem 
sie, a nie widziałem nigdy, by sprawiedliwy był kiedy 
opuszczon, a pokolenie jego aby z pracą nabywało ży- 
wności swojej. 

Bowiem on co dobrego czyni za żywota swego, 
wzajem czyni, a to zasię potomkom jego będzie za- 
płacono. 

A tak każdy strzeż sie od złości, a naśladuj co 
dobrego jest, aby mógł długo trwać, abowiem Bóg 
sprawiedliwość umiłował i przyłożył wieczną straż wy- 
branym swoim. 

A zebranie złościwych stara się zawźdy, aby na 
wszem wygładził, bo sprawiedliwych jest ziemia, a długo 

Psałterz, Reja. 5 



Digitized by 



Google 



66 

mogą na niej przebywać, a usta ich będą mówić roz-* 
tropnie, a nic inszego jedno rzeczy sobie potrzebne. 

A sprawa Boża sama umocni serce jego, a nigdy 
sie nie pośliźnie noga jego, acz sie o to stara przeciwnik 
jego, aby go jakokolwiek zagubił. 

Ale Bóg nie dopuści go żadnym okrucieństwem 
ucisnąć, a w każdym sadzie obroni jego od złości wego 
skazania. 

A tak oczekawaj cirpliwie, aby sie on k tobie 
nawrócił, a nie opuszczaj ni w czym rozkazania jego, 
a iście będziesz przełoźon na ziemi, a bezpiecznie bę- 
dziesz patrzał, gdy złościwi będą ginąć w upadkoch 
swoich. 

Abowiem widziałem mocarza, a on kwitnął jako 
bobkowe drzewo, które zawźdy zielenieje, a po małej 
chwili nalazłem miejsce ono próżne, ani żadnego znaku 
na nim nie było. 

Ale ty miej na pieczy, abyś był w doskonałości, 
a tego bądź pilen co słusznego jest, bo z takimi pokój 
wieczny przebywa, a złościwy zawżdy snadnie zginie, 
a z wielkim udręczenim zawżdy bywa dokonanie jego. 

Abowiem na wielkiej ma pieczy Pan Bóg spra- 
wiedliwego, a na wielkim wspomożeniu jemu zawżdy 
jest czasu udręczenia jego i ku wiecznemu zbawieniu 
przywodzi jego, abowiem on też w nim położył wszy- 
tkę nadzieję swoje. 

Chwała Bogu Ojcu etc. 

Modlitwa. 

Gdyż to znasz, miły Panie, iż nad wsze ine roz- 
koszy jesteś ty, wszytko kochanie nasze ! racz, miły 
Panie, nam miłościwie podawać łaskawą rękę twoje, 
gdy baczysz, że upadamy w głębokie przepaści spro- 



Digitized by 



Google 



snyeh grzechów naszych, abychmy tak nie zginęli ze 
złościwemi, a nie byli obrażeni na duszach naszych, 
a wybawiwszy nas, racz łaskawie kazać doprowadzić 
nas do onej ziemie, w której już żadnego niebezpie- 
czeństwa przestrzegać sie nie trzeba. Amen. 
Darninę ne in furorę tuo, Psal. 38, 

Argument. 

Tojest psalm pokutującego człowieka, który, uzna- 
wszy złości swoje, sam sie karze przed panem swoim, 
powiedając, iż dla grzechu ani ciało, ani dusza żadnej 
władzej słusznej mieć nigdy nie może. 

PSALM TRZYDZIESTY ÓSMY. 

Nie racz, miły Panie, za rozgniewaniem twoim, aczem Pokorne n». 
je snadź słusznie zasłużył, szacować uczynków moich, crfowiek* 
a za wzruszenie gniewu twojego proszę, mój Panie, nie po^otn- 
karz występków moich. 

Abowiem zda mi sie, iż gniew twój jako srogie 
strzały tkwi we mnie, a porzuconem jest od mocnej 
ręki twojej. 

A snadź nie masz nic całego w ciele mojem, coby 
uie drżało przed strachem gniewu twojego, a zstraszyły 
sie i kości moje, czując na się występki swoje, które 
snadź słusznie zasłużyły rozgniewanie twoje. 

A ledwie może znieść głowa moja ciężkości wy- 
stępków moich, a snadź sie odnowiły i stare blizny 
złości moich, które pochodziły z szalonych uczynków 
młodości mojej. 

A gdy wspomnionę to uciążenie występków mo- 
ich, upada mi myśl moja, a cały dzień źałobliwa du- 
sza moja i wnętrzności moje są tak udręczone, iż przed 
bólem nie czuję żadnej części ciała swojego. 

5* 



Digitized by 



Google 



68 



I tak jest zremdlana a udręczona dusza moja^ iż 
przed nieznośnym uciążeniem moim, zmienił mi sie 
i ^os mój, iź snadź więcej ku źwirzęcemu niż ko 
człowieczemu podobien. 

A tobie jest jawna, mój Panie, żądza moja i wzdy- 
chanie moje i przecz we mnie drży serce moje a upadła 
myśl moja, a snadź już podczęścią i wzrok od oczu 
moich odchodzi. 

Abowiem rozciągnął sprzeciwnik mój sieć swoje, 
wydawając na mię przed tobą świadectwo występków 
moich, a snadź i powinowaci moi zdaleka stoją i nie 
śmieją sie przystępió, aby mi co pomogli. 

A jedno stojąc jestem podobien ku głuchowi, 
rzkomo nie słysząc wyliczanych złości swoich, a jakoby 
niemy, nie śmiejąc daó żadnej odpowiedzi przed stra- 
chem. 

Jedno tylko ku tobie, mój Panie, wzdycha serce 
moje, a snadź ty obeźrzawszy sie zmiłujesz sie nad 
straszliwą postawą moją. 

Wielki mię wstyd przed oblicznością twoją i wielki 
strach, aby sprzeciwnik mój nie odszedł chlubiąc sie 
z upadku mojego, który za wżdy osobne kochanie miewa 
z najmniejszej sprzeciwności mojej. 

A nie bez przyczyny takowa bojaźń na mię przy- 
chodzi, bom rozumiał, żem bez srogiego karania nie 
miał być za występki swoje, a nie zagojone nigdy rany 
nosić na ciele swoim. 

A snadź to jest jeszcze cięższa rana na duszy 
mojej, iż sie nie mogę zaprzeć wstydliwych występków 
swoich, bo ociążono jest serce moje, ilekroć je widzę 
wspominając przed sobą. 

A nieprzyjaciel sie mój kocha, i snadź ich z nim 
wiele, acz nigdy był przez mię żadnym skutkiem nie 



Digitized by 



Google 



69 



obrażon, owszem mię sam więeej praeśladigąe^ g<lyn^ 
jego spraw nie naśladował, abowiem czasem mi sie też 
chciało starać, abych był iy wota swego polepszał, . 

A tak widzisz, m<5j Panie, w którym stanie są 
położone rzeczy moje, przeto pokornie proszę nie omie- 
szkawaj miłościwie na prapomożenie moje, 

A pokwap sie, miły Panie, abyś nie omieszkał na 
ratnnk upadłej duszy mojej, wszakeś ty jest rozmoży- 
ciel wspomnożenia mego, a nie oddalaj sie, proszę cie, 
ode mnie, abyś mię tak nie ostawił nędznego w roz- 
licznych sprzeciwnościach moich. Chwała Bogu etc. 

Modlitwa. 

Nie racz, miły Panie, w srogości gniewu twojego 
szacować złościwych uczynków naszych, abowiem, gdyż 
sie znamy być winnemi, nielza nam jedno szukać ła- 
skawego miłosierdzia twego, abowiem smutne serce na- 
sze być musi, gdy wspomina występki swoje, a iż 
zasłużyły srogość gniewu twojego, a tak gdyż snadź 
bez łaski twej nie masz żadnego zdrowia i w ciele 
i w duszy naszej, nie opuszczaj nas a nie zakrywaj 
przed nami świętej łaski twojej, radszej zawżdy bez 
omieszkania rozciągaj nam świętą rękę twoje ku wspo- 
możeniu naszemu. Amen. 

Dix% custodiam mas meas, Psal. 39, 

Argument. 

Narzeka prorok w osobie każdego człowieka, który, 
zapomniawszy krótkości żywota swego, ścisnąwszy sie, 
używa łakomstwa swego, a prosi o uznanie pana swego. 



Digitized by 



Google 



70 

PSALM TRZYDZIESTY DZIEWIĄTY, 
pneei^r ła- Postanowiłem umysł swój, abych strzeg? języka 

« krótkoici swego, abych snadź nie tylko skutkiem, ale i słowem 
*r^o^' nie dał przyczyny z siebe ku potwarzeniu mema, 
póki mam sprawę z sprzeciwnikiem swoim. 

A owszem prawie zamilknął, i od słów pożytecz- 
nych, aczkolwiek mi to z pracą przychodzi, aby oni 
i stąd nie nabyli przeciwko mnie potwarzy. 

Zapaliło się prawie serce we mnie rozmyślając, 
w jakich jest przygodach, a iż zamilczeć muszę, ta mię 
rzecz jako ogień rozpala. 

I proszę, miły Panie, możnali rzec, oznacz mi do- 
kończenie moje, abych mógł zrozumieć liczbę dni swo- 
ich, długoli jeszcze mam w takim trwać prześladowaniu. 

Abowiemem tego ist, iż są na pewnej liczbie ty 
krótkie czasy moje, a nikczemny jest czas wszytkiego 
żywota mego, a snadź tak i każdego nazacniejszego 
człowieka. 

A w zaćmieniu jest położon żywot każdego czło- 
wieka, starając sie wielką pracą o rozliczne rzeczy, 
a na to nic nie myśli, kto jeszcze tego będzie pożywał. 

A wszakoż ja nic inszego od ciebie, mój Panie, 
nie potrzebuję, jedno aby raczył być miłościwym wspo- 
możycielem moim, bo z inąd żadnej pomocy nie ocze- 
kawam. 

A iżbyś mię wyzwolił z występków moich, a ra- 
czył przywieść mię ku miłosierdziu swojemu, iżby eh 
sie jedno nie stał w pośmiewisko sprzęci wnikom moim. 

Zamilknąłem, a nie otworzę ust swoich, abych 
przywykł cirpliwości w nielubości twojej, lecz ty, proszę^ 
zdaleka staw przeciwko mnie srogość karania twego, 
abowiem przed strachem ręki twojej i dusze mało we 
mnie ostawa. 



Digitized by 



Google 



71 



Bowiem ty karaniem twoim przywodzisz ku uzna- 
niu człowieka za występki jego, a zacność jego jako 
szata przed molem niszczeje, a namożniejszy człowiek 
może być przed tobą prawą próżnością mianowan. 

Jedno ty, miły Panie, wysłuchawaj prośby moje, 
a od płaczliwego wołania mego nie odwracaj uszu swoicb, 
abowiem przed tobą stoję jako pilgrzym a cudzoziemiec, 
tak jako i łni wszyscy przodkowie moi. 

A pofolguj maluczko mnie od srogości karania 
twego, abych mógł przydź ku pirwszej mocy swojej, 
aby eh wziął posilenie na on czas, gdy mi każesz na 
drogę, z której sie wrócić już nigdy módz nie będę. 

Chwała Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

Racz, miły Panie, założyć kres językowi i sercu 
naszemu, aby ono nie myśliło, a on nie mówił, to co 
by było nad wolą świętą twoje, a obaczywszy z łaski 
twej krótkość żywota swego, abychmy zrozumieli, czego 
nam potrzebnego nie dostawa, a o niepotrzebne sie 
nic nie starali, a będąc tu na ziemi pielgrzymi tak 
jako i ojcowie naszy, abychmy inszych skarbów nie na- 
bywali, jedno tych, za którebychmy mogli sobie ku- 
pić a otrzymać dziedzictwo wieczne w królestwie twoim 
świętym. Amen. 

Ex8pectan8 ex8pectavi dominum, PaaL 40, 

Argument. 

Prorok z osoby ojców w otchłani woła o wyba- 
wienie, a jako przez imię Pańskie wiele sie stać miało 
dobrego, i o przyściu Pańskim na świat, i wielkiej 
dobrotliwości jego. 



Digitized by 



Google 



72 



PSALM CZTERDZIESTY. 



Ta sprawy / Wielką Dilnością oczckawam, aby sie pan mój 

i iprawie- raczył miłościwie okazać, a przy tym wyslyszec prośby 
duwego moje. 

wyiio». A iżby mię wydarł z smrodliwego wszej nędze 

źródliska, a postanowił mię na pewnym miejscu na no- 
gach moich, ukazawszy mi drogę, którą bych mógł 
chodzie bez wszej obrazy. 

Z której bych ja przyczyny śpiewał pienie, wy- 
sławiając niesłychane dobrotliwości jego, a wiele inych, 
uźrzawszy to, porucza sie w opiekę jego. 

Abowiem błogosławiony to człek, który upełne 
ufanie kładzie w Panu Bogu swoim, a nie przeciwi 
sie tym, którzy sie kochają w omylnych mocach swo- 
ich, kochając sie w swej zacności, która ni zacz nie stoi. 

Abowiem ty, miły Panie, rozliczne rzeczy spra- 
wujesz człowiekowi pożyteczne, iż snadź trudno wyro- 
zumieć ma, jakoć by to zasłużyć miał, aby też to kto 
miał wyliczyć, snadź nie tylko słowy ale i myślą, 
trudno by temu miał dosyć uczynić. 

A nie potrzebujesz za to żadnych ofiar, ani ża- 
dnych obchodów, tylko potrzebujesz czystych uszu, 
która snadź tobie ofiara i za wszytki grzechy jest na- 
przyj emniej sza. 

Bowiemeś ty rzekł: oto sie już przybliżam tak 
jako jest w otworzeniu ksiąg napisano, a staram sie 
o to, Boże mój, abych to czynił, co by sie tobie lubiło 
a we wnętrznościach piersi moich noszę napisaną na 
ukę twoje. 

I rozmnażałem sprawiedliwość naukami swemi, 
nie folgując ustam swoim, co i tobie było samemu, mój 
Panie, świadomo. 



Digitized by 



Google 



73 



I życzyłem tego i inym usprawiedliwienia twego, 
ozuajraując stałość twą w obietnicach twoich, wysławia- 
jąc też miłosierdzie twoje, a jako tobie bezpiecznie dufać 
może, kto w tobie pokłada nadzieję swoją. 

Nie zabraniaj że też tedy i mnie rozlicznego miło- 
sierdzia swego i owszem dobrotliwość twa a łaskawe 
obietnice twoje niechaj mi będą za wielkie zaszczycenie. 

Abowiem mię ze wszech stron obeszły rozliczne 
sprzeciwności, a wydawają mię występki moje, więtsze 
niż ja o nich rozumiem, które snadź przerównały liczbę 
włosów moich tak, iż przed nimi ustawa i rozmyślanie 
moje. 

Lecz ty za wspomnożeniem swoim zawstydasz 
ty, którzy przenaśladują, aby zagubili duszę moje, i będą 
naznaczeni sromieźliwoicią, którzy sie kochają z przy- 
godliwego upadku mego. 

A ci, którzy na tym trwają, aby dostąpili obrony 
twej, rozkochają się w nadziejach swoich, wołając zaw- 
żdy, a wielbiąc święte imię twoje. 

A ja acz sie być znam zeszłym a od wszej na- 
dzieje świeckiej opuszczonym, nic sie o to nie staram, 
gdy wiem, żeś ty wspomożyciel a nadzieja moja, jedno 
nie racz. przedłużać miłościwego wspomożenia twego 
ode mnie. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

Wysłuchawszy wołanie nasze, nasz miły Panie, 
racz wybawić nas z owych ciemności a przepaści pro- 
stoty naszej, z której wpadamy w głębokości grzechów 
naszych, a umocniwszy w nas naukę zakonu twego 
świętego, obróć na drogę sprawiedliwą oczy nasze, 
abowiem kto inszy nas z tej obłędności wybawić może. 



Digitized by 



Google 



74 

gdyż snadź nad wielkość włosów naszych, rozszyrzyły 
sie złości nasze, jedno ty sam, będąc panem a stwo- 
rzycielem y łaskawym opiekunem naszym. Amen. 

Beatus qui intelligit super egenum etc. Paahnus 41. 

Argument. 

Ta prorok upomina, aby sie nikt nie kochał 
z upadku bliźniego, abowiem nikt nie wie tajemnic 
Boskich, co przecz Pan Bóg czyni, a w osobie upadłego 
człeka prosi o wspomożenie. 

PSALM CZTERDZIESTY PIRWSZY. 

proibft o ». Szczęśliwy to człek, który sie nie kocha w upa- 

Bogft. dku zeszłego człowieka, owszem to sobie rozważa, iż 
mu sie to czasem z łaski Bożej tref uje, a snadniej snadź 
takiego Bóg wybawi, niźli insze ludzi. 

Abowiem Pan Bóg przyjmuje czasem na swą 
pracą sprawy jego, a ku pirwszemu stanowi przywraca 
snadnie żywot jego, a od kogo inego broni każdego 
okrucieństwa jego. 

A owszem przed troskami zemdlonemu, a w po- 
koju swym leżącemu będzie Bóg na wspomożeniu^ 
chłodzący wiatr nań puszczając, aby owszem sobie 
snadniej odpoczynął. 

A tak ja, mój Panie, w upadku dusze mojej po- 
rzucony pokornie wołam, aby jej był na wspomożeniu^ 
abowiem boleje, wiedząc iż zgrzeszyła przeciwko tobie, 
a nieprzyjaciel mój zagląda, oczekawając ześcia mo- 
jego, aby tym rychlej zagładził na ziemi imię moje. 

Bo snadź, gdy sie który z nich trefi trefunkiem, 
rzkomo nawiedzając przygodę moje, a żałując jej omyl- 
nemi słowy, a odszedszy odemnię, przedsię będzie 
o mnie zwykłym językiem swym szczebiotał. 



Digitized by 



Google 



75 



A bez mej wszej przyczyny zjednoczoną myśl% 
życzliwie sie o me złe starają, a kochając sie z tego 
i mówiąc, iż już ten z tego wrzodu nie wstanie. 

A snadź i tych wiele sie wzruszyło, obaczywszy 
upadek mój, którzy używali czasem dobrodziejstwa 
mego, a tak ty, miły Panie, miej na to piecza a wspo- 
móż mię, aby sie jedno wedle ich myśli nie stało. 

A w tym poznam przyczynę miłościwej łaski 
twojej, iż nie dopuścisz sprzeciwnikowi memu kochać 
sie z nieszczęśliwego upadku mego. 

Abowiem ja w prostości swej trwam, oczekawając 
podania miłosiernej ręki twojej, ale żeś mię snadź 
z tej strony postawił, kędy mi cie przyjdzie snadniej 
dostępić. 

A tyś przedsię nad wsze chwały przełożeńszy, 
Panie Boże Izraelski, tak jakoś był od początku i na 
wieki będziesz. Chwała Bogu Ojcu etc. 

Modlitwa. 

Wybawiwszy łaskawie nas z upadków naszych, 
racz miłościwie, nasz miły Panie, i bronić i rządzić 
nas, abowiem tobiechmy samemu zgrzeszyli, od ciebieź 
samego miłosierdzia szukamy, aby sie sprzeciwnik nasz 
nie rozkochał, gdyby nas ujrzał opuszczone od ciebie,- 
a gdy łaskawie będziesz raczył tu w tyra żywocie ka- 
rać występki nasze, racz zasię też miłościwie przyjmo- 
wać w łaskę a w opiekę swoje, nas siroty swoje,. 
zwłaszcza gdy nie jest nikt inszy zwirzchniejszy nad 
nami, jedno ty. Panie Boże nasz. Amen. 

Cuemadmodum desiderat cervu9, PsaL 42. 

Argument. 

Tu w tym pieniu prorok mówi z osoby spra- 



Digitized by 



Google 



76 

wiedli wy eh ludzi, jako im ma być pożądliwe królestwo 
niebieskie i widzenie stworzyciela swego. 

PSALM CZTERDZIESTY WTÓRY. 

Jako pragnie jeleń, aby co rychlej w gorący czas 

każd^ml^ dofltąpił irodla eblodzącego, tak nie mniej pragnie i du- 

w Panu 82a moja, aby cie dostąpiła rychlej, mój Panie, 

^"'^'daó!* * ^ ^ *®j iądliwości gdyby mi sie trefiło, ii byoh 

dostąpił widzieć pożądanego oblicza twego, obrócił by 

mi sie on płacz w kochanie, któregom używał mi€t8to 

pokarmu, gdy mię nagrawali niektórzy pytając, gdzieś 

podział onego Boga swojego. 

Przywodząc sobie na pamięć dobrodziejstwa twoje, 
których używali przodkowie naszy, rozpływa sie w na- 
dziei dusza moja, kochając sie, iż kiedy będzie wyzwo- 
lona, a zda mi sie, że będę chodził jakoby w onym 
zgromadzeniu, gdy sie na dzień święty w radości soha- 
dzają. 

A tak nie frasuj sie, upadła duszo moja, a dobrze 
dufaj Panu swemu, abowiem przyjdzie czas, iż on cie- 
bie ze wszego wyzwoli za dobrotliwością swoją, a ja 
będę miał wielka przyczynę jemu za nieznośne dobro- 
dziejstwa dziękować. 

A czym bych też miiJ inym, mój Panie, ci^snyć 
duszę moje, jedno rozlieznemi dobrodziejstwy twymi, 
które potykały od ciebie przodki nasze, zwłaszcza około 
Jordana i około góry Hebron. 

Głębokości morskie wołają na się dziwnemi głosy, 
wyznawając wielmoźność twoje i nawałności rzek wiel- 
kie, które mimo nas przechodzą. 

A tak odpędziwszy nocne ciemności, nie przesta- 
wajmy cały dzień wysławiać dobrodziejstwa Pańskiego, 
a i przeszłej zasię nocy, i owszem zawżdy niechaj nie 
występują słowa z ust mych o rozmnoźycielu żywota mego. 



Digitized by 



Google 



77 

Już tak o tobie zrozumiała dusza moja, iź cie ma 
za mocną skałę obrony swojej, jedno nie długo dopu- 
szczaj mi trwać, zapomniawszy mię w udręczeniu sprze- 
ciwności moich. 

Abowiem snadź bych snadniej wycirpiał, by cza- 
dem i mieczem były zraniony wnętrzności nioje, niźii 
gdy słyszę żarto wne prześladowanie a pytanie, gdzieś^ 
podział Boga swojego. 

I owszem już sie więcej nic nie frasuj, duszo 
moja, abowiem wkrótce poznasz, iż on jawnie przede 
mną okaże wyzwolenie moje, a okaże sie to, iż on jest 
Bóg a pan wszelkiej nadzieje mojej. Chwała etc. 

Modlitwa. 

Zbawicielu nasz a Panie, któryś jest prawdziwy 
Bóg i człowiek, położywszy dusze nasze przed możnością 
nóg twoich, pożądliwie wołamy k tobie, a woła głębośó 
nędze ku głębości wszej łaski a miłosierdzia, a ty wy- 
słyszawszy łaskawie, racz zetrzeć z nas zmazy wystę- 
pków naszych, abychmy sie ukazali czystemi a ochę- 
doźonemi być, gdy nam przydzie czas wnidź do oj- 
czyzny naszej z tego nędznego pielgrzymstwa naszego 
przed świętą obliczność twoje. Amen. 
ludica me, Deas^ et discerne causam ete. Psalmus 43. 

Argument. 

Nadzieję swą pokłada upełną w Bogu, a ucieczkę 
sobie czyni ku niemu we wszech sprzeciwnościach swo- 
ich, a prosi z osoby świętych, aby był w samej opiece jego. 
PSALM CZTERDZIESTY TRZECI. 

Weźmi na się sprawę moje, a zastaw sie za mię, w opiekę 
Boże mój, przeciw ludziom upornym, a od człowieka ^^^ ^^^^ 
złościwego raczy łaskawie wyzwolić mnie. <»*• 



Digitized by 



Google 



78 



Abowiem gdy kolwiek jestem uciśnion srogością 
nieprzyjaciela swego, wielkiego smętku używam, bojąc 
sie, abych od ciebie nie był opuszczou, wspominając 
na to, że nie jest iny obrońca a rozmnoży ciel mo- 
rżności mojej. 

Jedno ty ogarui mnie prawdą sprawiedliwości 
twojej, tedy ja snadnie przeniknę na górę, świętobliwości 
twojej naznaczoną, a snadź prawie do samych wnę- 
trzności pałaców twoich. 

A snadź i będę zostawion aż przed samym ołta- 
rzem Bóstwa twojego, owszem i przed samym Bogiem, 
skąd mi sie wielkie kochanie umnoźy, którebych rad 
wysławił co narozliczniejszym pieniem. Boże a Panie 
wszytkiego umysłu mojego. 

I dla czegóż sie tedy frasujesz, duszo moja, radszej 
eirpliwie oczekawaj, abowiemem ja tego ist, iż on sie 
mnie okaże być miłościwym Bogiem a sprawcą jawnym 
przed oczyma mymi wybawienia mego. Chwała Bogu 
Ojcu etc. 

Modlitwa. 

Gdyżeś ty jest żywot, nadzieja i oświecenie wszech 
ciemności naszych, racz, miły Panie, oddaliwszy ciem- 
ności zmysłów naszych, oświecić je, aby, zrozumiawszy 
doczesnemu obłądzeniu swemu, przyszły na drogę prawą, 
kędy by mogły przy stępić do przybytków twoich świę- 
tych, a tam sie ukazać ofiarą tobie, panu swemu, miłą 
a przyjemną, abowiem żadne by sie insze kochanie 
snadź nie mogło przytrefić więtsze duszam naszym, 
jedno patrzyć na obliczność twoje, Pana swego, na wieki 
błogosławionego. Amen. 



Digitized by 



Google 



79 

Filiorum Córach. 
Deus auribus nostria audwimua. Paal, 44. 

Argument. 

Wyliczają, w jakiej nędzy są ludzie położeni 
z niełaski pańskiej, przypominając też panu, jako sie 
łaskawie z przodki ich obchodził i proszą, aby sie wzru- 
szył nad uciski ich, a dał im prędkie wspomożenie. 

PSALM CZTERDZIESTY CZWARTY. 
Boże wszechmogący nasz, rozmaite dobrotliwości ^^^ 

... wBgfardBać 

twoje a godne wielkiego podziwowania, bo to i ojcowie neczy 
naszy głośnie wyznawali, co też słychali od przodków ^^'^^^^^*^' 
swych, aż to i do uszu naszych wielekroó od nich 
przychodziło. 

Abowiem ty możnością swą rozmaicieś wykorze- 
niał pogany, a posadziłeś na stolcoch ich przodki nasze, 
wwiodszy je do ziemie wszelkiej obfitości ich. 

Abowiem to była jawna rzecz, iż słaba ich 
możność była, aby oni byli temu dosyć uczynili, ale 
wielmożność mocnego ramienia twego to sprawowała, 
iźe sie to tobie tak samemu zdało. 

Ą tyś jest Bóg, któremu właściwie każda chwała 
przysłusze, abowiem oczech my sie kolwiek w imię 
twoje kusili, wszytko sie nam, acz niepodobnie, zda- 
rzyło: a rozmaitemi kstałty uznawalichmy dobrodziej- 
stwa twoje. 

Abowiem byś ty był nie zwyciężył sprzeciwni- 
ków naszych, słababy była nadzieja w mieczu i w każdej 
obronie naszej, ale sie zawżdy musiał przed tobą 
wstyd ać nieprzyjaciel nasz, porzuciwszy nadzieję 
swoje. 

A iż z nami takie miłosierdzie twe, z prawej 
dusze to jest kochanie nasze, majestat twój wiecznie wy- 



Digitized by 



Google 



80 



sławiaó musiemy, jedno też ty nas tym nie zawstydajy 
abyś kiedy miał opuścić nas, a nie podnoś na nas 
walecznej ręki swojej. 

Abowiem gdy sie kiedy nam trefiła srogość nie- 
łaski twojej, tedyś nas wydał na łup nieprzyjaciołom 
naszym a bylichmy podobni ku owcam, które wiodą 
do jatek, a musielichmy naśladowad narodów, którzy 
ciebie. Panie, nigdy nie znali. 

Prawieś nas jako wzgardzone zaprzedawał w nie- 
wolą, za to żadnego pożytku nie biorąc, stawalichmy 
sie w pośmiech wszytkim około nas mieszkającym. 

A czynili sobie o nas baśni rozmaici pogani 
i naśmiewiska, poruszając głowami swemi tak, iż 
wstyd zapalał oblicze nasze, a sromieźliwośó zaćmiała 
nam oczy nasze. 

A to dla potwarzliwego kochania z upadku na- 
szego i z chlubliwości onej nieprzyjaciela naszego, 
którą z tego miał^ iż miał możność nad nami złą wola 
swą wypełnić. 

A my, pamiętając na obietnice przymierza twego, 
pokorniechmy to cirpieli, a nie odstąpiło od ciebie 
nigdy serce nasze, ani sie jeden krok nie skłonił z tej 
drogi, którąś ty nam był ukazał. 

Acześ nas czasem wtrącał na takie miejsca, 
gdzieby snadź ledwo srogie zwirzęta wytrwać mogły, 
a obtoczyłeś nas ciemnościami smętnemi aż blizko 
śmierci. 

Snadź bychmy to wżdy byli winnie cirpieli, 
bychmy byli przepomniawszy imienia twego uciekli 
sie do inych bogów, ale to na« nigdy nie tknęło, co 
i tobie jest samemu jawno, który i wnętrzości każdego 
przeglądasz. Owszem dla imienia twojego rozmaitemi 
śmierciami giniemy, a tak ważne zginienie nasze nie 



Digitized by 



Google 



81 



inaczej, jako gdy owce rzeźnik rzeże dla pożytku 
swego. 

A ti^ jaż sie obudź, miły Panie, abyś tak nie* 
dbałym nie był rozumian, a wzmsz 8ie, abychmy tak 
nie roBoniieli, żeś jnź nas tak wieccnie wiekom opuścił. 

Porzueenichmy równo z ziania na wBzecb spra- 
wach naszyofa, óimgoż tedy będziesz krył od nas oblicze 
swoje, jakoby nas wniwecz opuściwszy, pcnrstańże 
tei Jnżei, nasz miły Panie, aee aie dla nas, ale wżdy 
dla przyrodzonej dobrotliwości twojej. 

Chwała Bogu Ojcu ©te. 

Modlitwa. 

Panie nasz, którego cie wielmoży my jako króla 
wszelakiej chwały, a chwalemy jako Boga wszej 
możności, powstań na wspomożenie nasze, a dla imie- 
nia twego świętego, aby jeszcze było więcej i między 
inemi narody chwalebne, wyrwi nas dufające tobie 
ze wszech sprzeciwności naszych, aby myśli nasze, 
przez obronę twoje będąc uspokojone, w insze sie 
sprawy nie wdawały, tylko o to sie starały, skąd by 
im mogła przypadać święta laska a miłosierdzie Boskie 
twe. Amen. 

Filiorum Córach. 
Eracłamt cor mmtm verbum bonum, Psal, 45. 

Argument. 

W tym psalmie jawne proroctwo o Krystusie, 
i jako Pan Bóg miał wielmoźnośó jego wywyższyć, 
i jako zdawna jest przeźrzana święta matka jego, która 
sie miała zstać uczęśniczką królestwa jego. 

Psałterz, Reja. (5 



Digitized by 



Google 



82 



PSALM CZTERDZIESTY PIĄTY. 

9 wywyż- juź gie wzruszyło serce moje na łagodliwe słowa, 

Krystuao- które ja z inemi uczynki swojemi ofiaruję królowi swemu, 
^ym- a język mój nie zamieszka ich wysławiać, nie inaczej 
jako naprędszy pisarz napisać. 

Abowiem żądny naród Adamów nie zrówna fo- 
remnością z tobą, a obfitujące są wszej łaski usta twoje, 
bo osobliwemiś jest Boskiemi dary obdarzon, które nigdy 
od Ciebie nie mogą być odjęte. 

I przy pasz miecz możności swojej na biodra 
swoje, a z wielką czcią przypadnie tobie, ocz sie jedno 
pokusisz, a straszliwe rzeczy sprawować będzie ręka 
bóstwa twego, co tobie wszytko na wieczna chwałę 
•wynidzie. 

Abowiem strzelba mocy twojej przeniknie^ a wnę- 
trzności niegdy będących sprzęci wników twoich, a po- 
tym rozmaici narodowie pokornie sie wdadzą pod kró- 
lowanie twoje. 

A stolec twój królewski stanie umocniony tu i na 
potym na wieki, a łaska sprawiedliwości będzie scep- 
trum królestwa twojego. 

I obaczywszy to Bóg, żeś ty jest najwyższy 
umiłownik sprawiedliwości, a prześladujesz ty, którzy 
są prześladownicy słuszności, pomazał cie olejem roz- 
maitych wonności, czego przed tym nigdy był żadnemu 
nie uczynił. 

A nie inaksza wonność podawa odzienie twoje 
jakoby wyjęte z skrzynie, z słoniowych kości uczynio- 
nej, a natarte mirrą, kasyją i inemi prochy rozmaicie 
woniającemi, któieby czyniły kochanie tobie. 

A też rozmaite królewny zbieżą sie dziwować 
osobności twojej, a między niemi nawybrańsza będzie 



Digitized by 



Google 



83 

postawiona tobie za oblubienicę na prawicy twojej, 
ubrana w rozmaite ozłocone przyprawy. 

A ty też, królewno, gdy tak będziesz obrana, słu- 
chaj a miej tę rzecz na pieczy, a już opuść wszytek 
naród swój i blizko krewne przyj acioły swoje. 

Bowiemeś sie upodobała takiemu królowi, który 
jest tego godzien, aby przed nim na kolana swoje 
upadła, i staniesz li sie oblubienicą jego, królewny 
z rozmaitych krain z wielkiemi dary będą nabywać 
łaski twojej, a nie tylko królewny, ale i nawiętszy bo- 
gacze na świecie. 

A rozmaite ubiory będą tej to królowej, którym 
nie każdy człek zrozumie, abowiem więcej będą duszę 
chędoźyć, niż ciało, a odzienie jej będzie złotem prze- 
tykane osobliwym misterstwem. 

A już tak ochędoźona rozmaitemi ubiory będzie 
przywiedziona do króla onego, a wiele panien przy- 
prą wny eh będzie ja prowadziło, a wnidą z wielkim 
weselem aż do pośrodku pokoju jego. 

A na miejsce zeszłych przodków twoich obiecuje 
tobie Pan Bóg takie potomki, o królu, tak, iż będą 
módz być przełożony nad wszytką ziemią, a znaczne 
będzie imię twoje, które będzie od wszech ludzi chwa- 
lebne aż do skończenia świata. 

Chwała Bogu Ojcu etc. 

Modlitwa. 

Gdyżeś ty jest, nasz miły Panie, słowo ojcowskie, 
przed wszemi wieki w jedności z nim będące, a poty- 
meś tu raczył wziąć na się człowieczeństwo nasze, 
racz, miły Panie, strzedz tu zebrania kościoła twego 
świętego, a przez prośby wszego zboru Krześciańskiego, 
tobie poświęconego i świętych przebranych twoich 

6* 



Digitized by 



Google 



84 

a laifareź i tm^ t^g^ rnsaz^ miły Panie, n^ wcHByiaić 
też książęty w onym fcftęstwie, w któryift ty osadzasz 
omy^ hbćnrf m t()bie aa wseem podobają. 

Filiorum Córach, 
Deus nosłer refagium et virtu8. Psal. 46. 

ArgwMnt. 

Oznajmtgą każflemu, ktokolwiek upełnie dufa 
Panni, iż żadne strachy naA nie przyjdą, abowiem 
wszytki «tracliy, mocy, srogoSci w jego ros&azowaniu 
zależą, i jako broni dufającego sobie, i znaczy sie tu 
nie mata tajemnica około odkupienia naszego. 

PSALM CZTERDZIESTY SZÓSTY. 

o bespłe. Zstań sie nam, miły Panie, za wspomożenie i za 

kto dufa nadzieję nasze, a wszak to jest wielekrod rzecz jawna, 
jako ty nigdy nie zamieszkasz upadłego ratować. 

A snadź by sie też góry powstawszy topiły w mo- 
rze, abo też morze nad góry podniosło nawałności 
swoje, żądny strach na nas nie przyjdzie, gdy będziemy 
mieć dnfanie w tobie. 

Acz na ine przyda strachy przed srogiemi wo- 
dami, ałe miejsca mies2^kania naszego opłyną łagodne 
rzeki, uweselające miasta nasze, ^ których z nami 
i sam nasz Pan przebywa. 

I mieszkając z nami, nie omieszka nigdy na 
wspomożenie nasze i na samym świtaniu, abowiem 
przed straszliwym głosem jego drżą okoliczne kró- 
królestwa i uciekają, opuściwszy możności swoje. 

A tak dziwujcie sie wszyscy rozlicznym spra- 
wam jego, abowiem w mocy jego są wszytki na- 
możniejsze zastępy, a nam stoi za namocniejsza 
twirdz pokoju naszego. 



Panu 
swemu. 



Digitized by 



Google 



85 

walki na świecie i połamał wszytki przyprawy wa- 
leeeuiQy a ofM^ i c^iem wykeiraefiiŁ 

A kto. to fMŁbue loswaiy,, olMiozy aie^ ii to jest 
Bóg, który ma noe n*d w^ytki uaiody, a atei pn^ 
oafi będ%& spnwoą w^ylkjidik zaalępów, a aa jego 
obroną beojMecznie sta^ wśdamj od kąi^j lam maty 
spsaeeiwAej. Ciiwała Bogu Ojea ^c« 

Modlitwa. 

Panie Boże naaz^ któryś ty Jest i uciecaka naaza 
i wszytka nadzieja nasza we wsKech przeciwnościacli 
naszych, które nie inaczej jedno jaJkow wiezienia dzierżą 
nas, stań, miły Panie, w pośrodku między nami, abyś 
zawsze łaskawie wybawił nas,, a ochłodź rosą ducha 
świętego zemdlone serca nasze, abychmy mogli być 
otrzeźwieni za wspomożeniem twoim ku każdej obronie 
sprzeciwnika naszego, aby nie miał kochania żadnego 
zwycięstwa swego nad nami Amen. 

Filmrum Coraęh. 
Omnes^ gaUes flaudtU mm»tbu9, P«a/. ^7. 

Argument. 

Możność Boską nad wsze ludzi wysławiają^ i tyka 
proroctwem wniebowstąpienia pańskiego. 

PSALM CZTERDZIESTY SIÓDMY. 

Ile jest was ludai na świecie, rozkochajcie sic Podobień. 
a dawajcie to znać wesołemi głosy, iż sie nam stał ^ ^lebo 
król a daiwnej wysokośei, a postawień jest namfidadej- ^8^pleJll». 
fizy nad wszytkę zienuę. 

Nie ruszając inej srogości, jedno tylko samym 
słownym skaraniem, poddał ludzi rozmaite pod nogi 



Digitized by 



Google 



86 



nasze, a takie ludzi, którzy jeszcze nigdy chwały jego 
nie znali. 

I obrał sobie osobliwy kwiat z pokolenia Jakóbo- 
wego, i postawił ji na dziedzictwo nasze, a potym wstąpił 
na niebo z wielką rozkoszą i z rozmaitym trąbieniem. 

A przeto was i powtóre napominam, jakim możecie 
nalepszym pieniem, wysławiajcie tego króla naszego, 
abowiem on jest postawion królem nad wszytkiemi 
mieszkaj ącemi na ziemi. 

A siedzi na stolcu swym, skąd kstałt Bóstwa 
swego okazuje, wziąwszy królestwo na wszytki ludzi, 
a książęta ludzkie dobrowolnie mu sie poddają. 

Abowiem sie on zmocnił niewymownym obycza- 
jem wszem mocarzom świata. 

Chwała Bogu Ojcu etc. 

Modlitwa. 

Boże wszechmogący nasz, któryś jest nad wsze 
ine wyniesiony w możnościach, straszliwy w rozpra- 
wach, a zwłaszcza siedząc na srogim miejscu prawej 
ręki Boga Ojca swego, nie racz, miły Panie, rozcięgaó 
nad nami srogości swoich, gdyż jedno ciebie nad 
wsze ine wielbiemy, a radszej przypraw nas k temu, 
abychmy tam mogli patrzyć na łaskawe a miłe święte 
oblicze twoje. Amen. 

Filiorum Córach, 
Magnus dominua et laudabilis, Psal. 48. 

Argument. 

Tu jest proroctwo o zebraniu świętej cerkwie 
a zboru Krześcijańskiego, a iż między tym zebraniem 
miał byó nalezion król, który to wszytko sprawować 
miał, a ściąga sie też proroctwo i na on y trzy króle, 
którzy go też w tym zebraniu byli naleźć mieli. 



Digitized by 



Google 



87 



PSALM CZTERDZIESTY ÓSMY. 

Wielmożny to dziwny jest nasz Pan a sprawnie ^ ^7* 
ma być chwalon od tych, którzy bywają w mieście kneścU*A- 
zebrania jego, tam snadź gdzie i święta obliczność *"^' 
jego przebywa. 

Abowiem to jest osobliwie przebrana kraina 
a właściwa za rozkosz wszej ziemie, prawie ku słońca 
położona, a właśnie jest przezwana miastem króla naj- 
możniejszego. 

Abowiem nigdziej indziej nie jest zacniejszy Bóg 
jedno tam tak, iż każdy może zrozumieć, iż cokolwiek 
tam jest osobnych rzeczy, iż to jest za sprawami jego. 

Tak iż i królowie niektórzy naradziwszy sie 
kwapili sie do zebrania miasta tego i, obaczywszy 
w nim dziwne rzeczy, wzruszeni byli w myślach 
swych a prawie sie przelękli. 

Przyszedł na nię strach, jako na morzu przy- 
chodzi na ludzi z nawałności wietrznych, albo rozpacz 
na niewiasty przy porodzeniu swoim. 

A rzekli k sobie, iż już teraz baczymy, cochmy 
pirwej słychali, iż ten Bóg to zebranie miasta swego 
prawie upodobał sobie, a znać to, iż je sobie stanowić 
chce na długie czasy. 

A my, którzychmy pilni przebywania w zebraniu 
tym z wielkim dufaniem mieszkamy oczekawajac dobro- 
tliwości twojej, nasz miły Panie, kochając sie w przy- 
bytkoch królewskich pałaców twoich. 

Abowiem jako brzmi głos sławy po wszej ziemi 
o świętym imieniu twoim, iścieć też nie ^nniej o wiel- 
możności twojej, a iż jest pełna sprawiedliwości prawa 
ręka twoja, abowiem, cokolwiek ty sprawujesz, nigdy 
sie nie odstrzeli od sprawiedliwości. 



Digitized by 



Google 



88 



A tak wy, synowie przebrani z rozlicznego po- 
kolenia, kochajcie sie, oględując zebranie miasta tego, 
daiwaj;^ sie,. jako j^est atwkdsooe sozlu^ukmd wieżami 
w oabocoościi jjCgo i jako jj^at as^y sfwawiedliiwemi 
aftwss^t<i opaitrzoBC.. 

I jako jest dziwnie osadzone rozlieaniemi pałaey, 
a aQ>adź godne by była roupisania po wszytkim świecie, 
abowiem iż. j^ Fan Bóg sobie osobliwie przeźrzatL 

I wieoziDe s>wa Badj^aokania sna«iM sobie postano* 
wił w nim, a i ty, którzy sie k niemu zgromadzają, 
chee opatrować aż do skończenia świata. 

Cbwała Boga Ojj^u %t^ 

Modlitwa. 

CLwulebny Boże wszeck możności,, którego apnat- 
wiedliwości naj wsze strony obfituje ziemia, racz utwir- 
dzić serca nasze, abychmy sie nigdy nie obłądzilL od 
onego zebranego miaata, do którego sie cisną w jedy- 
njości wiary wszyscy przełożeni i królowie tegp świaJs^ 
a sprawiwszy nas t^ w społeczności kościoła twego, 
potym nas będziesz raczył społecznie doprowadzić do 
onego Jeruzalem, któreś ty sobie ku wiecznej swej 
chwale poświęcić raczył. Amen. 

Audtte haec gentes et auribus. Pśah 49, 

ArgiunanŁ 

Ten psahn jest niulobny praeciwJko łakomstwu 
a doczesnemu naszemu pracowaniu^ ku któremu, aie 
to końcowi obrócić ma, a k ^semu są takowi ludzie 
podobni, którzy tego naśladują. 



Digitized by 



Google 



iwieckidu 



89 



PSALM CZTERDZIESTY DZIEWIĄTY. 

Poałnch^^ mało a piliua waayacy nacodowie 
świaiia, tak yczdotełi jake i luższyek atanów, abowiem bośsoM 
przyłożę pilności, abych wam słusznie dał wyrozuAueć 
somnow^ ka wask »w€^. 

Dsiwttję aie i aitm teauLf czemiŁ aie tak bano 
^iasam o to doezafis^ dobro, a a widką trudnośaią 
i afiiskiem swyBB, a anadi mi to nie inszego pożytku nie 
uczyni, jedno wyświadszy na mi^ zfeść moje pny 
dokończenia, moim. 

I pczecz że wżdy my tak kładziemy tę nadzi^ 
w tyck obfitodciaek swyełi^ a dla ni^ podnowmy 
myśli swoje, któremi sie żądny nie wykupi od śmoAffci, 
któiyek też Bóg nie b^ [Hrzyjmuj^ za odki^)ieide zba- 
wienia każdegOi 

I owszem ei obfitQJ%&y w rzadkiej a^róiy bywa^ 
od Pana chowania a który z nieb ginie, już ginie 
ak do ezaau, aczkolwiek będzie żył, ale snadż lo jemu 
żywot pożądliwy nie będzie. 

Aczkolwiek sie leż tym cieszyć mogą, iż też 
Birą i mądrzy ludzie,, którzy w tym małe koebanie mie- 
wają, ale różno- ba ci po śmierci zaginą, porzuciwszy 
wszytko zebranie swoje, którego nabywali z wielkim 
aciski^n dusze swojej, a muszą je w obce ręet; 
oddawać. 

Tylko same groby zstaną sie im pałace ieb, a oni 
sJMudż więcej; w głodzie niż w rozkoszy używali na- 
bycia swojego, więcej sie o nię pracując niż o zba- 
wienie swe, a snadź prawie w ziemi njipisali pamiątkę 
imienia swojego. 

Abowiem to być nie może, aby długo mogła trwa(^. 
pamięć zacności jego, abowiem prędko będzie ob^H 



Digitized by 



Google 



90 



czono szaleństwo jego, które snadi w sobie wszytko 
podobieństwo zwirzęce okaże. 

Abowiem to dokończenie ich godno takiego tytułu, 
a snadź i potomkowie ich tąż nauką ich na świecie 
trwać będą. 

A snadź potym będą wwiedzieni do piekła, jako 
owce do wilków, na pokarm wiekuistej śmierci, a roz- 
radują sie sprawiedliwi z cirpliwości swoich, widząc 
wielmożność onę, z wielkiej pracey nabytą, jako będzie 
zelżona a wniwecz sie obróci. 

A mnie zdarzy Bóg, iż dusza moja będzie wyba- 
wiona od ucisków tych, które zależą na ludzi niemi- 
łosierne, a on sam będzie mię raczył przyjąć w opiekę 
swoje. 

Bo nic się temu nie dziwuję, iż sie kto prędko 
ubogaci, a rozszerzy chwałę domu swego, bo wydrą 
ji gdy umrze, nic za nim nie idzie, i chwała ona 
domu jego wniwecz będzie rozproszona. 

Abowiem błogosławieństwo jego nic dalej jemu 
nie należy, jedno kęs w żywocie jego, a ty sie karz 
przykładem jego, a inaczej czyń o sobie staranie swoje. 

Abowiem onemu nielza idź jedno za przodki swemi, 
których też zebrania i obyczajów używał, a gdzież 
je indziej znajdzie, jedno w onych gęstych ciemnościach, 
których już żadne światło snadź oświecić nie może. 

A tak marnie zginie on nędzny człowieczek, 
który tylko w bogactwie a w chwale był położył na- 
dzieję swą, a naśladując żywota zwłrzęcego, też prawie 
jako w zwierzę sie obróci. 

Chwała Bogu Ojcu etc. 

Modlitwa. 

Gdyżeś, miły Panie, raczył ku czci swojej sobie 
przywłaszczyć, odkupiwszy dusze nasze, nie daj tedy 



Digitized by 



Google 



9t 

możności swej przewodzić nad nami sprzeciwnikom 
naszym, którzy sie ustawicznie starają, aby w czym 
mogli usidlić nas, aby czart, ciało, świat było w nas 
tak lekiej wagi, iź, opuściwszy ich doczesne rozkoszy, 
tylkobychmy Ciebie, Pana swego, a spraw twych 
świętych naśladowali. Amen. 

Deus Deorum domtnua, Paal. 50. 

Argument. 

Tu w tym psalmie jest figura a proroctwo sądu 
Bożego, i jako też Bóg miał zaniszczyć zwyczaj służby 
zakonu starego, i ofiar ich, i jakich ofiar i posług od 
nas potrzebować raczył, naucza. 

PSALM PIĘÓDZIESTY. 

Pan, będąc panem nad wszemi pany, ukazawszy PodoWeA- 
sie z góry Syon w świętobliwości swojej, wołał na 8§du Boie- 
wszytko zebranie swoje od wschodu aż do zachodu 
słońca. 

A przyjdzie nie omieszkaj ąc, a iście nikomu nie 
zamilczy, a ogień burzący z nawałnością wiatrów po- 
bieży przed oblicznością jego, i przy zowie k sobie 
nieba z wysokości, i ziemie z dołu na świadectwo ku 
rozeznaniu sprawiedliwemu między ludem swoim. 

I rozkaże, aby byli przed obliczność jego zgro- 
madzeni wszyscy przebrani jego, którzy z nim spra- 
wiedliwie dzierżeli przyjęte przymierze jego, aby miał 
z nich obyczaj ną posługę. 

A gdy sie to zstanie, tedy samo niebo jawnie 
wyzna i okaże sprawiedliwość i da to znać, iż to na 
wszem będzie sędzia nasprawiedliwszy. 

A tak słuchaj każdy z rozlicznego narodu,. 
a zwłaszcza ty, Izrael, abowiem ty tego przeć nie bę- 



Digitized by 



Google 



•dzksa mógl^ ż&ok ja prawy Bóg^ abowi^iaik tyi ssAdź 
luiwiętsze anaki dobrotliwońsi bóstwa megq> uoaaiwal. 

AłM»?riem . iadn^go z was karać o to me b^ę, 
ieśek mi ofiar dosyć aie nanieśli, abowiem kaida 
ofiara godna, przed oblieznośeią moją jest, a nie. kuu- 
maj, by eh potrzebował od ciebie barana albo kofltb. 
rz owczarniej twojej. 

Bo hyS sie mylił, nie rozumiejąc temu, iż są 
moje wszytki bydła i bydlęta i zwirzęta rozmaite, 
które tysiącmi błądzą po puszczach rozmaitych. 

I snadź wiem i o każdym ptaku i o gniaździe 
jego, acz je kryje w gęstwie albo w głębokie skały, 
a cokolwiek jest żywiącego na ziemi, ]est porzucono 
możności mojej. 

A tak zda mi sie, ii tego od ciebie mało potrze- 
buję^ co moje jest, abych też czego pragnął, snadnie 
by wi rozkazać jako w swym^ swłaszeza gdy świat 
Jest w posłuszeństwie moim. 

Azaliby był kto tak szalony, aby rozumiał, ii Bóg 
potrzebuje pokarmu, & mięsa uczynionego, albo picia 
ze krwie. 

Ale ty, chcesz li mile ubłagać Pana swegp, 
oBaruj mu wierną myśl, a wdzięczność umysłu swo- 
jego, a potym, cokolwiek jemu ku czci uczyniąa, 
wszytko będzie wdzięcznie przyjęto od niego. 

Przytym będziesz li pożądał jakiego wspomoieikia 
ode mnie, poznasz to, iż mi będziesz powinien prędkie 
dzięki za to uczynić. 

A ku niemiłościwemu człowieku snadi tak rzecze 
Pan, i którym ty sercem śmiesz wyliczać ustawy ndoje, 
albo mianować przymierze moje, którem ja sobie 
z przebranemi swojemi uczynił. 

A zwłaszcza gdy u ciebie nio płatne nie jest łagodli- 



Digitized by 



Google 



9a: 



we irpomiBawie moje, a w tył sobie kłatfeiesB słowa moje, 
acefedwiek o nich ^easem usty mówise, ale «eree me 
o tym fiie myśli. 

A snad^ rychlejeś sie przyłączył k tym, którzy 
na złodziejstwie albo aa cadzołostwie bawili czasy 
swoje, a ti^ta -swe wiceejeś ćwiczył ku ^orzeczeniu 
bliźniemu swemu, a język twój nigdy ni z kim prawdzi- 
wie nie mówił. 

I starałeś sie, aby zaniszczył złorzeczeństwemi 
swoim bliźniego swego, i czasem i syna matki swojej 
rad by był bezecnym uczynił. 

A zdałoć sie, abych ja tak szalony był, jako ty,. 
abycb nic nie baczył tego, iżem przewłóczył pomstę 
twoje, ale czasu twego porząd spisawszy położę wy- 
stępki twoje, a godna kaźnią tobie to będzie opłacono. 

Zroznmiewajcież i wy temu, którzy snadź w żadnej 
pMBięci nie macie Boga, bo ni sam zwiesz, gdy upa- 
dniesz, a już nikt nie będzie, aby cie kto wydrzeó 
mógł. 

Ale ktokolwiek sie ze mną obchodzi wdzięcznością 
umysłu swego a czystym sercem, ten -ciasna poczci- 
wość <5zyni imieniowi memu, a ja mu też iście nie chcę 
zakryć błogosławieństwa bóstwa swego^ a w nim go 
cŁcę imadź wiecznie nbogacić. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

Boże, któryś jest nad wszemi inemi bogi spra- 
wiedliwy Bóg, a okrągłość wszytka świata jest w wie- 
cznym posłuszeństwie twoim, który masz przy di z stra- 
szliwemi sprawami a w srogośei ognistej sędzić wszytki 
narody stworzenia swego, prosimy pokornie, aby do- 
czesne sprawy nasze, któremi i łaskę i srogość twoje 



Digitized by 



Google 



94 

sobie zasłużyć możemy, były tak za twą świętą łaską 
sprawowany, jakoby w on straszliwy czas tobie przy- 
jemne były, a iżbychmy cie zastali nad sobą łaskawego 
a miłościwego sędziego, a nie byli odrzuceni od wie- 
kuistej chwały królestwa twego. Amen. 

Miserere mei) Deus, secundum magnom, 
Psolmus 51. 

Argument. 

Ten jest psalm, w którym Dawid opłakawał wy- 
stępek swój, gdy był wziął żonę Uryaszowi, gdy Natan 
prorok od Boga oznajmił mu srogość gniewu Pańskiego, 
a może być od każdego człowieka upadłego ku Bogu 
mówiony. 

PSALM PIĘĆDZIESTY PIRWY. 
wymaiiio Niechai cie wzruszy z wielkiej dobrotliwości 

twojej święte miłosierdzie Twoje, a z narodu miłosier- 
nego Bóstwa twego zgładź, miły Panie, nieprawości 
moje. 

Jeszcze i jeszcze proszę, mój Panie, ochędożywszy 
złość moje, zgładź grzech mój, który ja sam w sobie 
znam, a występek mój ustawicznie sie wierci przed 
oczyma mojemi 

I ku komuż ja inszemu mam sie uciec, jedno ku 
tobie, miły Panie, abowiem tobiem samemu zawinił, 
a złamałem tobie ślub swój a przymierze twoje, a tak 
jeśli że znajdę miłosierdzie twoje, nie może cie nikt 
inaczej zwać jedno miłosiernym Bogiem a stałym 
w obietnicach swoich, a srogim zasię, którzy w upadkoch 
leżą przemieszkawający. 

A zaż ty nie wiesz, że złość jeszcze z przyro- 
dzenia jest mnie przywłaszczona, a w wielkim grzechu 
jeszczem jest poczęty i w żywocie matki mojej. 



■gnsessnego 
•człowieka. 



Digitized by 



Google 



95 



Aczkolwiek występne ciało, które zawżdy jest 
ku złości przykłonne, jest przeciw tobie wystąpiło, 
a wszakoź skruszona myśl a wierne serce jeszcze przy 
tobie stale trwa, w czym sie ty osobliwie kochasz. 

A przeto proszę jeszcze, przywróć ku mnie pirwsze 
uznanie ku tobie moje, onym boskim tajemnym natchnie- 
niem; jakoś to był wielekroć i inym zwykł czynić. 

A gdy ty będziesz raczył zetrzeć ze mnie tę 
zmazę moje, chędoższy będę, niż bych był izopem 
pokropiony, a gdy będziesz raczył, możesz sprawy 
moje jaśniejsze niźli śnieg uczynić. 

Bo gdybyś tak uczynił, uradowały by sie we 
mnie zemdlone kości moje, jedno racz odwrócić wzrok 
swój, aby nie baczył złości moich, a radszej racz wy- 
stępek mój wniwecz obrócić. 

Odnów onę stateczną zasię myśl moje, oczyściwszy 
serce moje, a nie oddalaj odemnię onej poczętej łaski 
twojej, a ducha swego świętego, który smętne pociesza, 
nie racz daleko odemnię oddalić. 

Owszem daj mi, mój Panie, dobrą nadzieję o sobie. 
abych zasię mógł przydź ku pociesze swojej, a duchem 
swoim świętym, jako prawym wodzem, racz utwirdzić 
obłędliwą myśl moje. 

A gdy sie to stanie nademną, obaczą sie zło- 
czyńcę przykładem moim, iż wżdy już będą rozumieć, 
iż jeszcze jest droga, kędy upadły a grzeszny może 
być ku tobie przywrócon. 

A odpuściwszy mnie takie sprzeciwieństwo, któ- 
rem ja zbytnie uczynił przeciw majestatu twemu, 
daj umiejętność ustam moim, aby mogły wysławiać 
takie nieznośne dobrotliwości twoje. 

Abowiem bych ci też niósł i rozmaite ofiary, 
rozumiem, iż tym nie wzruszę miłosierdzia twego, jedno 



Digitized by 



Google 



96 

t(*ie ofiaruję skraszcme a pokorne serce, wiedząc iż 
to toJwe jest iraprzyjenmiejsza ofiara, a irłgdy oA ciebie 
nie bywa odrzucona. 

Bo gdy tak l^ędziesz znał, snadnie 'sie poroBzy 
miłosierdeie twoje, a zbudujesz mury okc^o Jeruzalem, 
a gdy będą tobie ofiary rozmaite niesiony i wc^ na 
ołtarze kładziony, wszytko to u ciebie za wdzięczne 
będzie przyjęto. Ohwała Bogu (>jcu etc. 

Modlitwa. 

Gdy żeś jest wezwań Bogiem wszelakiego miło- 
sierdzia, tobie to właśnie, nasz miły Panie, przystoi, aby, 
opuściwszy srogości swoje, którechmy słusznie za grze- 
chy nasze zasłużyli, raczył miłościwie przeględaó złości 
naszych, abowiem kto jest taki, ktoby mógł wytrwać, 
gdyby go chciał sędzić według sprawiedliwości, a nie 
według miłosierdzia swego świętego, a gdy będziesz 
raczył otrzeźwić dusze nasze, bezpiecznie będą wołać 
k tobie i wielbić a chwalić ustawicznie święte imię 
twoje na wieki błogosławione. Amen. 

Ojcze nasz etc. 

Quid gloriaria in malicia. PaaL 52. 

Argument. 

Narzeka prorok na człowieka nadętego, który 
w możności swej, opuściwszy Pana swego, położył na- 
dzieję swoje, i śmieje sie z umysłu jego, wypisując 
też koniec i podobieństwo jego, a przymawia na Saula, 
który prześladował jego. 

PSALM PIĘÓDZIESTY WTÓRY. 
Przecz sie tak kochasz, człowiecze, iż wiele możesz 
Naprzeciwko źle uczyuić, a jcsteś możny w srogości swojej, izaż 
pysznemu. ^.^ ^'iesz, iż sic truduo Bogu sprzeciwić, który zawżdy 
stoi w obronie przy wiernych swoich. 



Digitized by 



Google 



97 



Abowiem i mowa twoja fałszywa snadnie okaże 
myśl złośeiwą twoje, która jest podobna ku ostrej 
brzytwie, która miasto ogolenia włos ku urznieniu 
gardła sie sama obraca. 

A prawieś sobie upodobał więcej fałsz, aniźli 
prawdę, i wszytki sprawy twoje ni nacz sie inego nie 
ściągają, jedno aby mógł podstępió, kto sie obaczyó 
nie może. 

A przeto snadź nie wytrwa Bóg, aby nie miał 
wykorzenić cie, a wyrzucie i z przybytków twoich, 
a sprawiedliwi, obaczywszy to, będzie im w pośmiech 
ono staranie twoje, abowiem sie nad tobą okaże wiel- 
możność Pana Boga ich. 

I będą mówić, onoż on mocarz, który nic nie rozu- 
miał o Panu naszym, jedno o możnościach swoich, 
nadziewając sie iż, już nikt nie miał nad nim możniej- 
szym sie uczynić. 

A sprawiedliwy będzie podobien ku drzewku 
oliwnemu, nadobnie kwitnącemu, a zwłaszcza w ogro- 
dzie Pańskim, abowiem, nadzieję swa położywszy 
raz w Panu swoim, już jej nigdy na insze miejsce 
nie wznosi. 

A ja, mój Panie, wszemi słowami za to będę wy- 
wyższał święte imię twe, a będę oczekawał na wszem 
miłosierdzia twego, które jest właśnie przysłuszające 
świętemu imieniowi twemu, wszem błogosławionym 
pożądliwemu. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

Gdyż to wiemy, nasz miły Panie, iż mocą twą 
wszytko jest stworzono, a jednym srogim słowem 
twym wszytko może być rozsypano, racz utwirdzić 

P sałterz, Reja. 7 



Digitized by 



Google 



98 

umysły nasze, abychmy nigdy srogości gniewu twego 
nie zasłużyli, owszem tak kwitnęli, jako ono oliwne 
drzewo, które z siebie rozmaite dawa pożytki, aby 
sie tobie z nas mnożyła i wieczna cbwała i cześć 
świętemu majestatowi twemu. Amen. 

Davtd, 
Dixit insipiens in corde suo. Psal, 53, 

Argument. 

Tu prorok narzeka na ludzi bezpiecznego serca, 
którzy ani strachu, ani Boga przed oczyma nie mają, 
i obiecuje jemu, iż im czasu swego to bezpieczeństwo 
ma strach uczynić, a onym sprawiedliwym pociechę. 

PSALM PIĘĆDZIESTY TRZECI. 

Przeciwko Snadź ua tym postanowił szalony myśl swą, iż 

Tudli^^°* mnima, aby nie było Boga, a tym bezpieczeństwem 
pokaził sprawy swe, iż rzadki jest, który o to dba, 
aby co dobrego uczynił. 

Snadnie to obaczył Bóg, przegrzawszy z wysokości 
niebieskiej wszytki Adamowe potomki, jeśliże jest 
który tak statecznej myśli, aby sie wżdy uczył jeszcze 
służyć Bogu. 

I zrozumiał snadź tak, iż wszyscy ustali, a społu 
wszyscy wdali sie w sprosności, tak snadź, iż jeden 
trudno miał być nalezion, któryby był miał Boga na 
pieczy. 

I rzekł sam ku sobie na ony, które przełożył 
na ziemi, alboć ci nic nie wiedzą o Bogu, alboć prze- 
pomnieli, iż im to nie przysłusze, aby tak zdrapali 
między sobą nędzne serce moje, nie inaczej by mieli 
łamać chleb ku pokarmowi swemu. 



Digitized by 



Google 



99 

A praeto i tam, gdzie sie lękać nie będzie trzeba, 
strach je zawżdy ogarnie, abowiem zmilkną w nich 
kości ich, gdy będą chcieli wzruszyć moc swą prze- 
ciwko sprawiedliwym, owszem będą posromoceni a na 
wszan wzgardzeni od Bo^a. 

Jedno ty, miły Panie, z wysokości swojej raca 
nam łaskawie szafować miłosierdzie swoje, a gdy b^ 
dziesz miał w obronie lud swój, rozkocha sie w tym 
pokolenie Jakóbowo i rozraduje sie IzraeL 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

Wejrzy, miły Panie, z wysokości nieba swego 
tu na nizkość mieszkania synów człowieczych, abychmy 
cie zrozumieli nad sobą być pana swego, z którego 
nam wszytko dobre przychodzi, a opuściwszy ty nizkie 
a doczesne rozkoszy, tylko ciebie samego, Pana swego, 
któryś jest wiekuiste kochanie nasze, naśladowali, 
a w tobie. Panu a odkupicielu swoim ,ł wieczną radość 
swą i nadzieję pokładali. Amen. 

Deu>8 in nomme tuo aahum me fac etc. 
Psalmua 54, 

Argunent. 

Tu w tym psalmie dziękuje prorok Panu Bogu, 
iż sie nim miłościwie opiekać raczy w niebezpieczeń- 
stwie żywota jego, gdy był od Saula prześladowań, 
a może sie też ściągać i na Krystusa, gdy był w nie- 
bezpieczeństwie żywota swego od sprzeciwników swoich. 

PSALM PIĘĆDZIESTY CZWARTY. 
Boże wszechmogący, prze wielką wielmożność ^*"«<^i^>^o 

, . 1 \ ' prjBeślado- 

imienia twego, racz wybawić mnię, a, nakłoniwszy wnikom. 



7* 



Digitized by 



Google 



100 



miłościwie uszy swe ku prośbie mojej, obroń mię od 
krzywdy mojej, wszak ci to przyjdzie barzo snadnie 
uczynić. 

Abowiem już snadź i postronni narodowie wzru- 
szyli sie, aby mnie na wszem przekazali, a wszytkim 
staranim w srogości swojej radziby zniszczyli mnie, 
nic na to pieczej nie mając, chociaby to znali, iż sie 
ty mną opiekać raczysz. 

Ale żeś ty jest, miły Panie, z tych liczby, któ- 
rzyby mnie dobrze życzyli, nic sie nie staram, a snadź 
ty, czyniąc dosyć każdemu miłościwie obietnicam 
swoim, tę złość, którą by oni mnie uczynić chcieli, 
będziesz raczył na głowy ich obrócić. 

A ja z wielkiej chuci swej serdeczne ofiary będę 
ofiarował tobie, mój Panie, rozlicznym wysławianim 
wynosząc ku górze święte a dobrotliwe imię twoje. 

Abowiem przez to imię święte jestem wydart 
z wielkiego niebezpieczeństwa mojego, i ucieszyło sie 
oko moje taką pociechą, jakiej jest potrzeba każdemu 
upadłemu nad sprzęci wniki swojemi. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

Nie dopuszczaj, miły Panie, nikomu inemu pod- 
nosić nad nami możności swoich, abowiem nikt iny 
nie ma sprawiedliwości do dziedzictwa twego, jedno 
ty sam, Panie Boże nasz, aby będąc tak bezpieczni 
w obronie twojej, swobodnie, nie lękając sie przegróżek 
żadnych, będziemy chwalić a wysławiać święte imię 
twoje, któremu też jedno samemu wiekuista cześć 
a chwała należy. Amen. 



Digitized by 



Google 



101 
Exaudi^ Deus^ oreUtonem meam. Psal. 55. 

Argument 

W tym psalmie ściąga sie powieść Dawidowa na 
Krystusa, jako on, będąc w mieście Jeruzalem, narze- 
kał na występki ludu onego i jako opowiedał przestrach 
śmierci swojej, a uciekał sie ku Bogu Ojcu wałanim 
swoim i narzekał narzekał (sic!) na Judasza, którego zwał 
człowiekiem towarzystwa swego, i wiele inych podo- 
bieństw powiedał o prześladowaniu swoim. 

PSALM PIĘĆDZIESTY PIĄTY. 
Boże mój, wejrzy łaskawie na wołanie moje, Po^obień- 
a nie odwracaj uszu swoich od prośby mojej. spraw p«ń. 

A przykłonió sie racz miłościwie ku mnie. abo- *"®** 

A •/ ' przed męk% 

wiem prze źałobliwą prośbę moje zaburzyła sie myśl swoją, 
moja, a to prze potwarz sprzęci wników moich, którzy by 
radzi w gniewie swym wbili na mię niewinnego 
wszytki złości, co ich na świecie. 

A tak zewsząd ogarnął mię przestrach, acz w nie- 
winności mojej tak, iż czasem zadrży we mnie serce 
moje, wspomionąwszy na śrogość śmiertelną. 

A czasem by eh rad miał skrzydła jako gołąbek, 
abych wyleciał z pośrodku tych złościwych ludzi na 
miejsca bezpieczniejsze, bo snadź by lepiej ze zwirzęty, 
niż tak z przeciwnemi ludźmi przebywać. 

Ale aczbych ja uszedł od tych burzących nawał- 
ności, jednak mi dziwno, miły Panie, iż ty tak długo 
cirpisz tym językom, którem ja zastał w mieście tym, 
prawie każdy pełen łżywości. 

A prawie nie inaczej jako twardym murem złoś- 
ciami swemi oparkanili miasto to tak, iż snadź żadnej 
ulice nie masz, w której by sie sprzeciwność nie 
mnożyła. 



Digitized by 



Google 



102 



A snadź by sie byl widomie a nie pokrycie 
wzruszył przeciw mnie przeciwnik mój, nie tak by 
mi żal było, bo bych sie był strzegł z nim obcowania 
pospolitego. 

Ale snadi i ten, któremum sie zwierzył tajemnie 
swoich, a z którymem pospolitował w przybytkoch 
Bożych, i przekładałem go nad sprawami swemi, stał 
sie sprzeciwnikiem mym, a w żadnymem wiary nie 
nalazł. 

A tak iż złość panuje w pośrodku przybytków 
ich, a snadź i w przybytku serca ich, znieobaczka 
Pan wrzttei na nię śmierć, a "snadź tak i żywo będą 
w piekło zepchnięni. 

A ja przedsię tak rano jako i wieczór, nic sobie 
złej nadzieje nie czyniąc, nie przestanę sie ucinać 
ku Panu Bogu swemu, a iście on nic nie zamies&ka 
aby wsp(»nógł mnie. 

A przyjdzie czas, iż będzie przywróceń pokój 
duszy mojej, a ci wszyscy ustaną a wniwecz sie 
obrócą, acz sie teraz zmocnili, którzy sie są mnie 
sprzeciwili. 

Bowiem zrozumiawszy ich złości, Bóg nielza 
jedno musi pomstę uczynić nad mmi, widząc że sie 
nic nie lękają pogróżek jego, abowiem owszem godni są 
zatracenia, a gdy nigdy nie chcą odmienić złościwego 
umysłu swego. 

Bo oni, ubłagając usta swoje^ czynią je miodo- 
wemi w powieściach swoich, ano w nich pełno zdrady 
a gorzkości, a tak im też to praysłuszy, aby Pan, zrzu- 
ciwszy z nich przymierze swoje, na nię też wrzucił 
src^ść ręki swojej. 

A ty kożdy, który du£asz jemu, przełóż nań 
brzemię ciężkości swoich, a nic w tym nie wętp, aby 



Digitized by 



Google 



103 

sie miał na tym omylić, abowiem on nigdy nie do- 
puści ueisnąć sprawiedliwego. 

Bowiem ty miły Panie, pogrążysz na głębokość 
sprawy ich, abowiem człek złościwy a zakrwawiony, 
nie dotrwa i do połowice żywota swojego, a ja przedsi$, 
jakom zwykł, na wszem w tobie pokładam nadzieję swoje. 

Chwała Bogu Ojcu etc. 

Modlitwa. 

Gdy, miły Panie, tu pływając prawie po srogich 
nawałnościach morskich tego doczesnego żywota, inego 
portu nie pragniemy, jedno ku tobie przypłynąć, jako 
ku Panu swemu, nie racz, miły Panie, przypuścić 
żadnej rozpaczy na umysły nasze w tych niebezpie- 
czeństwach naszych, ale pomniąc, iżeś ty przez odku- 
pienie męki swej przyjął nas w opiekę swoje, byli 
bychmy przezpieczni w każdej przygodzie naszej, 
mając upełną nadzieję w tobie, Panu swoim. Amen. 

Miserere mei^ Detis^ quontam, Psal, 56. 

Argument 

Tu prorok powiada o uciskoch i prześladowa- 
niu ludzi Krześcijańskich, a wszakże jednak cieszy, 
iż to zasię każdemu, dobrze dufającemu, na pociechę 
wynidzie. 

PSALM PIĘÓDZIESTY SZÓSTY. 

Zmiłuj sie ty nademną, mój Panie, abowiem ^ o*n>ii- 
stara sie człowiek sprzęci wnik mój, aby, ustawicznie ^preefla- 
nagrawając mię, dręczył myśl moje. dowaniu. 

Ale snadź nie ten jeden, ale i nie wiele inych 
starają sie o to, aby potłoczyli mnie, a wiele ich jest, 
a prawie umysł sprzeciwny nastroili są sobie przeciw 
mnie. 



Digitized by 



Google 



104 



A ja iście w nawiętszym swym przestrachu nic 
inego nie myślę, jedno uciekać sie k tobie, nic w tym 
nie wątpiąc, źe tam ni na czym omylon nie będę. 

I snadź by mi sie też co nie po myśli trefiło, 
wszytko przyjmę za dobre, bych jedno był pewien 
łaski świętej twojej, abowiem mię już nic to nie obru- 
szy, by mnie nabarziej człowiek myślił źle uczynić. 

Bowiem tegom ist, iż oni wszytkiemi radami 
swemi a zjednoczeniem swoim starają sie o to, aby 
mi nawięcej zaszkodzić mogli, a pilnują iście tego, 
aby w czym podchwycili duszę moje. 

I nie wierzę temu, aby sie im to wniwecz 
obrócić miało, ale leda kiedy Pan, wzruszywszy gniew 
swój, stłumi je, aczkolwiek liczba ich wielkie zebranie 
ludzi przenosi. 

Ale byś, miły Panie, zebrał łzy moje a wlał je 
w jedne sklenicę, którem ja wylewał umykając a kry- 
jąc sie przed nimi, tedyby snadnie obaczył srogość 
ucisków moich. 

I zda mi sie tak, iż gdykolwiek zawołam na 
wspomożenie Pana swego, ustraszeni będą sprzeciwnicy 
moi, a ja, używszy dobrotliwości Pana swego, wszyt- 
kiego zapomnię, co mi sie kolwiek było przed tym złego 
przydało. 

A nic mię nie strach żadnej możności świeckiej, 
gdym sie ja poruczył Panu swemu, ale żem na tym 
umysł swój postanowił, abych ofiarował Panu swemu 
takie ofiary, jakiebych rozumiał być naprzyjemniejsze 
jemu. 

Abowiemeś ty mię, mój Panie, wydarł z paszczęki 
śmiertelnej i umocniłeś nogi moje, abych mógł cho- 
dzić nie śliżajac sie przed tobą, a dałeś jasność oczom 



Digitized by 



Google 



105 

moim, której używają oni, którzy już mają żyć 
na wieki. 

Modlitwa. 

Jedyne zbawienie nasze i wszytka nadziejo nasza, 
nasz miły Panie, który nie omieszkawasz smętnych 
cieszyć, a pokutującym hojnie miłosierdzia twego 
szafować, obacz, jako zawźdy ciało, czart, świat, jako 
sprzeciwnicy naszy zawżdy za nami jednemiż ścieżkami 
chodzą, chcąc aby mogli jak ułowić nas, racz być 
łaskawym wodzem naszym, aby tę cielesną walkę 
zwyciężywszy, weszlibychmy z radością a z weselem 
do świętej chwały twojej, w której już żadnej przekazki 
ani żadnego niebezpieczeństwa nigdy nie masz. Amen. 

Ojcze nasz etc. 

Miserere mei^ Deus^ miserere mei, Psal. 57. 

Argument. 

Prorok, gdy przed Saulem był uciekł do jaskiniej, 
tu wielką nadzieję kładł w Panu swoim, bo był szukan, 
a mogą sie też ty słowa ściągać i na Krystusa, gdy 
był uszedł do ogrodca przed sprzeciwniki swemi, 
i o inych rzeczach. 

PSALM PIĘÓDZIESTY SIÓDMY. 

Zmiłuj sie i po drugi raz zmiłuj się nademną, ^ wipomo- 
mój Panie, abowiem w twej nadziei zawisnęła w praeci- 
wszytka myśl moja, a racz zakryć mię pod cieniem wnościach. 
strzydł swoich, aż sie rozpłyną wszytki złości nademną 

Abowiem, skąd ja inąd mam szukać wspomożenia 
swego, jedno od tego, który począł dobrodziejstwo swe 
nademną, a on snadź zeszłe kogo z przybytków swoich, 
który, wyzwoliwszy mnie, potłumi tego, który sie starał, 
alby mię był zaniszczył. 



Digitized by 



Google 



106 



Abowiem tak mi sie ada, że też mieszkam ]ake> 
między iwy a nie jako między ludźmi, któryek język 
jest podobniejszy ku mieczowi ostremu, a zęby icb 
' bodące jako włócznie albo strzały zaostrzone. 

Aczkolwiek zarzucili sidła zewsząd na mię^ 
a wszakem jeszcze w nię nie upadł, i pokopali doły, chcąc 
mię w nich ułowić, ale gdy ty ukażesz jasną obKcznośó 
nademną swoje, sami oni dobrowolnieź w tyź sidła 
swoje wpadają. 

A iście z nadzieje tej osobliwie jest już posilona 
myśl moja, a tak obudź sie, duszo moja, a nie czekając 
świtania, jeszcze w nocy z rozmaitym pieniem daj 
chwałę Panu swemu. 

Abowiem tak jest wielkie miłosierdzie twoje, iż. 
snadź przyniosło wielkość niebieską, a pewność obietnic 
twoich }est snadź szersza, niż od nieba do ziemie, jedno 
sie jaśnie racz okazać przy wiernych swoich, a dać 
to rozumieć, jakoś jest uwielbiony w wiecznym ma- 
jestacie swoim. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modłttwa. 

Gdyż nikomu inemu właśniej nie przysłusze 
miłosierdzie, jedno tobie, nasz miły Panie, z przyrodzonej 
dobrotliwości twojej, zakrywszy nas tedy cieniem, 
skrzydł wielkiej wielmoanośei twojej, racz nas obronić 
od onej fałecznej gorącości wszech prześladowników, 
a wieść nas bezpiecznemi drogami, abychmy nie wpa- 
dli w ony doły, których na nas nakopali, chcąc poło- 
wić nas, a tak, będąc w cirpliwości prześladowania tego, 
dostapilibychmy onego bezpiecznego mieszkania chwały 
twojej, i gdzie już żadna przekażą nigdy mocy nie 
miewa. 



Digitized by 



Google 



107 



Si vere tUique tustttiam. Psal. 58. 

Argument. 

Tu prorok dociera na ludzi przełożone, a zwłaszcza, 
którzy rozeznawają sądy na świecie, a woła pomsty 
na nię, jeśliby którzy, dręcząc nędznego, odstępowali 
od sprawiedliwości. 

PSALM PIĘĆDZIESTY ÓSMY. 

Zda mi sie, iż wam to przystoi, którzyście są ^* p»««o- 
pnełożeni na świecie, rozeznawać między ludem Bożym, jakoby 
abyście prawdę mówili, a to sądzili, co sprawiedli- *** •p'*'^ 
wości należy. 

Abowiem by inaczej miało by6, tedy byście nic 
inszego nie czynili, jedno iźbyście budowali dom 
złości przemieszkawaó, a przedawali złe za dobre, po- 
wiadając iż wszytko sprawiedliwą waga ważycie. 

A ten błąd snadź by sie was jeszcze jął od 
żywota matki waszej, i jad wasz był by ku jaszczórce 
podobien, albo ku onemu wężowi, który ogonem zatula 
ucho swoje, aby nic dobrego nie słyszał. 

A snadi ty, miły Panie, jeśli by którzy tacy byli, 
utrzy im tych ostrych a gryzących ząb ich, wyła mi 
im je, którzy snadź są kąsanim swoim ku Iwiem 
szczeniętom podobni. 

A niechaj sie rozpłyną, jako wosk przed ogniem, 
albo sie zstaną jako kret, który słońca nie widzi, 
i owsaefii niechaj posehną jeszcze w młodości swojej 
jako gałązki młode, które jeszcze były nic ode pnia 
nk odrosły, a snadź im to tak przystoi i z wodzmi 
ich £a roKgniewanim twoim. 

A ktokolwiek to ujrzy, tedy sie obaczy, iż wielki 
pożytek czyni każdemu żywot sprawiedliwy, a iż wszytko 



Digitized by 



Google 



108 

jest w możności Boskiej, co sie kolwiek dzieje na zie- 
mi. Chwała Bogu Ojcu etc. 

Modlitwa. 

Daj, miły Panie, takie wyrozumienie nam, aby nic 
nie czekając nad sobą żadnych tu świeckich wyro- 
roków, sami przez się mogli bychmy sie usprawiedli- 
wić każdemu, bo snadź gdybychmy od słusznej spra- 
wiedliwości odstępić mieli, już by przypadała złość 
ku złościam naszym, ale gdy sie sami uznawszy po- 
karzemy, mając na pamięci ustawicznie brzmiącą 
naukę twoje w uszoch swoich, tu już snadź będziemy 
sie obracać sprawami swemi prawie za słońcem spra- 
wiedliwości, to jest za tobą, nasz miły Panie. Amen. 

Eripe me de inimida meta. Paal. 59. 

Argument. 

Tu Dawid, gdy był szukan od Saula w domu 
swym, narzeka o obronę do Pana swego, a też sie 
ściąga proroctwo na Krystusa, i jako żydowie mieli 
być rozproszeni a nie zatraceni i jako fałszywie mieli 
niewinnego Pana prześladować, nic k niemu żadnej 
przyczyny nie mając. 

PSALM PIĘĆDZIESTY DZIEWIĄTY. 
Praeciw Powstań, miły Panie, a wydrzy mię z możności 

wnikom. ty^^j którzy sie wzruszyli przeciwko mnie, a obroń 
mię od ludzi złości wy eh a w rozlaniu sie krwie ko- 
chających. 

Abowiem to jest nie człowiecza srogość prześla- 
dować tego, kto nic nie winien, a ci powstali przeciwko 
mnie w okrucieństwie swoim, nic tego nie pomniąc, 
żem ja im nigdy nic złego nie zawinił. 



Digitized by 



Google 



109^ 

Obaczźe, miły Panie, ieh szaleństwo, a racz wy- 
kroczyć przeciwko im, abowiemci oni bieżą szukać 
mnie, acz ni w czym nie są nigdy ode mnie obrażeni. 

A iżeś ty możnością swą jest przełożeń nad 
wszemi zastępy zebrania ludzkiego, porasz sie a przeźrzy 
wszytki sprawy między ludem swoim, a nic tym nie 
folguj, którzy są w złościach swoich zatwardzieli. 

Cały snadź dzień aż do wieczora tak będą bie- 
gać prawie naszczekawając wszytki sprawy ludzkie^ 
a język ich gorszy niźli miecz burzący, a nic o tym 
nie rozumieją, aby to kto iny słyszeć albo ba- 
czyć miał. 

Ale u ciebie, miły Panie, za pośmiech będą takie 
sprawy ich, a przeciwko nawiętszym mocam ich zawa- 
dzę ciebie, mój Panie, bowiemeś ty każdego od gwał- 
townej możności ustawiczny obrońca. 

A ty z osobliwej dobrotliwości będziesz raczył 
postanowić mnie tak, iż oni nic sprzecznego mnie nie 
będą módz uczynić, i owszem dasz mi uznać nad nimi 
taką pociechę, jakiej każdy nad nieprzyjacielem swym 
pożąda. 

A wszakoż nie proszę, abyś do końca zagładzić 
je miał, snadź owszem lepiej, iż tak będą tułać sie 
w gniewie twym, iż i ini obaczą, że ty prędki obrońca 
jesteś w możności swojej. 

Bowiem snadź samy usta ich na nię świadectwo 
wydawaj ą, iż godni sa takiego karania, aby ichże 
słowa je potępiły, abowiem w wargach ich nic nie 
najdzie, jedno fałsz a zdradę. 

I racz już z nimi uczynić taki koniec, aby pra- 
wie zrozumieli, żeś jest Bóg, który nad wszemi możność 
masz, którzy snadź są nie w równym poczcie zamknie- 
ni, ale prawie napełnili wszytek okrąg świata. 



Digitized by 



Google 



110 



* A gdy nie znajdą łaski twej, nieLsa jedno muszą, 
biegając szukać, jako głodni psi, pokarmu sobie, a gdy 
nie znajdą, muszą tak aż na noc głodem obuHirzeć. 

A ja co insa^o będę miał czynić, jedno wyspie- 
wawać dobrodziejstwo twoje od zaranku aż do wie- 
<3zora, wspomionąwszy na to, iżeś ty był wielki wspo- 
możyciel mój czasu nawiętszego niebezpieczeństwa 
mego. 

A ze wszej możności swej będę wysławiał miło- 
sierdzie twoje, abowiem komu ja to inemu przy- 
właszczyć mam, jedno tobie, Panu swemu, cokolwidk 
sie jedno dzieje dobrego nademną. 

Chwała fiogu Ojcu etc. 

Modlitwa. 

Panie Boże nasz, któryś jest prędkim szafarzem 
nad nami hojnego miłosierdzia swego, a możnym 
obrońcą naszym we wszech przygodach naszych, gdy 
uźrzysz nas w jakim niebezpieczeństwie naszym, 
powstań, miły Panie, na nogi swoje, a nie omieszkawaj 
na ratowanie nasze, abychmy będąc w niebezpieczeń- 
swie obrony twojej, tylko jedno tego naśladowali, co 
nam przystoi a właśnie przyleży ku chwale świętemu 
imieniowi twemu, a stąd bychmy snadź mogli przydź 
ku takiej godności, iżbychmy potym, oczywiście ciebie 
widząc. Pana swego, przez bezkończone czasu chwalili 
świętą a dziwną wielmożność Bóstwa twego. Amen. 

Deus repuliałi nos eł non destrnxi9ti etc, 
Psalmua 60. 

Argument. 

Tu Dawid po zwycięstwie roziicjsnym gdy po- 
siadł Mezopotanią, dawa chwałę Bogu, a przywłaszcza 



Digitized by 



Google 



111 

to możności jego, a proroctwo sie ściąga na Krystusa 
i na przebrane jego, iż oni mieli rozszerzyć królestwo 
jego, a wiele narodów miało sie zgromadzić ku uzna- 
niu jego. 

PSALM SZEŚĆDZIESIĄTY. 

Boże wszechmogący, acz za słusznym rozgniewa- ^ ^**^« 

n . . , » j V !_• . . zwycięstwo 

niem swoim odcisnącics raczył nas od łaski swojej, od Boga. 
a wszakoź, złożywszy miłościwie gniew swój, racz sie 
za się ku nam nawrócić. 

Wzruszyłeś wszytkę ziemię tak, iż sie temu wiel- 
kim dziwem wszytek lud dziwował, a napój on był 
takiem winem, które snadź więcej strachu, niż wesela 
przymnaża. 

A tym zasię, którzy w poczciwości mają imię 
twoje, dawasz chorągiew w ręce ich, która, gdy bywa 
pk)dniesiona, ustrasza wszytki sprzeciwniki ich. 

A tak i nam, abychmy byli wydarci od wszytkich 
przekażek naszych, racz podać łaskawie prawą rękę 
swoje, a iż bychmy wżdy znali słuszną odpowiedź na 
prośby nasze. 

A bezpiecznie sie już i na ten czas rozkochać 
możemy, abowiem to dawno nam Bóg obiecał przez 
ducha swego, nie inaczej jakoby już nam osiadłości 
sprzeciwników naszych, dawszy je pod nasze moc, 
rozdzielił. 

Bo k nam przystaną ini narodowie, jako Galaad 
i Manasses, i Efraim, możność głowy naszej. 

Ziemia Moab ta sie stanie jako garniec żywności 
naszej, a snadź i do ziemie Idumejskiej obrócimy 
nogi nasze, a i Filistynowie, by chcieli zrozumieć, mo- 
gliby w czas nabywać przyjaźni naszej. 



Digitized by 



Google 



112 

A któż to inszy sprawuje, jedno ty, moeny Boże, 
który nigdy nie omieszkawasz z nami stać w każdej 
walce naszej, a snadź prawie wwodzisz nas i w miasta 
natwardziejsze. 

Raczysz tedy umocnić sprawy nasze ku rozpró- 
szeniu sprzeciwności naszych, abowiem słaba nadzieja 
jest w kożdej świeckiej pomocy, ale w imię twoje 
możemy sie o nierówne rzeczy pokusić. 

Chwała Bogu Ojcu etc. 

Modlitwa. 

Nie racz, miły Panie, weźrawszy na srogośó wy- 
stępków naszych, acz snadź zasłużyły rozgniewanie 
twoje, nas marnie odmietować od świętego miłosierdzia 
swojego, gdyż jedno w tobie jest sama nadzieja nasza, 
radszej srogość swą obróć na ony sprzęci wniki swoje, 
którzy sie starają, aby i imię twoje święte i wierność 
nasze, w której przy tobie. Panu swoim, ustawicznie 
stoimy, zelżyli, a nas już tak racz miłościwie sobie 
dochować, aż byś nas doprowadził do świętej osiadłości 
swojej. Amen. 

Ęxaudij DeuSj orationem meam etc. Psalmtcs 61, 

Argument. 

Tu sie prorok modli, jakoby z strony ludu Krześ- 
cijańskiego, i jako sie rozradowali królowi swemu, 
któremu królowi prorok wiekuistość przywłaszcza, 
a jako ma ustawicznie siedzieć przed oblicznością Boską. 

PSALM SZEŚĆDZIESIĄTY PIRWY. 

w opiekę Miej, miły Panie, baczenie na wołanie moje, na- 

Bogu kłoni wszy ucho swoje, abowiem z ziemie z dalekiej 

porucwi. trainy wołam ku tobie w wielkim ucisku umysłu mo- 



Digitized by 



Google 



113 



jego. a ty przywiedziesz myśl moje na wysokość, 
które Jem i ja o swej mocy nie mógł mgdy dostępió. 

Abowiem nad cię żadna mnie ina nie jest na- 
dzieja, a mam cie sobie za obronną wieżę od nieprzy- 
jaciół swoich, a na wieczne czasy, nie będę wzruszon 
w przybytku twoim, abowiem będę bezpieczen za cie- 
niem rozszerzonych skrzydł twoich. 

Abowiem ty z dobrotliwości swej nigdy nie 
omieszkawasz dosyć uczynić słusznej żądzey każdego, 
a snadnie każdemu tego pozwalasz, użycz co jest 
przystojnego ku chwale imieniu twojemu. 

A acześ nam dał króla nieskończonego a nie 
tak krótko trwającego, jako ini narodowie, a wszakoż 
jeszcze przyłóż lat co nawięeej ku latom jego dla wiel- 
kiej dobrotliwości jego. 

A on będzie wiecznie a ustawicznie siedział przed 
oblicznością twoją, abowiemeś mu tę wiekuistość i z do- 
brotliwością dawno zgotował, a nam nielza za to jedno 
wysławiać święte imię twe, a powinności swej, którą- 
chmy tobie powinni czynić dosyć ustawicznie. 
Chwała Bogu Ojcu etc. 

Modlitwa. 

Gdy żeś jest na wszem oczekawanie nasze, nasz miły 
Panie, racz miłościwie k sobie przypuszczać pożądliwe 
prośby nasze, a, zaszczyciwszy nas od wszego niebez- 
pieczeństwa naszego, zstań sie tu nam jako namocniejsza 
twirdz, na której by chmy sie już żadnego przestrachu 
nie bali, stąd by sie nam mnożyła pożądliwość do 
zwirzchnich a wiecznie umocnionych osiadłości twoich, 
których nas racz miłościwie domieścić, wszechmogący 
Panie Boże nasz. Amen. 

Psałterz, Reja. q 



Digitized by 



Google 



114 



Nonne Deo suhiecta erit anima mea etc, Psal. 62. 

Argument. 

Tu w tym psalmie część proroctwa sie ściąga na 
Krystusa, iź sie żydowie obaczyć nie mogli, iż Bóg 
był przebrał go sobie, część też na wierne Krześeijany, 
iż miały przydź na nię sprzeciwności, częścią też upo- 
mina bogacze, aby sie nie kochali w możnościach 
swoich i jakoby ich właśnie mieli używać. 

PSALM SZEŚĆDZIESIĄTY WTÓRY. 



Ii yr mO' 
żaoioi 



I zaliż to tobie nie przysłuszy oczekawać z ra- 
plńskTej dością Pana swego, duszo moja, abowiem on tobie 
wizytko za- gjjanie za mocną skałę w obronie twojej, a przy nim 
żadne niebezpieczeństwo nigdy na cię nie przyjdzie. 

I dziwno mi wam, sprośni ludzie, iż sie staracie 
tego zaniszczyć, którego sobie upodobał Bóg, a samiście 
tej możności, jak ściana spróchniała, albo słaby płot, 
który jeszcze sie do wieczora może powalić. 

A snadź nawiętsza była przyczyna zawiść, iź 
go tak sobie był przeżrzał Bóg, i zdało sie im, aby swemi 
pośmiewiski omierzili go Bogu, mnimając, iż Bóg może 
być oszydzon, albo iżby sprawam ludzkim nic nie 
zrozumiał. 

Ale ty, nic sie nie lękając, cirpliwie oczekawaj Pana 
swego, duszo moja, a on snadnie okaże obronę swą 
nad tobą, a poznasz takie wspomożenie, jakiego z dobrą 
wiarą pożądasz. 

Abowiem to jest rzecz napę wniej sza, iż on jest 
nieomylne bezpieczeństwo moje, gdy ja w nim położę 
wszytkę nadzieję swoje, a on iście nie lekce rozmnoży 
cześć i chwałę moje. 



Digitized by 



Google 



115 



I owszem to jest moja rada, abychmy wszyscy 
wierni jego dufali jemu, a wszytki rady serc naszych, 
acz jemu wiadome, położyli przed nogi jego, abowiem 
to prędko zrozumiemy, iż on nie z leda pilnością bę- 
dzie miał pieczą o każdym z osobna z nas. 

Abowiem byście chcieli kłaść nadzieję swoje 
w jakich mocarzoch ziemskich, to jest iście rzecz 
wszelakiej próżności, a snadź byście mocy ich a pró- 
żność na wagę położyli, daleko sie snadź mocy ich ku 
górze podniosą. 

I sami, którym by sie co możności pro (sic!) bogactwo 
trefiło, nic w tym nie miejcie nadzieje, abowiem to być 
nie może, aby też tam część łupiestwa nie była, abo- 
wiem by to było szalone kochanie wasze, abyście k temu 
myśl prawie przyłożyli, co by sie namniej od spra- 
wiedliwości ściągnęło. 

Raz to jest nam od Boga dano znać, a wszakoż 
częstokroć słychamy, iż jedno on sam jest wszytka 
nadzieja nasza i zdrowie nasze, a na wszytko dobro 
nasze rozciągnęła sie możność jego, i wiemy też, jako 
dobrych szanuje, a jako sie też ze złemi obchodzi. 

Chwała Bogu Ojcu etc. 

Modlitwa. 

Racz użyczyć nam miłościwie tej stałości, nasz 
miły Panie, abychmy sobie nic nie cknęli w prze- 
ciwnościach naszych, abowim snadź by nam stad 
urosło wątpienie o miłosierdziu twoim, ale abychmy 
mając na pieczy święte nauki twoje, ty wszytki ine 
doczesne kochania a rozkoszy lekce u siebie ważyli, 
tylko sie nad wszytko ine dobro rozkochawali w tobie. 
Panu swoim, któryś jest skarb a początek wszytkiego 
dobrodziejstwa naszego. Amen. 

8* 



Digitized by 



Google 



116 



]}euś Ihu8 ineus ad te, Ps&L 63. 

Argument. 

Tft prorok i swym i inych wiernych infiieniem 
oznajmuje pragnienia przyśeia albo społecznego złą- 
czenia 2 synem Bożym, powiedająe, iż nierówne są 
rozkoszy ż nim społu być iiad wszytki ziemskie roz- 
koszy; p^j tym też po\tiada o wielkim bezpieczeó- 
Ofc^ńśtwie, ktokolwiek chce npełnie dufać jemu. 

PSALM SZEŚĆDZIESIĄTY TRZECI. 
Pan ty, co Bożc a Boźc naimoźnieiszy mói, z wielka pil- 

daf.j, weń, . ^ . ^ •; . . *^ . ; . 

wy»hicha- Dością Ziawzdy cie pragnie znaleźć dusza moja, i wie- 
'^'^' lekroó ciało moje, pielgrzymując w wielkiej puszczy, 
a w wielkim pragnieniu przed suchością na ziemi. 

A jako ta sucha ziemia zawżdy pragnie rozmo- 
czenia, iście nie mniej zawżdy pragnęła dusza moja 
oględać możności twoje, tobie w przybytkoeh twoich 
sprawione. 

Abowiem snadź nierówne jest dobrodziejstwo 
twoje, o które si^ ty wiernym swoim starasz, niż tu 
wszytki rozkoszy żywota świeckiego, i iście usta moje 
nigdy tego wysławiać nie przestaną. 

A to będzie nawiętszy obyczaj mój ku chwale 
twej, iż kn każdej sprawie swej z wielką poczciwością 
imienia twego ręce swe będę przykładał, a żadnym, 
milszym pokarmem myśl moja nie będzie nasycona, 
jedno wysławianiem świętej możności twej. 

Bo snadź i na łożu mym^ ile sie kolwiek obudzę, 
ni o czym mi myślić nie trzeba, jedno o chwale twojej, 
bo już będę wiedział, żem na wszem uspokojeń pod 
obroną skrzydła twego, i wszytko ine będzie mi sie 
po myśli zdarzało. 



Digitized by 



Google 



117 

Abowkm ^tobrotłiwa r^a twoja, nie tyllko aby 
mię odepebnąć od siebie miała, ale owszem i^yeiąga, 
a snadi którzy by mi lego i^rzeU, sami będą na 
l^izkoiM strąceni. 

A ten, który będzie w opieee twojej, stanie jako 

krół kockając sie w sobie, iś znalazł sobie Boga 

własnego, a będzie sie eklubił, iź sie sprawował nauką 

• jego, austatyeh będą zatkane, którzy tylko o próżnością A 

rozprawowali^ Chwała Bogu Ojcu ete. 

Modlitwą. 

Rąc;B, miły Papie, rosą nigdy nieakońc^nego m- 
Josierdzia twojego ochłodzić dusze ttasze, błądzące w tej 
gorącej suchości, nie inaosej jako w ciempej piłszc^y 
doczesnego pielgrzymowania paszegOj a rac;^ aie naw 
uk^mi mitościwym a łaskawym wodzeni a pą^rzem, 
jako opym błędnym owieczkam, które he?^ wszelkiej 
opieki wpadają wilkom w paszczęki, a przy tym apad^ 
by sie już nigdy nie zatworzyły usta nasze, ąby miały 
przestać wyzpawaó iwięte wielmoRPo^ei twoje. Amen. 

Mraudi, D$ug^ on^ioneyĄ m^am^ cum depr^eer, 
P$almuę 6h 

Argument 

Tu mówi prorok z osoby Krystusowej ku prześla- 
downikom jego, iż im to na potym samym miało 
więtszą ciężkość uczynić, takiei i z osoby każdego, 
prześladowanie cirpiacego piewinnie. 

PSALM SZEŚĆDZIESIĄTY CZWARTY. 

Usłysz, miły Panie, głos mój, aby eh wyliczył 
przed tobą uciski swoje, któremi mię straszą sprze- owspomo- 
ciwniey mol, a zakryj mię w poehronki swoje, aby przeciw 
mi nie nie szkodziły tajemne a pokryte rady ich. "^l^eioiS*^ 



Prośba do 
Pana 



Digitized by 



Google 



118 



Którzy zaostrzyli jako miecze przeciwko mnie języ- 
ki swoje, a słowa ich nie inaczej zataczają, jako strzały 
ogniste, a nic nie dbają, acz niewinnego strzelają, nic 
też na to pieczej nie mając, aby ty kiedy namyśliwszy 
fiie mógł im to kiedy sowito opłacić. 

Bo snadź już oni na tym myśl swą położyli, 
aby nic inszego nie czynili, jedno sprzeciwności każde- 
mu, a na tym już jest rada ich zawarta, i zda sie 
im, iż ich sideł, które nastroili, już nigdy żądny oba- 
czyć nie może. 

A snadź mało tak z tych przypraw, których by ku 
szkodzie każdemu nie nastroili, ale to wszytko nad wolą 
Pańską nic im płatno nie będzie, owszem gdy on 
będzie raczył, ich że strzały, wspak sie obróciwszy, 
im że samym wielkie udręczenie uczynią. 

Bo i ci, którzy obacza sprawy ich, przed dziwem 
będą ustraszeni, patrząc, co sie im stanie, a słowa ich, 
które od nich słyszeli, imże] samym ku ich lekkości 
przywłaszczą. 

I będą powiedaó i inym narodom z wielkim po- 
dziwowaniem taką sprawę Bożą, a snadź na tym j% 
obaczywszy, wiele inych przykładów o możności jego 
snadnie będą módz zrozumieć. 

A sprawiedliwy koźdy rozraduje sie, znając sobie 
przychylnego Boga, a będąc bezpieczen od każdej 
przekazki za obroną jego, i ini wszyscy przykładem 
jego, którzyby jedno byli serca czystego. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

Nie dopuszczaj sie zmocnić nad nami żadnemu 
sprzeciwieństwu naszemu, gdyżeś ty jest wszytka na- 
dzieja tobie dostatecznie wierzącym, wszechmogący 



Digitized by 



Google 



119 

Boże, a zetrzy zebranie onych złościwych, którzy 
tajemną strzelbę zawźdy pokrywają nad nami, aby 
w czym mogli uszkodzić nas, a iżby nie mieli żadnej 
śmiałości przekazać nam, a zwodzić nas z prostej drogi, 
na którachmy sie udali, służąc wiernie, tobie Panu 
swemu. Amen. 

Te decet Jiymnus Deus in Syon, Paal, 65, 

Argument. 

Tu nadobnie prorok wysławia dobrodziejstwa 
Pańskie, które człowiekowi ukazał i na niebie i na 
ziemi, a iż człowiek jemu za to wielką chwałę powi- 
nien, a mówi imieniem wszego zboru Krześcijańskiego 
ku Panu Bogu. 

PSALM SZEŚĆDZIESIĄTY PIĄTY. 

Tobie samemu, nasz Panie, przysłusze każde wassytki 
pienie chwały, siedzącemu na górze Syon wielmożności ^"p^^J^ . 
twej, a tu na ziemi.. j^ażde ciało wszelkich narodów "twie 
będzie sie ku twej sławie ściągało, jedno racz łaska- ^* ^' 
wie wysłuchawać prośby nasze. 

Abowiem występki nasze już snadź przewyższyły 
słabą krewkość nasze tak, iż sobie nic pomódz nie mo- 
żemy, nie Iza jedno już sie k tobie uciec, aby ty to 
raczył łaską swą miłościwie nagrodzić. 

Abowiem to osobnego szczęścia człek, którego ty 
już weźmiesz na opiekę swoje, a iż sie dostanie 
w rozkosz przybytków twoich, a tak i nas nie racz 
z łaski swej od tego odłęczać, prosimy . pokornie, nasz 
miły Panie. 

Bowiem iście to będzie osobny dziw miłosierdzia 
twego, iż ty nas, grzeszne sprzeciwniki swoje, będziesz 
wysłuchać raczył, będąc tak możnym, żeś poiiiadł 
wszytki końce nieba i ziemie. 



Digitized by 



Google 



120 



A tą możnością umocniłeś góry i wniwecz je 
możesz obrócić, morze i wszytki burzliwości jego są 
w posłuszeństwie twoim, a tak i wszytki możności 
^wszelakiego luda słabe są przed możnością twoja. 

1 pnzysłuszało by wszem narodom, ustraszywszy 
43ie jednemi dziwy niebieskiemi, z wielką poczciwością 
ważyć święte hnię twoje, aborwi«m i wschód i zachód 
wszytkich znaków niebieskidi jest w rozkazaniu twoim. 

Boś ty, nawiedziwszy ziemia dziwnieś raczył 
ochędażyć ją, napełniwszy ją rozmaitemd rzekami 
i dziwnemi pożyci, które są ku żywności każdemu 
tworzeniu na ziemi, co to jest wszytko w własnej 
opiece twojej. 

A jako pięknym wieńcem wszędyś świat ochę- 
dożył tak, iż i miejsca puste nigdy bez pożytku nie 
Tostą, i góry próżne zakwitnęły potrzebnemi zioły 
swemi, i zwirzęta, pokryte rozkoszami swemi, wołają 
^wyznawając dobrodziejstwa twoje. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

Gdy ty będziesz raczył miłościwie wysłuchawać 
wołające prośby nasze, nasz miły Panie, wielka chęó nam 
uroście ku nstawicznemu wyznawaniu świętego imienia 
twojego, abowiem tak będąc rozmaitym dobrodzigstwem 
twoim świętym otrzeźwieni, nigdy nstad na tej drodze 
nie będziemy módz, aż przyjdziemy do onej społeczności 
onych przebranych twoich, z któremi już tam w ra- 
dości a w ustawicznym kochaniu bez końca nie przesta- 
niemy nigdy wysławiać nieskończonego nigdy świętego 
Bóstwa twego. Amen. 



Digitized by 



Google 



121 

Jtd>ilccte Deo omnis terra. Psal. 66, 

Argument. 

Ta prorok przywodzi każdego Krzeócijańekiego 
człowieka, by dziękował Panu swemu za odkupieaie 
swoje a jako on ^bórzyl glębdiu>ici morskie a suc]iią 
ziemią uczynił, co sie na otchłanie piekielne rozumie, 
i ine dobrodziejstwa jego wylicza. 

PSALM SZEŚĆDZIESIĄTY SZÓSTY. 

Wy wszyscy, którzyście opanowali ziemię, rozra- ^^^^ ^*^ 
dujcie sie Panu swemu, wysławiając wiehnożność ma- wielbiąc 
jestatu jego, a jako cm jest snadź nad wsze chwały *™*9 
wywyźszon. 

A wołajcie k niemu, jako on jest godzien wsze- 
lakiej chwały od każdego stworzenia, a ktoby mu jej 
chciał namniej powieścią swą uszczyrbić, był by na 
wszem kłamca nieprawdziwy. 

Bo rozdziwowała sie wszytka ziemia sprawam 
tym, któremi on ludzkie narody sprawować raczy, i nie 
może nastarczyó chwały chwalebnemu imieniowi jego. 

Abowiem on ku więtszym rozkoszam ludzkim 
wiele ziemie, którą był morzem zalał, zasię osuszył; 
a gdzie były głębokie jeziora, tam dziś rozkoszując 
stichemi nogami chodzimy. 

A ta możność jego niskąd mu nie jest przy- 
dana, bo oko jego zawżdy przeźrzy wszytki narody 
świata, a tych iście ku górze nie wzniesie, którzyby 
o nim mało chcieli rozumieć, acz by sobie oni inaczej 
tuszyK. 

I owszem wszyscy społecznie wynośmy ku górze 
wielmożność chwały jego, aby co nawięcej uszu jego 
dochodziło, abowiem on sam zachowywa żywot nassi 
a nie da błędzić nogam naszym. 



Digitized by 



Google 



122 



Acz on czasem doświadsza nas, jako złotnik 
srebra przez ogień, przypuszczając na nas czasem 
troski i niewczesności żywota naszego. 

Czasem sie też nas nadraźni i człowiek niczemny^ 
a i woda i ogień utrapi nas, ale on to przedsię wszytko 
ku dobremu końcu zawźdy przywiedzie. 

A tak przysłusza, abychmy to dobrowolnie wy- 
pełnili, cochmy w przygodach obiecowali, a ukazali sie 
z obietnicami swemi przed oblicznością jego z roz- 
licznemi ofiarami przyj emnemi jemu. 

Bo mnie nielza, jedno wszem jawnie wy woły wad 
dobrodziejswo jego, a język mój snadź by nie wycir- 
piał od wyznawania łaski jego, uznawszy wielkie miło- 
sierdzie nad sobą; 

Bo snadź bych upornie grzech leżący baczył 
w sercu swym, nie śmiał bych sie k niemu wołać 
pokusie, ale iż on nie odrzuci nikogo od dobrodziej- 
stwa swego, a snadź i prośby moje będzie raczył 
łaskawie wysłyszeć. 

Modlitwa. 

Iż tobie, a nikomu inemu sława, cześć, chwała 
i każde błogosławieństwo, nasz miły Panie, należy, 
nikogo też nam więcej nie przystoi wystawiać a chwalić, 
znając jeszcze k temu dziwne dobrodziejstwa twoje, 
a też, miły Panie, aby nas jeszcze sobie godniejsze ku 
wysławianiu błogosławieństwa swego uczynił, wskrześ 
miłościwie pogrzebione dusze nasze, które w grzechu 
jako w ziemi, zagrzebione leżą, aby tak będąc tu oży- 
wiony, ożywiły by czasu swego i ciała swoje a stanęły 
przed tobą, jako przed stworzycielem swoim, poczciwą 
ofiarą, którąbyś ty miłościwie a wdzięcznie ku sobie 
przyjąć raczył, a tam cie już społu chwalili ustawicznie 
na wiek wiekom. 



Digitized by 



Google 



123 



Deu8 mtsereatur nosłri et henedicat nohis etc, 
Paalmua 67. 

Argument. 

Prorok tuszy zebraniu ludzkiemu, iź sie Pan Bóg 
miał ukazać oczywiście, zrozumiawszy upadek ludzki, 
a przywieść człowieka ku wszemu dobremu za odku- 
pieniem swoim. 

PSALM SZEŚĆDZIESIĄTY SIÓDMY. 

Pan Bóg sie zmiłowawszy nad nami snadź z łaski Prośba, 
swej będzie nam raczył dobrowolnie dobrze uczynić, Bóg nad 
a jawnie nam okaże, że jest k nam obrócił łaskawe °»'^* 
oblicze swoje. 

A zrozumiawszy dobrodziejstwu jego, snadnie sie 
dopytamy drogi, która wiedzie do niego za odkupie- 
nim jego, a okazać mu też musi wszytek lud rozmaite 
wdzięczności za miłosierdzie jego. 

Bo sobie w tym urozkoszowali ludzie, że o tobie 
wiedza, Panie, że ty masz być icL sędzią a barzo 
sprawiedliwym, a nad wszytkiemi hetmanem, którzy- 
kolwiek posiedli ziemię. 

I jakoż od niego wszytkiego wdzięcznie mamy 
przyjmować, a on, dawszy w moc nam wszytki ziem- 
skie pożytki, jeszcze nas na więtsze rzeczy przełożył, 
a snadź przykładem naszym już go wysławiać będą. 
wszytki okrągłości ziemie. 

Cwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

Racz, miły Panie, łaskawe błogosławieństwo uczy- 
nić nam, tu wiernemu zgromadzeniu twemu, obróciwszy 
k nam łaskawie jasne oblicze twoje, abychmy też, 



Digitized by 



Google 



Ka chwale 
Bmau Bogn. 



124 



uznawszy ci«bie» Paua swego, wyznawali trojakość 
osoby twojej w jedynej istnoóci chwalebnego Bóstwa 
twego, a rozkochali sie w Krystusie, odkupicielu swoim, 
którego gdychmy znali w pokornym a w uniżonym 
etanie tu sobie na świecie miłoćeiwego aaoezyciela, 
itbyckmy te^ naśladując wolej świętej jego^ ainali go 
łaskawego a miłosiernego króU, gdy stanie w sro^ 
gości majestatu swego, wielkiej chwały a niec^ońosoBej 
poważności. Amen. 

Egcsur^at Deus et diasipentur inimid etc. PsoL 68. 

Argument 

Tu jawnie prorok dał zrozumieć o zmartwy- 
wstaniu Pańskim, i jako miał idź na niebiosa z roz- 
licznemi tłuszczami z wielka poczciwością, i jako miał 
czarta zepchnąć z przybytków swoich, i jako tysiąemi 
aniołów y zbory rozlicznych narodów miały go pro- 
wadzić. 

PSALM SZEŚĆDZIESIĄTY ÓSMY. 

Gdy ty h^ziesz raczył powstać, miły Panie, 
będą snadnie rozproszeni sprzeciwnicy twoi, a marnie 
me roebieźą jedno na samo srogie wefrzenie twoje. 

A nie inaczej będą rozproszeni, jako bywa dym 
z komina ros^rosaon od wiatru, i rospłyną aie jako 
wosk od ognia, a sprawiedliwi lepak osobną radością 
będą uweseleni. 

A tak wyśpiewawajeie rozlicznie poezeiwość 
imienia jego, którego pojazd jest barzo snadny na 
powietrzu, a własne jest przezwisko jego zbawiciel, 
zachowawający kałdego. 

Abowiem acz sie zda stolec możności jego nie 
blizko oddalony, a wszakoź on, jako własny ociec, nic 



Digitized by 



Google 



125^ 



nie omieszka tu opiekać sie sirotami, i inemi opa- 
szczonemi ladźmi na ziemi. 

I snadź opak obraca nadzieje ludzkie, abowiem^ 
tym, którzy sami siedzieli w domiech opostoszałydi^ 
roGblieeną je czeladzią napełiiia, związ£uie na swobodę 
wywodzi, a ci, którzy o nim mało wiedzą, ostaną na 
osoUycb mi€^scacb, na wielkich niedostatkoch swaicb. 

Izaź nie wiemy, gdyś szedł przez piiszcze obli- 
cznością swoją przed ludem swoim^ jprzed strachem> 
wiTussała sie ziania, a snadź trzęsły sie i góry Synaj,, 
i niebo sie pociło przed wielmożnością majestatu twego. 

Bo gdy sie tobie zda, rozkażesz płynąć deszczowi 
na obliczność suchej ziemie, a na wszem dawasz ra- 
tunk wedle potrzeby upadłego każdemu. Boże nasz. 

A kto będzie chciał wysławiać wielmożność twoje- 
iście mu snadnie rzeczy dostanie, abowiem i możni 
zolowie uciekać maszą przed strachem twoim, a co 
im byli nawierniejszy rozdrapają obfitujące dobre ich. 

A wy, aczkolwiek byście czarnością ku węglu 
aibo ku skorupie podobni, a będzie myśl wasza uspo- 
kojona, staniecie sie tak ochęd ożeni, jako skrzydła 
gołębice, gdyby je jeszcze k temu złotem i srebrena 
osadził. 

Bo gdy ty rozdasz z ręki swej poruczeństwa 
rozmaitym krainam, którzyby je sprawowali, aczkol- 
wiek by były zdawna zaćmione, staną sie snadź niźli 
śnieg jaśniejsze. 

A góra Bazan, przebrana twoja, acz na wiele 
wirzchów rozdzielona, będzie w nienawiści od inych 
gór prze ochędogę swoją, acz to nie dziw będzie, boś 
ją ty sobie za osobne mieszkanie obrać raczył. 

Bowiem ruszenie twoje z miejsca na miejsce^ 
nielza jedno musi mieć pocztu przynamniej sto tysięcy 



Digitized by 



Google 



126 



i wiele tysięcy aniołów, tak jakoś sie i na górze 
Synaj wielekroć ukazował. 

I ruszyłeś sie potym na wysokość, przywłaszczywszy 
fiobie wszytki więźnie czartowskie, a wziąwszy wielkie 
upominki z potomków Adamowych, a snadź i wiele 
niegodnych a mało o Bogu wiedzących, iż sie to 
właśnie okazało, żeś ty nie bez przyczyny raczył 
mieszkać tak długo z człowieczym narodem. 

A tak godzieneś ty, miły Panie, aby bez wszego 
przestania wszemi chwałami było wynoszono święte 
imię twoje, który snadź nie tylko aby nam dawał 
znać dobrodziejstwa swoje, ale nas czasei^ imi i nazbyt 
ociążasz. 

A to jest w mocy wielmożności jego każdego 
uwyźszyć i kogo raczy od śmierci wyzwolić, a takież 
i sprzęci wniki swoje zaniszczyć, a snadź bezpochybnie 
zarazi głowę onego, który zatwardziawszy w występkoch 
swych przebywa. 

I snadź to pewnie umyślił, że chce wygnać sprze- 
-ciwniki swoje z przybytków swoich, a zrzucić je 
w krainy głębokie, a tak je zrzucić, iż nogi ich będą 
krwią ich skropiony, a psy ich będą krwią ich na- 
43yceni. 

Obaczywszy to, sprawiedliwi zrozumieją snadnie, 
iż sie im ta przygoda stała z niełaski twojej, któryś 
ty król jest dziwną jakąś świętobliwością okraszony. 

A ci sprawiwszy sie, którzy byli tobie powinni 
<Jziękować, wyszli przeciwko, tobie jedni z śpiewaniem, 
-drudzy z rozmaitą muzyką, a około nich panny ze 
ivszech stron na bębniech brząkające, a tam byli 
zgromadzeni wszyscy potomkowie Jakóbowi, i wszytki 
książęta i przełożeni Benjamin, Juda, Zabulon, i ksią- 
ięta Neptalim. 



Digitized by 



Google 



127 



A gdyżeś tak umyślił to utwirdzenie uczynić 
nad nami, już sie wzrusz a nic nie omieszkawaj, abyś 
to sprawił co rychlej, a daleko z tego będziesz miał- 
poczciwsze ofiary, niźli gdyó w kościele Salomonowym 
ofiarowali rozmaici królowie. 

Bo ty snadnie zwyciężyć możesz nawiętszą 
tłuszczą, i nalepiej ku obronie sprawioną, aż sie staną 
iołdowniki twemi, a którzyby sie upornie chcieli sprze- 
ciwić, snadnie je możesz az do końca wygładzić. 

A snadź wszyscy przełożeni z Egiptu pobieźą, 
poddawając sie pod możność twoje, i ziemie Murzyńskie 
podadzą dobrowolnie ręce swoje, szukając przymierza, 
i ine wszytki królestwa nielza jedno muszą wysławiać 
ehwałę twoje. 

Abowiem to jest Bóg, którego pojazd własny 
niebo jest, a przydał na wszem ważności słowam swoim, 
s, jemu samemu przywłaszczajcie wielmożność, abo- 
wiem i obłoki wyznawają dziwne sprawy jego. 

A iście osobnego podziwienia jest ten wielmożny 
Bóg nasz, jedno dla takiego przemienienia przybytków 
swoich, a iż on możności dodawa stojącym przy sobie^ 
A przeto snadź nigdy chwała jego dokończyć sie nie 
może. Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

Panie Boże wszechmogący nasz, który, wydawszy 
oiało swoje na srogie męki i na śmierć dla odku- 
pienia naszego, a wskrzesiwszy je zasię, raczyłeś je 
wwieść z wielką chwała a z wielką poczciwością 
-z rozlicznemi narody. Ciebie naśladującemi, aż na 
wysokości niebieskie, nie raczysz nas też tu, nasz miły 
Panie, sirotami zostawować, gdy tu stąpisz w wielkiej 
wielmożności chwały twojej ku rozeznawaniu każdej 



Digitized by 



Google 



128 

sprawiedliwości, ale, ochodożywszy nas przez łaskę 
twoją za żywotów naszych, racz miłościwie godnemi 
nas uczynić, abychmy też tam ciebie naśladowali, gdzie 
by już nasze kochanie w tobie. Panu swoim^ lugdy 
a bez końca ustać nie mogło. 

8alvum me fctc Deu9^ guonianu Paal. 69. 

Argument. 

Prorok pod swą osobą prawie jawnie oznajmił 
sprawy, które sie dziać miały w prześladowaniu Pana 
naszego, jako miał być nagrawan, z żółcią octem pojon, 
jako sie miał modlić i inych wiele rzeczy, co sie 
wszytko przy męce jego wypełniło; a może to mówić 
człowiek każdy uciśniony. 

PSALM SZEŚĆDZIESIĄTY DZIEWIĄTY. 

Męka Boża. Wybaw proszę co rychlej mnie, mój Panie, abo- 

wiem jestem prawie pogrążon błotem, w którym dna 
nie stawa, a nawałność prędka, którejem ja ujdź nie 
mógł, prawie pogrążyła mię. 

A prawiem już zemdlon wołając, a zalało sie 
gardło moje, a zaćmiły sie już i oczy moje, oczeka- 
wając radości wego przyścia twojego ku wspomożeniu 
memu. 

Bo snadź ich więcej, niż włos na głowie, którzy 
spiknąwszy sie bez wszej mej winności, nasadzili sie 
na mię, a snadź jeśli nie uśmierzysz srogości ich, aczem 
im nic winien, snadź będę musiał sowito oprawić. 

A tyś, miły Panie, świadom prostoty mojej i złości 
moich, a tak nie dawaj sie tym zawsty dawać, którzy 
cirpliwie oezekawają ratunku twego, a uprzejmo na- 
bywają miłosiernej łaski twej, nasz miły Panie. 

Abowiem snadź za wolą twoją tak sie musi zawsty- 



Digitized by 



Google 



129 



dawać osoba moja, a zdałeiii sie prawie zło^ciwym 
w rozumieniu u braciej s Woj ej, a snadź mię rozu- 
mieli byd niegodnym, aby eh kiedy z przebranemi 
obcował. 

A iżem umiłował przybytki twoje, to mię k temu 
cfónie, iż mi niełza jedno stać W obronie przy ma- 
jestacie twoim, bo ńie inaczej, gdy słyszę co sptze- 
oiwnego o tobie, jakobych to właśnie i o sobie 
rozumiał. 

Nic tu u nich płatno nie było, jeśliżem kiedy 
postem albo płaczem udręczył siebie, abo gdym nosił 
na sobie grube odzienie, wszytko sie to u nich w po- 
śmiewisko obróciło. 

A gdzie sie zeszli pospołu i zacni między imi, 
tedy ni o kim tzecz, jedno o mnie zawźdy tam była 
i na biesiadach swoich, i jam inszej obrony nigdy 
nie szukał, jedno prośby moje ku tobie, rychło li sie 
rozpomnisz na wspomożenie moje, czekając. 

Ty też, mój Panie, z nieskończonej łaski twej 
nie omleszkawaj ratować mię, abowiem to są zdawna 
obietnice twoje upadłego wspomagać, a wy drży mię 
z tej głębokości nawałnej, niźliby mię prawie do końca 
pogrążyła. 

A nie dopuszczaj, aby już ty nawahiości nade- 
mną burzyły, a weźrzy łaskawie na mię, wszak to jest 
rzecz wiadoma, iż jest na wszem obfitujące miłosier- 
dzie twoje. 

Nie odwracaj, proszę, wzroku twego od sługi 
twego, a jeśliby cie nie ruszyło miłosierdzie, niechaj 
cie fuszy złościwych ładzi przeciwko tobie bluźnienie. 

Nikt inszy nie świadom, jaki wstyd a jaką lek- 
kość cirpię ja od przjeiśladowników swoich, aż już prawie 
zemdlona myśl moja, zaglądając zdaleka, jeśli żeby 

Psałterz, Reja. o 



Digitized by 



Google 



130 



mię wżdy kto w czym ratował, ano sie nikt nie obrał, 
aby mię był namniej co miał pocieszyć. 

A snadź jeszcze miasto jakiej pociechy podali 
żółć miasto pokarmu mego, a ocet przykry miasto 
ulżenia pragnienia mojego. 

Nasyć je samy, miły Panie, takiemi pokarmy, 
a ta ofiara, którą oni mnimają być tobie przyjemną, 
snadź je tobie więcej omierzi, a oczy ich będą zaślepione, 
że nie przyjdą ku żadnemu uznaniu. 

A snadź ty, gdy wylejesz na nie srogość gniewu 
swego, iż i przybytki ich spustoszałe ostaną, abowiem 
kogoś ty dobrowolnie pokarać raczył, oni więcej drę- 
czyli, a ciężkość ran moich inym z wielką radością 
rozpowiedali. 

Rozkaż je wypisać z ksiąg ludzi żywiących, 
a poświęconych tobie, a owszem gdy im złość na złość 
przypadnie, będą uczęsniki sprawiedliwości twojej. 

A ja w swym niedostatku i zasmuceniu przed 
się będę chwalił imię twoje, mój Panie, a nadzieja 
moja o wybawieniu twoim w całości myśl moje za- 
chowa. 

A wdzięczniej to jemu będzie ta nadzieja moja 
nad wszytki ofiary, a rozradują sie z tego i ini upadli, 
którzy też cirpliwie oczekawają wspomożenia jego. 

Wszak on i napodlejszego nie opuszcza, a zwłaszcza 
który jest uciśnion dla jego przyczyny, a stąd też ma 
chwałę nie tylko w niebie albo na ziemi, ale i od 
wszytkiego w morzu pływającego stworzenia. 

Abowiem on snadnie może odnowić i rzeczy 
zniszczone, i zbórzone miasta snadnie on odnowi, a da 
je posieść potomkom wiernych swoich, zwłaszcza tym, 
którzy sa prawi umiłownicy świętego imienia jego. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 



Digitized by 



Google 



131 



Modlitwa. 

Gdyżeś ty, Panie, z przyrodzonej Boskiej dobrotli- 
wości swojej, nie też inszego jedno wszytko dobre nad nami 
sprawujesz i ubłogosła wiłeś przez srogośó śmierci swojej 
potępiony naród człowieczy, prosimy pokornie, nędzni 
słudzy twoi, któreś przez krzyżową mękę twoje, na 
którymeś rozlicznie był szacowań, gwoźdźmi przybit, 
włócznią ranion, żółcią napawan, raczył sobie miłości- 
wie przywłaszczyć, któreś też przez wielmożnośó 
chwały swego świętego zmartwychwstania raczył sobie 
uwielbić, aby do końca nie opuszczał nas, ażby k 
sobie przyjął nas do onej wiecznej chwały, którąś ty 
przebranym swoim od wszech wieków zgotował. Amen. 

Deu8 in adiułorium meum intende, Psal. 70. 

Argument 

Prorok uniżywszy stan swój woła o wspomoże- 
nie ku Panu swemu, a może sie też rozumieć i o Kry- 
stusie, gdy on, uniżywszy stan swój, wołał ku Bogu 
Ojcu swemu. 

PSALM SIEDMDZIE3IĄTY. 

Panie Boże mój, nic nie omieszkawaj, abyś z prze- o wspomo- 
ciwności moich wydarł mię, a pokwap sie co rychlej ^ „c^g^och 
ku ratunkowi memu. 

A niechaj sie ci zawstydają, uźrzawszy nade mną 
obronę twoją, którzy sie o me złe starają, a wspak 
będą obróceni, którzy sie radują z upadku mego. 

A ci sie niechaj rozkochają, którzy prawie naśla- 
dują ciebie, a niechaj wołają, iż to jest wielmożny 
nasz Bóg, którzy chcą być uczęsniki wybawienia 
twego. 

9* 



Digitized by 



Google 



1S2 

I mnie też widząc nikozemne stworzenie nie racz 
opuszczać, mój Panie, abowiem to jest już ostateczna 
nadzieja moja, a nie racz dług^o ratunku swego odemnię 
od włóczyć. Chwała Bogu Ojcu etc. 

M(Mllifava. 

Wspomożycielu nasz we wszech nawałności^aeh 
upadków naszych Boże, wspomniawszy na Boski^e do- 
brotliwości twoje, racz miłościwie wyzwalać nas oA 
takich przypadków, które by 'tobie miały obrzydzić 
dusKe nasze, a nie omie^zkawaj ratować nas, gdyby 
tobie <co spraeciwnego miało przydź na nas, abowiem 
ta jedno jest sama o tobie nadzieja nasza i wszytko 
rozkochanie nasze, gdy na to w uciskoch swych 
pomnimy. 

In te, domine^ spermn, Fsalmus 71. 

Argument. 

Prorok w uciskoch swoich nadzieję kładzie 
w Panu swoim, a ściąga sie prośba na Krystusa, aby 
już był zesłan, który nas miał od wszech pirworodnych 
ucisków oswobodzić, mówi też imieniem zebrania 
Krześcijańskiego, aby go Pan Bóg w starości, to jest, 
na skończeniu świata, nie opuszczał. 

PSALM SIEDMDZIESIĄTY PIRWY. 

W tobie, m5j Panie, położona jest wszytka na- 
Nadzieję clzicja moja, proszę, abych od niej nie był odrzucon, 
w Bogu. a za sprawiedliwością twoją, nakłoniwszy ku mnie ucha 
twego, wyzwól mię od wszego udręczenia mojego. 

A a iźeś ty jest na wszem nadzieja moja, proszę, 
niechaj eie mam sobie za pewną twirdz, na które) 
by eh sie nic nie lękał możnego nieprzyjaciela swego, 
któryby chciał podnosić na mię srogą rękę swoje* 



Digitized by 



Google 



1^3 



Bo snadź jeaacze prawie od piersi matki niojej tak 
mi sie zda, iż obrona twojia zawżdy wisi jmdemns^ a też 
ifvłaśniehy mi przystało^ aawźdy si© bawió około chwa- 
lebjaoici twojej. 

Jakoby od jakiego straszliwego dziwu odbiegali 
ode muię i przyjaeieli moi, aleś ty przjcdsię nie dał 
sie nic poruszyć myślam moim, a przeto ^awżdy mu- 
szą być pełny usta moje wielmoźaośei twoje-. 

A iż za czasu poczęli sie o me złe stara- sp^rce- 
clwnicy, a podobno mię tak i za długi czas n^ 
opuszczą, proszę też^ mój Panie, mnie ty nie racz 
opuszczać a nawięcej czasu ześeia ostatnich czasów 
moich. 

Bo snadź tak rozumieją, żem jest prawie od cie- 
bie opuszczon, a inszy nikt nie jest, ktoby mię wydarł 
z ich mocy, a przeto, mój Panie, nie oddalaj si© daleko 
ode mnie, i owszem sie kwap ku ratunkowi mojemu. 

A oni,^ obaczywszy o mnie pilność twoj^, musza 
«ie iście nie pomału zawstydzać, a ja trwając w twym 
bezpieeztóstwie, nic iaego nie mam sprawować, jedno 
sie uc^ć wysławować święte imię twoje. 

Bo usta moje nielza jedno muszą wysławiać 
stateczność twoje, z której mi sie snsodi niezliczone 
doha?odzieJ8two trefuje, a cokolwiek mi sie w ezyra 
poszczęści, nikomu tego inerau przywłaszczyć nic mogę, 
jedno dobrotliwości twojej. 

Bo z młodości prawi- zrozumiewam dawnym 
sprawam twym, a tak i w starości, proszę, aby sie nade 
mną nic łaska twa nie odmieniła, a ja za czasów 
swoich ludziom będącym będę wysławiał możność 
ramienia twego^ co sie potym i na potomki ich* roaniesie. 

Abowiem kto może porównać dobiroeią z tobą, 
który mjało sie zagniewawszy krótko pokaj:a<ć rae«ys%, 



Digitized by 



Google 



134. 



a wnet zasię, złożywszy gniew swój, jako z jakiej 
głębokości, snadnie wyzwolisz z nielubości swojej. 

Bo snadź wszytki na weselsze przyprawy społu 
zniesione, trudno by miały wyśpiewać wielmoźnośó 
twoje, który ty, opuściwszy prze występek człowieka, 
snadnie sie k niemu obróciwszy, prędko zasię możności 
jego wywyższysz. 

A tak i język mój już sie snadź obłądził, iż nie 
umie w to traiić, by wysławiał dobrotliwości twoje, 
a cóż owszem i dusza moja, od ciebie hojnie wyswo- 
bodzona, abowiem sie dziś zapałają marnie, patrząc na 
mię sprzeciwnicy jej. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

Racz być, nasz miły Panie, łaskawym opiekalni- 
kiem naszym we wszech sprawach naszych, według 
Boskiego zwyczaju swego, żeś ty nigdy nie zwykł 
wiernych swoich żadnemi uciski dopuścić udręczyć^ 
aby i dziś nad nami, za łaskawą obroną twoja, sprzeci- 
wnik nasz żadnej zwirzchności nie miał, a tak chodząc 
wpośrodku łaskawego opatrzenia twego, już bychmy 
nie mieli przyczyny, coby nam przekazać miało^ 
abychmy sie o to starali, jakobychmy mogli czynili 
wolą a rozkazanie święte twoje, która należy w spra- 
wiedliwości, w miłosierdziu i w inych cnotach dobrych 
według nauki twojej świętej. Amen. 

Deus iudicium tuum regi da, Psalmus 72. 

Argument. 

Dawid za Salomonem, swym synem, czyni przy- 
czynę ku Bogu, ale duch święty pod figura Salomona 
wszytki słowa jego obrócił na Krystusa, jako sie 



Digitized by 



Google 



135 

miał światu objawić, jako pokój z nim miał nastać, 
jako królowie mieli mu ofiarować, i inego wiele po- 
dobieństwa, które sie właśnie ściąga na Krystusa. 

PSALM SIEDMDZIESIĄTY WTÓRY. 

Panie Boże, sprawę wszech sprawiedliwych sądów ^* **®*° 
racz królowi poruczyć, a przyrodzoną sprawiedliwość synowi Bo- 
sy nowi jego, aby on mógł rozprawować w każdej *®™"* 
słuszności lud twej opiece poruczony. 

Aby on był na ratunk onym nędznym, którzy 
są od możnych uciśnieni, a ci możni, którzy sie sobie 
zdadzą górami wysokiemi, aby za sprawą jego pokój 
między ludźmi mnożyli. 

A przyście jego będzie każdemu tak wdzięczne, 
jako deszcz nowo posianemu zbożu, albo rosa pragną- 
cej a suchej ziemi, i będą przed nim ustraszeni 
wszyscy ini królowie na wieki. 

W ten czas sie rozkwitnie sprawiedliwy a roz- 
kocha sie w możności swojej, która mu snadź będzie 
rozszerzona aż od morza do morza. 

Upadną przed nogi jego eprzeciwnicy jego, 
a wszytki ziemie Murzyńskie, a królowie z Tarsiej, 
z Arabiej i z inych rozmaitych insuł pobieźą z upo- 
minki, nabywając sobie łaski jego. 

A snadź i wszyscy ini narodowie dadzą chwałę 
jemu, zrozumiawszy to, iż to już jest ten król, który 
u siebie przełożonych osób nie waży, owszem więcej 
o nędznym a o upadłym pieczę ma. 

A tu sie przy nim prawie żywot ubogiemu otwo- 
rzy, bowiem nie tylko aby z nim skarby swe dzielił, 
ale sie jeszcze za nim będzie ustawicznie przyczyniał, 
i obroni go od wszego złego, tak iż krew jego nigdy 
nie może być przelana. 



Digitized by 



Google 



136 



Z małego nasienia i na płonej zieroi porzuconego 
wielką żywność uczyui^ że urościę jak la3 obfitoić 
jegOj a zebranie ludu jego zakwitnie w niiescacji 
jego, jako gdy piękna łąka kwieciem bywa okraszona. 

I będzie imię jego na wiek wiekom chwalebne, 
]^tóre spadź jeszcze przed słońcen^ naatało, ą błogosła- 
wionemi sie zwać będą, którzy doznają łą^^i jego, 
i dostojności też jego wieczpie będą wyzuawać. Aba- 
wiem ten Bóg, który bez ws^j pomocy wszytko 
dziwnie sprawia, dziwnej tez godzien chwały i święte 
imię jego, którego wielmoźnośoi pełna wszytka ziepiją, 
a, to jest każdego pożądliwość aby sie tak zstało. 

Chwała Bogu Ojcu etc. 

Modlitwa, 

Panie Boże wszechmogący nasz, który będąc 
w zakrytości wielmożnego Bóstwa twego, uczyniłeś 
sie widomym w przyjętym człowieczeństwie twoim, 
któreś wziął z przybytku żywota panieńskiego, w któ- 
ryś był wstąpił tak nieznacznie, jako deszcz wstępuje 
w suchą ziemię, prosimy pokornie, aby to zgroma- 
dzenie ludu twojego, raczył tak miłościwie opatrowaó, 
któreś sobie odkupił, wziąwszy na się podobieństwo 
przyrodzenia jego, aby używając obfitości pokoju twego, 
któryś im tu na ziemi zostawić raczył, nic o sobie 
osobnego nie rozumiejąc, jedno tylko znając świętą 
obronę twoje tobie w spokojnych myślach a bezpie- 
xiznym sercem na wieczne czasy służyli. Amen. 

Qnajn bonus Israel Deua. P»ał(nu9 73, 

Argument. 

Tu prorok nar?ieka na ludzi, którzy nic nię 
<ibają o Boga, tylko w możnościach a w pys«e swej 



Digitized by 



Google 



137 

potoźyli i^iadzieję swoje, a przyrównawa njyśl ich ku 
myśli bydlęcej, przypominając też ku ktżóremu koiic^ 
sprawy się ich obróea. 

PSALM SIEDMDZIESIĄTY TRZECI. 

jako to jeet pewna rz^z, jajko jest dobrotliwy ^J^,™*|J 
Bóg wszem słusznie żywiącym i nmię, aczkolwiek n*® ma°»y 
były sie pośliznęły nogi moje, tak iż zachwiawszy ^^^ ' 
fiie l^wiem sie na nich okrzepił. 

A snadź z tej przyczyny, iż sie wzruszyła myśl 
ixa ty, którzy są opojeni rozkoszą szczęścia, aż s»adi 
prawie do szaleństwa, a iż mi sie tak zdało, iż 
w tym położyli W3zytki radości swoje. 

1 używązy w rozkoszach żywotów swoich, nie 
uznawszy nic sprzeciwnego, jako ini ludzie, jeszcze 
sie im to trefuje, iż snadną a lekk% śmiercią odchodzą^ 
zostawiwszy rozliczne pałace i bogactwa potoi»kom 
swyin. 

Tak iż za żywotów swych z onych rozkoszy 
jaką iną azatę zewsząd pychą bywają przywleczeni, 
^ snadi więcej ?iż potrzebują, wszytko im po myśli 
przypada. 

Więc to chcą straszył byó każdemu, z kim sie 
potkają, a nio sie ani Boga aui ludzi nie wstydają^ 
nad ubogiemi rozcięgaó możności swoich a owszem sie 
25 tęgo chlubią powieściami sweoii, któremi snadż i sa- 
mcn^u Bogu nic nie przepuszczą. 

Tak, iż i iiiebo i ziemia nie była próżna od szko- 
dliwych przymówek ich tak, iż sie zamieszała myśl 
ich, iż tego szaleństwa są prawie opojeni, mnimając, 
iż Bóg, będąc na wysokości, żadnej złej rzj^czy do nidk 
nie baczy. 

A tak, gdy tymi sprawami źli dochodzą szczęśli- 



Digitized by 



Google 



138 



wych czasów na świecie, tedy ja też sobie podobna 
pomyślę, iż sie próżno staram, aby eh był serca czystego^ 
a iźbych od każdego pokalania chędożył ręce moje. 

A bowiem ja ustawiczne udręczenie cirpię od zło- 
ściwych z poranku aż do wieczora, bych też to chciał 
wyliczyć, jako sie to dzieje, musiał bych je nędzniki 
nazwać, acz jednak są z pokolenia twego. 

A snadź bych sie też w rozeznanie tej trudności nie 
śmiał wdać, bo mi sie zda, iż trudno w to trafić, aż 
oglądawszy sprawiedliwość majestatu twego, a tam 
będzie snadnie rozeznać, jaką ci rozkoszujący, a jaką 
też ci, co cirpią uciski, zapłatę sobie otrzymają. 

Bo mi sie iście zda, iż to ich kochanie barzo 
im będzie omylne, a krótko trwające, abowiem potym 
upadszy w nieopatrzną nędzę, a strachem ogarnieni 
barzo nagle i z tym wszytkim mogą sie wniwecŁ 
obrócić. 

Równie jako sen strudzonemu człowiekowi barzo 
smaczny bywa, a obudziwszy sie wnet go zapomnij 
takież sie im też zstanie podobno, a snadź i wyobra- 
żenie osób ich na zacnych miejscach zawieszone, za 
niełaską twą. Panie, będzie wszytkim ludziom zmierzone. 

A ja, jako niewiadomy tajemnych spraw twoich^ 
uczynię sie jako zwirzę nic nie rozumiejące, a wolę^ 
iż będzie przed takim rozmyślaniem udręczone serce moje. 

A ty, przedsię, acz niewidomie, zawźdy podasŁ 
mnie miłosierną rękę twoje, mając na pieczy sprawy 
moje, dając radę wszytkim drogam moim tak, iżby 
mi nie dał od uczęsności chwały swojej zabłędzić. 

A nie małą sobie otuchę dawam o tobie, mój 
Panie, gdyby ustawała myśl moja, albo ciało moje^ 
bo widzę, iż sie to inaczej onym tref uje, którzy daleko 



Digitized by 



Google 



139 

odstąpili od Ciebie, a snadź ciebie opuściwszy, daleka 
więcej co inszego mają na pieczy. 

Bom ja tak prawie zrozumiał, iż mi nic nie jest 
potrzebniejszego, jedno nabywać świętej łaski twojej, 
i położyłem w tobie wszytką nadzieję swoje i tejem 
jest nadzieje, iż ty spiszesz w sercu moim tak, iż 
snadnie będę rozumiał wszytki sprawy twoje. 

Chwała Bogu Ojcu etc. 

Modlitwa. 

Tak racz, nasz miły Panie, sprawować serca i myśli 
nasze, jakobychray tobie wiarę swa poślubioną chować 
umieli, aby nas myśli nasze nic nie unosiły od świętej 
wolej twojej ku Aviecznym upadkom naszym, skąd by 
nam mogło uróść prędkie zginienienie nasze, ale daj, 
miły Panie, abychmy tak k tobie prawa myślą przy- 
stali, iż tu na świecie ciebie, Pana swego, niewidomie 
uznawszy, moglibychmy to sobie wysłużyć, abychmy 
cie potym oczywiście widzieli, a ciebie przez wieczne 
czasy bez przestanku, jako stworzyciela a dobrodzieja 
swego wiecznego, chwalili Amen. 

Ut qmd Deus repuUsti in finem, Fsalmus 74, 

Argument. 

Narzeka prorok, iż gwałtowna ręka pogańska 
i nauki fałszywe kacerskie targają sie na zebranie 
kościoła Bożego i prosi Pana, aby sie wzruszył, a nie 
dopuścił czynić takiej lekkości sobie i ludu swemu. 

PSALM SIEDMDZIESIĄTY CZWARTY. 
Cóż sie dzieje, miły Panie, iż tak ^ługo raczysz ^ poWj, 
rozszerzać nad nami ty srogości swoje, ażażli tak już 



Digitized by 



Google 



140 



"wiec:5nie umsz rozpalać gniew swój nad trzoda swą, 
która jest łaskawej opiece twej poruczoDA. 

Pamiętaj, Panie, iżeś ty to zebranie nmacz inszego 
jiie obróeił, jedno na cześć swoje, i wyzwoliłeś z rozinaitego 
lyięzienia, aby mu nikt inszy nie panował, jedno iiby byŁ> 
przyrodzone dziedzictwo twoje, a iżby osiadło górę tę, 
itórąś ty sobie obrał ku świętemu mieszkaniu swemu. 

Widzisz, iż sprzeciwnicy twoi, nie masz nic tak 
ałego, czego nie pokuszają nad zebraniem kościoła 
twego, wołając a podnosząc ełiorągwie swe ku lekkości 
twcgej, ano ty barzo snadnie możesz potłumić ty sprawy 
ich mało się podniosszy na nogi swoje. 

A nie inaczej, jako iny las wyrąbać, takby chcieli 
wykorzenić zebranie twoje, a snadi i ogniem sie po- 
iuszają wzburzyć przybytki, a równo by z. ziemią 
:Fad^i położyli miejsca poświęcona tobie, na które ai© 
lud twój schodził słusznych czasów ku wysławianiu 
iwiętej chwały twojej. 

I długoż będziesz cirpiał takie sprzeeiwieństwo 
«woje, bo żadnego jeszcze znaku nie masz o tym pilności 
twojej, ani prorok, ani żadne podobieństwo nsan jesssoze 
nie dało o tym znać, a snadź by już czas rozciągnąwszy 
rękę swoje uśmierzyć taką bezpieczną śmiałość ich. 

Izasz nie wiemy, jako si« przed tym okazowała 
królewska możność twoja, kiedyś napoły srogości mor- 
skie rozcinał, a potłumiałeś ony mocarze, którzy byli 
podobni ku jadowitym smokom srogościami swemi, 
a swojeś wierne zawżdy na swobodę wywodził, 

A złomiwszy srogą głowę mocarzów onych, dałeś 
je poźrzeć zwirzętom d;&ikim, a ludowi swemu oka- 
zawszy miłosierdzie swe, gdy było potoeba, dawałeś 
z suchej skały wodę, a gdy było potrzeba i bystreś rzeki 
dla nich wyszuszał. 



Digitized by 



Google 



141 



Tyś postanowił niebo i wszytek okrąg ziemie^ 
rozdzieliwszy dzieli od nocy, któremaś z jednych słońce^. 
a drugiemn miesiąc ku pociesze ludzkiej przełożył, ta- 
kież ziemię swego czasu zimą, a swego czasu pięknem 
latem ochiędożyć raczyłeś. 

A tak miej, miły Panie, pietjzą, aby ta osirociała 
synogariiczka twoja nie była wydana na rozdrapanie 
sprzeciwnikowi twemu, abowiem to snadź tobie samema 
a nikomu inemu ta lekkość nie należała. 

Pomni, miły Panie, na ono przymierze, któreś 
ty wiecznie przyjął z przodki naszemi, a acześ nam 
dał tu ku doczesnemu mieszkaniu ziemię, rozmaitemi 
rozterki a troskami napełnioną, a wszakoź przedsię nie 
jest bezpiecziłc mieszkanie nasze od srogich przeciwni- 
ków naszych. 

A nie dopuszczaj nam wiernym twoim, abychmy 
z wielkim upadkiem, a zawstydzeni mieli sie ruszyć 
z pokojnych miejsc twoich, a nielza jedno nam upa- 
dłym a opuszczonym od ludzkich mocy, uciekać się 
o ratunk do ciebie, boć iście żądny mocarz a nadęty 
nie zawoła k tobie. 

A tak powstań, miły Panie, abowiemci już nie 
tylko nasza, ale twoja własna sprawa jest, a obacz 
to, jaką krzywdą uciśniono jest zebranie twoje, i jakiemi 
szalonemi głosy a blużniącemi, już -dawno jest zelżone 
święte imię twoje. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

ModUtwa. 

Boże, wsz^echmogący Panie, a odkupicielu nasz, 
któremu dany są wszytki zwirzchności nad wszemi 
królestwy i nad wszemi narody, któryś fiie też na to 
ud^ł 2 miłosiernego bóstwa twego, aby sie tu sirotami- 



Digitized by 



Google 



142 

a opuszczonemi w ich niebezpieczeństwie opiekał, racz 
miłościwie, nasz miły Panie, weźrzeó na niebezpieczne 
uciski nasze, a łaskawie zachować w pokoju to zgro- 
madzenie twoje, abychmy nie byli rozproszeni od cie- 
bie, pasterza swego, będąc własne owieczki twoje, 
ale owszem racz nas miłościwie zachować w społe- 
czności owczarniej twojej, jako bychmy głos twój, 
jako łaskawego pasterza swego, ustawicznie słyszeli, 
a za nim sie ciągnęli, jako za prawym panem, a za 
dziedzicem sprawiedliwym swoim. Amen. 

Confitebimur tibi Deus, Psalmua 75. 

Argument. 

W tym psalmie prorok wysławia możność pań- 
ską, i jako miała być i przez proroki i apostoły świa- 
towi oznaczona, i jaka by kaźń tym należała, którzyby 
sobie dufając mało o niej chcieli rozumieć. 

PSALM SIEDMDZIESIĄTY PIĄTY. 
o możności Wiclkicmi chwałami wyznawaj ąc, będziemy wy- 

nosić imię twoje, nasz Panie, a z wielkim dobrodziej- 
stwem ustawicznie uznawamy możność obliczności imienia 
twego, ile jest nam kol wiek potrzeba przeciw nieprzy- 
jaciołom naszym. 

Abowiem tak ty raczysz sam powiedać o sobie, 
iż, gdy będę chciał, ziemia sie rozpłynąć musi, i wszytko 
zniszczeć, co na niej przebywa, abowiem mi to snadnie 
przyjdzie, gdym ja sam fundament jej założył. 

I dałem to znać wszem, którzy w swym szaleń- 
stwie już ostali, aby sie obaczali wczas, a nie podnosili 
myśli swych przeciw Bogu, a iżby ciszej k niemu 
mówili, nie wynosząc ku górze głowy swojej. 

Bowiem ani ze wschodu, ani z zachodu, ani z źa- 



Digitized by 



Google 



143 



dnej strony świata nikt powstać nie może, któryby 
prawie mógł postanowić człowieka, tylko jedenźe jest 
ten Bóg, prawy sędzia, który zniszczyć i wywyższyć 
może każdego. 

Abowiem on dzierży w ręku swoich napój słodki 
z gorzkością zmieszany, gdzie przebrane swoje słodko- 
ścią raczy łaskawie napawać, a sprzeciwnikom jego 
gorzkość gwałtem będzie wlana w gardła ich. 

A tak i ja pilności przyłożę, aby ta jego sroga 
sprawiedliwość była oznaczona dzisiejszym narodom 
świata, wyznawając to w pieniu swoim, iż to jest ten 
Bóg, który łamie możności złościwych, a sprawiedli- 
we co nawyźszej podnosi. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

Wiemy, nasz miły Pamie, iż są nieomylne sądy twoje, 
ale iż każdemu wedle spraw jego jest słuszna odpłata 
nagotowana, racz wżdy, miłościwy Panie, mniejszej sro- 
gości swej nad nami używać, acz prze występki swoje 
zasługujemy sobie niełaskę twoje, ale iż wyznawając 
wielmoźność imienia twego i dufając miłosierdziu twemu, 
mamy tę nadzieję w tobie, iż będziesz raczył miłości- 
wie tak zachować umysły nasze, aby oni, nic o sobie 
osobnego nie rozumiejąc, nie podnosili myśli swoich, 
tylko wszytkę nadzieję kładli w tobie. Panu swoim, 
a tak by sobie ukracali srogiej a sprawiedliwej niełaski 
twojej, co nam racz dać, miłościwy Panie, z hojnej 
szczodrobliwości twojej. Amen. 

Notua in Judea Deus, Psalmus 76. 

Argument. 

Tu prorok oznajmuje, iż znaczne miało być przyście 
we wszech narodziech Pańskie, a w wielkim pokoju 



Digitized by 



Google 



144 

i -W wielkiej Czci czemu wiele ludzi nie miało żroztC- 
mie<5, i jako sie też z nimi zachować miał, a jako też 
miał wierne powyźsżyó. 

PSALM SIEDMDZIESIĄTY SZÓSTY. 

urftt ^® wszytkich narodziech żydowskich barzo 

arogi j'est ożliaczony Bóg nass;, a w Izraelskim pokoleniu 
eprzeciwm- gj^wnc jcst imię jego, abowiem w Jeruzalem były zacne 
pałace jego, a na górze Syon dom własnego mieszka- 
nia jego. 

A stamtąd on wielekroć łamał wszytki możności, 
sprzemwne strzelby i miecze bórzące, i ine nawałności 
waleczne, ukazując sie jako srogi lew, który sie wzbu- 
rzy na ine zwirzęta, takież on na sprzeciwniki swoje. 

A wydawał na łńp ony, którzy sie sobie zdali 
w myślach sWych mocarzami, a padali tak, jakoby 
śmiertelnym snem byli zmorzeni, a nie mogli sobie 
nie pomódz rękami swemi, chocia o ich mocy wielką 
nadaieję pokładali. 

Wielkim strachem przysłusze, abyehmy sie ciebie 
bali. Boże Jakóbów, abowiem kto może wytrwać przed 
srogością gniewu twego, abowiem srogością twą snadnie sie 
stać może, iż namożniejszy mocarz ze wszemi walecznemi 
przyprawami jako iny sen wniwec^. sie obrócić naoźe. 

Abowiem ty z wysokiego nieba dasz słyszeć srogi 
sąd swój tak, iż żądny przed strachem nic nie rzecze, 
abowiem tam złościwi wezmą straszną sentencią, aby 
sprawiedliwy był ucieszon z cnotliwego żywota swego. 

A wielką część otrzymasz, gdy zbórzysz sprze- 
ciwniki twoje, a ostatek tych sprawiedliwych, którzy 
ostaną, dni święte twoje będą z wielka poczciwością 
obchodzić. 

A tak, coście kolwiek poślubili Panu swtmti, 



Digitized by 



Google 



146 

strzeżcie tego, abyście tetóu dosyć czynili, ofiarując mu 
dary ku poczciwości jego, abowiemoi to jest ten Bóg, 
który zniszczyć a zetrzeć może najmożnieszego czło- 
wieka na ziemi. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

Gdy żadna możność przed strachem Bóstwa twego 
wytrwać nie może, aby sie w czym mogła sprzeciwić 
świętej wolej twojej, wiedząc, żeś ty Pan jest królu- 
jący nad wszytkiemi mocarzami, racz, miły Panie, 
objaśnić ciemne a nierozumne serca nasze^ aby uznawszy 
srogą zwierzchność twoje świętą nad sobą, nic inszego 
przedsię nie brali, jedno sie tego ustawicznie uczyli, 
jakoby cie ubłagać ustawicznie mogli, a sobie miłości- 
wym Panem a łaskawym sędzią za występki swoje 
mogli uczynić. Amen. 

Voce mea ad dotntnum clamavi, Psaltnus 77. 

Argument. 

Tu prorok w osobie ojców w otchłani woła o wspo- 
możenie ku Panu, wysławiając dziwne miłosierdzie 
i mocności jego, które wołanie może sie i grzesznemu 
człowiekowi w upadku jego snadnie przytrefić, a prosi 
aby mu nic doczesne rzeczy nie smakowały. 

PSALM SIEDMDZIESIĄTY SIÓDMY. 
Nie przestanę ustawicznym głosem wołaó ku Panu -^^^y »»« 

»/ o ^ Pan Bóg po 

swojemu tak długo, aż wżdy ku mnie łaskawie przy- cieazyd 
kłoni ucho swoje, abowiem snadź w nasprzeci^fruiej- '■*°^^ ^ "*• 
Szych uciskoch swoich niskąd inąd nie cbce ś:^wkać prośbach. 
ratunku dusza naoja jedno od pana swojego. 

A będę ustawicznie miał na pieczy pamięć jego, 
Barzekając k niemu w myślach swoich, abowiem już 

Psałterz, Reja. |0 



Digitized by 



Google 



146 



są zemdlały powieki moje dla zmorzenia snu tak, iż 
już i wołanie moje prawie k niemu ustawa. 

A rozmyślając sobie od początku świata rozmaitość 
przeminęłych czasów, będę sobie na pamięć przywo- 
dził, a ty słowa sobie będę przez całą noc przypominał, 
któremim też przed tym smętne czasu swego pocieszał. 

Izaliź tak wiecznie ma nas nasz Pan opuścić, 
alboli już tak nigdy miłosierniej szy nie będzie, izaź 
by sie miały wniwecz obrócić obietnice jego, któremi 
on obiecował nie jedno jeden naród, ale i wszytki ine 
łaskawie pocieszać. 

Izaźby on prze swój gniew miał gwałt uczynić 
miłosiernemu przyrodzeniu swemu, iżby nie miał okazać 
dobrotliwości swojej, abowiem mię równo z śmiercią 
dręczy pamięć przeszłych czasów mych, iż w on czas 
on nic nigdy upadłym nie omieszkawał z łaskawa 
prawą ręką swą. 

I przedsię nie przestanę w dobrej nadziei przy- 
wodzić sobie na pamięć łaskawych spraw jego, usta- 
wicznie myśląc wszytki sprawy jego, któremi on dzi- 
wnemi obyczajmi zawżdy swoje wierne wspomagał. 

A nie mogę nic inszego wymyślić jedno, iż z jego 
świątością a z wieiką możnością nic sie wyrównać nie 
może, abowiem to jest Bóg, który straszliwe rzeczy 
sprawuje, a rozmaitym kształtem między wszem ludem 
jest rozszerzył wielką wielmożność swoje. 

A dziwną sprawą wyzwoliłeś, miły Panie, lud twój 
potomki przełożonych twoich, a wszytki przepadłości 
morskie są w wielkim strachu przed oblicznością twoją, 
i obłoki drżą przed tobą z wielkim strachem, wodę 
i grady jako ine strzały z siebie puszczając. 

Bywa słyszana rozmaita srogość gromów z rozka- 
zania twego, a jako ognistemi pochodniami bywa oświe- 



Digitized by 



Google 



# 



• 147 

eona ziemia tak, iż strach obejmuje wszytki, którzy- 
kolwiek przebywają na ziemi. 

Tobie wolno chodzić po srogich wodach, jako po 
naczystszej ziemi, a snadź i pasterze trzody twojej 
Mojżesz i Aaron takież wszytko w imię twoje czynili. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

Jakoż cie inaczej mamy rozumieć, nasz miły 
' Panie, jedno iżeś ty jest prawdziwa ścieżka, która 
wiedzie na wszytki rozkoszy człowieka, a iż są stateczne 
a nieomylne na wszem obietnice twoje, a iż z łaski 
twojej kto ją sobie wysłużyć umie, nic inszego nie 
pochodzi, jedno żywot wieczny w radości nigdy nie- 
skończonej, nie odmietujźe nas, miły Panie, z trzody 
swojej, jako owieczek niepotrzebnych ku rozdrapaniu 
wilkowi, ale rozszerzywszy nad nami hojne miłosierdzie 
twoje, racz nas miłościwie przywieść w społeczności 
na ony wiekuiste pastwiska, gdziebychmy w rozko- 
szach używali przy tobie, panu swoim, wiecznych cza- 
sów swych. Amen. 

Attendite, popule mem, legem meam etc, Ps, 78, 

Argument. 

W tym psalmie są wyliczone wszytki dobrodziej- 
stwa Pańskie, które czynił nad ludem swym w starym 
zakonie, gdy go posłuszni byli, i wszytki też zasię sro- 
gości, gdy sie w czym sprzeciwili jemu, i wszytki 
plagi Egiptu, a mógłby sie drugi cztąc nakarać. 

PSALM SIEDMDZIESIĄTY ÓSMY. 

Posłuchaj pilno, kto chce, powieści mojej, a roz-^y"*^** ^^ 

. ' . . . brod»ieJ8tw« 

waz u siebie siowa moje, a snadź przypomionę i ony Pańskie. 

10* 



Digitized by 



Google 



148 



przedpie rzeczy, tylko źe sie nam miasto baśni niepo- 
dobne widziały, by były powieściami przodków naszych 
nie utwirdzone. 

Aczkolwiekechmy dziwne sprawy Pańskie od przod- 
ków naszycłi a nieomylne słychali, których my iście 
nie zaźrzemy potomkom ich, a w^akoź i my nie prze- 
stawajmy spisowaó a mieć na pieczy dzisiejszych dzi- 
wnych spraw jego, a straszliwych uczynków jego. 

Bowiem nie małą cześć Jakób i ini przodkowie 
naazy od^ierźeli, iź wydali naukę słusznego żywota 
potomkom swoim, i rojskazali, aby sie to rozszerzało 
między dzieci ich, a potym i w ii;ie narody aby sie 
to rozniosło. 

Aby oni, rozmyślając dziwne sprawy Puńskie, 
uczyli sie wszej nadzieje w nim pokładać i w rozka- 
zaniu jego, a nie równali sie z uporem przodków swoi<di, 
którzy pigdy praw,effi sercem i^ę dufaAi temu, ^ ni^ 
słusznego ku myślam swym nie przypuszczali. 

I wielekroć też byli wielkim stracheojł bórzeni 
Q.d j;iieprzyjaciół swoich, gdy kol wiek opuściwszy Pana 
swego dufali możnościam swoim, a iż m\i nie zdzierźeii 
nowo z nim przyjętego przymierza, ani żyli tym kształ- 
tem, jako im było rozkazano. 

Przepominając onej dziwnej srogości jego, którą 
on czynił przed oblicznością ich nad nieprzyjacioły ich, 
wiodąc ojce ich z obfitego Egiptu, i na inych wiele 
przygodach, gdykolwiek jemu dufali. 

Rozdzielał wody bystre ciekące, że stać musiały 
jako mur, zakrywając je w dzień gorący chłodzącemi 
obłoki, a w ciemności nocnej jako ogniem jasnym je 
gwiazdami oświecał. 

Wdał im w posłuszeństwo suche skały tak, iż, gdy 
im było potrzeba, obfitość wody z nich płynęła, a nic 



Digitized by 



Google 



149 



ich to nie ruszyło, aby poprawowali żywota swego, 
owszem jeszcze więcej drażniąc Pana swego, który 
dobrodziejstwem swym w ręku swych żywot ich jako 
chciał zachowawał. 

Owszem nasadzili szalone myśli swe, aby kusili 
możności jego, wołając o pokarmy do niego, powia- 
dając, iż tu uźrzymy możność jego, jeśli on nas w tej 
puszczy będzie mógł rozlicznemi pokarmy nasyció. 

I jakież to było szaleństwo ich, widząc, iż jego 
mocą z suchej skały wody płynęły, iż tego obaczyó 
nie mogli, iż on mógł i rozmaite pokarmy z czego 
chciał uczynić, a zwłaszcza wziąwszy lud na opie- 
kę swoje. 

A przeto wnet zaczął srogość gniewu w umyśle 
swym nu potomki ich, iż o nim źle rozumieli, a mało 
o tym d ufali, aby on mógł wszytko wielmoźnością swą 
uczynić, 

A on, okazując możność swą, rozkazał sie rozstę.- 
pić obłokom tak, iż manna jako deszcz padała z nich 
z rozmaitym smakiem pokarmu, który nigdy był przed 
tym taki na ziemi nie widan. 

I dziwna rzecz, iż chleb padał z obłoków, który 
sie tam nigdy nie rodził, a prawie Anielskiego pokar- 
mu pożywał człowiek, który sie na ziemi urodził, 
a wszędy mieli wielkie dostatki na drogach swoich. 

I wzruszył wiatry ze wszech części świata, iż 
wzburzyły obłoki tak, iż ptacy jako proch z powie- 
trza lecieli, a padali dobrowolnie przed namioty ich. 

A byli nasyceni wedle myśli swychj aż snadź 
nazbyt tak, iż poznali, iż Bóg wszytko może uczynić, 
a nic sie nie omylili na pożądliwościach swoich, uży- 
wając rozmaitości pokarmów w uściech swoich. 



Digitized by 



Google 



150 



Lecz Pan Bóg juź był zaczął w myśli swej sro- 
gośó k nim gniewu swojego, a snadź co przełoźeńsze 
a prawie kwitnące w młodościach między niemi jawnie 
gniewem swym wyniszczył. 

Nic ich to nie ruszyło, acz wszędy wielkim dzi- 
wem sie im możność Pańska okazowała, przedsię nie 
przestawali swowolnych myśli używać, a też im z lek- 
kością a z wielka trudnością schodziły dni żywota ich. 

Lecz jedno poty, póki strach przed oczyma swymi 
widzieli, uciekali sie k niemu, przypominając mu, iźeś 
ty nawiętsza nadzieja obrony naszej, a wszakoż omylny 
był znajdowany przed Panem głos ich, który nigdy 
z prawego serca nie pochodził. 

I nie najdowało sie nigdy czyste serce ich przed 
oblicznościa jego, a nigdy dobrą wiarą nie stali przy 
tym, cokolwiek on był kiedy z nimi z obu stron dzier- 
źeć postanowił. 

A wszakoż z dobrotliwości swej uczynił gwałt 
poczętej srogości swej, czyniąc dosyć przyrodzeniu 
miłosierdzia swego, wiele przebaczał złościwych wy- 
stępków ich, nie do końca je wyniszczył, widząc, iż 
ciało jest zawżdy ku swej woli przychylne, a duch sam 
przedsię idź może, lecz sam przez się wrócić sie 
nie może. 

Przedsię oni z onego przestrachu przyszedszy ku 
pamięci nic nie omieszkawali pobudzać znowu gniew 
jego, acz dufali, iż wiele może uczynić, ale nie wszytko, 
nic nie bacząc na możność ręki jego, którą on je był 
mało przed tym z wiecznego więzienia wybawił. 

Nie dawno widząc możność dziwów jego, którą 
on dla nich czynił w Egipcie, iż jasne wody jako 
krew uczynił, i jaką srogość żab i inych szkodliwych 



Digitized by 



Google 



151 



robaków aa ziemię był z obłoków na wielki stracli 
wypuścił. 

Chrząszczmi i inemi szkodliwemi robaki wyniszczył 
wszytki pożytki ich na ziemi, a gradem srogim potło- 
czył wszytki winnice ich, i wszytki żywioły i dobytki 
ich, który nad przyrodzenie padał z obłoków napoły 
z ognistym węglem rozpalonem. 

A już sie byli mogli obaczyó, iż żądny namocniej- 
8zy nieprzyjaciel tak srogiej pomsty nad sprzeciwni- 
kiem swoim uczynić może, chyba z wielkiej srogości 
gniewu Boskiego Anieli są możni takie okrucieństwa 
na ziemi okazować. 

A nie przestał srogości gniewu swego nad Egip- 
tem, iż sie obaczyć nie mogli, ale zatracił śmiercią 
każdą rzecz żywiącą, która sie pirwej urodziła tak, ii: 
każdy znalazł wielki smętek w przybytku swoim- 

A lud ten swój przebrany wywiódł jako pasterz^ 
trzodę swoje i z wielkim bezpieczeństem, zatopiwszy 
morzem ich nieprzyjacioły, którzy szli w pogonią 
za nimi. 

A przywiódł je do onej krainy, w której on sobie 
osobliwie rozkoszował, i w której był obrał górę majesta- 
towi swemu, wygnawszy stamtąd lud sobie nie luby^ 
i dał ludowi swemu prawie prawem dziedzicznym posieśó 
miejsca ony szlachetne. 

Zapomnieli oni przedsię w ony eh rozkoszach do- 
brodziejstwa jego, a stali sie uporni w myślach swych 
tak jako i przodkowie ich, a nie inaczej, jako łuk 
złamany, który wspak niesie od siebie strzelbę swoje.. 

I wzruszyli zasię srogośó jego, czyniąc ofiary 
bałwanom, obierając sobie rozmaite miejsca chwały 
8wej, obaczywszy to Pan uczynił barzo sprzęci wnę: 
sprawy ich przed oblicznością swoją. 



Digitized by 



Google 



152 



I wzgardził miejsce ono, które sobie był międay 
imi obrał, na którym wielekroó widali możność jegOj 
i slychali głos jego, a uznawali k sobie wielka przy- 
ehyluośó jego. 

I rozpalił sie na ono dziedzictwo swoje gniew 
jego, a walkę krwawą, wzruszył przeciwko im, iskrzyć 
nię, w której było przykazanie jego i napis Trieczńego 
przymierza jego, wydał w srogie ręce nieprzyjaciół 
ich, acz to była nawięt^a nadzieja bezpieczeństwa ich. 
, Kapłany ioh i przebrane młodzieńce ich wydał 
pod srogośó mieczową, a panny ich bez wszej poczei- 
wośei były chowane tak, iż ani wdowy ni© ostawały, 
któreby były opłakawały upadków ich. 

Rozżaliwszy sie potym Pan obudził sie jako 
2 twardego snu ku ratunku ich, a pokarał okrutnym 
wrzodem ku wielkiej lekkości sprzeeiwniki ich tak, iźjjuż 
więcej żadnej sprzociwności im dg^lcj czynió nie mogli. 

A wszakoż wzgardził ony nieposłuszne narody, 
aby z ich pokolenia miał był powitać król ku wyba- 
wieniu, jedno sobie obrał pokolenie Juda, z którego 
już mieli wstać królowie aż do końca wybawienia ich. 

Zbudował sobie pałac ku rozkoszy swojej juA 
trwający na wieki i obrał sobie sługę wiernego Da** 
wida^ którego przełożył ludowi swemu a naiazł go 
między owczarskiemi budami. 

A wziął go od trzody bydlęcej, za którą on, 
będąc pasterzem, chodził i przełożył go pasterzem nad 
przebranym ludem swoim, który miał z potomków 
Jakóbowych, a takież i Izrael. 

A chował je w wielkiej sprawie ku poczciwości 
swojej, a wielkim rozumem, którego używał we wszeob 
sprawach swoich^ rządził a sprawował je^ 

Chwała Bogu Ojcu i Synu eto. 



Digitized by 



Google 



153 



Modlitwa. 

Wspomni, nas» miły Panie, jakie łaski a jakie 
dobrodziejstwa raczyło sprawować święte Bóstwo twoje 
narodowi niewdzięcznemu & sprzeciwnemra w starym 
zakonie, łaskawemi naukami twemi, i jako też brali 
srogie pomsty nad sobą za sprawiedliwym rozgniewa- 
nim swoim za uporne myśli swoje, gdyźeś^ tedy ra- 
czył stan nasz odmienić przez wodę a duoha świętego 
od narodu sprzeciwnege tobie, raczysz i myśli i sprawy 
nasee tak odmienić, jakobychmy mogli uznać i pa^ 
miętać niezliczone dobrodziejstwa twoje święte na sobą^ 
a tym abychmy skromili srogość rozgniewania, twojego , 
gdybyohmy je słusznie zasłużyli za występki swemi. 

Deui nenerunt geMe& in- hers. Fs€Um9ig 79* 

Argument. 

Tu prorok źałobliwJe opłakawa rzeczy przyszłyok, 
które miały prziydź srodze na zbór knseścijańsłd z roz- 
gcuerwania Pańskiego, a upomina Pana z takiej sano- 
gości prosząc go, aby odłożywszy okrucieństwo swojej 
a przepomniaw^y alości' naszych, raczył rękę swą 
obrócić na sprzeciwniki swoje. 

PSALM SIEDMDZIESIĄTY DZIEWIĄTY. 
Boże wszechmogący, przeczże tak wiele dopu- Proiba,abf 
«0ozasz' poganom, iż, naszedszy na własne dziedzictwo odioiyws^ 
twoie, oszkaradzili przybytki chwały twojei* a Jeru- "*• '*~°' 

1 l_ • . / • • ł . srog.! rękę 

żalem przebrane miasto twoje zniszczywszy, mało. me «woję, sa 
na. jedne kupę złożyli. występu 

Rozlawszy okrutnie krew przebranych twoich, racay* 
rozmiotali na pokarm ptakom a srogim zwirzętom ciała^ "^ ^"**- 



Digitized by 



Google 



154 



ich, abowiem już był nikt nie został, coby je był miał 
według obyczaj a w ziemię zagrzebać. 

Izaż by już nie czas, nasz miły Panie, aby wżdy 
poruszywszy gniewu swego pomścił krzywdy tej, abo-r 
wiem już sie stał pośmiech z przebranych twoich we 
wszech krainach blizko około nas będących. 

Obróć radszej ten gniew swój na ludzi i na kró- 
lestwa ty, którzy nigdy nie wiedzą o wspomożeniu 
twoim, jedno tylko położyli wszytką nadzieję w mo* 
źnościach swoich, bórząc lud twój, a obracając wni-r 
wecz, cokolwiek było ochędoźnego ku poczciwości 
twojej. 

Już na ten czas, nasz Panie, racz miłościwie 
przepomnieć pirwszych występków naszych, a ogarnąd 
nas racz miłosierdziem przyrodzonym twoim, abowiem 
już barzo są zcieńczały wszytki sprawy nasze. 

A już snadź, miły Panie, choć przebaczywszy 
godność nasze, pomni wżdy na błogosławione imię 
twoje, któremu wszytko miłosierdzie należy, a prze- 
pomniawszy występków naszych, wyzwól nas z tak 
okrutnego udręczenia naszego z wielkiej szczodrobli-» 
wości twojej. 

Bo to jest dziwna rzecz, jako tak długo wytrwad 
możesz, i tego udręczenia przebranych swoich, i tak 
wielkiego zelżenia imienia swego, gdzie oni ustawicznie 
wołają, gdzież jest on ich Bóg, o którego możnościach 
tak wiele powiadali. 

A tak, już chocia k sobie przypuść żałobliwy 
głos tych, którzy w okrutnych okowach ku tobie wo- 
łają, a okaż możność twą nad niewinnym rozlaniem: 
krwie sług twoich, aby jeszcze ci wżdy byli w żywo- 
cie zachowani, na których leży sroga ręka sprzeciwni- 
ków twoich. i 



Digitized by 



Google 



155 



A okaż grozę swoje na tych, którzy tak zelżyli 
imię twoje, a my nędzne zebranie trzody twojej, któ- 
rąś ty raczył wziąć na opiekę swoje, będziemy wiecznie 
wysławiać wielmożne imię twoje, i damy to spisać 
potomkom swoim, aby oni wiedzieli, jakiej chwały ma 
być godna święta wielmożność twoja. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

Boże wszechmogący nasz, acz jest stary zwyczaj 
Bóstwa twego każdego sprawiedliwie karać za występki 
jego, ale iż wiele sprawiedliwości twojej ukrócić może 
święte miłosierdzie twoje, racz, miły Panie, przepo- 
mniawszy występków naszych uskromić a złożyć na 
dół podniesioną rękę twoje na srogą pomstę nasze, 
a nie daj możności niewiernemu twemu żadnej, aby 
miał moc złamać a rozproszyć zebraną owczarnią twoje 
ku poczciwości twojej, abowiem któż inszy obronić może 
nas, jedno ty. Panie Boże nasz, abowiem tu by już 
stanęła wszytka nadzieja nasza, gdybychmy uznali 
opuszczenie swoje od możności Bóstwa twego, czego 
nas racz uchować jako Pan a sprawiedliwy obrońca 
nasz na wieki. Amen. 

Qui regia Israel intende, Paalmua 80. 

Argument. 

Prorok woła ku Panu Bogu, przecz zebranie win- 
nice swej tak opuścił, a prosi jawnie o przyście Syna 
Bożego, aby on przyszedszy zebrał zniszczoną tę win- 
nicę ludu krześcijańskiego, a ochędożył ją okazaniem 
oblicza swego. 



Digitized by 



Google 



156 

PSALM OŚMDZIESIĄTY. 

Protoa, aby Boże wszechmogąGy, który rządzisz jako iną 

<owmS ncmyi trzodę wBzytko zebranie ludu twego, siedząc nad Che* 

fairiłlir^ rubinem wysokości majestatu twego, już by czas aby 

Bkim. zstąpił na wspomożenie nasze, a iżby sie też i na ziemi 

okazała wielmożność twoja. 

A przyjąwszy w miłosierdzie swoje, okaż nam 
też kiedy świętą osobę oblicza twego, a stąd by sie 
już nam poczęło wybawienie nasze, bo snadż ci już 
też tak długo nie przystoi gniew twój, aby też nie 
miał k sobie przypuścić wołania sług swoich. 

Abowiem stalichmy sie na wielki pośmieoh sprae* 
ciwnikom naszym, a snadź smętny jest i pokarm 
nasz a picie nasze napoły jest czasem ze łzami zmie«> 
szane. 

Jedno racz łaskawym wzrokiem swym weźrzeź 
na nas, snadnie sie okaże moc twa nad wezemi mo^ 
żnościami ziemskiemi, wszakeś ty sobie sam tę winnicę 
rozmnożył na tym miejscu, z któregoś wynaiotał sprze- 
ciwniki swoje. 

A ochędożyłeś ją sobie wyrzuciwszy z niej wszytki 
płonę rzeczy rozkorzeniwszy ją tak, iż sie stały jako 
cedrowe gałęzi jej tak, iż i góry okrywały sie cie- 
niem jej, bo snadź aż ku morzu były latorośli jej roz- 
ciągnione. 

Czemużeś tedy teraz opuścił tak chędogą sprawę 
swoję^ a prawieś rozgrodził płoty jej, iż nie tylko 
człowiek, ale i dzikie żwirze ta snadnie korzenie jej 
mogą wyniszczyć. 

Odstęp, miły Panie, od tak poczętego gniewu twegOj 
a weżrzy łaskawie z wysokości majestatu swego, na 



Digitized by 



Google 



157 



taką opuszczoną tę winnicę swoje, y racz ją zasię przy- 
jąć w łaskawą opiekę swoje. 

A uczyń jpoczciwośó prawej ręce twojej, którąś 
był rozmnożył tę winnicę swoje, a przywróć ją ku 
pirwszemu stanowi swemu, a choćby to już nie szło^ 
dla niej, ale wżdy dla mipotym (sic!) syna człowieczego, 
przez któregoś ty imię umyślił wiele rzeczy sprawować. 

Bo jeśli tak do końca zniszczeje, niczym sie to 
nie stawie, jedno aiiełaska twą, a będzie li tak dłużej, 
snadnie wiazytko w niej może zaginąć, ale ty zachowaj 
ri^ę swą na człowieka prawice swojej, a na syim 
człowieczego, którego ty jeszcze chowasz na aniszcacnie 
sprzęci wnikó w swoich. 

A on gdy przyjdzie gospodarstwem będzie chciał 
ochędożyć ją, a. my już nigdy nie przestaniemy ciebie, 
ąbowiem już sie nam zjawi żywot nasz, a ustawicznie 
przebywać będziemy w chwale świętego imienia twego. 

A ty, miły Panie, któryś jest ąprawca wszej 
możności, odwiedi do tego eza&u myśli nasze od błędu 
złościwego, a okaż nam j:a8ność oblicza swojego, a snadi 
jpż ^ąd snadnie będziemy naódz być zbawieni. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modntwa. 

Iżeś jest Bogiem Ojcem i stworzycielem naszym, 
nikomu chwała jedno tobie, ni do kogo też ucieczka jedno 
dp ciebie, Dbam wiernym twoim słusznie należy, racz 
n^as miłościwie k temu przywieść, abychmy to sobie 
wysłużyli, abychmy wżdy kiedy oczywiście oglądali 
o».ego syna twego a dobrodzieja swego, który nas przy- 
jednoczył k tobie przez odkupienie swoje^ który jest 
wszytko objainienie nasze, abowiem w nimbychmy 
już mogli ogjędać wszytki podobieńswa wielmożnego 



Digitized by 



Google 



158 

Bóstwa twego, a zwłaszcza, iż to wiemy, iż on od 
wieka przemieszkawa w jedności twojej, i królować 
będzie nad nami przez wszytki wieki do czasów nigdy 
nie dokończonych. 

Exultate Deo cuitutori meo. Psalmus 81. 

Argument. 

Tu prorok, przypominając dziwne dobrodziejstwa 
Pańskie, dziwnym upominaniem przywodzi lud ku 
uznaniu Pańskiemu, wysławiając dziwne obietnice 
Boskie tym, którzyby chcieli wolej jego naśladować, 
a upornym rozmaite przegróżki. 

PSALM OŚMDZIESIĄTY PIRWY. 

Prośba ku Z wiclką radościa wszyscy wysławiajcie Pana 

"'ołm^ swego, za którego sprawa jestechmy ze wszego wyba- 

obietnicam wicni, a suadź nie tylko śpiewając na chwałę imienia 

« miłodOT- J^S^j ^'® snadź i z bębny i z trąbami w dzień święty 

jego wysławiajmy wielmoźności jego. 

Abowiem to i sam był srodze rozkazał przodkom 
naszym, aby to zawżdy czynili na pamiątkę dobro- 
dziejstwa jego, abowiem gdy byli na puszczą wywie- 
dzeni, słyszeli język rozkazania jego^ którego przedtym 
nigdy nie slychali. 

Abowiem powieda Pan, iżem ja was wybawił 
z wielkiej prace], a z ciężkich brzemion waszych, a jaw- 
niem wam odpowiedał, o coście wy mnie potajemnie 
prosili głosem swym jako gromem, strasząc nieprzyja- 
cioły wasze, a doświadszył was u onych wód, gdzieście 
wy mało możności mej d ufali. 

A tak słysz pilno, przebrany ludu mój, abowiem 
świętą wiarą pełnia sie wszytki obietnice moje, które 



dsift iwo- 
jogo. 



Digitized by 



Google 



159 



poznasz łaskawe, jeśliże nie będziesz naśladował bogów 
postronnych tak, jako ini narodowie czynili. 

A iż prawie dufać temu będziesz, że iny nie jest 
Bóg, jedno ja, którym wywiódł z niewolej przodki 
wasze, oczkolwiek mię słusznego pożądać będziesz, nic 
mnie iście nie będzie trudno uczynić. 

A wszakoź i tymi obietnicami memi nic nie było 
wzruszono zatwardziałe serce ich, a tak dopuściłem im 
ich szaleństwa używać, a naśladować niepotrzebnej rady 
swej, gdy mej pożytecznej używać nie chcieli. 

A snadi by byli trwali w rozkazowaniu moim, 
wedle myśli mojej bez wszej ich prącej, jedno tylko 
podniozszy rękę swoje, wszędybych był zaniszczył 
nieprzyjacioły ich. 

Więc ci sprzęci wnicy jego będąc ustraszeni, nielza 
jedno sie im było omylnemi rzeczami wyświadszyó, 
a lud przebrany jego miał być wiecznie utwirdzon, 
a miał być nasycon słodkością prawie miodową a sma- 
kiem z rozlicznego ziarna wybranym. 

Chwała Bogu Ojcu etc. 

Modlitwa. 

Pomni na to, miły Panie, iż przez odnowienie 
nasze przez krzest święty raczyłeś też odmienić w nas 
stare, a snadź nieznośne obyczaje nasze, raczysz tedy 
odmienić umysły nasze, a złożywszy z nich ciężkie 
brzemię występków naszych, racz oświecić ciemność 
prostoty naszej tak, iżby miały przyczynę otworzyć 
sie usta nasze ku wysławianiu wiekuistej chwały two- 
jej, a nie dopuszczaj upadać sercam naszym w ony 
stare obyczaje nieprzyjemne tobie, któremibychmy mo- 
gli snadnie obrazić świętą wielmożność straszliwego 
majestatu twojego. Amen. 



Digitized by 



Google 



160 



Deus stetit in synagoga. Psalmus 82, 

Argument. 

Tu prorok straszliwą sentencyą wydał usty pań- 
skiemi na ty, którzy sa przełożeni na ziemi, a uciskają 
sądy swemi nędznego, i łaskawą też obietnica tym, 
którzy by sie w tym cnotliwie zachowali. 

PSALM OŚMDZIESIĄTY WTÓRY. 

J^^jJ™ °* Paaa Bóg, stanąwszy w pośrodku wszech przeło 

Jakoby sie żoiiych Ha zicmi, którym są sądy Iłudzkie poruczone, 
'^®" **^^®' upominając je z tego, rzekł, i długożK będziecie po- 
praeciw chlebując złościwym wydawać sentraicye niesprawie^ 
poddanym. ^Uwe, fctóremi uciskacie niewiiiarego. 

Owszemci by to wam więcej przystało, byście sie 
wedle rozumu ^rawowali, abyście ubogie, upadłe, a osi-- 
rociałe ludzie przyjmowali w opiekę swoję, a nie dali 
ich dręczyć mocaraom, gdyż oni sami sofeie nic pomódl 
nie mogą. 

Abowiem jam was przełożył za ziemskie bogi^ 
a potym chciałem was wyrównać z Anioły, a was- 
przedfiię nic nie rusza ani sprawiedliwość, ani upomi- 
nanie moje, która mię rzecz tak wzrusza, że czasent 
pomyśłam poruszyć fundamenty wszytkiej ziemie. 

A sBadź, gdyż tak sami elicecie mieć, daleko sie 
wam inaczej trefi, niżłim ja wam był umyślił uceynić^ 
1«<MS tak zejdziecie marnie z świata jako nasprośniejszy 
ludsie a będziecie wtrąceni do piekła, jako nawiętszy 
okrutni cy na ziemi. 

A tak ty sam powstań^ miły Panie, a jako mi* 
łosiemy pan a prawy daiedaic, weźmi na opiekę sw% 



Digitized by 



Google 



161 

ludzi swoje na ziemi, a racz miłościwie sędzio tak, 
jako własną ojczyznę swoje. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

Z dawny cli wieków to jest urząd twój, nasz 
miły Panie, tu upadłemi, udręczonemi, a uciśnionemi 
sie opiekać, raczysz tedy, nasz Panie, nas nigdy nie 
przypuścić przed sąd niesprawiedliwy, w którym by 
był uciśnion człowiek niewinny, a rozprawy nasze, 
którebychmy też tu sprawować mieli, racz, miły Panie, 
tak między nami szafować, jakoby ni na czym przez 
nas nie było obrażono święte imię twoje, abowiem tobie 
są poruczone wszytki rozprawy nieba i ziemie, a kjtźda 
zwirzchność wszelakiego sądu, ściąga sie do straszli- 
wego majestatu twojego, na którym daj nam to, Panie, 
zasłużyć, aby nas raczył sędzić w łasce a w miłosier- 
dziu swoim. Amen. 

Dev^^ quis similis tibi ertł. Psalmus 83. ^ 

Argument. 

Tu prorok narzeka na niełaskę Pańską, iż tak 
dopuści rozmaitym narodom pogańskim dręczyć lud 
jemu poruczony, tak w starym jako i w nowym za- 
konie, a prosi, aby sie raczył w tym obaczywszy zmi- 
łować. 

PSALM OŚMDZIESIĄTY TRZECI. 

Dziwna to jest rzecz, wszechmogący Boże, iź tak^*^® ^.bó^ 
długo wytrwać możesz tak nieznośne rzeczy, gdyż p„e ich 
z tobą żądny możnością wytrwać nie może, iż sie tak Klechy. 
burzą nieprzyjaciele twoi a przeciwko tobie wysoko głowy 
swoje wynoszą. 

Psałterz, Reja. 11 



Digitized by 



Google 



162 



A zjednoczywszy myśli swe nasadzili sie przeciw 
ludowi twemu, który jest opiece twej poruczony tak, 
iżby radzi wyniszczyli liczbę ich z pośrodku wszech 
inych ludzkich narodów, iżby już o nich żadna zminka 
nie była. 

Uczyniwszy tajemną radę, zrzekli sie mocnym 
upewtiieniem królowie wszyscy Tyrscy i Palestyńscy 
i ini wszyscy narodowie, mieszkający po rozlicznych 
krainach. 

A snadź i lud Asyryjski jest sie k nim przyłą- 
czył, ale to nic wszytko, gdy ty będziesz raczył sna- 
dnie sie im takież stać może, jako sie stało przed- 
tym książętom ich, gdy byli przed nogami twemi po- 
łożeni nad brzegiem bystrej rzeki Fizon. 

Snadnie sie im też może staó, co sie stało onym 
upomym królom Oreb, Zeb i Zebech, którzy pokła- 
dali nadzieję w możnościach swoich, i zostali leżący 
na polach miasto gnoju na płonych rolach, a przed- 
tym mało chcieli rozkoszować w przebranych pała- 
coch twoich. 

Boże, racz zamieszać myśli ich, aby sie zabu- 
rzyli jako plewy, gdy je wicher pochwyci, a ty, wzru- 
szywszy nawałność gniewu swego, snadnie je zbórzyć 
możesz, nie inaczej jako gęste chrósty albo wysokie 
góry pożarem ognistym popalić. 

A gdy będziesz raczył zawstydzić tą lekkością 
osoby ich, nielzać im będzie, jedno szukać miłosierdzia 
twego, a jednać sie z obrażonym imieniem twoim. 

Aby oni mieli z tego wstyd, że nie uznali wiel- 
możności twojej, a iżby zrozumieli, iż nikomu inemu 
jedno tobie królewskie imię nalęży, a iż nikt zrównać 
nie może z wielką wielmożnością twoja. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 



Digitized by 



Google 



163 



Modlitwa. 

Boże, któryś jest srogi a straszliwy w rozpra- 
wach swoich, a hojnie litościwy w miłosierdziu swoim, 
którego łaskę a rozliczne dobrodziejstwo znamy po 
wszelkiej okrągłości ziemie, którego też srogość a strach 
będziemy znać na wysokościach nieba, daj nam to, 
miły Panie, aby już żadna ina zwirzchność a moc 
postronna nad nami nie panowała, jedno tylko można 
ręka twoja, a my to znając wstydali sie za występki 
swe, a owszem sie ich chronili, któremibychmy na 
on czas mieli sobie wzruszyć niewycirpiane rozgnie- 
wanie twoje. Amen. 

Quam dtlecta tabernacula, Psałmus 84, 

Argument. 

Wysławia prorok wielkie rozkoszy przybytków 
Pańskich, i upomina każdą krześcijańską duszę, aby 
sie k nim cisnęła, i prosi Pana, aby od nich wiernych 
swoich oddalać nie raczył. 

PSALM OŚMDZIESIĄTY CZWARTY. 
Jako są rozmaitych rozkoszy przybytki pałaców Nauka, aby 

• 1 'I -Tk • •! 1 / Ml opuściwwy 

twoich, nasz miiy ramę, ilekroć to rozmyśla dusza ma, doczesne 
prawie od pamięci odchodzi, radując sie temu, jeśliże"®®'^* ^^"^ 
jej też kiedy przyjdzie ku nim dostępić. sie ku jego 

Abowiem i mały wróblik raduje sie temu, ffdy *^i§*«j mi- 
najdzie sobie przyjemne miejsce pokojowi swemu, a coz 
rozumna dusza moja nie ma sie kochać wspominając, 
gdyby stanęła w spokojnych przybytkoch ołtarzów 
twoich. 

Abowiem to snadź prawie fortunny człowiek, 
który dostąpi przybytków twoich, a snadź już żadnej 

11* 



Digitized by 



Google 



164 



przyczyny nigdy nie najdzie, aby miał przestać chwa- 
lić imienia twego, abowiem będą usłane ścieżki w sercu 
jego, któremi prawie przydź ma ku uznaniu twemu. 

A snadż tacy wszyscy chodzą, rozkoszując sobie 
między rozlicznemi źródły, z których do sytości by- 
wają nasyceni, a mnoży sie rozkosz ich i tych, którzy 
o tym inym powiadają aż prawie do samego oglądania 
świętej obliczności twojej. 

A tak ty, wszechmogący Panie, usłyszawszy po- 
korne prośby nasze, nakłoniwszy ucho twoje, weźrzawszy 
też na obliczność Krystusa, pom azańca twego, racz mi- 
łościwie usłyszeć k tobie wołanie nasze. 

Abowiem snadż jest weselszy jeden dzień w roz- 
koszach przybytków twoich, niż tysiąc inych na inych 
miejscach, i snadź leżeć u progu twojego, niżli siedzieć 
w nakosztowniejszym majestacie i w rozlicznych pała- 
coch gdzie indziej. 

Abowiem ty, Panie nasz, jesteś jako słońce, który 
oczyściasz a chędożysz myśli prostych ludzi, a czynisz 
je uczęsniki dobrotliwości swoich, a tak szczęśliwy to 
jest człek, który uprzejmie dufa tobie, gdyżeś ty jest 
Bóg wszej możności a wszej sprawiedliwości. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

Obrońca nasz, a Boże wszechmogący, któryś 
dziwną sprawą założył rozliczność pałaców na niebie 
świętych przybytków twoich, do których inemi wschody 
żądny nie wchodzi, jedno postępując z dobrych uczyn- 
ków na lepsze, a z cnót na cnoty, podpierając sie 
doskonałością wiary a świętym miłosierdziem twoim, 
raczysz, miły Panie, nas przywieść na ty stopnie, któ- 
mryibychmy mogli wnidź przez zasługi Pana naszego 



Digitized by 



Google 



16i> 

ia twego jedynego syna, do przybytków wiecznej chwale 
(sic!) twojej z dawnych wieków sprawionych, a] tam 
nigdy nie przestali wołając wysławiać wielmożności 
Boskiego majestatu twego. Amen. 

Benedtxt8tiy domine^ terram. Paalmus 85, 

Argument. 

Prorok pod figurą prosi o zesłanie syna Bożego, 
powiedajac, iż z nim wszytko dobre nastać miało, przy- 
pominając, iż ziemia, będąc ubłogosławiona, da owoc 
ślachetny, co sie na pannę matkę święta może du- 
chownie rozumieć. 

PSALM OŚMDZIESIĄTY PIĄTY. 

Już z łaski swej raczyłeś przeżegnać ziemię twoje. Proroctw© 
nasz Panie, i wywieść z niewołej naród Jakóbów, za- ^Maryey! 
krywszy od oczu twoich występek ludu twojego, ra- 
czyłeś na stronę zgromadzić od nich rozgniewanie twoje. 

Już prawie do końca odłożywszy na stronę nie- 
łaskę swoje, racz przyjąć nas w miłosierdzie swoje, 
azaź by tak już miał, nasz Panie, wiecznie z narodu 
w naród rozcięgać srogość rozgniewania twego. 

A wszakeś ty jest on Pan, który jedno sam 
możesz i ożywić i wyzwolić, a tak racz uczynić nas 
uczęsniki dobrodziejstwa twego, iżby sie też lud twój 
rozkochał, iż nalazł przyczynę wiecznego już przy- 
mierza twego. 

A barSso bych rad słyszał, co dasz za odpowiedź 
na to wołanie nasze, abowiem tę nadzieję mamy, iż 
sie ku miłosierdziu będzie ściągała nad przebranemi 
twemi, abowiem zawźdy jest blizka święta łaska twoja 
tym, którzy chwalą święte imię twoje. 



Digitized by 



Google 



166 



Abowiem wtenczas miłosierdzie a wiara potkają 
sie z sobą, a pokój z sprawiedliwością sie obłapi, 
a prawda z ziemie, jako ze źródła będzie pochodziła, 
a sprawiedliwość snadź nam i tego z nieba przyciągnie, 
który na nas łaskawie posiądą. 

A Bóg nasz będzie sprawcą tym, aby ziemia dała 
nam owoc ku pociesze naszej, a nastanie sprawiedli- 
wość przed przyściem miłośnika jego, a przyście jego 
będzie uznano na drogach jego. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

Gdyż, miły Panie, przyrodzenie Boskie twoje wię- 
cej zawżdy na błogosławieństwo, niźli na przeklęcie 
każdemu sie stworzeniu ściągało, racz, miły Panie, ubło- 
gosławić tu ziemię twoje, ukazawszy nam święte mi- 
łosierdzie twoje, abycbmy tu tak nie rośli, jako płonę 
drzewa, któreby nie mnożyły żadnego pożytecznego 
owocu w winnicy twojej, ale daj zakwitnąć nam w cno- 
tach, w sprawiedliwości, a w dobrych uczynkach, z któ- 
rych kwiatków pochodzi zawżdy owoc przyjemny tobie, 
nasz miły Pajiie. Amen. 

IncUna^ domtĄe^ aurem tuam, Psalmus 86. 

Argument. \ 

Prorok w osol^ie Syna Bożego modli sie Boga 
Ojcu tak, jako sie on modlić mJał w przeciwnościach 
swoich, w żywocie swoim, a takież \ każdy grzeszny 
tymi słowy może wołać ku Panu swemU. 



Digitized by 



Google 



167 



PSALM OSMDZIESIĄTY SZÓSTY. 

Nakłoń, niily Panie, łaskawie uszy twoie oba- '^^y*™y ■*« 

. , , . . T . 1 1 T . 1^ Panu Bogu 

czywszy niedostatki moje, a daj łaskawą odpowiedz modim 
prośbam moim, a weźmi na opiekę swą duszę moje, p^^wadem 
zwłaszcza, iź jest poświęcona tobie. .^^ym. 

Abowiem ja inszej nadzieje nie mam jedno w łaska- 
wym wspomożeniu twoim, a snadź sie też z tego zawźdy 
rozraduje dusza moja i myśl moja, aczkolwiek na wiel- 
kiej wysokości przebywasz, ustawicznie sie ciągnie 
do ciebie. 

Abowiem to jest rzecz jaśnie wiadoma, jakoś jest 
dobrotliwy, a snadź trudno by kto miał wysławiać 
miłosierdzie twoje, a tak i napokorniejszej prośby mej, 
proszę, aby nie był tęskliwy wysłuchać. 

Bo ilekroć mi sie co sprzęci wnego trefi, ku ko- 
muż sie inemu uciec mam jedno ku tobie, mając na- 
dzieję, iź będziesz mej strony, bowiem żądny iny Bóg, 
w których ini nadzieję pokładają, nigdy żadną możnością 
z tobą wyrównać nie może. 

A snadź nielza i inem wszem narodom jedno, aby 
upadli przed nogami twemi, a ustraszyli sie majestatu 
twego, abowiem kto sie wydziwować może sprawam 
wielmoźności twojej. 

A ty z łaski swej racz mi oznajmić proste ścieżki, 
kędybych mógł snadnie k tobie przystępić, aby zru- 
fizoneserce moje, zrozumiało wielmoźności twojej, a z pra' 
wej myśli wszemi chwałami wysławiało wieczne imię twoje . 

Bowiem i dziś i zawźdy jest wiele znaków dobro- 
dziejstwa twego nade mną, abowiem, ilekroć na mię przy- 
pada jakie nieszczęście, nigdy nie omieszkasz ratować 
mię, a nie inaczej wywodzisz na swobodę duszę moje? 
jakoby ją wziąwszy z piekła do nieba przenosił. 



Digitized by 



Google 



Jako Pan 
Bóg kooh*- 



188 



Widzisz, mój Panie, jako wiele ich z pysznemi 
myślami wzruszyło sie przeciw mnie, starając sie o to, 
aby żywot mój odjęli odemnię, nic nie mając na to 
pieczej, iż ty, będąc opiekalnikiem moim, snadnie i gnie- 
wem i dobrodziejstwem możesz każdego ukrócić. 

Lecz ty, weźrzawszy miłosiernie na mię, bacząc 
na to, żem ja jest syn służebnice twojej, snadnie nade 
mną możesz okazać znak świętej łaski twojej tak, iż 
oni zawstydzić sie muszą, obaczywszy to, iż ty nic 
nie omieszkawasz pomścić za wżdy krzywdy mojej. 

Modlitwa. 

Wielekroć jest rzecz doświadszona, nasz miły Panie, 
jakoś ty jest prędki ku wysłuchaniu każdemu sta- 
tecznym sercem k tobie wołającemu, a iż żądny nie 
jest, ktoby kiedy wyrównać mógł z wielmoźnością 
twoją jedno ty sam i wyzwolić możesz i potępić nas, 
ale iż sie więcej ściąga na miłosierdzie niż na pomstę 
święte Bóstwo twoje, racz radszej miłościwie wydrzeć nas 
z możności piekielnych, aby nad nami zwirzchnośei 
żadnej nie miały, aby sie nie rozkochał żądny sprze- 
ciwnik nasz, iż wziął zwycięstwo nad tym wojskiem, 
które jest pod możność chorągwie twej postawiono. 
Amen. 

Fundamenta eius in montibus sanctis. Fsałmtia 87. 

Argument. 

Prorok wysławia zebranie kościoła krześcijańskiego, 
i jako sie w nim miał Pan Bóg rozkochać, a iż i Syn 
przebrany jego miał sie w tejże społeczności okazać. 

PSALM OŚMDZIESIĄTY SIÓDMY. 

Fundamenty miasta zebrania twego, miły Panie, 
złożone są na mocnych a tobie poświęconych górach, 



Digitized by 



Google 



169 



abowiemeś ty nad ine miasta obrał sobie fórtki u miasta 
Syon i wielkąś wszędy o nieh sławę uczynił. 

I obiecałeś miłosierdzia swego nie bronić Egiptowi, 
i ziemi Babilońskiej, i inym narodom, którzy by sie 
jedno chcieli przywrócić k tobie, a wiele inych po- 
gańskich ziem obaczywszy to, przychylą sie ku kró- 
lestwom twoim, abowiem sie w nich przebrany twój 
okaże. 

Abowiem Syon zebranie miasta swego utwirdził 
namocniejszy sam, a przebrany jego w nim sie ma 
urodzić tak, iż to będzie oznaczono i rozpisano na 
potym książętom na tym miejscu będącym. 

A oni sie rozradowawszy temu, będą to wysła- 
wiać rozmaitym pieniem, a tak i moja wszytka pilność 
na tymże też będzie należała dla wielkich dziwów, 
które zależą w wielmożnych sprawach twych. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

To jest prawy fundament wszytki ego założenia 
naszego, który nigdy poruszon być nie może, przyjęte 
człowieczeństwo od ciebie, Boga, wiecznego, które nas 
ku tobie, Panu naszemu, właśnie przyj ednoczyło przez 
rozliczne nauki, a nakoniec przez odkupienie święte 
twoje, o czym tu ani właśnie rozumieć ani przyjemnie 
zasłngować możemy, aż gdy nas raczysz domieścić do 
onego założonego miasta, ku wiecznej chwale twojej, 
którego fundamenty są nad wszemi wysokościami gór 
założone, a tam nam przydzie snadnie i uznać nieskoń- 
czone Bóstwo twoje, i starać sie abychmy nigdy nie 
przestali chwały rozlicznej czynić świętej wielmoźności 
twojej. Amen. 



nie ' 



Digitized by 



Google 



170 



Domine^ Deus salutts meae, Fsalmtis 88. 

Argument. 

Tu prorok w osobie grzesznego człowieka na- 
rzeka na opuszczenie Pańskie, przypominając mu, iż 
z umarłych żadnej chwały nie ma, a ściąga sie to i na 
osobę Krystusowę, jako miał być udręczeń i opuszczon 
i od po winny eh swoich. 

PSALM OŚMDZIESIĄTY ÓSMY. 

Prorok Panie, Boże mó], iż ni w kim inym nie należy 

gniew nadzieja ma, dniem i nocą me przestanę woiac k tobie^ 
Pański. ^ gnadź nakłoniwszy ucha twego wżdy kiedy usły- 
szysz prośbę moje. 

Abowiem już snadź i nazbyt pełna jest wszego 
udręczenia dusza moja, a snadziem więcej podobien 
ku grobowi niźli ku żywotowi, i ku onemu człowiekowi, 
który już miał być wtrącon do piekła, będąc opuszczony 
od wszej nadzieje swojej. 

Niewiem, by snadź nie lepiej leżeć w grobie 
z onemi, którzy są ręką twa z żywota złożeni, a dawnoś 
już ich zapomniał, a nie myślisz o tych uciskoch, które 
na mię z wielkim udręczeniem przychodzą. 

Abowiem mię takiemi sprzeciwieństwy udręczyli 
sprzeciwnicy moi, że mi się zda żywot mój, jakoby 
w ciemnym a w okrutnym więzieniu, a snadź mię nic 
więcej nie dręczy jedno to, jeśUże mi to przychodzi 
z nielubości tT^ojej. 

Bo i powinowaci moi tak mię sobie snadź z twej 
niełaski zmierzili, żem jest prawie od nich opuszczon, 
8nadź i oczy moje patrząc zwątpiły o wspomożeniu 



Digitized by 



Google 



171 



swym, a wszakoż ja przedsię nie przestanę ku tobie 
podnosić rąk swoich. 

Abowiem, miły Panie, juźei umarli mało potrze- 
bują patrząc na dziwy twoje, których już żądny lekars^ 
wskrzesić nie może, a iście w żadnym grobie nigdy 
pamiątki nie masz o wielmożności twojej. 

Bo jeśli nam żywym nie będziesz okazował wiel- 
możności swojej, w ciemnościach nigdy znaczna nie 
będzie, a tak mnie nielza jedno uciekać sie k tobie^ 
a jeszcze z poranku zabieżeć tobie z modlitwami swemi. 

I dokądże, miły Panie, raczysz tak zakrywać przede 
mną nędznikiem oblicze twoje, abych nie znał łaski 
twojej, bo snadź jeszcze z młodości mojej ty przestrachy 
od ciebie na mię przychodzą, iż czasem zwątpię i o wspo- 
możeniu swoim. 

Bo snadź jawne a straszliwe znaki okazują sie 
nade mną srogości twojej, a nie inaczejem nimi jest 
ogarnion, jako tonący burzącemi wodami, a nie jeden 
strach po drugim, ale snadź sie razem wszytki około 
mnie zebrały. 

A razem i sam sie ode mnie oddaliwszy, oddaliłeś 
każdą iną nadzieję wspomożenia mego, i od tych, u któ- 
rychem ja przedtym był w wielkim kochaniu, a pra- 
wieś mię zakrył ciemnościami ziemie, iż już dziś nikt 
mię poznać nie może. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

Odkupicielu nasz, wszechmogący Boże , który^ 
wziąwszy na się człowieczeństwo nasze, raczyłeś włożyć 
na nię ciężkie brzemię występków naszych, a raczyłeś 
uniżyć Bóstwo swoje, będąc udręczony srogą śmiercią 
aż do grobu swego, potym z grobu aż do głębokości 



Digitized by 



Google 



172 

piekielnych, a potym na wiekuista chwałę raczyłeś na 
wysokości wywieść je w wielkiej chwalebności, gdyżeś 
tak wywyższył człowieczeństwo nasze, nie racz nas też 
tu, miły Panie, zostawować w tych straszliwych niebez- 
pieczeństwach naszych, ale racz wywieść stan nasz 
na wysokości swoje za sobą, a stąd by jeszcze było 
więcej chwalebne święte Bóstwo twoje. Amen. 

Mtsericordtas domini in aeternum. Psalmus 89. 

Argument. 

O dziwnych obronach i możnościach Boskich, 
i jako miał postanowić króla nad ludem swoim, które 
proroctwo sie jawnie ściąga na Krystusa, i ine wielkie 
dobrodziejstwa Pańskie nad człowiekiem. 

PSALM OŚMDZIESIĄTY DZIEWIĄTY. 

WyUcM Nielza jedno muszę ustawicznie wysławiać miło- 

^^Bg^ego sierdzić twoje, mój Panie, i dziś i wiecznie napotym, 
makonu abowicmem już na tym umysł swój utwirdził, i snadź 
pirwej przystojniej, aby niebo i ziemia zniszczała, niżliby 
kiedy miało zniszczeć miłosierdzie twoje, a łaskawe 
obietnice twoje. 

Abowiemeś ty wziął przymierze wieczne z czło- 
wieczym narodem, któreś mu i poprzysiągł, przytemeś 
też obiecał słudze swemu Dawidowi, że nie miał nigdy 
stolec królewski zaginać z potomków jego, lecz tak 
miał być wiecznie utwirdzon. 

Możności wszytki niebieskie wyznawać muszą dzi- 
wne sprawy twoje, i tym, którzy ich nie świadomi, 
abowiem i między Anioły i nazacniejszemi świętemi 
nikt sie taki nie obierze, ktoby sie miał przyrównać 
jakim podobieństwem k tobie. 



nowy. 



Digitized by 



Google 



i7a 



Bowiemeś ty jest Bóg dziwny i straszliwy w po- 
środku zebrania świętych twoich, a kto z tobą wyrównad 
może, gdyś ty wszytko stworzył, a wszytko wedle wolej 
swej, jako chcesz, możesz zachować. 

Ty możesz wzburzyć i ukrócić wszytki srogości 
morskie, tyś możną ręką twoją zbórzył tak snadnie^ 
wszytki mocarstwa Egipskie, a nie inaczej ci to przyszła 
uczynić, jako z nanędzniejszym człowiekiem. 

Tobie jest państwo na niebie i na ziemi, a tyi 
zakładał fundamenty ich, ty rozkazujesz wiatrom i wszem 
rozlicznym góram, które wysokościami swemi okazują 
dziwne możności twoje. 

A ręka twoja jest prawie wszej możności napeł- 
niona, i na prawdzie i na sprawiedliwości jest założon 
majestat królewskiej wielmożności twojej, a łaska i mi- 
łosierdzie jest w nawiętszej pieczej u ciebie. 

I fortunny to jest prawie człek, który sie rozko- 
cha w takiej sprawie twojej, abowiem sie ustawicznie 
nad nim mnożyć musi dobrotliwość twoja, a radować 
sie zawżdy musi z wielkiego dobrodziejstwa twojego. 

Bowiem ty będziesz prawie okrasa takich wszytkich^ 
a dobrotliwością będą twoją nie inaczej jako mocn% 
tarczą od wszego złego zaszczyceni, i cokolwiek poczniesz. 
nad nimi, wszytko sie im będzie szczęśliwie zdarzało. 

1 dawałeś słyszeć głos twój wielekroć przebranym 
swoim, i obiecowałeś im podnieść mocarza z narodu 
ich, i z tego żeś był narodu nalazł Dawida sługę swego, 
któregoś kazał pomazać na stolec królewski poczci- 
wości swojej. 

A nad onym przebranym swoim umocniłeś rękę 
swoje tak, iżeś uczynił jego możnym, iż nigdy nie mógł 
udręczyć go żądny złościwy sprzeciwnik jego, boś zawżdy 
snadnie starł każdego, który sie chciał zastawić jemu» 



Digitized by 



Google 



174 



A snadnie on miał znaleźć wszytko, coś ty kolwiek 
jedno obiecał jemu jeszcze z onej łaski pirwszego przeźrze- 
iiia jego, boś obiecał aż od morza do morza rozsze- 
rzyć rozkazowanie jego. 

I dopuściłeś mu, iź bezpiecznie k tobie może rzec, 
ies ty ociec mój miłościwy jest. Bóg mój a nadzieja 
wszech spraw moich, a obiecałeś go pirwszego posta- 
wić nad wszemi królewskiemi narody. 

I powiedziałeś, iź to przymierze a tę łaskę wie- 
•czni6 z nim chcesz zachować, a stolec królewski jego 
postanowić między potomki jego, aź do ostatecznego 
dnia skończenia świata. 

A jeśliby też ci, którzy za jego sprawą po niem 
ostaną, chcieli jako odstępić rozkazania jego, a takież 
zgwałcić ustawy moje a nie czynić dosyć naukam moim. 

Będę je karał łaskawie, a jako biczem będę gro- 
mił występki ich, a wszakoź prawie opuścić nie będę 
mógł ich, bo bych musiał ukazać omylność im w obietni- 
-cach swoich. 

Bo mi sie nie zda, abych kiedy miał złamać to 
przymierze, którem założył z ludem swoim, i z Dawi- 
dem sługą swym, i poprzysiągłem je na Bóstwo swoje, 
a, snadź mi sie też nie godzi inaczej uczynić. 

Abowiem to obiecał, iź z pokolenia jego nastanie 
ten, który będzie trwał na wieki, a stolec majestatu 
królewskiego jego będzie tak jasny i tak trwały, jako 
fiłoiice i miesiąc na niebie, co chce mieć za znak pewnej 
obietnice mojej. 

Ale snadź niektóre plemię jego, zapomniawszy 
A wzgardziwszy to dobrodziejstwo moje, oddaliło od 
siebie przyście Krystusa swego, a chce podobno, aby 
«ie złomiło przymierze moje, a korona chwały jego 
aby upadła na ziemię. 



Digitized by 



Google 



175 



I rozdrapać dali mury kościoła mego i miejsca 
ty wniwecz obrócili, w którychem ja sobie osobliwie roz- 
koszował, tak, iż zarosły ścieżki do nich, a stali sie 
na pośmiewisko imo nię (sic!) przechodzącym ludziom. 

Tak iż z tego bezpieczeństwa już podnieśli ręce 
swoje, kochając sie w zuchwalstwie swoim, sprzeciwnicy 
moi, a przebrani moi odwrócili obronę swoje, a nie 
chcą stale stać, jako byli zwykli przy panu swoim. 

A tak też tym zaćmili stolec zacny przodków 
swoich, a równo ji z ziemią zniszczyli, i stały sie 
skrócone dni młodości ich, a zewsząd wstydem niema- 
łym ogarnione ostaną. 

A wszakeż ty, mity Panie, nie przypuszczaj tej 
rzeczy ku srogości gniewu twojego, pamiętając, iż 
krótki jest czas każdego stworzenia twojego, a dosyć 
udręczenia ma żywot nasz, iżeśmy ku występkom przy- 
chylni wszyscy z Adamowego narodu. 

A żądny nie jest, by też był namożniejszy, któ- 
ryby miał być próżen śmierci, a iżby sie miał obronić 
gwałtownej grobowej możności. 

Wzruszże tedy onego starego miłosierdzia swego, 
nasz miły Panie, rozwaiL sobie, coś obiecował przodkom 
naszym, a jako mimo twe obietnice nędznie sa udrę- 
czeni słudzy twoi od rozmaitych a srogich narodów. 

Co snadź nie tylko obrusza wstydliwie nas, ale 
i ciebie samego, nasz Panie, abowiem jest ustawiczne 
naśmiewisko z nas, przypominając nam, gdzieśmy po- 
dzieli nadzieję nasze. 

A wszakoż cóż sie kol wiek z nami dziać będzie, 
to być inaczej nie może, że nas do końca Pan opuścić 
nie raczy, pamiętając obietnice swoje, a my przedsię 
nie przestaniem chwalić imienia jego, które za wżdy 



Digitized by 



Google 



176 

godno jest chwały nigdy nieskończonej. 
Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

Nie możemy cie inaczej zwać, jedno panem wsze- 
lakiej możności. Boże wszechmogący nasz, abowiem 
wszytka okrągłość ziemie jest pod nogami twemi, a szy- 
rokość nieba na wszem posłuszeństwie twoim przed 
którego strachem drżą Anieli i każde tak ziemskie jako 
i niebieskie stworzenie, a kochanie twoje w wielkości 
onego zebrania, którzy bez przestanku wielbią święte 
imię twoje, nie raczysz tedy, miły Panie, z tego zebrania 
wyłęczać nędznych też dusz naszych, abowiem już by 
sie z nich mnożyć nie mogła żadna chwała wielmożności 
twojej, gdybyś je wydać raczył na ciemności piekielne, 
skąd by widzieć nie mogły świętego oblicza twego, 
ale radszej przyjmi miłościwie k sobie nas dla świętego 
imienia swojego. Amen. 

Domine refugium factua. PsalmiM 90, 

Argument. 

Tu prorok wylicza przed Panem krótkość żywota 
człowieczego, i upomina go, aby sie nie srożył nad tak 
nietrwałym stworzeniem, i prosi, aby człowiek mógł znać 
przy tych rozterkoch żywota swego miłosierdzie jego. 

PSALM DZIEWIĘĆDZIESTY. 

^"f^cT*^ Panie Boże nasz, tyś zawżdy jest bezpieczna 

wymawa ucicczka uasza, a z dawnych narodów naszych, a mo- 

Jr^wrlh, ^^^^^ Boska twoja zdawna jest znaczna, jeszcze nie 

pn>8i o ra. była stworzoua ziemia ani góry były ukazały wyso- 

*°°^' kości swych. 

A żywot człowieczy, acz na wielką nędzę wydany 
z rozkazania twego, snadnie będzie w ziemię obrócon^ 



Digitized by 



Google 



177 



a dni jego wszytki są jemu jako tęn jeden, który wczora 
przeminął, albo jako jedna noc, która z poranku żadnego 
znaku po sobie nie zostawiła. 

Bo z wielką prędkością nastrojone są ku zginieniu 
czasy jego, bo snadź ni sie obaczy, gdzie sie podziały 
sprawy jego, i podobien jest ku kwiatkowi, który z po- 
ranku sie rozkwitnie, a k wieczoru w ziemię będzie 
potłoczon. 

Więc jeszcze k temu naszemu złemu wielekroc 
nam przypada niełaska twoja tak, iż jedno jako przez 
sen używamy tej krótkiej krotochwile swojej, abowicm 
w strachu są dni nasze, a nie clice sie nam niczego, 
gdy z nami niełaska twoja. 

Bo snadź i ony występki młodości naszej, który- 
cheśmy sobie za nic nie mieli, zawźdy są postawiony 
przed oblicznością twoją, a tak rozpomniawszy sie na 
to, krócej niż trzeba, nam muszą ginąć czasy nasze. 

Abowiem czas nasz trudno sie dalej nad lat ośni- 
dziesiąt może wyciągnąć, bo już, co dalej nad to, szkoda 
zwać tego żywotem, jedno pracą a boleścią, a drudzy 
jeszcze w kwitnącej młodości swej, nie inaczej jedr.o 
jako z przyprą wionemi skrzy dły, wylecą więc bez czasu. 

I kto sie może ustrzedz nielubości twojej, gdy 
wiemy, jakiej chwały potrzebuje wielmożny majestat 
twój, a snadź by nam przystało liczyć każda godzinę 
nasze, a iż niczemna nadzieja żywota naszego, aby- 
mychmy sie na wszem ku chwale twej ściągali. 

A tak, miły Panie, przywróć k sobie zwykłe mi. 
łosierdzie twoje, a ukaż nam łaskę twą użyć tych 
krótkich czasów naszych, a wżdy sie też czasem zmi- 
łuj nad sługami swemi, aby sie też nie zawżdy srożył 
gniew twój nad nami. 

A uraduj też nas kiedy weselem łaski twojej po 

Psałterz, Reja. j^2 



Digitized by 



Google 



178 

takich uciskoch naszych, abychmy też zrozumieli łaskawe 
odkupienie twoje, i znak zjednania twego, któreś uczy- 
nił i z potoraki przodków naszych. 

A racz sie nam kiedy miłosiernie okazać, i dopuść 
sic nam wżdy rozradować w swej łasce, aby sprawy rąk 
naszych przyszły nam ku skutkowi za dobrodziejstwem 
twoim. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

Nie odwracaj nas, miły Panie, od siebie obłędli- 
wcgo serca naszego, gdyżeś ty jest jedyna ucieczką 
nasza we wszem niebezpieczeństwie naszym, ale racz, 
miłościwie nakłoniwszy uszu swoich, wysłuchawać po- 
z:\dliwe prośby nasze, aby sie rozkochawały dusze nasze 
w dobrej nadziei o tobie, znając tu wżdy jakie miło- 
sierdzie nad sobą, a stądbychmy sie ochotniej starali, 
aby na nas takie sprawy nie przychodziły, aby nam 
miiły uczynić ty przyczyny, aby ty nas, nasz miły 
Panie, miał napotym odepchnąć od wdzięcznej obliczności 
swojej, czego nas racz obronić, wszechmogący Boże 
nisz. Amen. 

Qui habitat tn auditorio alttssimi. Psalmns 91. 

Argument. 

Tu prorok wysławia dziwna łaskę pańską, którą 
temu człowiekowi obiecuje, który, jemu dobrze dufając, 
jci;o sie opiece poruczy, i jako go strzeże Pan Bóg przez 
Anioły swoje od każdego niebezpieczeństwa jego. 

PSALM DZIEWIĘĆDZIESTY PIRWY. 
Jako p. Bóg Któźkolwiek sie z dobra wiarą poruczy w opiekę 

btr/eże , , "* • .j 

wybranych n:\wyzszemu ranu, to jest rzecz pewna, acz niewido- 



Digitized by 



Google 



179 

mie weźmie obronę jego, iź iście może przezpiecznie ^^y*'** p"®^ 
chodzić między wszemi niebezpieczeństwy świata. je. 

A tak i ja tę radę przedsię wezmę, abych mu 
się poruczył, a wziął go za Boga i za obrońcę swego, 
zwłaszcza gdy sie on o każdego takiego stara, aby nań 
nie przypadły żadne trudnością a snadź i żadne naszko- 
dliwsze powietrze. 

A bezpieczniejszy snadź każdy będzie pod cie- 
niem skrzydł jego, niż pod namocniejszą tarczą, abo- 
wiem już tam żądny strach, ani żądny zastrzał nań 
nie przyjdzie, by też był wypuszczon w pośrodku dnia 
najaśniejszego. 

Próżen będzie każdej rozmaitej pokusy i powietrza 
zarażonego, które potajemnie szkodzi każdemu, a ktoby 
sie oń chciał pokusić, tysiącmi ich padać musi od 
prawej ręki jego. 

I owszem ogląda przed sobą Pana swego, albo 
moc jego, a on burzy przed oczyma jego sprzeciwniki 
jego, a tak ktokolwiek jest spełnego rozumu, radzę 
przełóż sobie nad wszytko ine świętą łaskę jego. 

Bo gdy to z dobrą wiarą uczynisz, możesz bez- 
piecznie na to trwać, iż sie żadna przygoda o cię nie 
pokusi ani o zebranie twoje, abowiem Aniołom Bożym 
jest to poruczono, aby strzegli namniejszego postąpienia 
twego.. 

A snadź prawie w ręku swoich będą piastować 
cie i strzedz, abyś i o kamyk nie obraził nogi swojej, 
a bezpiecznie będziesz chodził między srogiemi i jado- 
witemi zwirzęty, a jeśliby sie które chciało o cię po- 
kusić, snadnie nogą swą potłoczyć możesz smoka i lwa 
namocniejszego. 

Abowiem Pan Bóg tak o takim powiada każdym, 
iż gdy on prawie umiłował mnie, uczynię go też przez- 

12* 



Digitized by 



Google 



180 

piecznego od każdej złej przygody jego, a umocnię na 
wszem stan jego, aby on też'; znał, iż to jest u mnie 
przyjemno, iż on umiłował imię moje. 

I oczkolwiek zawoła ku mnie, nie omieszkam 
wysłuchaćjego, a wybawiwszy go, wielką^go poczciwością 
ogarnę i przełożę w rozkoszacli dni jego tak, iż pozna, 
jako sie w niem sobie powolnie zachowam. 

Chwała Bogu Ojcu etc. 

Modlitwa. 

Gdyż to wiemy, nasz miły Panie, iż żadna spo- 
kojniejsza obrona, a żadna bezpieczniejsza twirdz nam 
sie trefić nie może, jedno gdy ty nas zachowasz pod 
skrzydły wielmożnego Bóstwa twego, racz, miły Panie, 
w łaskawą opiekę przyj ąwszy nas, bronić a szczycić od 
wszech nawałności niebezpieczeństwa naszego, abychmy 
tu będąc bezpieczni za obrona twoją, zwyciężywszy ty 
doczesne sprzeciwności nasze, moglibychmy sie pokusić 
zwyciężyć i onego sprzeciwnika naszego, który sie 
zakrycie uchyla a potajemnie stara około wiecznego 
upadku naszego. 

Bonum eat confiteri domino, JPsalmus 92. 

Argument. 

Tu prorok rozwodzi człowieku, aby rano, to jest 
z młodości. Boga chwalił, tak w szczęściu jako i w nie- 
szczęściu, przypominając mu dziwne sprawy Boże, a iż 
to też nie każdemu na dobre wynidzie, komu szczęście 
nazbyt folguje. 

PSALM DZIEWIĘÓDZIESTY WTÓRY. 

aby^h^y^Ea Właśnie to nam jest rzecz przyleżąca, abychmy 

młodych lat rozmaicie chwaląc, wysławiali dobrodziejstwa Pana 



Digitized by 



Google 



181 

8w'ego, a nie tylko naszym prostym głosem, ale i roz- ^*°" ^«^ 
maile gry i muzyki k temu przyłożywszy. csekajijc sta- 

Abowiem on rozmaicie urozkoszował myśli nasze, '®*®*- 
tylko jedno okazując nam dziwne sprawy swe, a jako 
mają być od nas wdzięcznie przyjmowane, abowiem 
trudno ma kto z nas rozeznać głębokie tajemnice jego- 

A człowiek wszeteczny snadź mało albo nic jemu 
rozumie, ani sie wzruszy dziwnemi sprawami pań- 
skiemi, a nic sie temu nie dziwi, iż on przedsię kwitnie 
w rozkoszach swoich, toć jest snadź znamię jego na- 
potym wiecznego ucisku. 

A pan nasz przedsię na wysokości wieczny jest, 
a przeciwnikom jego iście nad duszą nadzieja ich po 
tym doczesnym kochaniu przypadnie nieobaczne uciśnie- 
nie ich. 

A obrona moja będzie umocniona jako jednoroż- 
cowa tak, iż oko moje ogląda takie zwycięstwo, ja- 
kieby jedno kto rad widział nad każdym nieprzyja- 
cielem swoim. 

Bowiem sprawiedliwy zakwitnie w łasce Bożej 
jako drzewo palmowe, a będzie rozszerzon jako piękny 
Cedron na puszczy, abowiem go sam Pan Bóg wszcze- 
pił, a kwiatki jego wznikną aż na pałac jego. 

A ostarzałości nigdy nie poznają na sobie, aby 
sie to jawnie okazało, iż to jest szlachetnych obycza- 
jów Bóg, a od każdej złości daleko oddalony. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

Znając, że grzechy nasze są tak nieznośne, iż 
bez osobnej łaski twojej w nich bychmy nigdy wytrwać 
nie mogli przed sądem sprawiedliwości twojej, a tak 
gdyż już w żadnych zasługach naszych stanąć nie może 



Digitized by 



Google 



182 • 

nadzieja nasza, jedno w miłosierdziu twoim, prosimy 
pokornie, nasz miły Panie, aby w nasze płoność ra- 
czył wszczepić kwitnącą róźczkę świętej wiary twojej, 
aby sie stąd w nas umnoźył pożyteczny owoc, któryby 
nam uczynił rozmaite pożytki świętej łaski twojej. Amen. 

DomintM regnavU decorem, Psalmus 93. 

Argument. 

Tu prorok pod figurą mówi o zmartwychwstaniu 
Pańskim, jako miało wiele być postanowiono w zebraniu 
Krześcijańskim, i jako on miał opanować jemu zdawna 
nagotowane królestwo. 

PSALM DZIEWIĘÓDZIESTY TRZECI. 

o smar- p^n Bóg, przyjąwszy wieczne królestwo, rozmaitą 

^niu^" okrasą przychędóżon jest a wziął na się możność swoje 
tak, iż postanowił ziemię i wszytki sprawy jej, a kró- 
lestwo jego jemu zdawna a mocnie postanowione, i stało 
sie jeszcze przed poczęciem świata, a trwać tak będzie 
aż do ostatniego dokończenia. 

Acz rozmaite wodne możności podniosły szumne 
burzliwości swoje, ale on snadnie to uskromić może 
wielmożnością swoją, które on wszytki głębokości mor- 
• skie opanował. 

A to, co nam o nim powiadano, jawnie sie wszytko 
okazało, a osobliwym kształtem są ochędożone święte 
przybytki jego, a snadź już tak wiecznie będą trwające. 
Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

Gdy rozmaite dobrodziejstwa twoje sobie rozpa- 
miętawamy, nasz Panie, tedy nam nielza jedno prosić 
miłosierdzia twego, aby nas raczył w tej społeczności 



Digitizepl by 



Google 



183 

zebrania kościoła swego pospołu a zupełnie zachować, 
a mieszkanie nasze tak sprawować, jakoby żywot nasz 
ni nacz inszego nie był szafowan, jedno na wolą a na 
rozkazanie twe Pańskie, a stąd nam może wzróść przy- 
sługa, iż nas tak w tej społeczności będziesz raczył 
przywieść do miasta swego świętego, z wieków tolie 
przebranego, a tam nas osadzić ku wiecznej chwrle 
swojej. Amen. 

Deus ultionum dominus, Psalmus 94, 

Argument. 

Uskarża sie prorok w osobie zebrania Krześcijań- 
skiego, na ony prześladowcę, którzy zaćmiwszy oczy 
swoje nic o Bogu nie pomnią, opowiadając im prędką 
moc Pańską a prędkie baczenie na wszytko na świecie. 

PSALM DZIEWIĘĆDZIESTY CZWARTY. 

Boże, który masz wszytkę możność wszelkiej Prrcśiadow- 
pomsty nad kożdym, podnieś sie na groźnym majestacie ^'^^^rorok^"* 
twoim, a niechaj weźmie każdy zasługi swej zapłatę op.wieda 
swoje, wszakeś ty jest wszelki rozprawca na wszytkioj^"^*' ^^^^^**"*' 
ziemi. 

I długożli ci złościwi ludzie będą tak w rozko- 
szach swych wynosić ku górze myśli swoje, a chełpiąc 
sie w napowieściach swoich, iż mają zwirzchność nad 
ludem twoim, a i srogość swoje na dziedzictwie twoim. 

Ani wdowa, ani żadna sirota, ani obcy człowieJv, 
przyszli z dalekiej strony, żadnej litości nie najdzie 
przed nimi, a nic na to nie baczą, abyś ty to miał na 
pieczy, pomścić sie krzywdy niewinnie uciśnionych. 



Digitized by 



Google 



184 



A snadź wy nędzni szaleni, którzyście snadź nie- 
mym zwirzętom podobni w srogościach swoich, snadniej 
byście to mogli obaczyć, iź ten wszytko widzi i słyszy, 
który wam ony uszy przyprawił ku głowam waszym. 

Abowiem tęn rozdawa wyrozumienie każdemu, 
a snadź i pogani z łaski jego umieją rozeznać, co jest 
lepszego, a wszytko wie, cokolwiek pomyśli człowiek, 
cóż rozumiecie, jeśli też z pomsty osławi sprzeciwne 
złości wasze. 

A iście to jest nie lekce błogosławiony człek, któ- 
rego ogarnęła ręka twoja, miły Panie, abowiem bez- 
piecznym go będzie mogła od każdej przygody uczynić, 
gdy nań złościwe będą sidła zastawiony. 

Bowiem to być inaczej nie może, jedno iż Bóg 
nigdy nie wzgardzi, ani odrzuci dziedzictwa swego, 
a sądy sprawiedliwości czasu swego będą społu zje- 
dnoczony, a wszyscy to wdzięcznie przyjmować będą, 
którzy są serca czystego. 

Ach gdzieś mi w tęn czas kto był na pomocy 
naprzeciwko onym złościwym prześladownikom naszym, 
ale to próżne staranie, jeśli sam pan pomódz nie raczy, 
bo ilekroć klękła noga moja,aż snadź blizko śmierci, 
nigdy on ratować nie omieszkał. 

I miasto wszelkich ucisków naszych, wielekroć 
mi przychodziło wielkie pocieszenie od niego, abowiem 
on nigdy nie chce żadnego społku używać z onych 
okrutników możnością, którą stroją nad niewinnym, 
a zda sie im to, aby to prawie słusznie czynili. 

Bo oni będą około siebie, zgromadzać rozmaite 
pomocniki, aby snadniej niewinnego ścisnęli, ale gdy 
sio Pan mój stanie obrońcą moim, stanie mi to za pewny 
znmek, dziwną możnością oprawiony, a ono strojenie 
ich, które nasadzili na niewinnego, snadź sie wszytko 



Digitized by 



Google 



185 

na głowy ich obróci, a według zasługi złościwego ży- 
wota ich, będą z możności pańskiej wywróceni. 
Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

Wspomożycielu nasz we wszech trudnościach, 
wszechmogący Boże, obaczywszy to, iż ten żywot nasz 
jest w rozmaitych roztyrkoch położony, w których mu- 
szą bywaó troskliwe myśli nasze, racz łaskawie podpo- 
magaó nas, aby my będąc spracowani nie ustali na 
tej drodze, któraby nas miała przywieść do obiecanej 
ojczyzny naszej, a to będąc na wszem usprawiedliwieni, 
abychmy już tam przyszedszy nie byli powinni liczby 
czynić z żadnych spraw naszych, jedno tylko używać 
wiecznego pokoju przy tobie. Panu swoim, a przy świę- 
tej obliczności twojej. Amen. 

Venite exulłermus domino, Pscdmm 95, 

Argument. 

To pienie kościół święty przed zaczęciem inej 
chwały Bożej, gdzie lud upominając przywodzi ku 
chwale Bożej, i przywodząc na pamięć, jako to jest 
rzecz przystojna, i grożąc też, którzy by o to nic 
nie dbali. 

PSALM DZIEWIĘĆDZIESTY PIĄTY. 

Nuż z prawą myślą zszedszy sie społu, rozra- ^^y^^^^y 
dujmy sie Panu swemu, kochając sie z tego, iż sie wysławiali 
on zfltał zbawicielem naszym, a postawmy sie jJrzod- *°**^ 
kiem przed oblicznością jego z naszym wyznawanim, 
a w każdym pieniu wysławiajmy jego. 

Abowiem to wiemy, iż on jest nawyższy król 
nade wszemi królmi i pan nad wszemi pany, a on za- 



Digitized by 



Google 



186 



łożył fandamenty gruntów wszytkiej ziemie i okręgu 
świata, i wysokości wszech gór są w opiece jego. 

Bowiem i srogośó wszytka morska jest w posłu- 
szeństwie jego, i suchość ziemie jest w poruczeństwie 
tegoż, a tak już nie mieszkając, zejdźmy sie do niego, 
a płaczliwie upadnijmy przed kolana jego, abowiem 
to jest Bóg nasz, a my nędzne stworzenie jego. 

A prawiechmy są nędzne owieczki zebrania trzody 
jego, a tak już dziś bądźmy pilni łaskawego głosu 
jego, a nie bierzmy przykładu z zatwardziałego serca 
przodków naszych, którzy na puszczy pokuszali mo- 
żności jego, acz jawnie znali znaki możnego Bóstwa jego. 

Przez czterdzieści lat nad tym narodem stała 
mocna ręka jego, a nie mogli sie obaczyó od błędu 
swego, acz je za wżdy łaskawie upominał z tego, na- 
koniec już był poruszył gniewu swego a snadź już był 
chciał oddalić od wiecznego miłosierdzia swego. A tak 
z prawą myślą zszedszy sie społu. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

Boże wszechmogący, któryś jest zwirzchni król 
nad wszemi królmi, w którego rozkazowaniu a mocy 
sa ine wszytki możności niebieskie i ziemskie, ciebie 
jedno samego panem, królem i stworzycielem sprawie- 
dliwie wyznawać mamy, tobie samemu, a nikomu inemu, 
za rozliczne dobrodziejstwa nad nami uczynione i w stwo- 
rzeniu i w odkupieniu naszym dziękować sprawnie mamy, 
ciebie o każde miłosierdzie prosić, ku tobie sie uciekać, 
a ty, obaczywszy zwirzchność swą nad nami, będziesz 
raczył nas przywieść, jako błędne owieczki, do onej 
owczarniej, w której już będziemy próżni każdego nie- 
bezpieczeństwa naszego. Amen. 



Digitized by 



Google 



187 



Canłate domino canticum novum. Paalmua 



Argument. 

Upomina prorok lud krześcijański, aby sie roz- 
kochali w Panu swoim, znając wielkie dobrodziejstwa 
jego, a tyka też łaskawego przyścia Pańskiego, jako 
z nim wszytko dobre nastać miało, i jako w każdej 
słuszności ma naród ludzki sądem swym rozprawować. 

PSALM DZIEWIĘÓDZIESTY SZÓSTY. 

Właśnie to przysłusze, abychmy panu swojemu 
ku czci śpiewali nowe a rozliczne pienie, a ustawicznie 
wysławiali dobrodziejstwo jego, które sie nam stało 
w wybawieniu naszym przez święte imię jego. 

A rozszerzajmy powieściami swemi między wszytki 
narody wielmoźność jego, wyznawając, że to jest nad 
wszemi namoźniejszy Pan, a straszliwy nad wszytki 
inych Bogów srogości. 

Abowiem wszytko ine na świecie, acz by też to 
było wielkiej powagi, nic nie jest przed majestatem 
jego, a cokolwiek jest na zacniej szego na świecie, wszytko 
to jest ku wielkiej czci jego, którą nam i niebo wy- 
soki stolec jego osobliwie wyznawa. 

A tak wy wszyscy narodowie, ile jest was na 
ziemi, dawajcie powinna właściwie chwałę a taką 
chwałę, jaka należy majestatowi jego, a z osobnemi 
upominki starajcie sie o miłosierdzie jego. 

A położywszy sie przed nogami jego, ustraszywszy 
sie miejcie w powadze wielmożny majestat jego, wy- 
sławiając to i między pogany, iż on przyjął królestwo 
nad nami, a iż sie już świat obłędzió nigdy nie może, 
gdyż jest poruczon w opiekę jego. 

Abowiem nie tylko człowiek rozumny, ale i ziemia 



Digitized by 



Google 



188 

i niebo rozkocha sie z tego, lasy głuche i szerokie pola, 
i głębokości morskie, będą mieć wielkie rozradowanie 
z tego. 

A to dla łaskawego a miłego przyścia pana swo- 
jego, abowiem on słuszną rozprawą postanowi wszytko 
na ziemi, a będzie sądził wszytek okrąg świata w spra- 
wiedliwości i w miłosierdziu swoim. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc.* 

Modlitwa. 

Nikomu inemu nie należy od nas, gdyżechmy 
stworzenie twoje, cześć i chwała, i wszytko błogosła- 
wieństwo, jedno tobie, nasz miły Panie, abowiem z ciebie 
wszytko dobrodziejstwo mamy, twoje tę zwirzchność 
nad wsze ine zwirzchności widzim oczywiście by(5 prze- 
łożoną, a gdyż to wiemy, iż ty z onego uniżenia, któreś 
był raczył wziąć na się przyszedszy na świat, wziąłeś 
na się i wieczną chwałę. Prosimy, aby też nas, dla 
którycheś to uniżenie cirpieć raczył, też z tej nizkości 
ucisków naszych przyjąć ku sobie nas też uczęsniki 
tej wiecznej chwały twojej świętej, z łaski swej uczy- 
nić raczył, nasz miły Panie. Amen. 

Domtnus regnavit^ exultet terra, Psalmi£8 97, 

Argument. 

Jawnie prorok tu położył sprawę sądu pańskiego, 
tak jako i ine pisma o nim piszą, a barzo strasssy 
złościwe, a cieszy zasię niewinne a sprawiedliwe. 

PSALM DZIEWIĘĆDZIESTY SIÓDMY. 

w dl^Iń^a- Rozraduj sie, ziemio i wszytki powiaty twoje, iż 

dny rfyiii Pau twój wziął na się ten urząd, aby nad tobą królo- 
^^tęTenir ^^J abowicm zawżdy srogi obłok i ciemność pfżed nim 



Digitized by 



Google 



189 

na przestrach złościwych, a miłosierdzie zasię i spra- * dobrym 
wicdliwość ku pociesze dobrym. opowieda. 

A ogień srogi ukaże sie przed oblicznością jego, 
a płomień pałający zatłumi nieprzyjacioły jego, a oświeci 
sie świat od błyskania jego, a przed gromem wielkim 
będzie ustraszona ziemia. 

A wysokie góry nie inaczej, jako wosk rozpłyną 
sie, będą zrównany dla srogiego przyścia obliczności 
jego, i niebo wielkimi dziwy wysławiać będzie spra- 
wiedliwość jego, a rozdziwi sie wszytek lud tak sro- 
giemu majestatowi jego. 

Zda mi sie, że sie oni zawstydzą, którzy sie ko- 
chają w możnościach swoich, a obierali sobie bogi 
postronne, a radszej aby sie wczas położyli przed no- 
gami jego, którzy sie tu swą szaloną nadzieją za ziem- 
skie bogi przekładali. 

A góra Syon, to jest zebranie wiernych, rozraduje 
sie, usłyszawszy ony sprawiedliwe wyroki, straszliwe 
złym, a pocieszne pokornym, uźrzawszy Pana swego 
w możności jego, którą on jest nad wszytki ine bogi 
wywyższeń. 

I owszem wszyscy, którzyście powinni miłować 
Pana swego, miejcie w nienawiści sprawy złościwe 
k woli jemu, który strzeże dusz sprawiedliwych, a od 
każdych srogości umie ich obronić. 

Bowiem nad sprawiedliwym wielka sie światłość 
okaże, a kochajcie sie niewinni, że tak macie przy- 
chylnego Pana k sobie, a z wielką poczciwością da- 
wajcie wielkie dzięki majestatowi jego. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 
Modlitwa. 

Tobie, a nikomu inemu, są w opiekę właśnie przy- 
padły dusze nasze miły Panie, a ty obaczywszy pro- 



Digitized by 



Google 



190 

stotę a niedoskonałą sprawę ich, która bez osobnej 
łaski twej świętej nigdy w rządzie nie może byó po- 
stanowiona, racz miłościwie objaśnić serca nasze, aby 
nas nie zastał, jako błędnych, gdy będziesz raczył bra- 
kować to zebranie owczarniej swojej, aby nas tak 
nie nalazł jako niepotrzebnych, którzyby mieli być 
wyrzuceni z świętej społeczności, która ty sobie ku 
czci a ku wiecznej chwale zostawić będziesz raczył, 
ale owszem racz łaskawie nas przywieść na pole rozko- 
szy twych, gdzieś prawie wilkowi z paszczęki miłościwie 
wydrzeć nas raczył. Amen. 

Cantate domino canticum novum, Psalmua 98, 

Argument 

W tym psalmie prorok wysławia możność Pańską 
w jego własnym zmartwywstaniu, i jakochmy to po- 
winni wysławiać, abowiem on dał znać i niewiernym 
siebie, i jako mamy oczekawać sprawiedliwego sądu jego. 

PSALM DZIEWIĘĆDZIESTY ÓSMY. 
o zmar- Nowym pieniem wyśpię wawaj my chwałę Pana 

niu. swego, abowiem iście do tego z jego spraw mamy 
wielkie przyczyny, bowiem on wielką chwałę zwycięstwa 
sobie wystroił mocną ręką majestatu swego. 

A tak nad swemi rozszyrzył moc swoje, iż i po- 
gani uznali wielkie przyczyny sprawiedliwości, abo- 
wiem im na wszem zdzierźał obietnice swoje tak, iż 
temu zrozumieli i ci, którzy siedzą na końcoch ziemie, 
to wy bawienie nasze, którego sprawcą sam Bóg raczył być. 
A tak z tej przyczyny wy wszyscy, którzyście 
osiedli ziemię, z wielkimi radościami dajcie chwałę 
jemu, a nie tylko swym głosem, ale i z trąbami i z organy 
i ze wszemi inemi wesołemi sprawami. 



Digitized by 



Google 



191 



I jakąkolwiek wymyśloną przyprawą ku czci jego 
wyznawajcie wielką sprawę jego, abowiem ci snadź 
i morze i rzeki społu się złączywszy, i góry i wszytek 
okrąg świata z wielkimi radościami jawnie wyznawa 
dobrodziejstwo jego. 

A to wszytko dla łaskawego ukazania jego, któ- 
rym sie on miłościwie nam ukazowaó raczy, a zwłaszcza 
iż on obiecał nas i wszytek świat rozprawić w wielkiej 
a na wszem w słusznej sprawiedliwości. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

Pamiętaj, miły Panie, jako było zakryte a niewi- 
dome święte Bóstwo twoje, a ty, chcąc jawnie okazaó 
chwałę wielmoźności twojej, raczyłeś widome ciało wziąć 
na się, które wiele dziwów okozawszy (sic!) na świecie, 
potym wstąpić raczyło do wielmoźności majestatów 
swoich, dajże nam, miły Panie, bez grzechu w roz- 
licznym pieniu a w rozkoszy rozradować sie z tej świę- 
tej wielmoźności twojej, a gdy tu jużechmy cie poznali 
łaskawego swego i stworzyciela, i odkupiciela, abychmy 
cie teź czasów swoich znali i Boga, któremu możność 
każda należy, i sędziego łaskawego, któremu są sądy 
wszytki niebieskie i ziemskie poruczone, iźbychmy 
z niego miłościwego a łaskawego Pana mieli. Amen. 

Dominns regnavit iraacuntur po, Psalmtts 99, 

Argument. 

Dawa znać prorok o Krystusie, jako miał być 
znaczny na górze Syon, to jest w zebraniu Krześcijań- 
skim, i jako jest wszelakiej chwały godzien, przyciąga 
teź lud ku chwale jego, dając na przykład proroki 
starego zakonu, jako zawżdy byli wysłuchawani. 



Digitized by 



Google 



192 



PSALM DZIEWIĘCDZIESTY DZIEWIĄTY. 

Prorok iź Pan wziął na się urząd królewski, snadź sie 

nam dobrej ustraszy wielc ludzi, abowiem to ten Pan nastanie, 

™y«"» który posiadł Cherubin i Serafin i wielmożnym sie 

tr Panu ukazał ua górze Syon, właśnie sie go mają lękać wszyscy 

przykładem narodowic ua ziemi. 

A snadź wyznać wszyscy musimy, iż jest wiel- 
możne a na , wszem szczęśliwe święte imię twe, nasz 
Panie, abowiem ty możności twej, nigdy na okrucień- 
stwo nie ściągasz, lecz każdą rzecz w łaskawej słu- 
szności sprawiyesz tak, jakoś zwykł i nad przodki 
naszemi. 

A tak owszem wszyscy wielkimi chwałami wy- 
noście zwirzchność chwały Pana Boga, a połóżcie sie 
pokornie przed podnóżkiem jego, abowiemci jest od was 
tej czci godzien, gdyż jest nad wsze ine naświętsze 
Bóstwo jego. 

Bierzcie przykład z onych proroków starego za- 
konu, jako Mojżesz, Aaron i Samuel wzywali imienia 
świętego jego, a słyszeli głos z obłoków łaskawej odpo- 
wiedzi swojej, a iż byli pilni rozkazowania jego, sna- 
dnie z nimi o wszytko postanowił przymierze.- 

A tak i teraz, miły Panie, pomni na to, jakoś 
łaskawie wysłychawał onych, a nie tylko w ich proś- 
bach, aleś i drugim dla nich przepuszczał, którzy snadź 
właśnie zasługowali srogość karania twego. 

Przeto i my prośbami swemi uciekajmy sie k nie- 
mu, a wynośmy ku górze wielmożność chwały jego, 
obracając myśli swoje ku górze, na której jaśnie ma- 
jestat jego zależy, abowiemci on jest naświętszy i na- 
godniejszy wszelakiej chwały. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 



Digitized by 



Google 



193 

Modlitwa. 

Już snadź, miły Panie, sprawiedliwie sie k nam 
przyznawać masz, włożywszy na nas znak a podobień- 
stwo wyobrażenia świętego oblicza twego i jeszcze ku 
temu, jako błędną a straconą trzodę sobie odkupić a przy- 
właszczyć raczyłeś nas, a już nikt inszy żadnej spra- 
wiedliwości nie ma do nas, cóżby za pożytek sobie 
uczynił, miły Panie, aby z trudnością nabywszy raczył 
zasię od siebie odepchnąć nas, ale.radszej tak sprawuj to 
zebranie swoje, jakoby nas przyprowadzić raczył w tej 
społeczności tam, gdzieby już wiekuiste pożytki brał z tej 
trzody swojej, wiecznej chwały a błogosławieństwa 
swego świętego. Amen. 

Jubilałe Deo omnia terra. Paalmus 100, 

Argument. 

Tu upomina prorok człowieka krześcijańskiego, 
aby pomniawszy na nikczemność swoje, na dobrodziej- 
stwa stworzyciela swego, uciekał sie z dziękami swemi 
ku Panu swemu. 

PSALM SETNY. 

Wszytek naród, na ziemi mieszkający, dawaj Aby 
chwalę Panu swemu, a stanąwszy w radości przed ^^^^tjj 
oblicznością jego, z rozkoszą wysławiaj święte imię jego. dobrodxiej- 

A uznajcie sie w tym, iż to jest ten Pan, który ^*^* dsi^ko. 
stworzył nas, bochmy my sami przez się stworzeni być nie 
mogli, alechmy sie stali własnym ludem jego, a owieczka- 
mi, które żywą na pastwiskach jego. 

A wnidź każdy własnemi fórtkami do przybytków 
jego, ku chwale nagotowanych, dawając mu cześć za 

Psałterz, Reja. 13 



Digitized by 



Google 



194 

wielkie od niego dobrodziejstwa przyjęte, za które snadź 
iadne dzięki jemu dosyć uczynić nie mogły. 

Bowiem widzimy, jako jest to dziwnie dobrotliwy 
Pan, a jako mocnie każdemu dzierży obietnice swoje, 
a nietylko jednemu narodowi, ale i wszem, ile komu 
jaka godność przysłusze. 

Chwalą Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

Gdyż jest stolec twój postawion nad wszemi zwirz- 
chnościami nieba, i nad wszemi stany Aniołów i Archa- 
niołów, Cherubin i Serafin, i inych wszech zwirzchności 
niebieskich, komuź by tedy właśniej miał należeć przodek 
chwały wszelkiej, jedno tobie najmożniejszemu i wywyż- 
szonemu nad wsze inenazacniejsze stany. Tobietedy astra- 
szliwemu iinieniowi twemu niechaj będzie cześć, chwała 
i wieczne błogosławieństwo od wszego ziemskiego i nie- 
bieskiego stworzenia, abowiem nikt inszy ani wspomódz 
nas, ani ku żadnej radości przywieść nas nie może, 
jedno ty sam będąc Panem i stworzycielem i odku- 
picielem naszym. Panie Boże nasz. Amen. 

Miaericordiam et tudicium cantabo. Fsałmus 101. 

Argument. 

Prorok w osobie Krystusowej mówi, iż go zawźdy 
mierzieć miał człowiek upornie złośliwy, a iż tu będąc 
na świecie nie chciał z nim żadnej społeczności, a to 
1 każdemu człowiekowi cnotliwemu takież przypomina. 

PSALM SETNY I PIRWY, 
Razem i sąd i miłosierdzie pieniem swym wspo- 
•ą Pann minać muszę, ale wżdy nad nawyższe Pana swego, bo 
pnyknj. j^gumicm tcmU; iż jest próżne każde staranie bez łaski 



źu 

swe ziośoi 



pne 



Digitized by 



Google 



195 



jego, ale za łaskawym nawiedzeniem jego wseytko mi 
snadnie przypadnie. 

Abowiem tejem za wżdy myśli był, abych sie do- 
browolnie w żadne złości liie wdawał, i owszwnbyoh 
każdej sprawy i każdego towarzystwa i^ad wszedł z ta-« 
kim człowiekiem, który sWowolnie sie stara, aby nie 
dobrze nigdy nie czynił. 

Który potegemnie radzi na zniszczenie bliźniego 
swego, a acz mu nic nie winien, rad by ji wywrócił, 
ale radszej oczy moje Ha ty patrzą, któr:^y dobrą Wikrą 
obchodzą sie na atiemi, a na wszem naśladują dosko^ 
nałego żywota. 

A nie chcę z tym trwaó w jednym domu, który 
zdradliwie a fałszywie obchodzi sie na ziemia owszem 
z mej przyczyny radbych wykorzenił wszytki, którzy 
swowolnie a bez wszego zakonu mieszkają na ziemi, 
aby byli zatraceni z społecznego zebrania Pańskiego. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

Zdawna to wiemy, miły Panie^ iż człowiek zło* 
ściwy a występca z wolej twojej świętfej nie najdtge 
nigdy łaski przed oczyma twoimi, daj nara^ miły Panie, 
takie uznanie, iżebychmy mogli tak ochędożyó myśli 
nasze, jakoby chmy w czystości A w niewinności przed 
oblicznością twoją chodząc, tu tobie Panu swemu, za 
czasów swych upodobać sie mogli, jakoby i napotym 
nie najdował przyczyny do nas, abychmy byli powinni 
odstępić od obliczności twojej świętej, abowieto tu by 
już dopiero zginęło nabyte dobro nasze, któreś ty 
nam raczył miłościwie sprawić przez odkupienie swoje. 
Amen. 

13' 



Digitized by 



Google 



Proiba o ml< 
iosierdsie. 



196 



Domine^ exaudi (yi*ałionem meam. Paałmus 102, 
Argument. 
Prorok w osobie grzesznego człowieka a skru- 
szonego prosi o miłosierdzie Pana, przypominając nikcze- 
mność jego a wieczną źwirzchność Pańską, przypominając 
Panu, iż jest dosyó czasu, aby sie prędko nie ukwapiał 
na zebranie swoje. 

PSALM SETNY WTÓRY. 

Boże wszechmogący, pokornie proszę, wyślisz (sic!) 
miłościwie prośby moje, przypuściwszy łaskawie głos mój 
ku sobie, a nie odwracaj ode mnlę łaskawego oblicza 
swego, gdy sie kol wiek ku tobie uciekę w jakichkolwiek 
przygodach moich. 

Abowiem nie inaczej, jako dym od wiatruf roz- 
niesiony, tak prędko niszczeją dni moje tak, iż' jaka 
wągl zeschły we mnie kości moje, a nie inaczej^ jaka 
siano zeschłe stało jest serce moje tak, iż czasem przed 
boleścią zapominam i pokarmu swego. 

A snadź od narodzenia mego, i skóra moja 
przyschła ku kościam mym, bom podobniejszy ku 
onemu pelikanowi, który mieszka sam na puszczy, 
niżli ku człowiekowi, albo ku onej sowie, która jedna 
tylko w nocy lata, kryjąc sie przed inszemi ptaki. 

I sen mi przydź nigdy nie może przed staranim 
moim, bo czujno siedzieć muszę nie inaczej jako pło- 
chy wróbl pod strzechą, abowiem kochają sie sprze- 
eiwnicy moi z upadku mego, owszem sie o to staraj ąc^ 
aby mnie jeszcze więcej ucisków przyczynili. 

A iż jeszcze k temu znam niełaskę twoje, mój 
Panie, gdy na ta wspomnię, nie inaczej jako popiół 
pokarm mój mi smakuje, a ze łzami bywa zmieszana 
picie moje, wspominając na to, iż ty wyniozszy mię 
ku górze, potymeś marnie porzucił. 



Digitized by 



Google 



197 



Bowiem czas mój podobien jest kii krótkiemu 
dniowi, który sie już więc ku wieczorowi przychyli, 
a czasy twoje są nigdy nieskończone, a jesteś Bóg nigdy 
ni w czym nie odmienny, a pamięó twoja na wszytki 
wieki nigdy zaginąć pie może. 

A snadź już ^^aa, aby też ty wstawszy raczył 
sie zmiłować nad zebra nim swoim, abowiem jest rzecz 
pożądliwa sługam twoim, aby też mogli ogl^daó ka- 
mienie miasta przebywania twego, a ty abyś sie nad 
ich ziemią zmiłował. 

Bo gdy ty będziesz nam raczył odnowić miasto 
swoje Syon, a ukazać sie nam w majestacie swoim, 
ustraszą sie wszyscy niewierni niarodowie przed wiel- 
możnością twoją, i wszyscy najmoźniejsi królowie zu- 
mieją sie przed wielkością chwały twojej. 

Bo w tęn czas obróci sie miłościwie pan nasz ku 
prośbie pokornych swoich, a będzie przed nim ich wo- 
łanie przyjemne tak, iż sie to będzie godziło napisać 
w księgi długich pamięci, dla potomków naszych, aby 
sie też napotym uczyli chwalić Pana swego. 

Abowiem z wysokości swojej raczy łaskawie 
weźrzeć na nizkość tej ziemie, aby usłyszał rozmaite 
głosy uciśnionych, którzy w żałosnym i w rozmaitym 
ściŚnieniu narzekają, a drudzy są już ku prędkiej 
śmierci zgotowani. 

Bo też oni, doznawszy tej łaski jego, będą mieć 
przyczynę w każdym zebraniu uznawać dobrodziejstwo 
jego, a zwłaszcza w on czas, gdy wszytek lud będzie 
społu zgromadzony, i wszyscy królowie tego świata, 
aby służyli królowi nazwirzchniejszemu. 

A zebranie to zawołało k niemu prosząc, aby dal 
znać znak krótkości czasów jego, a prosząc, aby go 
nie uprzedzał z niełaską swoją, abowiem nie ma sie 



Digitized by 



Google 



198 



pr96oi kwapdó, bo czas jego nigdy na wiek wiekom 
nigdy )th% nie skończony. 

A wsiakeś ty był, miły Panie, jesacze były nie 
nałożony fandamenty pod ziemią, i wszytko niebo wssak 
jest sprawa rąk twoich, a to wszytko zaginie nie inak, 
jąk azata od molu skażona, a ozUsy twe nigdy aaginąd 
aie mogą. 

A w jednakim stanie nigdy nie odmiennie za wżdy 
będzie trwało B<5«two twoje, i ei, którzy będą przebrani 
za syny tobie, bezpiecznie przy tobie trwaó będą, 
a snadź na potym i potomkowie ich za łaskawą sprawą 
twyą, 

C%wała Bogu Ojeu i Synu eto. 

Ntodlitwa. 

Dobrotliwości a miłosierdzia twojego snadź żądny 
język słusznie wysławić nie może, miły Panie^ który 
niczen^nego człowieka tak wysławowaó raczysz, żeś 
go prawie uczynił królem a dziedzicem wiecznego kró- 
lestwa tvego świętego, a snadź ilekroć za sprawiedli- 
wością twoją przez wyiitępek swój odpada od tej obiecanej 
ojczyzny swojej, za małym uznanim a pokorą wielekroć 
go zasię ku niej przywracać raczysz. Amen. 

Benedicy anima mea^ domino, Psalmus 103. 

Argument. 

Tu pyorok upomina kaidego człowieka, aby, roz« 
waży wszy dobrodzk^wo Pańskie, ściągał sie ku ekwale 
jfgo, wysławiając ^melkie m^ożnośei Pańskie, przypomi* 
oająo też tO) iż lo nie tylko ezfowiekowi nałeiy, aU 
smadi i każdemih niebiesikiemu stenowi. 



' Digitized by 



jGoogle 



199 
PSALM SETNY TRZECI. 



Wysławiaj, duszo ma, wielmożnośó Paoa swego ^^^^kowanie 
tyle, ile tobie możności stawa, a nie przestawaj nigdy OMiejgtwo, 
od błogosławieństwa imienia jego. 

Dziękuj a nie przestawaj zasługowaó jemu za ony 
łaski, ii on dobrowolnie bez wszej godności odpuszcza 
wszytki występki rozliczne twe, a zawidy miej przed 
oezyma dobrodziejstwo jego. 

Abowiem on odnowił długość żywota twojego, który 
sie był prawie na zginienie obrócił, a prawie ukorono- 
wał a oszlachcił poważność głowy twojej, rozliczne swe 
na niej dobrodziejstwa okazując. 

Który dawa obfite potrzeby według czasu tobie 
słusznych żywności, a odnawia często zmazy zastarzałośei 
twoich, prawie odmładzając cie jako orła, gdy przed 
starością zmietuje kość z nosa sw^o, a ina ma zasię 
wyrasta. 

Bowiem sprawy tego pana nigdy sie nie ściągają 
jedno na sprawiedliwość, aczkolwiek czasem dopuści 
ucisnąć niewinnego, ale zdawna przepatrzył, ku któ- 
remu końcu niewinność jego przywiedzie. 

I jako dziwno rozszafował dobrotliwości swoje, 
postanowiwszy zawżdy prędki czas miłosierdziu swemu, 
a dłtigą odwłokę czyniąc gniewowi swemu, aczkolwiek 
już był poTucżył przodkom iiaszym ustawy, których 
bez kaźni nie umieliby eh my przestępić. 

Aczkolwiek czasem postawi przeciwko nam nie- 
lubości swoje, ale iż są u niego nie długo trwające, 
a mało tego słychać, aby kiedy kto bez łaski wziął 
pomstę za występki twoje. 

A jaka jest różność między ziemią a nieben, 



Digitized by 



Google 



200 



snadź tak wielka jest między srogością a miłosierdziem 
jego, i tak je daleko od siebie rozsadził. 

Abowiem on baczy niczemnośó nasze, a iźechmy 
nie inaczej są, jedno jako proch pod nogami jego, 
nie inaczej sie też z nami obchodzi, jedno jako miJy 
ociec, który, pokarawszy syny swoje, po małej je chwili 
ugłaszcze. 

I co jest inszego nędzny człowiek, jedno jako 
kwiatek kwitnący, któremu i wiatr i słońce zawadzi, 
a razem sie zachwieje, że daleko wypadnie z korzenia 
swego tak, iź i znak miejsca jego nie będzie. 

A dobrotliwość pańska rozkwitnąwszy sie już tak 
róść będzie na wieki, a miłosierdzie jego snadź i na 
ony sie ściąga, którzy nieprawie wiernie czasem sie 
z nim obchodzą. 

Bo on za wżdy pomni na przyjęte przymierze z czło- 
wiekiem, a upomina go też łaskawie, aby mu też dzierżal 
swą powinność, szafując nad nim dobrodziejstwa roz- 
liczne. 

A iż nad wszemi wysokościami jest umocnion 
stolec majestatu, jako już właśnie należy każdemu 
stworzeniu i Aniołom jego, aby go chwalić nie przesta- 
wali, znając i wiel możność i dobrotliwość jego. 

I każdy iny nawaźniejszy stan powinowat sie 
wycięgać na wszytki chwały jemu, znając to, iż wszytko 
jest porzucono przed możnością jego, a tak i ty, duszo 
moja,, jako możesz wysławiaj przyjęte od niego dobro- 
dziejstwa jego. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

Gdyż wszytki pisma wysławiają dziwne dobrotli- 
wości twoje, nasz miły Panie, daj tego doznać nędznemu 



Digitized by 



Google 



201 

stworzeniu swojemu, a nie rozciągaj srogiej sprawie- 
dliwości nad upadłemi występki naszemi, których sie 
skutki zawźdy na pomstę ściągają, ale owszem, obró- 
ciwszy sie ku Boskiemu miłosierdziu swemu, daj uznanie 
zaślepionym myślam naszym, aby zatwardziałość serca 
naszego mogła sie obaczyó, iż bez miłosierdzia twojego 
sama sobie nic pomódz nie może, a nadzieja nasza 
położona w miłosierdziu twoim, daj nam, miły Panie, 
aby była miłościwie od ciebie przyjęta. Amen. 

Benedic anima mea domino. Psałintis 104. 

Argument. 

Wysławia prorok rozliczne możności Pańskie około 
postanowienia nieba i dziwdw jego, a takież ziemie 
i wód rozlicznych, i ine przypadki, które zależą w dziw- 
nych sprawach jego. 

PSALM SETNY CZWARTY. 

Obaczyszy to, duszo moja, jaką wielmożnością jest ^^^^"^"^_ 
ogarniona zwirzchność Pana twego, staraj sie, abyś siew^imoinoM 
uczyła wysławowaó rozliczne a dziwne błogosławień" ^*°* 
stwo jego. 

Bowiem obleczona jest chwała wielmożności twojej 
ze wszech stron, nasz Panie, każdym wyzńawąnim? 
a mocy niebieskie ze wszech stron są rozciągniony pod 
nogami twemi. 

Któremu wiatrowie nie inaczej służą, jedno jako 
pilni słudzy na każde rozkazanie jego, a Anieli jego 
jako ogniści posłowie rozlatają sie, rozpalając ludzkie 
serca ku miłości jego. 

Ziemia tak jest na pewnym gruncie umocniona 
przez sprawę jego, iż nigdy nie może byó wzruszona 



Digitized by 



Google 



202 



bez wolej jego, wody dziwno zamknąwszy, drugie 
dziwnym kształtem na powietrzu zawiesił. 

A na rozkazanie jego muszą sie i wody wspak 
obracać i czynió to, co on im rozkaże, wysokość gór^ 
gdy on każe, musi być zniżona, a głębokość padołów^ 
prędce by sie musiała napełnić. 

Postanowił granice między ziemią a między wo- 
dami tak, iż jedno drugiemu zaszkodzić nie może hez- 
wolej jego, a wywodzi dziwne źródła z wysokości 
ziemie, zasię je na ich słuszne miejsca obraca. 

A rozkoszując nad nimi rozliczne zwirzęta ochła- 
dzają sobie pragnienie swoje, i ptaszkowie po gałązkach 
zawieszają nad nimi z radością gniazda swoje. 

Stworzył dobrowolnie rozliczne zioła ku pożywie- 
niu zwirzętom, a zboża rozmaite na pożytek człowieku, 
i spuszcza na nię, kiedy chce, rosę obłoków swoich, 
aby nie powiędły dla gorącości słonecznej. 

Cedron i ine drzewa rozkwitają sie dla wilgo- 
tności onej, którą im ziemia podawa, wina rozmaite 
i olej mnożą sie z ziemie, które rozmaicie uweselają 
człowieka. 

Rozkoszują rozliczni ptacy na wysokości drzew 
od niego stworzonych, a jelenie piękni i ine zwirzęta 
bujają, skacząc na żywnościach gór wysokich. 

Słońce i miesiąc dziwną sprawą rozdzielił, przy- 
dawszy światłości jemu, a gdy jedno z nich zagaśnie 
drugie sie ukaże, ku żywności a odpoczynieniu zwi- 
rzętom. 

Lew z szczenięty swemi rozbieży sie nabywając 
żywności swoich, a tak i ine zwirzęta, a gdy sie słońce 
ukaże, każde zasię z nich ucieka do pochronki swojej, 
aczkolwiek zasię powstanie rozprawiając potrzeby swoje. 

O jako osobliwa sprawą są postanowiony wszytki 



Digitized by 



Google 



203 



rzeczy od eiebie nasz, miły Panie, i każda musi byó 
pilna urzędu awego, ziemia, niebo, morze, żadne nigdy 
z tych nie wykroczy z obyczajów swych, bez rozka- 
zania twego. 

Morskie srogości przez cię zawźdy bywają uskro- 
raiony, aby czyniły spokojne przewozy, ryby w nim 
rozliczne wielkie i mała każda swym obyczajem szuka 
w nim żywności swej. 

Bo snadź bez wolej twej żadne by sie stworzenia 
nie używiło, a każdy naród z obfitości twej zgromadza 
sobie żywności swoje, a snadź gdyby nad wszytkim 
chciał rozciągnąć srogośó ręki twojej, razem by sie 
wszytko wniwecz obróciło. 

A zniszczywszy świat, gdybyó sie zdało jednym 
natehni^m ducha twojego, wszytko by zasię mógł 
znowu oiywłó, bo ty w tej możności swojej już tak 
wiecznie sobie będziesz rozkoszował. 

Bo już majestat możności twojej zaginąć nigdy 
nie może, a przed jednym wzrokiem twoim musi sie 
ziemia zatrzasnąć, a jako dym, góry sie iMikurzą, a jakoż 
my tedy nie mamy wysławiać takich wielmoiności 
twoich. 

I jakoż i ja nie mam sie wszytek przykłonić ku 
wiehnoŻBośei chwały jego, widząc jako on sprzeciwne 
sobie niszczy, a powolne wywyższa, jedno tylko proszę 
uezyii, miły Panie, sobie przyjemną modlitwę moje. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

I kto sie może wydziwować możnośeiam twoim, 
które tu ^narny jawnie w dziwnych sprawach twoieb 
na niebie i na ziemi, i jako dziwnym kształtem są od 
ciebie i stworzony i postanowiona wszytki rzeczy na 



Digitized by 



Google 



204 

niebie i na ziemi, które nam prawie dawają świadectwo 
o wielmoźnościach twoich, komu tedy należy wszelkie bJo- 
gosławieństwo, jedno tobie. Panu naszemu, który stwo- 
rzywszy, kiedy chcesz, zaniszczyć możesz nas, od kogóż 
ipamy szukać wspomożenia, jedno od ciebie, który 
wszytki możności nasze masz w rozkazaniu twoim, a tak 
nie racz, miły Panie, nas zamiatowaó od łaski swojej* 
owszem tak nas sobie sprawować, jakoby nas sobie 
uczynił godnym a przyjemnym stworzenim swoim. Am^ 

Gonfitemini domino €t invo, Fsalmua 105. 

Argument. 

Tu prorok wysławia rozliczne dobrodziejstwa Pana 
naszego, a upomina naród człowieczy ku chwale jego, 
wspomina też, co sie działo za przodków naszych 
z łaski rozgniewania jego, i przypomina mu też obie- 
tnice dawne jego. 

PSALM SETNY PIĄTY. 
Prośba do Wyznawając rozliczne dobrodziejstwa Pana swego, 

ucaynienit wysławiajcic świętc imię jego, a snądź rozlicznemi 
obietnic, przyprawami wesela tak, iżby sie błogosławieństwo jego 
przez was rozszerzało we wszytki narody świata tego. 
A z wielką pilnością a z weselem szukajcie tych 
przyczyn, jakobyście błogosławili naszczęśliwiejsze imię, 
i niechaj sie rozradują serca przebranych jego, wyzna- 
wając wielmożność dziwów jego, i sądy rozlicznych 
spraw jego. 

Tenci to jest Bóg nasz, który opanowawszy niebo 
ziemię poruczył w posłuszeństwo nam, Adamowym po- 
tomkom, a nigdy nie zapomina testamentu swego i utwir- 
dzonych obietnic swoich, które gdy kol wiek był przodkom 
naszym uczynił. ^ 



Digitized by 



Google 



205 



Które był postanowił z Abraamem, z Izaakiem 
potwirdzajac go i przy8ięo:ą swoja, a snadź i z rozka- 
zanim Jakóbowł przykazał dufaó sobie, iż on miał dad 
posieśd im ziemię, a potym to i na potomki ich 
przełożyć. 

Acz na ten czas była mała liczba ich na osia- 

dłośó tej wielkości ziemie, a wszakoż tak możnemi 

' był uczynił je, iż posiadali rozliczne narody, i mnożył 

potomki ich do wielkiego rozszerzenia aż do dzisiejszych 

czasów. 

A nie obrał sie żądny tak możny, aby kiedy 
mógł co przeszkodzić im, abowiem on sam rzekł, abyście 
sie nie tykali przebranych moich, a nie będziecie roz- 
szerzać złości swych prawie jakoby nad proroki memi- 

I gdy był czasu swego przepuścił na nię głód 
za rozgniewaniem swoim, przedsię tak nie zaniechał 
ich, ale przeźrzał między nimi Józefa, sługę sobie godnego, 
wydał go w srogie więzienia, a za sługę między rodzaj 
postronny. 

A iż chciał objawić w nim sprawy swoje, przy- 
dał dziwną wymowę językowi jego tak, iż sie dziwo- 
wali, którzy byli stróżmi jego, a potym go wybawił 
król, i przełożył go możniejszym nad wszytkim dwo- 
rem swym i nad wszytkim zebranim jego. 

Tak snadź i przełożone książęta swoje poruczył 
w posłuszeństwo jego, i obfitości wszytki ziemie swojej 
poruczył jemu tak, iż były w jego szafowaniu bogactwa 
wszytki królestwa onego. 

A potym dla niedostatku ziemie swojej, ruszyli 
sie za nim wszyscy krewni przyjaciele jego, i dał im 
Pan Bóg znaleść wdzięczność ziemie onej, a rozkorzenił 
tam szyroko pokolenie ono. 

Potym, aby był jeszcze k temu więtszą możność 



Digitized by 



Google 



206 



okazał bóstwa swego i w inych narodziech, waruszył 
myśli ludfci królestwa onegOj i uczynił je onemu poko- 
leniu iia wszett) barao sprzeciwne* 

I posłał dwa przebrane z ludu swojego Mojżesza 
i Aarona, do króla onego, w którego oni posłuszei^stwie 
byli, aby on dobrowolnie wypuścił na swobodę on lud 
Boży bez wszego zahamowania jego. 

A gdy nic nie dał król na srogość poselstwa onego^ 
ukazując Pan Bóg znaki, iż to była wola jego tak, iż 
zaćmił ziemię onę ciemnościami srogimi, a w krew były 
obrócony wszytki źródła i wszytki wody ziemie onei. 

I otworzywszy sie ziemia wypuściła z siebie niezli- 
czoną wielkość żab, których były i przybytki ich na- 
pełniony, a taką wielkość jadowitych much, iż sie 
rozsypała po wszytkiej onej ziemi. 

I zaraził wszytki winnice ich, a wykorzenił z nich 
rozliczne drzewa we wszytkich ich granicach, potym 
spadli chrząszcze a kobyłki z powietrza, które wszytki 
żywioły ich na ziemi zniszczyły. 

Potym puszczał na nię srogi deszcz gradowy tak^ 
iż drżała ziemia przed gromem, a przed strachem bli^ 
śkania, a gdy sie uznać nie chcieli, zaraził śmiercią 
między nimi każde to, co sie komu napirwej urodziło. 

A potym on lud swój przebrany kazał wywieść 
z ziemie onej, obciążywszy ji rozlicznym bogactwem ich, 
a zapomniawszy oni prześladownicy ich i onych 
szkód swych, radowali sie dla onej srogiej pomsty, iż 
byli próżni ich. 

W dzień gorący rozciągał chłodny obłok nad nimi, 
a ciemność nocną jako ogniem im oświecał. 

A gdy weszli w głodne puszcze, spuścił ptaki 
z powietrza, i padali przed nogami ich, i chleb niebieski 
w obfitości z obłoków padał przed namioty ich. 



Digitized by 



Google 



207 



Rozpadały sie suche skały, a ciekła e nich woda, 
gdy im była potrzeba, a rozstępowały sie rzeki, gdy 
przez nię przechodzić mieli tak, iż żądny nie zmaczał 
nogi swojej. 

A to dla tego, iż miał na pamięci ony słowa 
swoje, które był raczył uczynić z przodki naszemi, 
i, czyniąc temu dosyć, wszędy wodził lud swój, tak iż- 
by na wszem znali pociechę od niego. 

I k temu dał im wnet posieśó rozkoszne królestwa 
rozlicznych narodów, a gotowe prace ich dał opanować 
im, nic inszego od nich nie potrzebując, jedno aby, 
umiłowawszy jego, rozkocha wali sie a strzegli świętej 
wolej jego. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu eto. 

Modlitwa. 

Nielza nam, jedno uznawszy złościwe sprawy 
przodków naszych, iż sio jeszcze i ku naszym występkom 
na głowy nasze zawiesiły z wyroku twego, jedno ucie- 
kać sie do świętego miłosierdzia twego, nasz miły Panie, 
abowiem żadna sprawa nasza nigdy snadź nie może być 
l)ez łaski twojej świętej usprawiedliwiona, a tak, nasz miły 
Panie, odwróciwszy od nas zasłużoną srogość gniewu 
twojego, racz miłościwym wzrokiem obeźrzeć sie ku 
nam, nędznemu stworzeniu, a iż wyznawamy złości 
fiwoje, a mamy nadzieję w świętym miłosierdziu twoim, 
nie racz od siebie odmietować nas, abowiemeś to każde- 
mu obiecał, kto by sie jedno uciekał z prawą wiarą 
do ciebie. Amen. 

Confiłemtni domino^ quontam bonus etc. 
Paalmus 106. 

Argument. 

Tu prorok każdego upomina, aby uznawszy sie 



Digitized by 



Google 



208 

Ściągał myśli swoje ku chwale Bożej, przypominając 
niewdzięczność żydowską, którą odstępowali od Pana 
Boga swego, znając wielkie dobrodziejstwa jego, i jako 
sie im też to oddało. 

PSALM SETNY SZÓSTY. 

^^^j^«^ Wszyscy prawym sercem wysławiajcie doskona- 

«ie«yd na- łośó Pana naszcgo za dobrotliwości jego, abówiem kto 

^^' jest, ktoby właśnie mógł wyłożyć wielmoźności jego, 

a iż sie ninacz inszego, jedno na wielkie dobrodziejstwa 

ściągają. 

Abowiem błogosławieni to są, miły Panie, którzy 
sie obaczywszy, pilnie strzegą rozkazowania twego, 
a tak i mnie, mój Panie, pokornie proszę, aby nauczył 
tego w łaskawej dobrotliwości twojej. 

Bowiem widzę, jakich rozkoszy ci używają, któ- 
rzy sie sprawują sprawami twemi, a tak i mnie, mój 
Panie, racz sprawować, jakobych ja też był z nimi 
ucześnikiemiem takiego dobrodziejstwa twego. 

Bo snadź jeszcze z młodości z przodki swoimi 
wystąpilichmy złemi sprawami z posłuszeństwa twego, 
a snadź jeszcze i w Egipcie grzeszyli wnet, uznawszy 
nowo nalezione dziwne dobrodziejstwo twoje. 

A tyś przedsię nic nie bacząc występków naszych, 
więcej pieczą mając na przyrodzona dobroć Bóstwa 
twego, wszytkiegoś przebaczył, a wiodłeś je przez sro- 
gości morskie, które sie rozstępowały przed możnością 
twą na rozkoszne krainy. 

I dziwnym strachem karałeś ony, którzy chcieli 
prześladować ich abowiem na onych drogach, kędyś 
ty wiódł przebrane swoje, srogość je morska pożarła. 

Tu byli obaczyli możność i dobrodziejstwo twoje, 
ale nie długo w tym zetrwali, a prędko zapomniawszy 



Digitized by 



Google 



209 



wszytkiego, narzekając na niedostatki swoje, lżyli po- 
wieściami swemi możności Bóstwa twego. 

Narzekając na przełożone swoje, iż je w niedo- 
stateczne krainy wywiedli, a ty, Panie, nie mając nic 
pieczej na niebacznośó ich, raczyłeś im na wszem przed 
się obfitość swą okazać. 

Lecz snadź nie stało za ich, boś wnet za(zął 
gniew swój przeciwko ludowi onemu, a podniosła sie 
wnet im na pomstę sroga ręka twoja. 

Abowiem wnet jedny zienria jawnie pożarła, dru- 
gie ogień, acz czasem był na twą chwałę uczynion, 
wielką srogością popalił. 

Przedsię oni, nie uznawszy możności Bóstwa 
twego, uczynili sobie bałwan na kształt cielcowy, któ- 
rego snadź sobie miasto Boga chwalili. 

I blizko tego było, że już nie mogła wytrwać spra- 
wiedliwość twoja, iźeś je miał wyniszczyć, lecz snadź 
Mojżesz z inemi wiernemi twoimi pokornemi prośbami 
swemi odwrócili poczętą srogość rozgniewania twego. 

Nic ich to przedsię nie wzruszło, ani chcieli 
pomnieć upominania żadnego, ani wdzięczność żadnego 
dobrodziejstwa wziętego, przedsię oni nie przestali od 
szemrania swego. 

I wdali sie w posłuszeństwo a w chwałę bogów 
pogańskich, i pożywali onych ofiar z pogany, które 
bywały onym martwym bogom dawany. 

Tu sie dopiro podniosła srogość ręki nad nimi 
Pana naszego tak, iż rozproszył po rozlicznych krainach 
społeczność ich, i dał je w srogie posłuszeństwa roz- 
maitym narodom. 

A zarażone powietrze przypadło między nię tak, 
iż nagle zdychali, potym Pinees jeden przełożony między 
nimi odwracał je od onego błędu ich, i była uśmie- 

Paalterz, Reja. j^^ 



Digitized by 



Google 



210 



rzona srogośc nad nimi, a jemu to byio obrócono na 
jego usprawiedliwienie na wieki. 

Po tym w niedostatku wody przedsię narzekali, 
szemrząc o Bogu swoim tak, iż już byli i Mojżesza 
wzruszyli, iż sie nie przj^czyniał za nimi. 

A Pan Bóg też, obaczywszy niestałość ich, odmie- 
nić im też raczył obietnice swoje, a miasto tego co im 
miał dać posieść rozkoszne krainy, rozproszył je w spro- 
śne posłuszeństwo między rozmaite narody. 

A tam już, przywyknąwszy obyczajom ich, udali 
sie z nimi na wielkie sprośności tak, iż i dzieci swoje 
ofiarowali bałwanom ich, wylewając krew niewinną na 
ofiarę martwym bogom pogańskim. 

Tak iż i ziemia, będąc pomazana niewinnością 
krwie onej, była wzgardzona przed oblicznością Bożą, 
a co dalej to sie szerzył gniew Pański nad nimi. 

Bo wzruszył onych gniew nad nimi, którym był 
dał w posłuszeństwo je tak, iż rozmaitą srogość a nie- 
wolę nad nimi okazowali. 

A wielekroć sie rozmyślał, aby sie był zmiłował 
nad nimi, ale iż nigdy nie mógł poznać uznania ich, 
bo oni więcej zawżdy używali myśli swoich, niżli wolej 
Pana swego. 

A wszakoż nie mógł zapomnieć przyrodzonej do- 
brotliwości Bóstwa swojego i onych obietnic, które im 
był obiecał, odmieniwszy srogość ich uśmierzył onych 
narodów okrucieństwo nad nimi. 

A tak i nas, miły Panie, obacz miłościwie, któ- 
rzychmy są rozproszeni myślami swemi po rozlicznych 
narodziech, a my, uznawszy dobrotliwości twoje, będziem 
hojnie wysławować wielmożność twoje, która dziwnie 
jest nad wszytki bogi zwirzchnością wywyższona. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 



Digitized by 



Google 



211 



Modlitwa. 

Iż tak wiemy, nasz miły Panie, iż ty dziwnie roz- 
szerzasz nad dobrerai miłosierdzie swoje, a srodze zasię 
mnożysz pomstę na sprzeciwnikoch swoich, co sie to 
wielekroć nad przodki naszemi okazowało, uznawszy 
my to, źechmy wystąpili z rozkazania twego, a sta- 
lichmy sie prawie sprzęci wniki twoimi, a iż nam już 
nikt nic pomódz nie może, cóż nam dalej należy uczynić, 
jedno paść przed kolana twoje, a dać sie na święte 
miłosierdzie twoje, a ty, uznawszy pokorną a upadła 
myśl nasze, snadź powściągniesz możność ręki swojej, 
którąś był już nagotował na skaranie nasze, abowiem 
tobie wolno nie inaczej jedno jako proch nas zetrzeć 
z obliczności twojej. 

Ojcze nasz etc. 

Confitemini domino^ ąuoniam bonus etc. 
Psalmus 107. 

Argument. 

Tu prorok przywodzi zebranie ludu Krześcijań- 
skiego, aby, uznawszy wielmożność i dobrotliwość Pana 
swego, powinne dzięki i chwałę jemu dawali. 

PSALM SETNY SIÓDMY. 

Słusznie nam to wszem przystoi, abychmy spo- ^ *^''^"® *^ 
łecznie uznawali dobrotliwości Pana swojego, a zwłaszcza » każdemu' 
my, którzychmy możnością jego wyzwoleni z rozlicznego ** ^^^ 
udręczenia naszego. rozumte^^ 

Ci zwłaszcza, którzy sie tułali po światu od słońca 
wschodu aż do zachodu, a nigdy w to trefić nie mogli, 
aby sie mogli przy błąkać do ojczyzny swojej. 

A uznawszy sie, iż bez łaski Pana swego na 

14» 



Digitized by 



Google 



212 



wszem były w niedostatkoch położony dusze ich, ucie- 
kali sie potym k niemu z wołanim swym, a on łaska- 
wie wielekroć wybawiał je od każdego sprzeciwień- 
stwa ich. 

A on z onych obłędliwości ich przywiódł je z łaski 
swej k temu, iż zrozumieli drogę, która je miała do 
osiadłości ich słusznych doprowadzić, izaźby też to 
im właśnie nie przystało za takie dobrodziejstwa wysła- 
wować świętobliwości imienia jego. 

A napełnił myśli ich aż prawie do sytości rze- 
czami im pożądliwemi. i prawie wyswobodził dusze ich 
z onych ciemności prostoty ich, a nie inaczej jako 
z twardego je więzienia wyzwolił. 

Niewdzięcznie to przyjąwszy, lekce sobie uwaźyli 
wyroki jego, a spraw jego za nic sobie nie mieli, a tym 
też wzruszyli dobrotliwy umysł jego tak, iż ich potym 
nikt żadnym wspomoźenim ratować nie umiał. 

Potym gdy ich doległo rozliczne ociążenie, uciekli 
sie z narzekanim ku Panu swemu, a on nie zmienił 
przyrodzenia dobrotliwości swoich, i rozważywszy to 
w miłosierdziu swoim, wywiódł je na szyrokie rozkoszy 
bezpieczei^stwa ich. 

Izażby nie mieli też sprawnie, uznawszy takie 
dobrodziejstwa nad sobą, wyznawać dziwów wielmo- 
źności jego, abowiem on łamał dla nich dziwne mo- 
carstwa, aby jedno na wszem oswobodził przebywanie ich. 

A dziwnie nad sprawiedliwość swoje ogarnował 
sprawy ich miłosierdzim swoim, bo już snadź ich były 
ustały przed niedostatkiem żywności pokarmu im po- 
trzebnego. 

Przedsię jednak, gdy sie jedno uznać chcieli, dzi- 
wnym kształtem na swobodę je wywodził, a nakoniec 



Digitized by 



Google 



213 



im spuścił sławo swe, które im wieczne bezpieczeństwo 
mngło uczynić. 

Izaż by też im to właśnie nie przystało, uznawszy 
takie sprawy jego nad sobą, też go osobliwie wysławiać, 
a ofiarując jemu czystość umysłów swych, rozważywszy 
możność jego i dobrodziejstwa dziwne nad sobą. 

Nie tylko ci, co na ziemi mieszkają, uznawają 
wielmoźności jego, ale snadź i ci więcej, co pływają 
po morskich srogościach, zrozumieć to mogą, iż on gdy 
chce, może wody uśmierzyć, a gdy chce, burzącemi 
wi itry może je dziwnie poruszyć. 

Bo sie tam snadź i namędrszemu sprawy jego 
przed strachem muszą pomylić, gdy jednym razem zda 
mu sie, iż jest ku niebu na wodach podniesion, a drugi 
raz mu sie zda, jakoby miał upaść do głębokości pie- 
kielnej. 

A nakoniec ninacz im inego nie przyjdzie, jedno 
zostać przy nadziei o Panu swoim, a ku niemu sie 
z wołanim swym uciekać, a on, ustanowiwszy wzbu- 
rzone ony nawałności. łaskawie je do ich pożądliwych 
portów raczy rrzy wodzić. 

I cóż im też za to więcej należy, jedno aby wy- 
sławowali dziwne dobrodziejstwo jego nad sobą, a zwła- 
szcza w pośrodku zebrania przełożonych nad świętą 
osiadłościa jego. 

Bowiem on, gdy raczy osuszyć ziemię, to jest 
wszytko w możności jego, a prze niedostatek ożywienia 
jej uczynić niepłodną na przekażę ludowi swemu, gdy 
zasłuży rozgniewanie jego. 

A gdy mu sie zwidzi, snadnie ją zasię może oży- 
wić a poki*apić wodą tak, iż poznają oni wdzięczną 
osiadłość swoje, którzy już ją byli prze jej niepłodność 
mieli opuścić. 



Digitized by 



Google 



214 



I znowu rozmnażali na niej gospodarstwa swoje, 
szczepiąc i siejąc rozliczne pożytki, a Pan Bóg raczył 
rozmaitą hojnością rozmnażać obfitości ich. 

A snadź by tego wdzięcznie nie przyjmowali^ 
a on by je za to miał wolą pokarać, tak by mu to 
snadnie przyszło uczynić, iżby sie stali niewdzięcznemi 
a prawie bez wszej powagi we wszech narodziech i z prze- 
łożonymi swemi. 

Bo on nie przekłada żadnych możności, a snadź 
u niego czasem zacniej szy ubogi, by jedno był spra- 
wiedliwy, a czasem rozmnoży potomki jego, iż je i na 
wysokie stany przełoży. 

A sprawiedliwi, obaczywszy to, dziwnie sie rozko- 
chają w sprawach swoich, i uczyi^, miły Panie, aby 
sie ich wiele obaczyło w rozumiech swoich a rozumieli 
dziwnym sprawam wielmóźności twojej. 

Modlitwa. 

Sprawnie by miały być zgotowiony serca nasze 
ku wyznawaniu świętej chwały twojej, obaczywszy wiel- 
móźności twoje, a iż też nic sie nad nami stać miło- 
siernego bez osobnej dobrotliwości twojej nie może, 
a tak, miły Panie, daj nam tę umiejętność, abycbmy 
słusznie w tym doczesnym żywocie mogli wysławować 
błogosławieństwo chwały twojej, a tak zgotowić dusze 
i ciała swoje, iżby mogły być dostojne wnidź do przy- 
bytków twoich, które tobie nie na doczesne, ale na 
wieczna chwałę dziwnie zgotowany. 

Paratum cor meum^ Deus. Psalmus 108. 

Argument. 

Prorok wyznawa, jako jest wielkiej chwały godno 
wielmożne imię Pana naszego, i dawa tego przyczyny 
iźeśmy to sprawnie powinni. 



Digitized by 



Google 



215 



PSALM SETNY ÓSMY. 

Zawżdy jest gotowe serce moje, mój Panie, na w«ytki 
każde wyznawanie wielmoźności twojej, a snadź nie tylko .lemie g^ 
głosem przyrodzonym ale i inszemi snadź przyprawami ^ '^^^ 
ku rozlicznemu weselu nastrój onemi. 

Wyśpiewawając rozlicznemi pieśniami szerokość 
Boskiej sławy twojej tak, iżby sie to rozniosło w roz- 
liczne narody, abowiem i miłosierdzie twoje i stałość " 
ona, którą ty nam chowasz w obietnicach swych, dziwna 
jest w rozumieniu naszym. 

Bo ty, będąc wyniesiony nad wszytki wysokości 
nieba, dziwnie stany ludzkie przepatrujesz, wynosząc 
ku górze głowy wiernych swoich, a niewierne równo 
z ziemią pokładasz. 

Bowiem to on sam wyznawa, iż są pod możność 
jego położony wszytki okrągłości świata, którą on 
dziwnie z miłosierdzia swego między nas rozdziela ony 
wszytki krainy dziwnemi przezwiski przezwane. 

Przezwisko przezwane Sychem, Galaad, Manasse, 
Efraim, i ziemię żydowską, którą on sobie snadź 
między inemi za hetmana przełożył. 

Moab ony krainy rozmaitych żywnościach snadź 
aż w krainy Idumejskie rozciągnęło się postąpienie 
jego ku posiadaniu wszytkich miast natwardziejszych. 

A któż nas tedy k temu przywiedzie, abychmy 
weszli w tak obfite osiadłości onych ziem, snadź nikt 
inszy, jedno ty, nasz miły Panie, acz sie tak zdało 
poganom, iżcś już tak nas był wiecznie zapomniał. 

Jedno racz rozszerzyć możność ręki swojej nad 
nami, snadnie będzie zgromion nasroższy sprzeciwnik 
nasz, abowiem snadź nikczemna by była i nawiętsza 
możność nasza beż pomocy twojej. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 



Digitized by 



Google 



216 

Modlitwa. 

Izaź nam właśnie nie należy, nasz miły Panie, 
pokornie dziękować tobie za ty dobrodziejstwa, które 
ty nad nami i nad przodki naszemi, a snadź bez go- 
dności naszej, dziwnie sprawować raczysz, coś wie- 
lokroć ukazował i ludziom niewdzięcznym, i którym nic 
na baczeniu nie było, wiodąc je przez paszcze do roz- 
kosznych krain, a nasycając rozlicznych pokarmów. 
Raczysz też i dziś, nasz miły Panie, nasycić myśli naeze 
pokarmem świętej wolej twojej, abycbmy zrozumiawszy 
rozkazowaniu twemu, tak sie zachowali, jakobychmy 
byli u ciebie rozumiani powolne a nie występne stwo- 
rzenie twoje, a jako mogli wysługowali sobie święte 
miłosierdzie twoje. Amen. 

DeuSj laudem meam ne tacueria. Paalmus 109, 

Argmienł. 

Prorok w osobie Pana naszego w człowieczeństwie 
jego narzeka na złość żydowską, którą oni nad nim 
stroili, zapomniawszy dobrodziejstwa jego, i jako im 
też to zasię obiecuje oddawać. 

PSALM SETNY DZIEWIĄTY. 

Narzekanie Boże, któryś jest rozmnożycicl chwały mojej., 

r.ina nane. proszę, abyś jej szerzyć nie zamilczawał, a zwłaszcza 

^V* w* "^ złość tym, którzy, rozciągnąwszy naprzeciwko mnie 

paszczęki swoje, radzi by ją zelżyli kłamliwemi języki 

swoimi. 

Dziwną nienawiścią a pilnym staranim pilnują 
tego, aby gdzie mogli ueisnąć mnie, ą snadź za dobro- 
dziejfitwo moje, znając wielekroć wielką miłość moje, 
bom sie jeszcze k temu wielekroć o ich dobre przy- 
czyniał. 



Digitized by 



Google 



217 



A tak ty, miły Panie, obaczywszy niewinność 
moje, pofcaa-z srogim nieprzyjacielem takiego, a. niechaj 
stanie w każdym sącUie zelżona każda sprawa jego. 

A pcośba jego, gdyby ezegokolwi^ prosił, iżby 
mu się zawźdy opak obróciła, i miasto przedłużenia 
radsze^ niechaj będą skrócone dni czasów jego. 

I niechaj będsHe dom jego spustoszon, a sirotami 
aby zostały dzieci jego, i wdową żona jego, biegając 
między ludimi a żebrząc pożywienia swego. 

A iżby nie naszli miłosierdzia u każdego sprawce 
ziemskiego, owszem aby była na wszem uciśniona ich 
majętność tak, iżby sie nikt nie nalazł, ktoby im wżdy 
kiedy w czym chciał pomódz. 

I niechaj marnie zaginie z onemi narody, którzy 
zawżdy chodzą w śmiertelnych przygodach, a złości 
przodlków jego aby snadź były wlany na uciśnieaie 
głowy jego. 

Bo prawie tacy ludzie mieli być jako sprzeciwnicy 
Boży, a s|u:awnieby miała być z pamięci wymazana 
każda ich sprawa, zwłaszcza iż oni też nad żadnym 
nie używają żadnego miłosierdzia swego. 

Abowiem oni nie przepuszczą niewinnemu człof 
wieku, chooia go baczą w cirpliwośeiach jego, a nie 
pomoże mu snadź i pokora jego^ przedsię sie oni 
starają, aby go corychlej zamścić (sic!). 

Bo snadź sie im tak lepiej podoba, aby miasto 
Tjłogosławieństwa wieczne przeklęctwo sie na nię 
■obróciło, i będą ze wszech stron wielką wstydliwością 
okryci. 

Bowiem to im snadź tak właśnie przystoi, aby 
flie to na nię samy obróciło, coby oni radzi nad m^ 
winnym stroili, a nie inaczej jedno, jako psiem szcsei- 
kanim radzłby zewsząd uniżyli poczciwy stan jego. 



Digitized by 



Google 



218 



Ale ty, miły Panie, który rozumiesz sprawa m 
człowieka każdego, racz miłościwie wyzwolić mnie w nie- 
winnościach moich, zwłaszcza, żem ja jest jako źeb ra- 
czek upokorzon przed tobą, ^bacz to uciśnienie zasmu- 
conego serca mego. 

Bo gdy będziesz raczył, nie inaczej jedno jako 
cień mogę zniknąć z ręku ich, albo jako jaka mucha 
wylecieć niewidomy ze wszytkich możności ich, abo- 
wiem i ciało moje ścieńczało, i kolana moje zemdlały, 
bo niskąd nie mają posilenia już za długi czas. 

I cóźkolwiek pocznę sobie między nimi, wszytka 
sobie na pośmiech obracają, podnosząc przeciwko mnie 
głowy swoje, aleć im to wszytko ustanie, gdy ty jedna 
będziesz raczył stanąć przy mnie na wspomożenie moje. 

Iżby wżdy zrozumieli, jako jest wielka srogość 
możnej ręki twej, bo gdy ty będziesz raczył ubłogo- 
sławić mię, wszytko ich złorzeczeństwo wniwecz sie 
obróci, a owszem im na lekkość przypadnie, a sługa 
twój przedsię będzie przychędoźon poczciwością. 

A ja będę wysławiał możności twoje i wyznawał 
dobrotliwości twoje, iż snadnie każdy pozna, iż sie 
dobrze poruczać w opiekę twoje, a iż ty nigdy nie 
omieszkasz uciśnionemu stanąć na prawej ręce ku 
wspomożeniu jego. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

Panie Boże wszechmogący, który sprawiedliwym 
fikazanim swoim dawszy na stracenie człowieka za 
występki jego, ulitowawszy sie go potym chciałeś ji 
był miłościwie wyzwolić, a iżeś nie raczył uczynić 
gwałtu wyrokowi swemu, nielza było jednoś raczył 
tu na świat zesłać Syna swego, który, wziąwszy na 



Digitized by 



Google 



219 

się człowieczeństwo, zjednał glejt i przymierze u ciebie 
upadłemu człowiekowi, a potymeś męką i śmiercią 
swoją odkupiwszy go, raczył ji przywieść w miłosier- 
dzie twe. Raczysz, miły Panie, nam tego też dożyczyć, 
aby ta droga śmierć a męka Pana naszego, będąc przed 
oczyma twemi, nam wielkie pożytki mnożyła miło- 
sierdzia twego świętego. Amen. 

Dixit Dominus Domino meo. Psalmua 110. 

Argument. 

Tu prorok duchem świętym wysławia błogosła- 
wieństwo Pana naszego, jako miał sieść na prawicy 
ojca swego, wziąwszy zwirzchność od niego nad wszemi 
sprzeciwniki swemi, i jako jest on nastał od wieków 
i wiele tajemnic o wcieleniu jego. 

PSALM SETNY DZIESIĄTY. 

Rzekł Pan ku Panu mojemu, abyś siadł na pra- siowaBoi* 
wicy mojej. A ja, zbórzywszy sprzeciwniki twoje, po- ^^^ 
dłożę je miasto podnóżka pod nogi jego. ji praeźrzał 

Abowiem sceptrum królewskie twoje będzie tobie 
dano z pośrodku zebrania twego, a bkaźeć możność 
zwirzchności swoich w pośrodku wszech nieprzyjaciół 
swoich. 

Bo aczkolwiek od wszytki eh początków to wszytko 
było przy tobie i okazowało sie to w czasy zacnych 
spraw twoich przed oblicznością świętych twoich, abo- 
wiemeś ty jest jeszcze przed początkiem wszej świa- 
tłości prawie z żywota mego narodzon. 

A Pan Bóg to tobie obiecał umocnioną wiarą^ 
iż cie miał przełożyć kapłanem a sprawcą naszym aż 
do skończenia czasów i sprawować nas będziesz, jako 
sprawował lud twój Melchisedech ku poczciwości twojej. 



od wieków^ 



Digitized by 



Google 



220 



I snadź ktoć by sie cheiał ezym sprseciwić, Pan 
Bóg, stenąwsey na prawej ręoe twojej, polarnie wszytki 
mocarstwa królewskie w czas rozgniewania swego, iż 
aie maszą waiwecz obrócić. 

A tobie poruczy rozlicssne sady nad w&zytkimi 
narody tak, iż ty napełnisz sprawiedliwością swą miejaee 
opustoszałe, a głowy niewierne będą starte na ziemi 
od możności twojej. 

Abowiemeś ty, chodząc po rozlicznych drogach, 
napiłeś sie wielekroć wody rozlicznych przykrości, 
a przeto też głowa będzie twoja poważnie wyniesiona 
nad wszytki ine możności. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

Pomni na to, miły Panie, żeś ty jedynego Syna 
fiwego od początków świata dziwnie sobie sprawił w spo- 
łeczności Bóstwa swego, a nameś ji raczyi dać za 
króla i za pasterza, i za onego miłosiernego kapłana, 
któryby sie ustawicznie ofiarował za nami przed ohE- 
oznością świętego Bóstwa twego; pomni też, miły Panie, 
na onę wdzięczną ofiarę ciała jego, którą on tobie za 
nas ofiarował na krzyżu Bogu Ojcu swemu, a daj 
nam tego miłościwie użyć i dostępić, co nam on u ciebie 
wysłużył pokorną cirpliwością swoją za występki na- 
49ze. Amen. 

Confitehor tibi^ Domine^ tn toto corde etc. 
Psalmus 111, 

ApgumanŁ 

Prorok opowiada, iż Pan nasz na wszem łaskawą 
pamięć po sobie zostawił w nauka(^ zakonu Bwego 



Digitized by 



Google 



221 

i jakoby ich nam właśnie strzedz przystało, powia- 
dając, iż to jest pirwszy początek wszelakich mądrości. 

PSALM SETNY JEDENASTY. 

Nielza jedno wyznawać z prawego serca wielmo- sprawach 
źności dziwnych spraw twoich, a dziwnie od ciebie Pa*"kich^ 
wynajdowanych, a wysławiać je między sprawami prze- 
branych i między każdym zebranim. 

Abowiem nic inszego nie są sprawy twoje, jedno 
aby były z wielką wielmożnością wyznawany, abowiem 
sprawiedliwość twoja już snadź przez żadne wieki nie 
zaginie. 

A snadzieś nam wielkie znaki ku pamiętaniu zosta- 
wił dziwów swoich i ostawiłeś nam dziwny pokarm 
ku pociesze naszej tym, którzyby mieli w poczciwości 
wielmożności twoje. 

Bo snadź ty już nigdy nie zapomnisz uczynio- 
nego z nami testamentu swego, a i w niebytności twojej 
przedsię okazujesz dobrotliwości swoje w pośrodku 
ludu swego. 

Bo z prawą wiarą nam są dany nauki twoje od 
eiebie, nasz Panie, a są mocnie utwirdzone, abowiem 
są na wszem w wielkiej prawdzie i w osobliwej słu- 
szności sprawione. 

Abowiem Pan Bóg jeszcze był od wieków to 
przeźrzał, iż miał zesłać odkupienie ludowi swemu, 
a sprawy swe, które przy tym miał uczynić tak chce 
mieć, aby były wiecznie chowany. 

A iż jest święte a straszliwe imię i snadź to jest 
prawy początek każdej mądrości, aby każdy nosił bo- 
jaźń jego przed oczyma swemi, abowiem chwała jego 
nielzft jedno przez wszytki wieki musi przebywać. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 



Digitized by 



Google 



222 



Modlitwa. 

Wiemy to, miły Panie, iż wszytki sprawy twe 
nigdy od sprawiedliwości nie odstępują, a snadź sie 
jeszcze więcej ku miłosierdziu ściągają. Daj, miły Panie, 
nam, aby zawźdy nam była przed oczyma naszemi 
sprawiedliwość, którą, gdy uznamy, jedno, iź muszą 
zawżdy być bojaźliwe serca nasze, aby sie nad nimi 
nie ściągała, owszem bychmy snadź dróg tych naśla- 
dowali, kędybychmy uchodząc sprawiedliwych wyro- 
ków nad sobą, naśladowali świętego miłosierdzia twego. 

Beatus vir^ qui timet Dominum. Psalmus 112. 

Argument. 

Ten psalm jest, jako jest rzecz ślachetna mieó 
przed oblicznością bojaźń Bożą. a rozkoszować, rozpa- 
raiętawając sobie wolą a rozkazowanie jego. 

PSALM SETNY DWUNASTY. 
Jakie lie Prawcm błogosławieństwem to jest błogosławiony 

*fuje°temu^^złek, który nosi bojaźń Bożą przed oczyma swemi, 
kto Sie boi a żądza sie jego wszytka ściąga ku pełnieniu świętej 

Pana swego. i • • 

wolej jego. 

Bo pokolenie takiego będzie w możnościach roz- 
szerzono na ziemi, bo każdy taki naród osobliwie jest 
ubłogosławion, a wielka cześć i obfitość bywa w domu 
jego, a sprawiedliwość jego wiecznie nigdy nie może 
być zniszczona. 

A nad takimi zawżdy w nawiętszych ciemnościach 
światłość sie okaże, abowiem w wielkim kochaniu 
Pańskim jest taki człowiek, który miłosierdzim sie 
obchodzi, a sprawy jego w każdym sądzie tak ważne 
będą tak, iż nigdy wzruszone nie będą. 



Digitized by 



Google 



223 



Bo snadź już nie wiecznej pamięci Boskiej bywa 
sprawiedliwy postawion, a nie będzie go strach, aby 
co gdy sobie sprzeciwnego usłyszał. 

A serce jego za wżdy jest ku wszytkiemu dobremu 
gotowe, a nigdy sie stać odmienne nie może i snadnie 
będą od niego wzgardzeni, którymby sie nie podobały 
sprawy jego. 

A iż hojnie szafował nędzniejszemu dobro swoje, 
hojnie też Pan Bóg będzie ku górze wynosił poczciwość 
jego, i sprawiedliwość jego nigdy z pamięci ludzkiej 
nie zginie, acz złościwy z zawiści będzie drżał a zgrzytał 
zębami, ale ta jednak myśl jego zawżdy sie wniwecz obróci. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

Daj nam to, miły Panie, pokornemi prośbami 
prosimy, aby zawżdy były zgotowione serca nasze i ku 
uznaniu straszliwej sprawiedliwości twej i ku utwir- 
dzeniu upełnej nadzieje naszej, która nas za wiarę 
upełną nasze snadnie przywieść może ku miłosierdziu 
twemu, abychmy nie strachem, ale nie inaczej jako 
synowską miłością uciekali sie ku tobie. Panu a stwo- 
rzycielowi swemu, a ty też, jako łaskawy ociec, racz 
miłościwie, zgromadziwszy nas w społecznej miłości, 
przyjmować jako dzieci a siroty twoje w święte miło- 
sierdzie swoje. Amen. 

Laudate^ pueri^ Dominum, Psalmua 113, 

Argument. 

Prorok chwali dobrodziejstwo Pańskie, iż on 
i nędznego nie opuszcza, a iż, wyrwawszy grzesznego 
a upadłego jako z gnoju, podwyższa go i tu na ziemi 
i potym w królestwie swoim, a prowadzi człowieka ku 
chwale Bożej. 



Digitized by 



Google 



PSALM SETNY TRZYNASTY. 

Saehwai^ Chwalcic wy wszyscy słudzy a zwłaszcza, kto- 

^ rzyście to nowo uznali Pana swego i święte imię jego, 
które niechaj będzie między wami chwalebne już od 
tego czasu aż na wiek wiekom. 

Od weścia słońca aź zasię do zaścia jego nigdy 
niechaj nie ustawa między wami święta sława Pana 
naszego, abowiem on jest wywyższeń nad wsze ine na- 
rody i nad wszytki niebiosa wielmożności chwały jego. 

I kto może którym podobieństwem z nim poró- 
wuaó, a on, gdy sam chce, wszędy sie na wysokość 
podniesie, a tam ostanie, gdzie mu sie podoba, tam 
sobie rozważając wszytko, co sie dzieje na ziemi i na 
niebie. 

Który snadnie może podnieść, gdy raczy już 
na ziemi leżącego albo i ubogiego, który sie i w gnoju 
zagrzebie tak, iż czasem i nad inemi przełożonym go 
uczyni. 

A wielekroó dom zeszły, w którym już żadna 
nadzieja o potomku nie bywa, on uczyni obfitujący, 
a matka niepłodna w smętku swym wielekroó się roz- 
kochawa z łaski jego, patrząc na dziatki sw6. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

Jeszcze z młodości a prawie z dzieciństwa naszego 
właśnieby nam przystało chwalić a wysławować święte 
imię twoje, nasz miły Panie, które jest z wieków na- 
błogosławniejsze między wszemi naprzedniejszemi wszech 
bogów stany, a prosić pokornie, uciekając sie do mi- 
łosierdzia twego świętego, aby raczył podnieść ku górze 
upadłe myśli serca naszego, aby sobie nic inszego nie 



Digitized by 



Google 



•226 

T«zważaii, wszytki iire rzeczy ziemskie opuściwszy na 
istronę, jedno o wielmoźnośei a o wysokości świętego 
imienia majestatu twfego. Amen. 

In €Xitu Israel de Egypto, Psalmus 114, 

Argument. 

Prorok wylicza dobrodziejstwo Pańskie nad lu- 
dem żydowskim, które im okazował, wiodąc je z Egiptu, 
przypominając i dziś każdemu, iż on z nim gotów i jakie 
błogosławieństwa przypadają na wiernego jemu. 

PSALM SETNY CZTERNASTY. 

Gdy z łaski Pańskiej był wyprą wowan lud źy- o wielkim 
'dowski z więzienia z Egiptu, a pokolenie Jakóbowo gtwie 
wychodziło z obcego a srogiego narodu. pańskim. 

I stał sie był lud ten ku wielkiej świętobliwości 
Pańskiej, a możność wszytkę swą był przy tym na- 
rodzie zostawił. 

Tak iż morze, oglądawszy przy nich moc Boską, 
uciekało przed nimi, a Jordan i ine rzeki musiały 
sie wspak obracać. 

A oni, przyszedszy na rozkoszne góry, rozkocha- 
wali sie jako stado owiec na rozkosznych pastwiskach, 
skacząc po pagórkoch, radowali się jako bujne jagnięta. 

Ale coć sie stało, miłe morze, żeś sie tak zstra- 
szyło, a ty, Jordanie, iżeś sie był tak wspak obrócił. 

Wszytko sie to stało przed oblicznością Boga onego 
możnego, przed którym drży wszytka ziemia, a iż on 
był znan być Bogiem pokolenia tego Jakóbowego. 

Który z suchej skały każe występować wodzie 
w wielkiej obfitości, a z opoki uczyni źródło, kiedy 
chce ciekące. 

Psałterz, Reja. j^5 



Digitized by 



Google 



226 



Aleśmy snadź tego nie godni, aby sie z tego 
.chwała nasza mnożyła, ale imieniowi twemu świętemu 
to racz na wszem, miły Panie, wiecznie przypisać. 

A miłosierdziu twemu świętemu to niechaj będzie 
przywłaszczono, aby to znali i ini narodowie, a nie 
wołali za nami, gdzieście podzieli Boga swego. 

Bowiem Pan Bóg nasz, na niebie będąc, wszytko 
jako chce wedle myśli swej sprawuje, a waszy bogo- 
wie z złota uczynieni nic nie są, jedno bałwani ręką 
człowieczą sprawieni. 

Aczkolwiek im są usta przyprawiony, a wszakoź 
nimi nic mówić nie mogą, oczy i uszy i ine członki 
żadnej w sobie władzej nie mają. 

Ręce mają, nic sobie imi pomódz nie mogą, a na 
nogach chodzić nie umieją, ani zawołać głosem swym 
w nawiętszej potrzebie swojej. 

A ci, którzy im dufają, są tymże szaleństwem 
k nim barzo podobni, ale wy, wierni, dufajcie Bogu 
swemu, który obrońca i wspomożyciel wasz zawżdy jest. 

Pokolenie Aaronowo zawżdy dobrze dufało jemu, 
a też obrońcą był jego, i każdy w tym może nic nie 
wętpić, ktokolwiek wiernie będzie dufał jemu. 

Bowiem on z pamięci swej] nigdy nas nie wy- 
puści, a ubłogosławi nas tak, jako był ubłogosławit 
pokolenie Izrael i pokolenie Aaron. 

A ubłogosławi wszy nas wszytki tak małe, jako 
wielkie, jeszcze snadź więcej przyłoży dobrodziejstwa 
swego na nas i potomki nasze. 

A będziemy wszyscy tak uwielbieni od Pana 
swego, stworzyciela nieba i ziemie, abowiem on, posta- 
wiwszy stolec sobie na wysokości nieba, nam ziemię 
poruczył w opiekę nasze. 



Digitized by 



Google 



227 

A też nie umarli, ani potępieni będą chwalić imię 
twoje, nasz Panie, ale my żywiący z łaski twojej dziś 
i potym na wieki. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

Żądny nigdy nie był marnie opuszczon, ktokol- 
wiek w bojaini a z dobrą wiarą^ nadzieję pokłada 
w świętym imieniu twoim,| abowiem tobie samemu 
każda obrona należy, którego rękami jest wszytko » 
sprawiono, a w możności też twej wszytko zależy; racz, 
miły Panie, też wspomionąwszy na nas, dać łaskawe 
błogosławieństwo nam, niedostojnemu stworzeniu swemu, 
bo acz chwała żadnemu stworzeniu twojemu nigdy nie 
przysłusze, jedno imieniowi twemu, ale gdy ty nas 
ubłogosławió będziesz raczył, tedy imię twe święte bę- 
dzie w nas jako w sługach twoich uwielbione na wieki 
wieczne. Amen. 

Dilexi^ qHoniam exaudivit Dominus, Psalmits 115. 

Argument. 

Prorok w osobie Krystasa dziękuje Bogu Ojcu, 
iż go nie opuścił w uciskoch jego, a dawa przykład 
i grzesznemu człowiekowi, aby takież był o Bogu Ojcu 
tej nadzieje, a k niemu sie uciekał. 

PSALM SETNY PIĘTNASTY. 

Wielkie to było zawżdy rozkochanie moje, iżem „^'^^ 
tak dufał Panu swemu, iż on wysłuchawał prośby moje, »by womiu 
nakładając łaskawych uszu swych ku pokornemu wołaniu ^T^^^p*. 
memu, a aż do ostatku żywota mego zawżdy k niemu nie Bodse po- 
będą obrócony ucieczki me. kiadu. 

Abowiem z każdej strony, gdziem sie kolwiek 

15* 



Digitized by 



Google 



'228 



obezrzał, ze wszecŁ stron mię ogarnęły węzły śmier- 
telne, a nic inszego bliższego przed sobą nie wicJzę, 
jedno grób, a wielkie przyszłe uciski swoje. A w tym 
przestrachu nic mi inszego na myśl nie przyszło, jedno 
uciec sie o wspomożenie ku Panu swemu, a wnetem to 
obaczył, iż ten Pan sprawiedliwego a dufającego sobie 
nigdy nie opuści. 

Bowiem on jest osobliwym opiekalnikiem tych, 
którzy sobie sami pomódz nie mogą, a tak rozkochaj 
sie i ty, duszo moja, a przywróć dobrą nadzieję k sobie, 
bo on już wszytko zastąpi za cię, co sie kolwiek tobie 
miało sprzeciwnego przytrefić. 

A tak gdyś już, mój Panie, za nadzieją moją 
raczył z upadku wywieść nędzną duszę moje, a od 
płaczu oczy moje i sklęsły nogi moje już bezpiecznie 
będę chodził przed oblicznościa twoja społu i z tymi, 
którzy to z dawna zasłużyli. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

Obaczywszy to, miły Panie, iż temu nie sprosta 
dusza inoja bez twej łaskawej pomocy, aby sobie co 
sama pomódz mogła, racz miłościwie być jej na wspo- 
możenie, a zwłaszcza, że jest ze wszech stron rozlićznemi 
uciski udręczona ratuj jej, miły Panie, aby sie tak 
nie zatoczyła, aby z prędkiego razu nie upadła w dół 
złej nadzieje a rozpaczy o świętym miłosierdziu twoim, 
radszej jej pomóż, aby mogła przydź na drogę upełnej 
wiary a doskonałej nadzieje, która droga każdego tobie 
wiernie dufającego doprowadza do zwirzchności kró- 
lestwa twego świętego. 



Digitized by 



Google 



2?9 



Credidi propter quod locułus sum, Psalmus 116, 

ArgułQ^nt 

Tu prorok mówi pod figurą o męce Pańskiej, 
jako miałobietnioe męki swej wypełnić przed oblicznością 
wszego ludu, a pić npwe picie ofiary swojej, i jako 
miała być zacna śmierć jego i wysłuchane prośby jego. 

PSALM SETNY SZESNASTY. 

Jamiście <jQstetejQznie uwierzył, a przetora bezr ^ "^** 
pieeznie mowil i w uciskocfl ąioicn a w na^nęt^^Ł^j 
rozpaczy występkiów n^oich te4yDa tak rozumiał, iż 
^^dy ozjowiek je^t kłamca a pmylny, tylko sam Bóg 
nikoga omylić nie może. 

I jakoż ją majoĄ jąmu m tp 4o9yć uczynić, co 
on dobrodziejstwa uczynił nade mną, a wszakoż, przy- 
jąwszy k sobie nowy napój przysług moich a dzięki 
mojej, nigdy imienia jęgp świętego wzywać nie prze- 
;Stang. 

A obietpipe ślubów moich wypełnię jemu ^tz^^. 
oblicznością wszelakiego ludu, abpwiera ja wiem, jąkęt 
jest zacna rzecz śmierć przebranych ludzi przed oczyma 
jego, a jako strzeże zginienia każdego. 

A tak przystojnie, m(3j Panie, iściem powinien 
z wielką pilnością starać się, abych tobie dziękował 
za rozliczne dobrodziejstwo twoje, któryś mię wyzwolił 
z rozlicznego udręczenia, nędznego sługę twego a syna 
niewolnice twojej. 

Też jawnie przed oblicznością wszego zebrania 
będę ofiarował świętemu imieniowi twemu modlitwy 
moje, a zwłaszcza w przybytkoęh przebranych ku chwale 
twojej i w ppśrodku miasta twego Jeruzalem. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 



Digitized by 



Google 



230 



Modlitwa. 

Iż, miły Panie, przyrodzenie człowieczeństwa na- 
szego więcej sie ściąga ku swowolnej rozpustności, niżli 
ku jakim powściągliwościam a dobrym uczynkom , 
nielza jedno o ratunk a o wspomożenie uciekać sie 
ku tobie, Panu swemu, abowiem ty, obaczywszy krew- 
kość nasze, jako miłościwy opiekalnik, będziesz raczył 
łaskawie przywieść, abychmy nigdy od słusznych spraw 
nie odstępowali, a stąd będziesz raczył rozrywać twarde 
węzły występków naszych tak, iżby nam żadne sidła 
na przekazie być nie mogły, aż byśmy byli doprowa- 
dzeni do miasta twego świętego Jeruzalem niebieskiego, 
z któregobyśmy wyszli prawie jako prawi] dziedzicy 
na doczesne pielgrzymstwo tego nędznego świata. 

Laudate Dominum omnes gentea. Fsalmus 117, 

Argument. 

Lud krześcijański i ine narody pogańskie upo- 
mina prorok, aby chwalili imię Pańskie za znanim 
wielkiego miłosierdzia jego. 

PSALM SETNY SIEDMNASTY. 
Prorok upo- Chwalcic zwirzchnosć Pańską wszyscy ludzcy ro- 



•^"^w^iii dzajowie i ini narodowie pogańscy, chwalcie święte 
ta»i« imię jego. 

Abowiem mocnie jest utwirdzona nad nami święta 
łaska jego, a prawdziwe miłosierdzie jego tak będzie 
nad nami trwało już na wieki. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

Sprawnie by to przystało nie tylko nam, nad 
któremi rozliczne dobrodziejstwa ukazujesz, ale snadź 



Digitized by 



Google 



231 



i wszem postronnym narodom wysławować święte do- 
brotliwości twe, nasz miły Panie, abowiemeś też dla 
narodu człowieczego zstąpił na świat i, wziąwszy ciało 
człowiecze na się, umęczyć i umorzy cieś dopuścić je 
raczył, nie opuszczajźe nas na ostatek, jako sirotek 
swoich, ale radszej nad nami, raCz utwirdzić bez do- 
kończenia święte miłosierdzie twoje. 

Confiłemini Domino^ quontam bonus etc. Psalmua 118. 

Argument. 

W tym psalmie lud wierny wyznawa dziwne 
sprawy Boskie i jako kamień był wzgardzony przy 
budowaniu kościoła, a potym był nazacniejszy, co sie 
na Krystusa wykłada, i jako lud był oświecon przez 
przyście jego, i uczy, jako mamy ten dzień obchodzić. 

PSALM SETNY OŚMNASTY. 

Wyznawajcie wszyscy o Panie swoim, że jest- 
wielkiej dobrotliwości, a iż już wieki ma trwać miło- 
sierdzie jego święte nad nami. 

Winnic by to miał wyznać wszytek naród Izraelów 
i wszyscy potomkowie Aaronowi, iż jest wielka dobroć 
jego i ci wszyscy, którzy sie wżdy lękają jego, iż jest 
nad nimi wiecznie trwające miłosierdzie jego. 

A snadź gdy na mię przychodziły riawiętsze uciski, 
a zawołałem k niemu, nigdy nie omieszkał ku wspo- 
możeniu memu, a tak nic mię nie ruszy żądny prze- 
strach sprzeciwnika mego, gdym pewien nad sobą 
mocnej ręki jego. 

A między wszemi namożniejszemi pomocniki, aczby 
przy mnie stali, jego obrona u mnie nabezpieczniejsza 
jest a zawżdy w niej będąc snadnie oglądam zbórzo- 



Digitized by 



Google 



282 



nego sprseciwnika swe^, ą tak lepiej jest jemu dufać, 
nić namożniejs^emu człowieka pa ziemi. 

By sie teź zrusayli rozUczni narodowie, cbcąp w^ 
zniżsayć, a Pan b^zie stał na. pomocy mojej, wziąwszy, 
innie jego świę^, przedsię uczynię, wszelaką pom3t^ 
nad nimi. 

Aby się też rozpalib' jako ogień a rozsypali sie 
jako pczoły na skażenie moje, przedsię imię Fańskie 
miawszy ja na pomoc, oni wezmą pomstę nad sobą. 

A snadź rozmaitęmi przyprawami wielekroć sio 
więe nastroi przeciwnik mój, aby zaszkodził mnie, 
A wszakoż, iż Pan jest na pomocy mojej, snadnie bę- 
dzie wywrócon, a iż on jest umocnienie moje, nic nie 
wątpię, iż ustawicznie mnoży wszytko dobre moje, 

A z tego •też mnoży rozliczny głos sławy jego 
w zebraniu świętych a przebranych jego, iż można 
prawa ręka jego okazuje możnośó swoje, a wynosi 
każdego wiernego swego z każdego sprzeciwień^twa jego. 

A nie chciałoby mi sie nigdy umrzeć, wysławia,- 
jąc sprawy jego, abowiem on, acz czasem pokarze mnig,. 
a wszakoż nigdy do śmierci, a tak radbych, aby mi 
sie otworzyły wszytki drogi sprawiedliwości, prs^ez 
którebych mógł przydź ku wysławianiu świętego imie^ 
nia jego. 

A snadi to jest naszlacbetniejsza fórtka, przez 
którą wchodzą sprawiedliwi a przebrani w wyznawanie 
Pana swego, iż on wysłuchawa grzesznego a zatawą 
mu sie zawżdy wybawienie jego. 

Bowiem i on kamień, który byli zarzucili budo^ 
jąey kościół Pański, jako niepotrzebny, stał sie był 
potym napotrzebniejszy na wirzchu, a na zjąpzenie 
wszytkiego kąta kościelnego. 

A było to dziwno w oczoch ludzkich, ale to mały 



Digitized by 



Google 



233 

dziw, abowiem sie z wolą Pańską stało, abowiem to 
był ten dzień, który sam był Pan uczynił, abyehmy 
sie i my uweselili a ro^-adowali tępo dnia. 

A ty, miły Panie, racz nas tego dnia zachować, 
a nam weń wszytko pomyśli poszczęścić, abowiem to 
jfest błogosławiony, który jest nam zesłan tego dnia 
w imię Pana naszego. 

A i my pospołu wszyscy błogosławiemy i drugie 
was, abowiem Pan Bóg oświecił społu wszytki nas, 
a tak tego dnia świętego ochędożajcie przybytek Pański 
rozmaitemi przyprawami aż do samego końca ołta- 
rza jego. 

Bowiem to jest Bóg nasz, właśnie nam to przysłusze, 
abyehmy rozlicznemi chwałami wysławowali wielmo- 
żność jego, a zwłaszcza, gdy tak dobrotliwy jest, a ża- 
dnego czaau i^igdy nie u^tai^ie ipiłosierdzie jego. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

Gdyźeś ty jest wszelakie pocieszenie każdych 
troskliwych smętów naszych, nasz miły Panie, a roz- 
licznemi pociechami prawie jako dżdźem oblewasz 
wszytki wierne swoje, raozysz tedy już do końca wy- 
wyższać to zebraaie kościoła twego a zaphować je 
w obronie i|K)żnej prawej ręki twojąj, a otwórz ijaia, 
imłośoiwie fórtkę wszej łai^ki a, sprawiedliwości, któr%- 
bychmy mogli bezpiecznie wchodzić po drogach oo^^-. 
kawającego zbawienia naszego, a to, iżoś ty drogą męk^ 
i śmieT<iią swą wyzwolił, a zmartwychwstanim oświecił 
to, ra^Bz^ miły Panie, prscywieść ku poozciwciśoi ^w^ojej. 
o«a miajjice chwalebne,, tweom z wieków in^ieniu pp^ 
święcone. 



Digitized by 



Google 



234 



Beati immaculati in via. Fsalmus 119, 



Argument. 

Ten psalm prze wielkość jego jest na części roz- 
dzielony a bywa mówion w godzinach kościelnych^ 
w którym psalmie prorok wysławia zakon, drogę zba- 
wienia, świadectwa pisma, przykazowanie, sąd i uspra- 
wiedliwienie, sprawiedliwość, prawdę rozszerzenie po- 
wieści i ine wszytki rzeczy, które są jako szczeble ku 
dusznemu zbawieniu, a jest rozdzielon według obiecadła 
żydowskiego z wykładem słowa każdego, bo prorok, 
rozumiejąc wielkie przekazki świeckie ku chwale Bożej, 
kładzie wszytkę nadzieję o wspomożeniu w Panu Bodze 
swoim. 

PSALM SETNY DZIEWIĘTNASTY. 
^< Aleph. 

To jest pirwsze słowo żydowskie w obiecadle, 
które zową po żydowsku Aleph, co sie wykłada na 
polski język nauka, abowiem przez naukę przychodzimy 
napirwej ku uznaniu wszytkiego dobrego. 

^( Aleph. 

Błogosławieni są ci, którzy tu niewinnie żywą 
na tej drodze żywota swego a używają na wszem nauki 
Pańskiej i owszem błogosławieni są, którzy naśladując 
rozkazania jego upełnym sercem starają sie o to, aby 
sie podobali jemu. 

Abowiem ci, którzy nie używają nauki jego, tru- 
dno mają chodzić ścieżkami jego jedno ci, którzy naśla* 
dtija posłuszeństwa jego, abowiem on z wielką pilnością 
rozkazuje, abychmy byli wszyscy pilni świętej wo- 
lej jego. 



Digitized by 



Google 



235 



A zdarz mi, mój miły Panie, aby za twą sprawą, 
stanowiły sie wszytki postępki moje, z których bych 
ja dosyć czynił posłuszeństwu twemu, abowiem gdy- 
bych ja był pilen rozkazania twego świętego, nigdyby 
mię źadny wstyd nie mógł obruszyć. 

A z tej przyczyny prawem sercem będę wychwa- 
lał świętą wielmoźność twą, gdy ty mnie dasz wyro- 
zumieć wolą swą, a pilen jej będę na wszem, jedna 
ty mnie, mój Panie, nie racz łaskawie opuszczać. 

n Beth. 

To jest wtóre słowo, które sie wykłada jakoby 
zawstydzenie, bo cokolwiek przez pirwsze słowo, to jest 
przez naukę, zrozumie, tedy sie wstydzić musi, uznawszy 
złości swoje. . 

3 Beth. 

In quo corrigit adolescentior viam suam, 

O jako by każdemu przystało w młodości swojej 
pokarać a strzedz żywota swego, a nawięcej snadż 
w tym, aby nie występował z rozkazania Pańskiego^ 
a owszem prawą myślą przyslugować sie Panu, aby 
mu prawą drogę do tego ukazał. 

A prawie by mu przystało w serdecznej wnę- 
trzności chować pilnie słowa Pana swego, aby nigdy 
przeciwko jemu nie wykroczył a usty swemi usta- 
wicznie wysławiać rozkazanie jego, bacząc, że on jest na- 
dostojniejszy wszelakiej chwały, a święta jest nauka jego. 

Abowiem ona słuszna sprawa a łaskawa nauka 
jego może rozkochać każdego nad rozliczne skarby,, 
a tak i ja, rozkochawszy sie w rozkazaniu jego, a ma- 
jąc na pamięci święte słowa jego, nigdy od ścieżki^ 
która wiedzie k niemu, nie będę mógł odstępić. 



Digitized by 



Google 



"236 

Co sie wyl^łada, jakoby odpłatą^ ijf ozła^^ie^ za; 
cLznanioa przgz i^ąu^ę grzechu £fw.ego li^^i^z^ odpl^-tę 

: 



Retvihue sewa tuo meificą mf. 

Racz, mój Panie, łaskawie tego dożyczyd mnię^ 
«łudze twojemu, a ożywtó myśli me, aby mogły zfozu- 
mieć przykazaniu twemu, a otwórz oczy zmysłu mojego, 
^bych mógł zrozumieć ony dziwne tajemnice, które 
należą w świętej woli twojej. ^ 

Abowiem ja, będąc pielgrzymem na tej ziemi 
A niewiadomy, na czym wola święta twoja należy, melssa, 
jedno muszę być wzruszon na myśli sw^ z tej poż^T 
dliwości, abych mógł zrozumieć Boskiej dziwnej myśii 
twojej. 

Abowiem słychałem wi^lekroć, jakoś srodze gromił 
ony nadętych myśli, którzy sobie lekceważyli nauki 
twoje a snadź są prawie przeklęci u ciebie, a tąk racz, 
miły Panie, ode mnie oddalić sprawy ich, abawiem 
tych ja iście nie rad ni w czym odstąpił świętej 
wolej twojej. 

A snadż oni, wielekroć siadszy n^ zuchwałych 
miejscach swoich, żartowali z tego posłuszeństwa mojego, 
a ja, będąc sługą twoim, nic mię to nie obruszyło, 
owszem mię to zawźdy rozkochowało, gdym sobie na 
pamięć przywodził święte rozkazanie twoje. 

1 Dalet. 

To 8iero?iumie,jakol^y strach, iż czło^syiek, uznawszy 
wyatępe^ swój, boi się, iż to źle było, aby drugi raz 
nie i^padłj bowięnj go s.tracb zakonu odwodzi, abowiem 
bojaźń snadź jeat początek wszelakiej n^ądrpści. 



Digitized by 



Google 



237 



1 Dalet. 
Adhaeaił pavtmento anima mea etc. 

Prawie przyscbła jest dusza ma ku ciału mojemu, 
proszę mój Panie, aby ją raczył odżywiwszy przywrócić ku 
pirWszemu jej stanowi Według łaskawych obietnic swoich. 

A iźem przed tobą nie zataił żadnych spraw 
swoich, przeto snadż raczysz też wysłachawać mnie, 
byś mi jeszcze k temu oznajmował wola swoje, abo- 
wiem jużby mi nic inszego nie należało, jedno sie usta- 
wicznie ćwiczyć około dziwnych spraw twoich. 

Bowiem prawie zemdlała myśl moja, tęskniąc 
sobie w tym, ale ty podnieś upadłą duszę moje we- 
dług obietnic swoich, a oddal ode mnie obłeszne a omylne 
życie na świecie, ale by zawźdy było według świętej 
nauki txVojej. 

Abowiem sobie barżo byćh rad obrał obyczaj 
żywota co nasłuszniejszego, któryby miał ustawicznie 
przed oczyma dziwne sądy twe i rozmaite sprawy twoje. 

A iż to jest myśl moja, abych naśladował umysłu 
twego, proszę, nie opuszczaj też ze wstydem nadzieje 
mojej, a tak wielkim weselem rozkochasz serce moje a na 
wszem pilniejsze będzie zawżdy każdej drogi twojej. 

n He. 
To sie rozumie jest. Prosi prorok, aby ustawicznie 
bytność jego w Panu Bogu przebywała i w zakonie 
jego, abowiem, kto pilen zakonu Pańskiego, ten pilen 
i Pana samego. 

n He. 
Legem pone mtht^ Domine eto. 
Proszę, mój Panie, aby itii raczył dać tńkie ba- 
ćzfeliie, abyćh mógł obaczyć ustawy rozmaite uspi!'a- 



Digitized by 



Google 



-238 



wiedliwenia twego, a będę ich pilen aż do skończenia 
mojego, abych nic nie wykroczył, coby miało wy stępić 
z zakonu twego świętego. 

Abowiem to jest za wżdy moja wielka pożądliwość, 
^by mię przywiódł w uznanie przyrodzonej wolej 
Boskiej twojej, a iżby przy kłonił ku miłości swej proste 
^erce moje, aby było od wszej świeckiej pożądliwości 
tym oddalono. 

Przy tym też proszę, aby od kożdej niepotrzebnej 
próżności odwrócił błędne oczy moje, a iżby mię docho- 
dziły łaskawe słowa nauki twojej, któreby mnie umno- 
iyły bojaźń, abych nigdy nie odstępował od zbawien- 
nej drogi twojej. 

A oddal ode mnie ty przyczyny, prze którebych 
fiie zawstydaó miał, kochając sie w rozkosznych naukach 
twoich, a iżem je tak sobie umiłował, racz też zacho- 
ivać w każdej słuszności ten krótki czas żywota mojego. 

^ Wau. 

Co sie rozumie, ten to jest Krystus, abowiem on 
43am powiada, gdziekolwiek o mnie mówicie, jam z wami, 
abowiem ten jest odpuszczenie złości naszych i ten jest 
-żywot nasz nigdy nieskończony. 

) Wau. 
Et veniał super me miaericor, etc. 

Racz mi to sprawić, mój Panie, aby sie na wszem 
nade mną okazowało miłosierdzie twoje według obietnic 
twoich, abych miał słuszną wymówkę onym, którzy 
iartownie mię nagrawają, iż ja mocnie dufam obietni- 
■cam twoim. 

Aby ze wstydem nie ostała omylna powieść moja 
przed nimi, z czegoby sie oni snadź kochali, iż ja 
^czekawam sprawiedliwych a dziwnych sadów twoich. 



Digitized by 



Google 



239 



a staram sie o to, aby eh strzegł na długi ezas a owszem 
na wieki świętycli nauk twoicli. 

Bo z tej bezpieczności będę mógł z dobrą nar- 
dzieją chodzić bez wszej obrazy i na miejsca szkodliwe, 
a bez wszego strachu powiedaó o tym i przed obli- 
cznością królów i mocarzów nazacniej szych. 

A nawiętsze rozkochanie moje będzie pełnić świętą 
wolą twoje a wyniozszy ku górze ręce swoje będę sie 
o to starał, abych nie tylko o tym myślił albo powie- 
dał, ale i skutkiem to okazał, iż są u mnie w wielkiej 
powadze święte nauki twoje. 

7 Zain. 

Co sie wykłada, wiedź, abowiem pożądliwość nasza 
niema zależeć w rozkoszach doczesnych jedno, aby 
była przywodzona ku wiecznym skarbom nigdy nie- 
dokończonej radości. 

] Zain. 

Memor esto verbi tui ser, etc. 

Pamiętaj, miły Panie, coś łaskawie obiecać raczył 
słudze swojemu, co mię zawźdy osobliwie cieszy we 
wszech uciskoch mych, a snadź, by nie to, dawnoby 
już mógł zniszczyć ten krótki czas żywota mego. 

Abowiem oni z nadętemi myślami, którzy o cię 
nic nie dbają, wielekroć żartowanie nagrawają mię, 
a wszakoż mię to nie nie ruszy, owszem sie więcej 
cieszę wspomniawszy na to, w jakiej łasce a sprawie- 
dliwości raczyłeś ty zachowywać przodki nasze. 

A zawżdy mię wielki strach ogarnie, gdy sie na 
ich złościwy a ten uporny żywot rozmyślam, iż tak 
wzgardzają naukę twoje, a odszedszy na stronę, miasto 
każdej pociechy rozmyślam sobie święte ustawy twoje. 



Digitized by 



Google 



240 



A nigdy ani w dzień, ani o północy to mi z pa- 
mięci nie wyszło, owszemem sie zawżdy o to starał, 
aby tni to było za nawiętsza pilność rózczytać sobie 
iSwięte nauki twoje. 

n Het. 

Rozumie si« jakoby sumienie, abowiem, gdy człek 
rozważy nikczemnośó swoje, a jako jest wywyższona 
i w jakiej łasce postawiona, prawie sie zumifje, oba- 
wiając sie też tego, aby tego marnie nie stracił. 

n Het. 
Portio mea Domine. 

Między wszemi naszlachetniejszemi rzeczami tyś 
jest przebrana cząstka moja, mój Panie, a starać sie 
iście o to będę, abych sobie zasługował świętą łaskę 
twoje, strzegąc wolej twojej, jedno też ty bądź litościwy 
nade mna za obietnicami Swemi. 

Rozważałem sobie wszytek stan żywota mojego, 
nic inszego sobie potrzebniejszego nie najduję, jedno 
obrócić nogi swoje na drogę słuszności a nauk twoich, 
a bez wszego omieszkania, zawżdy sie kwapić będę 
czynić wolą twoje. 

Acz rozmaite przyprawy przypadają na mię od 
sprzeciwników moich, aby mi w czym zaszkodzili, ale 
mnie przedsię i w nawiętszym przestrachu nie zejdą 
z myśli ustawy twoje, a czasem i o północy wstawszy, 
dawam chwałę tobie za tak szlachetne sprawy twoje. 

A z tymi mi jest namilsze towarzystwo, którzy mają 
w uczciwości święte imię twoje, a strzegą rozkazania 
twojego, znając to, iż dobrotliwości twojej jest napeł- 
niona prawie wszytka ziemia. 



Digitized by 



Google 



241 



to Teth. 

Co sie rozumie dobro, a to, iż człek me z po- 
winności strachu, ale z powinności miłości Pańskiej 
a wziętego dobrodziejstwa ma, co jest dobrego, sprawnie 
naśladować. 

to Teth. 
Bonitatem fedsti cum sewo ttw. 

Wielką dobrotliwością raczysz sie obchodzić z słu- 
gami swemi, nasz miły Panie, a tak proszę, aby i mnie 
do końca nauczył posłuszeństwa swego, abowiem snadź 
nic nie jest potrzebniejszego, jedno czynić dosyć świę- 
tej wolej twojej. 

Abowiem, gdym takiej pilności nie przekładał, 
abych prawie zrozumiał ustawam twoim, zawźdym sie 
musiał obłędzić, ale już teraz snadź będę w nalepszej 
pieczy miał święte słowa twoje, które ty mnie z swej 
dobrotliwości będziesz jeszcze raczył szerzej oznajmić. 

Aczkolwiek oni uporni wymyślali sobie na mię 
rozmaite rzeczy potwame, a tak prawie skrzepło sie, 
jako jaka tłustość, w uporności serce ich, a wszakoż 
nic mię to nie odcisnęło od tego, abych ja nie miał 
pilen być rozkazania twego. 

A czasem, gdyś mię raczył łaskawie pokarać^ 
miałem to sobie za rozkosz, bo mi stąd rosła przyczyna 
naśladować świętej wofcg twojej, która mi jest snadź 
smaczniejsza, niźli wielka waga srebra i złota. 

"J Jod. 

Co sie rozumie początek. Tu mamy rozważyć, 
skąd sie wziął początek nasz, i ku jakiemu końcu przydź 
mamy, a od kogochmy wzięli początek, od tego mamy 
8z«kaó wyrozumienia dokończenia naszega 

Psafters, Reja. 16 



Digitized by 



Google 



242 



'I Jod. 

• MdntLs tuae^ Domtne^ fecerunt me. 

Pomni na to, miły Panie, iź ręce twoje sprawiły 
dziwnie duszę i ciało moje, a tak proszę daj słuszne 
wyrozumienie mnie sprawam twoim, abowiem sie roz- 
radują ci, którzy są wierni tobie, iż sie nad tymi ściąga 
miłosierdzie twoJQ, którzy upełnie dufają tobie. 

Bo aczkolwiek jakie pokaranie od ciebie przy- 
padnie na mię, nie mogę tego inaczej rozumieć, jedno 
iżem je słusznie zasłużył za sprawiedliwością twoją, 
bo to wiem, iź snadne miłosierdzie u ciebie, któreś ty 
każdemu dufającemu snadnie znaleźć obiecał. 

Abowiem to jest rzecz jawna, iź są u ciebie lekkiej 
wagi ludzie upomi a serca pysznego, a tak ty mnie, 
mój Panie, proszę racz odżywić łaską miłosierdzia twego, 
abych sie mógł upełnie nauczyć pełnić rozkazania twego. 

A ja radszej z temi będę społeczności uźyw^, 
którzy z wielka poczciwością chwalą imię twoje a strzegą 
upominania twego, tylko ty racz oczyścić myśl moje, 
aby nigdy nie była zawstydzona, pełniąc za wżdy świętą 
wolą twoje. 

D Caph. 

Co sie rozumie, jako nakrzywiony, abowiem każdy 
człek będąc w złościach swych a w pielgrzymstwie 
tego doczesnego żywota nakrzywiony ma tego naślado- 
wać, aby był rozproszczon ku weściu do straconej 
ojczyzny swojej. 

D Caph. 
Defecit in aalutari tuo anima. 

Prawie już ustała dusza moja, pożądliwie pracu- 
jąc, aby doznała łaskawie od ciebie obiecanego wyba- 



Digitized by 



Google 



243 



wienia swego, i oczy moje prawie sie wytargały zagląda- 
jąc, ryohłoli oglądają obiecaną pociechę swoje. 

A snadź sie już i ciało moje zamarszczyło nie 
inaczej, jako skóra zawieszona na mrozie^ starając sie 
o to, długieli jeszcze są czasy moje i długoli możności 
swej nade mna użyć ma sprzęci wnik mój, a wszakoż 
jednak rozkazanie twoje nigdy mi z pamięci nie wy- 
nidzie. 

Wielekroć mię złościwi usprawowali swemi omyl- 
nemi powieściami a prawie jakoby baśniami, abych 
odstąpił od zakonu twego, ale iż mnie nic nie smakuje, 
jedno rozkazanie twoje, które jest pełne wszelakiej pra- 
wdy, proszę, mój Panie, racz ich radę oddalić ode mnie. 

A bywały ty czasy, iż sie pokuszali o mię, chcąc 
mię równo z ziemią uniżyć, ale ty, mój Panie, z do- 
brotliwości twojej racz w pokoju zachować mnie, abych 
ja ni w czym nie miał przyczyny omieszkać przyka- 
zania twego. 

7 Lamech (siei). 

Rozumie sie serce zniewolone, iż serce nasze jest 
zniewolone w ciężkościach grzechów naszych, ma szukać 
a naśladować, jakoby było przez łaskę Pańską na swo- 
bodę a na miłosierdzie wypuszczone. 

^ Lamech (siei). 
In aeternum. Dominem verbum tuum, 
Snadź już wiekom wiecznie nigdy sie zmienić 
nie może, cośkolwiek ty postanowić raczył, nasz miły 
Panie, a snadź już tak na wszytki narody ściągać sie 
będą obiecane słowa twoje, bo i ziemia już długo trwa 
jakoż od założenia twego. 

A cośkolwiek wedle myśli swej zdawna postano- 
wił, także ustawicznie trwa aż do wolej twojej, a wszytko 

16* 



Digitized by 



Google 



244 



jest w posłuszeństwie twoim, acz by sie wiele odmienió 
musiało, by to nie było wolą a nauką twoją spra- 
wowano. 

Aczkolwiek i ja w tych sprawach twoich bywam 
czasem w niemałym udręczeniu, ale iż sie cieszę nauk% 
twoją, a nigdy jej nie chcę przepomnieć, abowiem 
snadź dla tego żywot mój jest od ciebie nawięcej za- 
chowań. 

A tak obaczywszy też to, mój Panie, iż sie upeł- 
nie wdawam w posłuszeństwo twoje, racz zachować 
w łasce swej żywot mój, aby nie miał zwirzchności 
nade mną sprzeciwnik mój, abowiem to widzę, iż 
wszytko jest na świecie zginęło, tylko samo będzie 
wiecznie trwało święte przykazanie twoje. 

tt Mem. 

Wykłada sie, jakoby wnętrzności, iż zakon Pana 
swego a nauki jego prawie we wnętrznościach swych 
nosić mamy, z czego pochodzi prawa miłość ku bliźnie- 
mu swemu, która jest wszego dobra początkiem. 

t: Mem. 

Ouomodo dtlead legem tuam^ Domine. 

Obacz to, mój Panie, z jaką pilnością sie uczę, 
abych mógł wyrozumieć wolą twoje, a przełożyłeś mię 
iście rozumem nad nieprzyjacioły memi, którzy nie 
o tym nie myślą a staranie moje ustawicznie o tym jest. 

I snadź z tak pilnego starania mego takiem sie 
w to wprawił, iźbych już i ony mógł lepiej nauczyć, 
od którychem to napirwej usłyszał, a snadź i ony, 
którzy sie około tego aż do starości swej ćwiczyli. 

Jedno ty, mój Panie, nie dopuszczaj od tej słu- 
szną) drogi odstępić mnie a do końca nauczyć mię, 



Digitized by 



Google 



245 



abych od nauki twej a od dziwnych sądów spraw 
twoich nigdy nie odstępował. 

Bo nigdy nic snadź smaczniejszego nie jest w uściech 
moich, jedno gdy słowy swemi rozważam ustawy za- 
konu twego, abowiem stąd sie mnie mnoży rozumienie 
moje, iż od dróg fałszywego a nieprawdziwego rozu- 
mienia snadnie sie będę mógł uchronić. 

: Nun. 

Co sie wykłada jedyny, albo pastwiska, abowiem 
jedynyź jest Pan nasz, który nas, wywiodszy z błędu, 
przywiódł na rozkoszne pastwiska uznania i zbawienia 
naszego. 

: Nnn. 
Ltscerna pedidus meiś. 

Ilekolwiek sobie na myśl przywiodę słowa rozka- 
zania twego, mój Panie, nie inakszą mi jasność dawają, 
jako jaka pochodnia w ciemną noc przed nogami memi, 
a tegom iście nigdy myślą prawie przysięgłą umyślił 
nie odstępić. 

Bo aczemkolwiek jest pod częścią udręczon w nie- 
których rzeczach, ale sie nic nie staram wspominając 
obietnice twoje, a iż wyznawam usty swemi przyka- 
zanie twoje, proszę, mój Panie, aby to była wdzięczna 
ofiara u ciebie ode mnie. 

Aczkolwiek żywot mój jest zewsząd w wielkim 
niebezpieczeństwie położon, a na wsze strony są na 
mię nastrojony sidła rozliczne, a wszak mię to nic nie 
frasuje, bych ja jedno umiał strzedz przykazinia twego. 

Ani o czym więcej nie stara sie myśl moja, jedno 
aby prawie tak we mnie dziedziczyło wiecznie rozka- 
zanie wolej twojej, bo bych rad, aby już w tym umysł 
mój wiecznie tak sobie urozkoszował. 



Digitized by 



Google 



246 



D Samech. 

Rozumie sie jakoby słuchaj, albo jakoby utwir- 
dzenie, abowiem ten właśnie bywa utwirdzon, który 
pilnie słucha, a rozważa sobie zakon i nauki Pana swego. 

D Sameeh. 

lniquo8 odio habut, 

Z prawej myśli iściem zawźdy miał w wielkiej 
nienawiści ludzi złościwe, a barzo by eh rad, aby sie 
ode mnie co nadalej odłączyli, aby mi z nich prze- 
kazka nie rosła opuszczać przykazanie Pańskie, które 
ja sobie chowam za napewniejszą tarcz obrony mojej. 

A ty jedno, mój Panie, pokornie proszę, raca 
utwirdzić myśl moje, aby nie wątpiła w obiecanych 
słowiech twoich, a za wspomożeniem twoim będąc wy- 
bawiony od wszego złego, nic inego myślić nie będę 
miał, jedno sie rozkochawać w przykazaniu twoim. 

Abowiem ja wiem, jaką nienawiścią ty zawżdy 
niszczysz ony, którzy, acz potajemnie, ale wżdy odstę- 
pują od przykazania twego, a nie inaczej, jako rzeca 
niepotrzebną wymietujesz z liczby inych ludzkich na- 
rodów. 

A z tego przestrachu widząc to, lęknęło sie ciało 
moje, widząc dziwne sądy twoje, które ty stroisz nad 
zlościwemi, a dusza moja, umiłowawszy zakon przy- 
kazania twego, ustawicznie tak chce już w nim prze- 
bywać. 

y Ain. 

Rozumie sie oko przeźroczyste, abowiem nam 
właśnie należy przeględać minęłe i przyszłe rzeczy na- 
Bze, a przeględać sąd i sprawiedliwość Pańską, z której 
dobrzy bez zapłaty, a źli bez pomsty nigdy nie wyda. 



Digitized by 



Google 



247 



y Ain. 

Feci Jtidicium et jtistittam. 

Staram sie o to z pilnością, mój Panie, aby sprawy 
moje szły według sądu a sprawiedliwości, a tak proszę, 
aby mię też nie raczył wydawać na łup tym, którzy by 
radzi ścisnęli mnie, owszem sprawując we mnie ty 
sprawy, z których by oni na mię żadnej przyczyny 
nie mieli. 

Bo już snadź i wzrok zemdlał oczu moich, zaglą- 
dając, rychło li mnie przypadnie obiecane wybawienie 
od ciebie, bo ty snadnie możesz uczynić łaskawie ze 
raną, sługą swoim, nauczywszy mię pełnić świętej wo- 
lej swojej. 

A iżem ja wierny sługa twój, i rad bych był tak 
na wieki, naucz mię też, mój Panie, czym bych mógł 
ubłagać święte imię twoje, abych nie był policzeń 
w on czas między złośniki, gdy będą brać pomstę za 
niesłuszne sprawy swoje. 

I przeto mi sie zda nic potrzebniejszego, jedna 
uprzejmie sie wdać w posłuszeństwo twoje, a nad wszytka 
złoto umiłować przykazanie twoje, a wszytki ine sprawy 
omylne a podeźrzane na stronę opuścić. 

D Pe. 

Rozumie sie jakoby zbłądziłem. Prorok lituje tych, 
którzy zbłądzili od zakonu Pańskiego, a życząc im, 
aby sie obaczywszy, na słuszną drogę byli nawróceni. 

D Pe. 

Mirabilia łeatimonia tuct^ Domine, 

Dziwne są a rozliczne sprawy twoje, nasz miły 
Panie, a przeto ich na wszem pilna myśl moja, a snadi 



Digitized by 



Google 



.248 



słowa twoje snadnie to każdemu oznaczyć mogą, snadź 
i onemu, któryby był z przyrodzenia rozumu słabeg^o. 

A prawie mi sie nie mogą zawrzeć i usta moje, 
oczekawając, aby im skąd przypadło dostateczne wy- 
rozumienie o tobie, jedno, mój Panie, gdy będziesz 
raczył weźrzeć łaskawie na mię, jakoś zwykł poględać 
na powolne swoje^ snadnie mi wszytkiego przybędaie. 

Spraw to jedno nade mną, miły Panie, aby sie 
nigdziej indziej od ciebie nie odciągała myśl moja, 
a iżby żadna złość ku mnie przystępić nie śmiała, a ta- 
kież i potwarna powieść sprzeciwnika mojego. 

Zdarz, miły Panie, aby sie jaśnie obróciło święte 
oblicze twoje ku mnie, słudze twojemu, abowiem, gdy 
mi sie namniej trefi odstępić od wolej twojej, strugami 
Izy płynąć muszą od troski z oczu moich. 

^i Zadik. 

Wykłada sie pocieszenie, abowiem gdy sie obaczy 
człowiek przez uznanie swoje i przyjdzie na drogę, 
z której sie był obłądził, bywa pocieszon, a mając na- 
dzieję w miłosierdziu u Pana swego. 
)i Zadik. 
Justus €8^ Domina. 

Sprawiedliwyś we wszytkim Bóg nasz, miły Panie, 
a na wszem są słuszne sprawy twoje, abowiem chcesz 
4iby sie na wszem okazowała sprawiedliwość w ustawach 
twoich, a gdzie by je też kto chciał poganić, iście bych 
tego nie mógł wdzięcznie przyjmować. 

Bowiem tego inaczej rozumieć nie mogę, jedno, 
iż na wszem jest prawdziwa, a szlachetna powieść twoja, 
a zakon i sprawiedliwość twoja, iście wiecznie trwająca, 
a przeto snadziem od nich wzgardzon dla tego jeszcze 
2 młodości mojej. 



Digitized by 



Google 



249 



A wszakoź nic mię to nie obruszyło, bom wnet 
znalazł prędką pociechę, rozpomniawszy sobie przyka- 
zanie twoje, za którym ustawicznie chodzi sprawiedli- 
wość, jedno daj mi to, mój Panie, abych je mógł do 
końca dostatecznie rozumieć. 

p Kuph. 

To jest zamknienie, abowiem zamkniona myśl 
nasza jest przez przekazy sprzeciwnika naszego, zam- 
kniona jest przez ściśnienie sumnienia naszego i przez 
wiele inych rzeczy, które modlitwa a nadzieja o Panu 
naszym nam snadnie otworzyć może. 

p Kuph. 

Cfłamayi in tato corde tneo. 

Nie mógł mię nigdy żądny czas minąć tak rano, 
jako i z wieczora, abych kiedy przestał wołać z pra- 
wego serca ku tobie, Panie, prosząc, abych mógł pdtnić 
a strzedz przykazania twego, abowiem tu iście w tym 
wszytka moja nadzieja zależy. 

A zawżdy oczy moje uprzedzają wszytki możne 
czujności, wzywając na pomoc ciebie, aby łaskawie 
wysłuchał prośby moje. a sprawował tak żywot mój, 
jakoby on nigdy nie odstępował od słusznych sądów 
twoich i od sprawiedliwości twojej. 

Acz ci, którzy mi tego zaźrzeli wielką pilnością 
sie zawżdy starają, aby i około siebie i około mnie 
złościwie czynili, a to przeto, iż daleko jest rozumienie 
ich od zakonu twego świętego. 

Ale ty nigdy daleko nie odstąpisz od wiernych 
swych tak, iż sie to znaczy, iż są na wszem prawdziwe 
nauki twoje, a znaczne są jeszcze z początku świata, 
a tak już będą stale trwać na wieki. 



Digitized by 



Google 



250 



1 Res. 

To jest głowa, iż głowa casza, a Pan nasz przez, 
uznanie a pokorę nasze, która jest głowa wszytkich 
cnót, ma być znajdowana, abowiem serca skruszonego- ^ 
a pokornego Pan nasz nigdy nie opuścić obiecał. 

n Res. 

Vtde humilitałem meam, 

Oglądawszy, miły Panie, zewsząd udręczenie moje^ 
snadź też to słusznie masz uczynić przyjąć mię na 
opiekę swoje, a zwłaszcza, iż mam zawżdy na pieczy 
naukę twoje, niedopuszczaj żywota mego zaniszczyć. 

Abowiem jeśli tego nad sługami swemi nie uczy- 
nisz, tedy tego są niegodni złościwi sprzeciwnicy twoi^ 
którzy nie wiedzą o ustawach twoich, ale, iż jest nie- 
skończone miłosierdzie, proszę, mój Panie, aby żywot 
mój według łaski swej świętej raczył postanowić. 

A wiele ich jest, którzy, za nic sobie nie mając 
nauki twojej, i mnie prześladują i przykazanie twoje, 
aż czasem mię zejmował strach, patrząc na zuchwalstwo 
ich, a dziwując sie, rychło li na nię od ciebie pomsta 
przypadnie. 

Jedno ty wżdy, mój Panie, miłościwie nie racz 
opuszczać mnie z miłosierdzia swego, abowiem początek 
słów twoich zawżdy sie od prawdy poczynał, a tak 
i każdy rozsądek twój we wszej słuszności snadź ju& 
mocnie trwać będzie. 

}V Schin. 

Rozumie sie jakoby rzekł na ranę, abowiem po- 
kora a ściśnienie umysłu naszego jest jakoby plastr 
na ranę zjątrzoną występków naszych, a maść na wszytki 
blizny nasze. 



Digitized by 



Google 



251 



li; Schin. 
Prtncipea persecuti sunt me etc. 

Rozmaici mocarze prześladowali mnie wielekroó^ 
aby mię byli odstraszyli od posłuszeństwa twego, mój 
Panie, a nic mię straszno nie było, abowiem ja sobie 
więtszą rozkosz pokładam w nauce twojej, niźlibycb 
nalazł skarb naznamienitszy. 

A starałem sie oto zawźdy, aby około mnie nie 
panowała żadna niepotrzebna próżność, a powieść mylna^ 
jedno tylko według nauki twojej tak, iż czasem kilo- 
kroć przez dzień zachciewało mi sie wysławiać chwały 
twej dla słusznych a szlachetnych wszelakich ustaw 
twoich. 

Abowiem wszelaki sie pokój mnoży tym, którzy 
naśladują nauki twojej, a żadna obraza nigdy sie o mię 
nie śmie pokusić, a tak i ja w tę nadzieję oczekawam 
od ciebie, mój Panie, wspomożenia swego, będąc pilen 
rozkazania twojego. 

A owszem sie pilnie temu przykłoniła dusza moja^ 
aby strzegła na wszem świętej wolej twojej i tego, 
czymby było imię twoje święte ubłagano, abowiem tobie 
nie są tajemne drogi i sprawy człowieka namniejszego^ 

n Tau. 

Jakoby rzekł, zbłądził człowiek, uznawszy sie, 
ii zbłądził, stara sie, aby był przywiedzion na drogę 
sprawiedliwą, abowiem kto sie w tym obaczy, snadź 
mu to więcej pochodzi z łaski Pańskiej, niźli z jego 
starania. 

n Tau. 

Apropinqueł deprecałio mea. 
Proszę, mój Panie, aby co nabliżej przypuścił do 



Digitized by 



Google 



252 



łaskawych uszu swoich wołanie moje, a tak jako nam 
obiecają słowa twoje, nauczywszy mię świętej wolej 
swej, też od złych przygód inych racz łaskawie Tvy- 
ewolić mię, 

Abowiem gdzie ty mnie dasz zrozumieć postano- 
wienie zakonu twego, nigdy język mój wysławiać go 
nie umilknie, owszem zawźdy wyśpiewawać musi łaska^^e 
słowa twoje a sprawiedliwe na wszem a łaskawe sady 
twoje. 

A można ręka twoja, mój Panie, aby nigdy nie 
omieszkawała na wspomożenie moje, abowiem ja nigdy 
niskąd inąd nie nabywam rady sobie, jedno żem sie 
nad wszytko ine rozkochał w łaskawym zakonie twoim. 

Racz, Panie, postanowić w żywocie moim duszę 
moje, aby ona bespiecznie sie mogła rozszerzyć w chwale 
twojej, a aczbych sie kiedy obłądził od ciebie, jako 
owieczka zginęła, jednak mię nie racz opuszczać, bo 
rozkazanie twoje przedsię mnie nigdy nie wynidzie 
z pamięci mojej. 

A to jest koniec psalmu tego. 

Kollekta albo modlitwa. 

Panie Boże wszechmogący, gdy żeś ty jest wie- 
kuista prawda, prawdziwa droga, nieomylna sprawiedli- 
wość, a nieskończone miłosierdzie, ciabie Pana swego 
naśladując snadź by sie nam przystało o to starać, 
aby sie ku czci a ku chwale twojej świętej umysły 
nasze mnożyły w prawdzie, w miłości, w sprawiedli* 
wości, w słusznych drogach i w inych cnotach wiernym 
twoim naśladownikom należących; a iż prostota czło- 
wieczeństwa naszego k temu bez łaski a bez natchnie- 
nia twego świętego w to nigdy nie może być przypra- 
wiona, prosimy pokornie świętego miłosierdzia twojego, 



Digitized by 



Google 



253 

aby nas, nędzne a upadłe stworzenie swoje, przywieść 
raczył na drogi takiej prawości, jakoby ścieżki nasze 
nie były odwrócone od takich spraw, któremibychmy 
ciebie. Pana swego, naśladując, w radości nalezli, a na- 
lazszy przy tobie, jako przy odkupicielu swoim, wieczne) 
chwały używali. Amen. 

Ad domtnumj cum tribularer^ clamaci etc, 
Psalmus 120. 

Argument. 

Styskuje sobie prorok w osoby człowieczej w tym 
psalmie na niebezpieczeństwo tego doczesnego żywota 
przed ludźmi fałecznemi a języka żwawego, a prosi 
pana Boga, aby go od niego wybawił. 

PSALM SETNY DWUDZIESTY. 

Ilekroć na mię co przypadło nieszczęśliwego, za- Niebeipi*- 
wżdym sie uciekł z wołanim swoim ku Panu swemu, eBeBnego iy- 
a on nigdy nie omieszkał wysłuchawaó mnie, a zwła- ^®*^ 
szcza, aby był wybawił duszę moje od człowieka fał- 
szywie omylnego, a od języka, który w sobie dwoję 
rzecz stanowi. 

A snadź by kto rzekł, co tobie ma zaszkodzić 
język takowy fałeczny, ano sie mnie zda szkodliwszy,^ 
niiliby kto ku mnie strzelał z natęższego łuku, a snadź 
i strzałami ogniem zasadzonemi. 

A snadź już mi sie przycknęło, iż mieszkanie 
moje jest tak przedłużono, a nie inaczej jakobych 
mieszkał w onej ciemnej krainie Cedar, a długi sie 
każdy. czas zda duszy mojej, mieszkając między tak 
żwawemi a omylnemi języki. 

Abowiem jam był sobie nie inszego nie upodobała 
jedno pokój, a snadź go i z tymi nabywam, którzy 



Digitized by 



Google 



254 

sie w nim mało kochają, i owszem im to przykro barzo 
ode mnie, gdy je z tego upominam, aby go na 
wszem naśladowali. 

Chwała Boga Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

Panie Boże wszechmogący nasz, którego spraw- 
jest stworzono niebo i ziemia, pod którego możnością 
wszytki ine mocy są porzucony, obaczywszy niedosta- 
tek stałości naszej, racz być miłościwym obrońcą nam 
w przeciwnościach naszych, aby pożądliwości doczesne 
nie uciąźyły, a nie zwiodły nieopatrznych myśli naszych, 
ale ty jakość wziął opiekę nad nami jeszcze od po- 
czątku żywota naszego, już jej racz łaskawie dokonać 
aż do ześcia czasów naszych w łasce a miłosierdzia 
twoim świętym. Amen. 

Levavi oculoa meos in montea. Psalmtia 121, 

Argument. 

Człowiek sprawiedliwy powiada, iż nigdy insze wspo- 
możenie jemu przypaść nie może oprócz łaski Pańskiej, 
i jako to jest szczęśliwy, kogo on na opiekę swą weźmie. 

PSALM SETNY DWUDZIESTY PIRWY. 

WweUki* Juzem wynosił oczy swoje po rozmaitych górach 

«ienie moie upatrując sobic, jeślibych wżdy też mógł w kim nadzieję 

hfi krom g^^ położyć, ale to próżne moje staranie, bo niskąd 

* nikt nie najdzie wspomożenia, jedno od Boga samego. 

Abowiem on kogo już raczy wziąć na swą opiekę, 

iście już nigdy nad nim nie zaśpi, a nie pośliźnie sie 

szkodliwie noga jego, a może iście dobrej myśli być, bo 

on zawżdy stoi, zakrywając go cieniem obrony swojej 

podle prawej ręki jego. 



Digitized by 



Google 



255 

Bo snadź od gorącośei słonecznej i od zimna 
nocnego zawżdy zakrywać go będzie, a owszem od czego 
gorszego osobliwą zawżdy pracą ma, aby wyswobodził 
duszę jego*). 

A iście mu sie osobliwie na wszem szczęścić musi, 
za opieką jego poście każde i wrócenie jego, a tak 
snadź już aż do ostatecznego skończenia jego. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

Obdarz, miły Panie, umysły nasze obfitością dobra 
twego Boskiego, abychmy, ciebie umiłowawszy, umieli 
wysławiać święte imię twoje, a tu chodząc w społecznej 
m^ości przed oblicznością twoją, mogliby chmy czasu 
swego przydź do onego Jeruzalem niebieskiego, które 
bywa osadzone obfitością świętych a przebranych twoich, 
a tam sobie rozkoszowali, wysławiając ciebie, prawdzi- 
wego Boga a sprawiedliwego Pana naszego. Amen. 

Laetatus sum in his^ quae dicta sunt. Psal, 122, 

Argument. 

Psalm nieszporu wtorkowego, w którym wyśpie- 
wawa prorok rozmaite rozkoszy królestwa niebieskiego, 
i jakoby sie nam wszem przystało cisnąć do niego. 

PSALM SETNY DWUDZIESTY WTÓRY. 

Rozradowałem sie iście z tego osobliwie, co mi Spr»w» ki*, 
jest od Pana mego oznajmiono, abowiem nam będzie bie^iego* 
wolno wnidź do domu Pańskiego, a do onego domu, 
który jest nam zbudowan na kształt miasta Jeruzalem, 
w którym ustawicznie nie ustaną stać nogi nasze nigdy. 



*) W oryginale ten ustęp powtórzony. 



Digitized by 



Google 



256 



Ku któremu miastu ściągają sie kwapiąc wszyscy 
ludzcy narodowie, i wiele pokolenia narodu Izraelskiego, 
aby tam miał Pan z nich chwałę swoje na wieki, a oni 
ją zawżdy wyznawali. 

Abowiem tam ustawicznie siedzą sędziowie stołe- 
czni, rozeznawając każdemu sprawiedliwie, i nad domem 
Dawidowym, a tak starajcie sie wszyscy, abyście użyli 
spokój ności miasta tego, abowiem każdemu wszytko 
po myśli zdarzy sie, kto sie kolwiek dostanie do niego. 

A tak niechaj, miły Panie, będzie błogosławiono 
od ciebie zebranie to, a wielka obfitość w tej osiadłości 
twojej, i dla wiekuistej chwały twojej i dla wiernych 
twoich, którzy są z nami bracia społeczni. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

Wszechmogący Boże, któremu właśnie i sprawie- 
dliwość i miłosierdzie należy, rozważywszy występki 
nasze, iż wedle sprawiedliwości zasłużyliśmy karanie 
twe, racz sie miłościwie przywrócić ku miłosierdziu 
swojemu, a przywróć nas do straconych przybytków 
naszych królestwa swojego, którechmy snadź byli prze 
złości nasze właśnie stracili, aby były osadzone one 
miejsca spustoszałe, które są zdawna na cześć a na 
chwałę zgotowane świętemu imieniowi twemu, i tym 
co mu wieczną cześć a chwałę czynić będą powinni. 

Ad te levavi oculos meoa, Psalmus 123. 

Argument. 

Nadzieję swą wszytkę pokłada grzeszny ezłowi^ 
w Panu swoim, prosząc o wybawienie od ałośeiwydi 
sprzeciwników swoich. 



Digitized by 



Google 



257 



PSALM SETNY DWUDZIESTY TRZECI. 

Ku tobie sie ustawicznie ściągają oczy moje, mój Nadzieja 
Panie, nie inaczej jako sługa czeka łaskawego wspo- ^ *^u.^ 
możenia z ręki Pana swego, a takież służebnica od 
paniej swojej, takież ja czekam pociechy od ciebie, 
wspomożyciela swojego. 

Jedno ty sie racz zmiłować nad nami, nasz Panie, 
a racz sie zmiłować, abowiem już aż nazbyt użyła 
rozmaitego sprzeciwieństwa dusza moja od sprzeciwni- 
ków swoich, którzy zawżdy są niewierni tobie. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

Gdy żeś sprawiwszy wszytki sprawy sobie potrze- 
bne na ziemi, podniosłeś sie od nas na wysokości nie- 
bieskie. Panie nasz, nielza nam jedno za tobą zaglą- 
dając wynosić oczy nasze, prosząc pokornie, iżeby ty, 
obaczywszy pokorę a prostotę nasze, gdyż to wiemy, 
iż u ciebie chytre a nadęte serca zawżdy sa niepłatne, 
wżdy sie kiedy zmiłowawszy nad nami wyzwolić nas 
będziesz raczył od wszech szkodliwych przygód naszych, 
tak minęłych, jako i dzisiejszych, tak też od tych, 
któreby jeszcze na nas przyść miały. Amen. 

Nisi quia domintca erat in nobis, Psalmus 124. 

Argument. 

Wyznawa grzeszny człowiek, iżby snadnie wszędy 
zginać mógł, jako nędzny wróbl, w bezpieczeństwie 
tego świata, by nie łaskawa obrona Pana naszego. 

PSALM SETNY DWUDZIESTY CZWARTY. 
Niechaj by to wyznał wszytek naród ludzki wyniawani: 
i wszytko pokolenie żydowskie, by Pan nasz nie dzier-®^*'"^*^' 

PiAłten, Reja. 17 



Digitized by 



Google 



258 



źał łaskawej ręki swojej nad nami, snadi by nas mogli 
dawno żywo poźrzeć sprzeciwnicy naszy. 

A nie inaczej złościami swemi jako inemi wodami 
byliby zatopili nas, a jako przez bystrą rzekę przepra- 
wuje sie przez uporność ich dusza nasza, jedno iż ten 
Pan, który jest godzien wszytkiej chwały, nie dopuści 
nas wydać na łupiestwo ich. 

A nie inaczej mocą jego dusza nasza bywa wy- 
bawiona jako wróbl, gdy w sidło uwiąznie, iż sie 
sidło starga, a on wyleci, a to sie nam wszytko dzieje 
z możności Pańskiej, iż on, stworzywszy niebo i ziemię, 
nas też opuścić nie raczy. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

To jest pewna rzecz, miły Panie, iż my, nędzne 
stworzenie twoje, bez łaskawej opieki twojej nic sobie 
pomódz nie możemy, jedno tylko z nadzieją oczekawamy 
świętego ratunku twojego, a ty, jako obrońca nasz, 
racz miłościwie od wszech przypadłych przekazek na- 
szych bronić nas, a takież od pilnego starania sprze- 
ciwników naszych tak dusznych jako i cielesnych, 
którzy sie starają ustawicznie, aby w czym podstąpili 
nas. Amen. 

Qut confidunt in domino, Psalmus 125. 

Argument. 

Prorok powiada, iż jest nieomylna nadzieja dufać 
Panu swemu, a iż on strzeże ludu swego a nie do- 
puszcza żadnej srogości nad nim, by jedno dufał jemu. 



Digitized by 



Google 



259 

PSALM SETNY DWUDZIESTY PIĄTY. 

Ilekolwiek tych jest, którzy uprzejmie dufają " ^ "*• 
P^mu swojema, bezpiecznie przed każda przygodą stać dafa Pana 
mogą, jako mocna góra Syon, która nigdy nie może ■^«"*"- 
być żadną mocą zruszona. 

Bo aczkolwiek są twarde miejsca rozlicznemi gó- 
rami albo inszemi przyprawami oprawiony, a wszakoź 
to snadź jest napewniejsza rzecz, gdzie Pan Bóg sam 
raczy stać w pośrodku ludu swego od tego czasu aż 
' na wieki. 

A nie dopuści nigdy temu rozciągnąć możności 
swojej a srogości bicza swego nad narodem ludu swo- 
jego, aby też snadź oni z rospaczy a z srogości karania 
nie byli wzgorszeni w uciskoch swoich. 

A tak, miły Panie, miej łaskawa baczność na 
twoje wierne, którzy są ku tobie serca prawego, a roz- 
mnożywszy pokój łaskawy między nimi sprzeciwnikom 
ich i swoim racz według zasług ich zasługi zapłacić- 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

Ty, miły Panie, który dziwnie dzielisz sprawy 
sprawiedliwych od uczynków niewiernych tobie, racz 
w całości zachować myśli sasze, aby łagodliwości ciała 
naszego, a chytrości sprzeciwników naszych i świata 
tego nas nie uwiodły, abychmy odstępić w czym mielj 
wolej a rozkazania twego Pańskiego. Amen. 

In convertendo dominits capti, PscUmus 126. 

Argument. 

Powiada prorok, jako sie rozraduje grzesssny czło- 
wiek z wybawienia swego^ nie inaczej jako zły go- 



Digitized by 



Google 



260 

spodarz wątpiąc w żyzności swojej, gdy uźrzy obfitość 
urodzaj a swego. 

PSALM SETNY DWUDZIESTY SZÓSTY. 

^^^b»-* Gdy Pan Bóg raczył wyzwolić z srogiego wic- 

wienia gwe- zienia gTzechów zebranie swoje, stało sie im wielkie 
^' pocieszenie, a były usta ich napełniony wielkiego wy- 
sławiania rozlicznych radości tak, iż sprzeciwnicy ich 
mówili wielkim zumieniem, iż ci mają Boga dziwnego. 

A prawdę mówią, abowiem Bóg nasz, wielką 
wielmoźność raczy okazować nad nami, z czego sie 
rozradowały myśli nasze, a tak przedsię, nasz miły Panie, 
już do końca ze wszego racz wyzwolić nas, abychmy 
byli tak łaski twej nasyceni, jako sucha ziemia wody 
we dni gorące: 

A trefi sie nam tak jako onym, którzy w zły 
czas posieją nasienie swoje, a wątpiąc używają wielkiej 
żałości, a gdy uźrzą urodzaj obfity, obróci sie ich ża- 
łość w wielkie kochanie. 

Abowiem oni pójdą na pola swoje z wielkim ko- 
chanim podnosząc a oglądając snopki swoje, a radując 
sie z obfitości obiecanej żywności swojej. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

Rozmaitemi pociechami zwykłeś ty nawiedzać 
wierne swoje, nasz miły Panie, racz też i nas nie opu- 
szczać, aby nas wżdy też pocieszyć nie miał w rozter- 
koch naszych, a wydarszy nas z srogiego więzienia, 
którym nas związały występki nasze, i z mocy sprzę- 
ci wnika naszego racz nas miłościwie przywłaszczyć so- 
bie, jako prawe dziedzictwo twoje, przez drogą zapłatę 
niewinnej krwie twej tobie sprawiedliwie odkupione. Am. 



Digitized by 



Google 



Boddej nie- 
nie 



361 

Nisi dómtnus aed{ficaverił. Psalmtis 127. 

Argument 

Prorok powiada, iź jest próżne staranie każdego 
człowieka oprócz łaski Bożej, abowiem o kim Pan Bóg 
raczy radzić zasługami jego, wszytko snadnie będzie 
mu przypadać. 

PSALM SETNY DWUDZIESTY SIÓDMY. 

By sie kto napiiniej starał, aby co narychlej dom ®** '^^'•^ 
swój budował, próżne to jego będzie staranie, jeili jemu gie ita^ 
Bóg tego nie pomoże, by też napiiniej kto strzegł miasta 
swego, próżne to strzeżenie, jeśli Boska straż nad nim 
nie będzie. 

A tak i wy próżno sie staracie, którzy pobudza- 
jąc jeszcze przede dniem sprawy swoje, abowiem to wa- 
sze staranie przez łaski Bożej próżne, abowiem czego 
wy z wielkimi trudnościami nabyć musicie, to temu 
darmo przypadnie, który sobie umie zasłużyć łaskę 
Pana swego. 

A aczkolwiek on da zasnąć do czarfU miłośnikom 
swoim, a wszakoż on im zawżdy dziedzictwo gotuje, 
który zasłużył owoc z żywota człowieczego poszły, a nie 
inaczej będą wystrzeleni ku tej radości jako strzały 
ż łuku namocniejszego. 

A błogosławiony to człek, który w tym upełnie 
żądzą swa postanowił, abowiem nigdy zelżon być nie 
może, ani będzie zesromocon, by też zaczął swar z nie- 
prayjacioły swemi, już prawie w bronie zebrania wiel- 
kiego. Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

Gdyż to jest kochanie twoje, aby lud swój zgro- 
madzał w jedności społecznej świętej wolej swojej, 



Digitized by 



Google 



262 

nie rozpaszaj (»ic!) tedy i Bas, raiły Panie, z tej społe- 
czności kościoła twego, któryś ty zbudował i ochędoźyl 
szlaclietną krwią swoją. A iźeś nas raczył odnowić 
przez krzest a wiarę nasze, odnów też miły Panie, 
i sprawy nasze, aby sie obróciwszy z występków ku 
sprawiedliwości, wzięli błogosławieństwo od ciebie, pana 
swego, któryś jest święty z początku aż tak bez końca 
na wieki. Amen. 

Beałi omnes, qui iiment Domtnum. Fsalmua 128, 

Argament. 

Wylicza prorok, jakie rozmaite błogosławieństwo 
przypaść ma od Boga na tego człowieka, który z stra- 
chem a w uczciwości ma święte imię jego. 

PSALM SETNY DWUDZIESTY ÓSMY. 

Ii >i6 mamy Błogosławiony to jest wszelaki człowiek, który 

•wego. ma bojaźń na pieczy Pana Boga swego, a żywot swój 
stanowi według wolej jego, bo będzie z rozkoszą uży- 
wał pracowania rąk swoich, a na wszem mu sie będzie 
według myśli szczęściło. 

Żoua jego będzie podobna ku winnej macicy, 
która po domu jego rozciągnie latorośli swoje, a syno- 
wie jego jako nowe szczepienie oliwne około stołu jego, 
a tak sie będzie na wszem mnożyło błogosławień* 
atwo jego, 

A wszytko sie błogosławieństwo nad nim wypełni, 
którekolwiek jest obiecał Pan Bóg przebranemu zebra- 
niu swemu, a będzie znał nad sobą łaskę taką, jaka 
Pan Bóg czasu swego okazowa ł miastu Jeruzalem, przez 
wszytki dni czasów żywota swego. 

A doczeka tego, iż ogląda potomki synów swóicIiF 



Digitized by 



Google 



263 

w wielkiej pocie&ze, A w takim pokojuj jako był niegdy 
Pan Bóg synom Izraelskim obiecał. 
Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

Tochmy snadź tobie napowinniejszy, nasz miły 
Panie, abychmy cie chwalili jako ojca, miłowali jako 
stworzyciela, a bali sie jako pana prawego. Daj taką 
bojaźń a taki wstyd, miły Panie, obłędliwym myślam 
naszym, abychmy, uznawszy zwirzchność twoje święte'^, 
nad sobą, uskromili bujne serca nasze, jakoby nic nic 
wykracały przeciwko wolej twojej, czymby mogła być 
obrażona święta łaska twoja. Amen. 

Saepe expngni%verunt me. Psalmus 129. 

Argument. 

Upomina prorok sprzeciwniki wiernego zebrania 
Boskiego, aby sie uznali, powiedając im, iż sie w ni- 
wecz obrócą jako ziele niepotrzebne, które jeszcze za 
młodu bywa potłoczone. 

PSALM SETNY DWUDZIESTY DZIEWIĄTY. 

Może to rzec każdy z wiernych Pana swego *'^°' 

*',,,'', ^ moinoW nic 

przeciw sprzeciwnikom swoim, iż sie wielokroć o to sta- rmA woi% 
rali, aby go wykorzenili, a zniszczyli, a wszytki złości ^^' 
a ciężkość przełożyli na grzbiet jego, a wszak jednak 
temu nigdy nie mogą nic uczynić. 

Bowiem Pan według sprawiedliwości swej zawźdy 
potarga sidła ich, a oni zawstydziwszy staną sie po- 
dobni ku onemu zielu, które sie wspina na wysoki 
dom, a potym uschnie, niiii na poły doroście. 

Które sie nigdy w żądny pożytek obrócić nie 
może, ani w żądny snop związano nie będzie, abowiem 



Digitized by 



Google 



264 

nikt, ktokolwiek mijając je będzie przechodził, nie da 
błogosławieństwa jemu, aby sie w co dobrego obróciło. 
Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

Gdyż sie nam trefiły jakie sprzęci wieńsfwa z wolej 
a z dopuszcenia twego świętego, daj, miły Panie, skro- 
mną w tym cirpliwość nam, abychmy to zrozumiewali, 
iż żadna możność nam nic przeszkodzić by nie mogła, 
by nie było dopuszczenie święte twoje, a gdy złe i do- 
bre od ciebie, Pana swego, wdzięcznie przyjmować bę- 
dziemy, obaczywszy cirpliwości nasze będziesz raczył 
oną wieczną radością obdarzyć nas, w której już snadź 
nigdy żadnej przekazki nie bywa. Amen. 

De profundis clamavi ad te^ Domine etc, 
Psalmus 130. 

Prorok w osobie upadłego a grzesznego człowieka 
woła ku Panu Bogu, kładąc w nim wielką nadzieję, 
a prosząc, aby nad nim nie sroźył sprawiedliwości 
swojej, a radszej miłosierdzia używał. 

PSALM SETNY TRZYDZIESTY. 
OriMraj 2 wielkiego a głębokiego upadku grzechów moich 

moś«nie wołam k tobic, mój miły Panie, abyś raczył, przykło- 
ku p«att jji^gzy ku mnie łaskawych uszu twoich, wysłuchać 
pokorne prośby moje. 

Abowiem, jeśli będziesz raczył do nas baczyć 
wszytki występki nasze, a używać nad nami sprawie- 
dliwości swej według występków naszych, żądny z nas 
wytrwać módz nie będzie, bo by sie musiał rozszerzyć 
gniew twój nad nami. 



Digitized by 



Google 



265 



Ale radszej nas, wszechmogący Panie, weźmi 
przed swe Boskie przyrodzenie twoje, które sie zawźdy 
ściąga na miłosierdzie, a podnieś upadłe serca nasze, 
które też z tego ochotniej sze będą ku każdej błogosła- 
wionej chwale twojej. 

I skądże ma byó insze oczekawanie nadzieje wspo- 
możenia naszego, jedno od ciebie, Pana swego, a snadź 
i duszam naszym nie żal czasem sprzęci wności prze- 
cirpieó, gdy wżdy mają nadzieję, oczekawając obieca- 
nej łaski twojej. 

A nie inaczej, jako stróż zmorzony snem ocze- 
kawa dnia przychodzącego, tak też serca nasze ocze- 
kawają łaskawego wspomożenia twego, abo wiem to jest 
rzecz pewna, że ty nie omieszkasz z ratankiem swoim 
każdema, dafajacemn tobie. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

ModHtwa. 

Iżechmy wpadli w głębokie przepaści grzechów 
naszych, nielza nain też jedno z głębokości serca na- 
szego dobywać głosów swoich, a wołać o miłosierdzie 
ku tobie, Panu swemu, abowiem już to jest ostateczna 
nadzieja nasza, iż nigdziej indziej zmiłowania szukać 
nie możemy w upadkoch naszych, jedno u ciebie, stwo- 
rzyciela swego. A tak gdyźechmy sie stali już odku- 
pieni przez drogośó krwie i męki twojej, już nic nie 
racz zawieszać nad nami, czym by sie miał mścić na 
nas w rozgniewaniu twoim, ale radszej przyjmuj nas 
miłościwie już w opiekę a zgromadzenie społeczności 
swojej, w którejeś ty, nasz miły Panie, osobliwie swe 
kochanie położył. Amen. 



Digitized by 



Google 



266 



Darninę^ non eat exaltatum eor. Psalmua 131. 

Argument. 

Mówi prorok w osobie człowieczej przed obli- 
cznością Pańską, sprawując myśl swoje, iżby jej nie 
wdał w sprawy wysokie, powiedając, iż to jest rzecz 
każdemu szkodliwa. 

PSALM SETNY TRZYDZIESTY PIRWY. 
Pnteciwko Starałem sie zawżdy, mój Panie, wiedząc, iż to 

iK>^U)«łej pra^i^ko myśli twojej jest, aby eh nigdy nie miał myśli 
podniesionej a oczu wysoko patrzących, a iżby eh sie 
o to nigdy nie frasował, coby stanowi memu nie na- 
leżało. 

A jeślibych inaczej myślił, a inaczej o sobie ro- 
zumiał, proszę nie karzy mię, mój Panie, iną kainią^ 
jedno jako matka karze dziecię, gdy ję od piersi 
odejmie, abowiem ja inaczej nie rozumiem dusze mej, 
jedno na wszem ku dziecinnym obyczajom podobna. 

A owszem każdy, to jest moja rada, ktokolwiek 
jest spełnego rozumu, aby z upełną nadzieją oczekawat 
miłosierdzia Pańskiego, począwszy od godziny pirszoj 
uznania swego aż do ostatecznego dokończenia swego^ 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

Wiemy to, miły Panie, iż zdawna tobie jest myśl 
podniosła sprzeciwna, którejeś nie przepuszczał żadnemu 
stworzeniu, a snadź i Aniołom swoim, racz, miły Panie, 
uskromió serca nasze, aby zrozumieć mogły, iż są nikczem- 
ne wszytki sprawy doczesne nasze i krótkość czasów 
naszych, a nie obrażali tym sobie świętego miłosierdzia 
twego, ale czując nad sobą możność świętej ręki 



Digitized by 



Google 



267 

twojej, aby pokornie oczekawali przyszłego zmiłowania 
twego, którym nas racz łaskawie nawiedzić, jako pan 
a stworzyciel nasz. Amen. 

MementOy Domine^ David. Psalmus 132. 

Argument. 

Upomina prorok Pana swego z obietnic jego, przy- 
pominając mu, jako z pokolenia jego obiecał pobudzić 
Krystusa swego i jako sie miał ten Krystus prawie 
w zebraniu ludzkim rozkochać. 

PSALM SETNY TRZYDZIESTY WTÓRY. 

Pamiętaj, miły Panie, na sługę twego, Dawidn, ^ postano- 
i na każde jego upokorzenie i na on ślub^ któryś wieniana*^ 
ty jemu z prawą myślą ślubował. Panie Boże potom- '"^o p"«» 

1 * T 1 /I 1 syna Bożego.1. 

kow Jakobowych. 

Iześ nie miał użyć żadnego mieszkania w przy- 
bytkoch swoich, ani odpoczynąć na posłaniu swoim, 
ani dopuścić żadnego snu na oczy swoje, aźby pirwej 
sprawił słuszne miejsce jemu ku chwale tobie, Panu 
swemu. 

A snadź prawie trafunkiem naleźlichmy słuszno 
stanowisko ku chwale jego na miejscu, które jest prze- 
zwane Efirata, a na szerokich polach między lasy 
gęstemi. 

A tak nie mieszkając idźmy co rychlej na ty 
miejsca i wnidźmy do przybytków tych, gdyż je sobio 
tak obrał, a połóżmy sie pokornie miasto podnóżków 
przed nogi jego. 

A ty powstań, miły Panie, a nie mieszkaj też,, 
postanów sie już na miejscu sobie przebranym a i Archa^ 
w której jest przymierze twoje z ludzkim narodeiii 



Digitized by 



Google 



268 



flchowano, aby też tam była wniesiona, abychmy znali, 
iż to miejsce jest obrane tobie. 

A kapłani twoi, którzy tam mają być ku czci 
twojej wysadzeni, niechaj będą wszelaką sprawiedli- 
wością ochędoźeni, i ci, którzy są tobie poświęceni, 
A tak aby sie rozradowali, ciebie chwaląc. 

A nie oddalaj , długo, miły Panie, nam zesłać 
obiecanego zdawna od ciebie Krystusa twego, pomniąc 
na ony obietnice, któreś obiecował Dawidowi, słudze 
«wemu, i potomkom jego, iź im miał z narodu żywota 
jego osadzić królewski stolec jego. 

Obiecując też to, iż jeśliby potomkowie jego 
strzegli świętej wolej twojej i przyjętego przymierza 
^ tobą, iż i naród jego i na potym ine pokolenie jego 
niemiało z królewskiego stolca występić. 

Abowiemeś ty sobie, miły Panie, obrał miejsce 
Syon, to jest zebranie swych wiernych, i tameś sobie 
osobliwe mieszkanie upodobał, mówiąc to, iż to jest 
Łęczne miejsce moje, a tum sobie wszytko swe prze- 
bywanie ulubił. 

A uczynię miejsce to obfitujące wszelakiej hoj- 
ności, a przełożone kapłany jego ochędożę wszelaką 
radością, z czego sie osobliwie będą mogli rozkochać 
przebrani święci moi. 

Tamże wyniosę ku górze wywyższenie narodu 
Dawidowego, tamże zgotuję oświecenie Krystusowi swo- 
jemu, tam zetrę wszytki sprzeciwniki jego, a przywlokę 
je wszelaką wstydliwością. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

Wspomienąwszy tu wżdy łaskawie na nas, nasz 
miły Panie, iż jest obłędne a niepewne tu mieszkanie 



Digitized by 



Google 



26* 

nasze, racz łaską swoją tak oehędoźyó nas, iżbychmy 
znali nad sobą kwitnące błogosławieństwa świętego- 
Bóstwa twojego, a racz nas nasycić onym pokarmem 
pożądliwym niebieskiej wolej a rozkazania swojego^ 
aby nas stąd sobie tak poświęcił a godne uczynił, aby 
ty w nas a my w tobie. Panu swoim, w radości a bez 
końca mogli przemieszkawać. Amen. 

Ecce quam bonum & quam jucun, Tsalmus 133. 

Argument. 

Przypomina prorok, jako jest rzecz rozkoszna spo- 
łeczne zebranie ludzi zgodliwych, i jako sie teź i Bóg 
w tym rozkochawa. 

PSALM SETNY TRZYDZIESTY TRZECI. 

O jako to jest rzecz rozkoszna i wszelakiej radości MHośd 
napełniona, gdy zgodliwe zebranie ludzi a nie inaczej, ^ob^riil 
jako bracia, społu mieszkają, a snadź wonniejsza to i Bogu. 
rzecz, niż maść nadroźsza, która bywała na głowę 
Aaronowę wylewana. 

A snadź to jest rzecz pożyteczniejsza, niźli na- 
chłodniejsza rosa, która spada na wysokość suchych 
gór, abowiem takiemu zebraniu społecznemu osobliwe 
Pan Bóg błogosławieństwo szafuje, które już tak będzie 
trwało na wieki. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

Gdyż jest to kochanie twoje, miły Panie, aby 
sie miłość społeczna, z której snadź wszytko dobre 
pochodzi, między nami mnożyła, racz nas, miły Panie,^ 
tak w łasce zachować a zjednoczyć, aby, gdy wszyscy 
społecznie a w nierozdzielnej miłości podniesiemy k to- 



Digitized by 



Google 



Ił właśnie 
auamy ohwa- 



270 

t 

bie ręce i wołanie swoje, raczył, miłościwie wysłu- 
chawszy, społecznie dochować i czasu swego doprowa- 
dzić do onej świętej społeczności, w którejeś ty położył 
wszytko kochanie swoje. Amen. 

Ecce nunc benediciłe domino, Psalmus 134. 

, Argument. 

Upomina prorok wszytki wierne Pańskie, aby sie 
ściągali ku chwale jego, aby też to nie tylko słowy, 
ale i skutkiem było znać. 

PSALM SETNY TRZYDZIESTY CZWARTY. 

Nuż wszyscy społecznie, którzy sie kolwiek ehlu- 

iid Pana bicic powicściami swemi wiernemi być Panu swemu, 

*^^^' starajcie sie, abyście wysławiali imię jego, a zwłaszcza 

wy, którzy bezpiecznie wstępujecie do przybytków jego. 

A wynoście ręce swe z myślami swerai wespołek 

ku onym miejscam, które są świętobliwości jego obrane, 

A w tym też nic nie wątpcie, iż sie on też o to stara, 

aby wam to sowito opłacił, będąc Panem nieba i ziemie. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

Użycz nam tego, miły Panie, abychmy mogli tak 
-prawić myśli nasze, aby od nich godne a przystojne 
błogosławieństwo pochodziło świętemu Bóstwu twemu, 
A ty, oświeciwszy ciemności nasze, które nam pocho- 
clzą, iż nie umiemy uznawać występków swoich a dobro- 
tliwości twojej, z łaski swej będziesz raczył usprawie- 
dliwić a domieścić nas onej światłości, której z wieków 
pożądają święci i przebrani twoi. Amen. 



Digitized by 



Google 



271 



Laudate nomen domini, Paalmua 135. 

Argument. 

Tu prorok dziwnie przywodzi człowieka ku chwale 
pańskiejj przypominając mu dziwne możności jego, 
a żartując z inych bogów pogańskich. 

PSALM SETNY TRZYDZIESTY PIĄTY. 

Wzruszcie sie społecznie wy wszytcy, którzy sie^^^*®p"*^ 
mianujecie być sługami pańskiemi, a przebywacie nMBema. 
w przybytkoch jego, abyście umieli chwałę jego wysła- 
wiać, znając to, iż on na wszem dobrotliwy jest, nie 
ouueszkawajcie wyśpiewawać wielkiej łaski jego. 

Abowiem on osobliwie sie w tych rozkocha wa, 
którzy naśladowali spraw Jakóbowych i Izraelowych 
według myśli jego, a nie inaczej go mamy rozumieć, 
jedno Bogiem wszech namożniejszym, a iż nic nie są 
przeciw jemu wszyscy ini bogowie. 

Abowiem nigdy sie nic inaczej nie stanie ani na 
niebie, ani na ziemi, ani w głębokości morskiej, jedno 
tak, jako sie jemu podoba, a snadź i na tych miejscach, 
które leżą w niewiadomych głębokościach. 

Który, wyciągnąwszy wilgotności z głębokiej zie- 
mie, zawiesza je na powietrzu według wolej swojej, 
a z nich zasię wywodzi gromy i wody rozmaite a wia- 
try, kiedy chce, tedy wzruszy, nie inaczej jakoby je 
z skarbów swych wypuścił. 

Który rozmaitemi dziwy a rozlicznemi strachy 
kosił Faraona w Egipcie i wszytki sługi jego tak, iż 
potym kazał pomorzyć wszytko każdego narodu, eo sie 
kolwiek było napirwej urodziło. 

Który potym dla ludu swojego przebranego po- 
raził rozmaite króle, aby był im dał posieść ony roz- 



Digitized by 



Google 



272 



koszne ziemie icb, a prawie je tam był jaz dziedzicmi 
własnemi uczynił. 

A tak, miły Panie, prze ty dziwne sprawy twoje 
już imię twoje nigdy nie zaginie, abowiem ty dziwnie 
na się przyjmujesz opiekę ludu swego, a wielkim mi- 
łosierdziem sie obchodzisz z sługami swemi. 

I przecz sie ini obaczyó nie mogą, którzy sie wdali 
w chwałę onych głuchych bałwanów, rękami ludzkiemi 
sprawionych, którzy ani ust swoich, ani oczu, ani uszu 
na żadną sprawę swa użyć nie mogą. 

A snadź i ci, którzy im dufają, sa k nim barzo 
podobni sprawami swemi, ale wy wszyscy wierni po- 
tomkowie Jakóbowi i Aaronowi wysławiajcie ustawicznie 
Fana swego, którzykolwiek macie przed oczyma swemi 
i strach i miłosierdzie jego. 

Bowiem rozważywszy dziwne sprawy jego, snadnie 
to każdy obaczy, jakiej wielmożności godno święte imię 
jego, który z każdym sądem pilen Syon zebrania na- 
szego i stał sie prawie jako mieszkający z nami w mieście 
społecznym. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 
Modlitwa. 

Izasz nam to właśnie nie przystoi, abychmy wy- 
sławowali a chwalili święte Bóstwo twoje, znając i wielką 
możność i wielkie dobrodziejstwo jego nad sobą, abo- 
wiem przez możność twoje święta jestechmy stworzeni, 
a przez dobrodziejstwo twoje jestechmy ku miłosierdzia 
twemu przywiedzieni, a z tej dobrotliwości racz sie nam 
okazować miłościwym Bogiem, nas miły Panie, a wy- 
słuchawszy prośby nasze, racz domieścić nas na cny 
miejsca przebrane, gdzie Anieli twoi nigdy nie prae- 
stawają wywoławać świętej wielmożności wiekuistej 
chwały twojej Amen. 



Digitized by 



Google 



273 



Confiłemini domino^ cuoniam bonus etc, 
Paalmus 136, 

Argument. 

Prorok, wysławiając dziwne możności i dobro- 
dziejstwa Pańskie, które i przed tym i dziś nad ludzkiem 
narodem okazuje, przywodzi człowieka ku ustawicznej 
cli wale jego. 

PSALM SETNY TRZYDZIESTY SZÓSTY. 

Wysławiajcie Pana z wielkiej dobrotliwości jego ^y*'*^^*- 
i z wielkiej możności jego, iż on jest Pan nad pany dsiejstw* 
i król nad królmi, a barzo dobry, a tak już nawieki P*A»wego. 
będzie trwało miłosierdzie jego. 

Który sam z wielkim podziwowanim sprawił wszytko 
według swej wolej bez wszelakiej pomocy, niebo spra- 
wiwszy z wielką roztropnością, ziemię nad wodami roz- 
ciągnął, a jeszcze k temu wiecznie już tak będzie trwało 
miłosierdzie jego. 

Który ku rozkoszy ludzkiej uczynił osobliwe świa- 
tłości: słońce, aby dzień ludziom objaśniało, a miesiąc 
z gwiazdami, aby w ciemnej nocy świecił, a przedsię 
jednak wiecznie tak ma trwać nad nami miłosierdzie jego. 

A gdy chciał dziwy swe okazowaó w Egipcie, 
wywodząc przebrane ludzi swoje, iście tam byi zna- 
cznym Bogiem, gdy kazał pobić każde pirworodne stwo- 
rzenie na ziemi, a morze głębokie na części rozdzielał, 
a przedsię tak wiecznie ma trwać święte miłosierdzie jego. 

A przewiodszy lud swój przez suchości morskie. 
Faraona tam i ze wszem wojskiem zatopił, a lud swój 
wywiódł przez niewiadome puszcze aż na ziemie obfite, 
które im dał posieść, wygnawszy z nich króle rozmaite, 

Psałterz, Reja. 18 



Digitized by 



Google 



274 

a przedsię tak nad nami wiecznie będzie trwało święte 
miłosierdzie jego. 

A nas dziś lepak, ilekolwiek na nas jaki ucisk 
przypadnie, jako prędkim ratunkiem wspomaga, dawa- 
jąc słuszną żywność stworzeniu każdemu, i strzegąc 
go od okrucieństwa wszelkiego. 

A jakoż go nie mamy chwalić i wysławiać, a zwła- 
szcza iż tak już wiecznie ma trwać nad nami święte 
miłosierdzie jego. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

Widząc, miły Panie, uniżenie nasze a nędzę nasze, 
racz miłościwie odwrócić od nas srogość nielubości 
twoich, widząc iż nie masz nacz podnieść możnej ręki 
swej, a radszej to poczęte dobrodziejstwo racz kończyć 
nad nami, które nam dziwnemi kształty a rozmaicie 
sprawujesz, a pomniąc na to, iżeś ty przodkom naszym, 
nie dobrze zasłużonym, dawałeś opanować ziemie i roz- 
liczne narody, zachowawszy nas tu do czasu wolej twej 
na ziemi, daj nam miłościwie omieszkać sie a opano- 
wać w onym świętym królestwie twym, które dokoń- 
czenia żadnego nigdy nie uzna; Amen. 

Super flumina Babylonis, Paalmus 137, 
Argument. 
Lud żydowski po zbórzeniu Jeruzalem, będąc 
w więzieniu Babilońskim, narzeka i grozi przedsię pom- 
stą przełożonym swym, mając dobrą nadzieję o nim, 
a może to tak każdy lud uciśniony też mówić. 

PSALM SETNY TRZYDZIESTY SIÓDMY. 

N»p«ecłwko Wspominajmy sobie żałobliwie czasy ony, gdyśmy 

^ n. gjj^^g^ij jjg^^ rzekami Babilońskiemi, płacząc a rozmy- 



Digitized by 



Google 



275 

ślająo sobie o ojczyźnie swojej, zwieszawszy na wirzbach 
wszytki przyprawy wesela naszego. 

A oni, którzy nas byli wzięli w posłuszeństwo 
swoje, nagrawali nas, każąc nam igrać i śpiewać jako- 
chmy byli zwykli śpiewać czasu swego na cześć Panu 
swemu, a jako sie nam tego miało chcieć, widząc, iź 
Pan nasz za nic nie był, jedno rozlicznych bogów 
bałwany. 

Ale my sobie dobrze tusząc o Panu swoim, ta- 
kechmy imieniem jego śpiewali, nie starajcie sie nic, 
jedno przedsię trwajcie w wierności swojej, a was nigdy 
nie przestanie prawica moja, a snadź by przysechł język 
ku podniebieniu memu, by sie słowa moje miały wni- 
wecz obrócić. 

A tak miej, nasz miły Panie, wżdy osobliwą pie- 
czą nad nami, pomniąc na okrucieństwo tych sprze- 
ciwników ich, które oni stroili nad miastem Jeruzalem, 
nad kochanim twoim, owszem jeden drugiego upomi- 
nając, aby tam nic całego nie zostawili. 

A snadź i wy, przełożeni Babilońscy, snadź sie 
próżno kochacie, iżeście wzięli do czasu pociechę nad 
ludetn Bożym, bo ani sami zwiecie, gdy przypadnie 
raożniejszy na was, tak iż i wy i dzieci wasze, od piersi 
odjęte, będą o kamień roztrącone. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

Pamiętaj na to, miły Panie, iż nikomu inemu, 
jedno sobie samemu raczyłeś wykupić a wyzwolić nas, 
niedopuszczajże tedy żadnej obcej ręki, aby jaką wirz- 
chność miała mieć nad nami, a stąd nam będzie rosło 
bezpieczeństwo starać sie o rozmnożeniu chwały twej, 
a tu z tego doczesnego więzienia naszego, czasu swego 

18* 



Digitized by 



Google 



276 

miłościwie wyswobodziwszy nas, przywiedź nas miłości- 
wie na ony swobody, gdziebychmy z rozlicznemi rozko- 
szami już używali wiecznego dobrodziejstwa twego. Amen. 

Confitebor tibi^ Domine^ in toto corde etc, 
Psalmua 138. 

Argument. 

Prorok mówi w osobie człowieczej, iż, aczby sam 
nie chciał, tedy go przyciągną ku wiecznej chwale 
Pańskiej dobrodziejstwa jego, które tu rozmaicie wylicza. 

PSALM SETNY TRZYDZIESTY ÓSMY. 
o dobro- Nielza iedno cie muszę ustawicznie wysławiać, 

Ptóikich. Dfiój Fanie, i przed oblicznością sprzeciwników twoich 
i inych bogów pogańskich, a zwłaszcza na miejscach 
twoich a przed oblicznością Aniołów twoich, abowiem 
snadź sie nam jeszcze więcej miłosierdzia od ciebie 
trefuje, niźliś nam był kiedy obiecał. 

Abowiem ile sie kroć kto do ciebie uciecze, każdy 
najdzie prędkie wspomożenie, a i mnie jako raczysz cho- 
wać łaskawie, a snadź i wiele ludzi możnie przełożo- 
nych, znając stałość w obietnicach twoich, będą sie 
w posłuszeństwo twoje podawać. 

A rozmaitemi sławami będą wysławować wielmo- 
żność twoje, a nieznośną chwałę majestatu twego, bo 
aczkolwiek jesteś tak wywyższon, przed się jednak nę- 
dznym a pokornym nie gardzisz, owszem radszej tego 
tłumisz, który podnosi myśli swe w możnościach swoich. 

A snadź w nadzieję twoje śmiał bych sie sam 
opuścić w naniebezpieczniejsze drogi, na których by 
były naszkodliwsze przekazki, abowiem snadnieby była 
każda srogość zbórzona, która by mnie zaszkodzić miała, 
prawą ręką twoją. 



Digitized by 



Google 



277 

Bo snadź, com ja tobie powinien, to sam u. siebie 
dobrowolnie łaską swą za mię nagradzasz za wiecznym 
miłosierdziem twym, a tak już, mój Panie, proszę nie 
zejmuj ze mnie tej łaskawej ręki swojej, w której za- 
leży wszelaka obrona moja. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

Nie ukracaj nam, miły Panie, dobrodziejstwa 
twego, ale je nam radszej rozmnażaj, a snadź tym bę- 
dziem chętliwszy ku wyznawaniu chwalebnego imienia 
twego, a będziem mieć przyczynę wysławować dobro- 
tliwość przyrodzoną Bóstwa twojego, a gdy uznasz tu 
w chwale twojej nasze doczesne ćwiczenie, snadź nas 
będziesz raczył przywieść na ony miejsca, gdzie chwała 
Bóstwa twojego nie do czasu, ale na wieczne wieki już 
będzie szeroce wysławowana. Amen. 

Domine probaati me et cognovi, Paalmus 139, 

Argument. 

Zdawna przeźrzenie i pokora i wszytki ine przy- 
padki człowiecze jawnie wylicza, a iź sie stać nic bez 
wolej Bożej nie może. 

PSALM SETNY TRZYDZIESTY DZIEWIĄTY. 

Wszelakim sposobem, mój Panie, raczyłeś doznać i*n*k«wiim* 
i doświadszyć wszytkich spraw moich, tak od poczynić- ssebeswoi^ 
nia mego, jako i powstania mojego, a snadź jeszcze ^*^^' 
lepiej, niźlim ja to sam w myśli swej rozważył. 

A cokolwiek we dnie sprawię albo jeśli też czasu 
nocnego sobie odpoczynąć chcę, tobie jest zawźdy jawne 
każde staranie moje, a jeszcze snadź czasem i głos 
prośby mojej nie wyleci z ust moich, a już ty zrozu- 
miesz potrzebam moim. 



Digitized by 



Google 



278 



Tak z przodku, jako i z tyłu, wszędy jest około mnic 
forma ręki twojej tak, iż o tym myślenie moje wy- 
chodzi i z rozumu mego, a ta sprawa twoja jest u mnie 
tak dziwna, iż jej wyrozumieć nie umiem. 

A gdziebych sie ja miał podzieć przed możnością 
twoją, i to sobie czasem rozmyślam, bo bych sie obró- 
cił tak do nieba, jako i do piekła, to pewnie wiem, 
iż cie tam wszędy zastanę. 

Bych też snadź z poranku wziął na się ptaszę 
skrzydła, a k wieczoru padł od wschodu słońca aż na 
kraj morza, nigdziej tego nie ujdę, aby można ręka 
nade mną nie była. 

Bych sie też nakoniec chciał przed tobą skryć 
w natajemniejsze ciemności, snadniebych obaczył, iż to 
moje próżne staranie, bo równieby mię to tak od cie- 
bie zakryło, jako światłość południowa, abowiem wszytki 
ciemności są tobie przezroczyste, jako dzień najaśniejszy. 

A równy to jest dziw u mnie, abowiem ty jeszcze 
snadź upatrzysz każdego w żywocie matki jego, a od 
tego czasu snadzieś i myśli me wszytki wyrozumiała 
a tak nielza jedno sie wdać w posłuszeństwo twe, a wy- 
sławiać straszliwe sprawy twe, a snadź nad rozum 
człowieczy dziwniejsze. 

Bo snadź namniejsza kość ciała mojego jest w li- 
czbie twojej, a zatajona przed tobą nie będzie, aczkol- 
wiek jest istność moja przez cię sprawiona na miejscoch 
tajemnic pokrytych. 

A oczy twoje przeźrzały jeszcze niedoskonały po- 
czątek mój, a snadź tak i każdego człowieka, a nie 
inaczej, jedno jako w jakie zacne księgi to bywa wpi- 
sano, abowiem jeszcze i ony dni przyszłe są w opiece 
twojej, w których był nikt jeszcze nie pa^tał. 



Digitized by 



Google 



279 



A tak nielza, jedno u mnie muszą być w wiel- 
kiej powadze ci wszyscy, którzy sie kochają w tobie, 
a w mej myśli jest barzo utwirdzone to przełożenie 
ich, a radbych, aby sie liczba ich w liczbę piasku 
obróeila. 

A mnie nielza jedno powstać a zawżby z tobą 
być, a gdy będziesz na śmierć skazował ony zakrwa- 
wione a złościwe, i ja na nię zawołam, aby precz 
ode mnie odstąpili. 

Abowiem oni, pletliwie mówiąc, zawźdy lżyli imię 
twoje, mój Panie, izaszli sie im nie godzi tej nienawiści 
też nienawiścią oddawać, bo mnie nielza jedno tym sie 
też źle rachować, którzyby sie chcieli sprzeciwić mo- 
żności twojej. 

Bo nie inaczej, mym zdanim, doświadszysz mię, 
mój Panie, byś też na mię miał pieczą nawiętszą, jedno 
wiernym sobie, a jeśliby co inszego wyrozumiał ze mnie, 
nie lituj mię równo z swemi niewiernemi pokarać. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

Wiesz, miły Panie, iżeś ty według wolej a myśli 
swej raczył stworzyć duszę i ciało moje, a w tej za- 
krytości nic sie nigdy utaić nie może, bo ty zawżdy 
snadnie doświadszyć możesz wszytkich spraw moich, 
a snadi przed oblicznością twa już sie nigdy ni z czym 
zakryć nie mogę, proszę, mój Panie, aby łaskawie sę- 
dzić u siebie raczył przypadłe występki moje, których 
ja sam przez się usprawiedliwić nic mogę, tylko abyeh 
jedno ku temu nie przyszedł, abyeh miał być oddałon 
nam zdawna obiecanej świętej łaski twojej. Amen. 



Digitized by 



Google 



280 



Eripe me^ Dotnine^ ab homine molo, Psalmua 140. 

Argument. 

Prorok w osobie człowieczej mówi ku Panu, iż 
on nic sam sobie bez niego poczynić nie może, ani sie 
zakryć przed oblicznością jego, abowiem i na niebie 
i na ziemi wszędy pełno możności jego. 

PSALM SETNY CZTERDZIESTY. 

Pnociwko Racz mię wyzwolić miłościwie, Panie mój, od 

kom, a li człowicka zuchwalc złościwego, który nic słusznego nie 
Oliwna moo jjQgi ^a myśH swojej, jedno umysł jego zawżdy sie 
ściąga ku rosterkowi. 

Abowiem takowi wszyscy nie inaczej, jako wę- 
żowie na jadowite ukąszenie zaostrzyli języki swoje, 
a prawie jad zawżdy jest pod językiem ich, nie inaczej 
jako u szkodliwej jaszczórki. 

A tak, miły Panie, jeili ty stróżem nade mną nie 
będziesz, trudno ja mam ujdź, abych od nich troski nie 
popadł, abowiem oni zawżdy stroją rozliczne sidła i po- 
tajemne nawiązki, aby mogli zaszkodzić człowiekowi 
umysłu prostego. 

I gdzież sie ja indziej uciec mam i w tych i w na- 
więtszych moich przygodach, jedno do ciebie, mój Panie, 
abowiem ma dobra nadzieja o tobie stoi mi za namooniej- 
szą zbroję na każdego sprzęci wnika mego. 

A ty, mój Panie, nie racz ich cieszyć tym, aby 
sie im miała wedle ich wolej na czym stać pociecha, 
a wodzowie ich, którzy je na to stroją, niechaj sami 
będą nie poczciwemi powieściami oszydzeni. 

A spuść na nię, miły Panie, grady ogniste albo 
je wtrąć w przepaści głębokie, aby każdy zrozumiał, 



Digitized by 



Google 



281 

iź zły złemi sprawami zginie, a dobry też dobrotliwości 
twojej na wszem będzie używał. 

Abowiem to jest dawno o tobie ta pewna rzecz, iź 
ty zawźdy pojmujesz udręczonego w opiekę swoje, a sro- 
dze sie mścisz krzywdy jego, a też ci wszyscy więźnie 
^taną przed tobą, dziwując sie świętemu obliczu twemu, 
a dając dziwnie wiekuista chwałę jemu. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

Gdyżeś ty jest początek a prawie rozmnożenie 
^szego dobra naszego. Panie Boże nasz, gdy też przyda 
jakie sprzęci wności na nas, nie racz miłościwie nam 
omieszkawać wspomoźenim swoim, a nie dopuszczaj 
zwirzchności żadnej nad nami sprzeciwnikowi naszemu, 
aby sie on nie miał przyczyny chlubić z upadku na- 
szego, a snadź by sie kochał z chytrości swojej, iź 
uprzedził straż a opiekę świętą twoje, którą ty usta- 
wicznie stroisz nad nami naprzeciwko jemu i naprze- 
ciwko wszem inym przygodam naszym. Amen. 

Domine, clamavi ad te, Psalmua lii. 

Argument. 

Prorok w osobie człowieczej prosi Pana, aby 
strzegł jego od tych przyczyn, któreby mu miały nie- 
lubośó jaką uczynić, przypominając to, jaką z tego 
zapłatę oni wezmą, którzy sie o to, aby źle czynili, 
starają. 

PSALM SETNY CZTERDZIESTY PIRWY. 

I do kogóż sie inszego mam uciec, mój Panie, ^**^^|^ 
jedno do ciebie z wołanim moim, a tak proszę, nie opu- csiowiek* 
szczaj pokornego wołania mego w potrzebie mojej, ^*^|*7* 



Digitized by 



Google 



282 



a przyj mi ji k sobie za łaskawą ofiarę, która bywa 
tobie w przybytkoch twoich zapalona. 

A iźbych ja nie miał żadnej przyczyny uczynić 
jakiej nielubości tobie, proszę racz uskromić usta moje^ 
aby sie nigdy na wszeteczne słowa nie wyciągały, 
a iżby też nie pragnęły złego nasycenia, coby sie miało 
z jakich wydartków umnoiyć. 

I proszę, aby wzruszył jakiego człowieka żywota 
cnotliwego, któryby w grozie a w karaniu chował mnie 
a sprawy moje, a iście mię to nic nie obruszy, owszem 
bych sie za wżdy miasto nielubości uciekł dla modlitwy 
ku tobie. 

Bo snadi i oniź sie wtenczas obaczą, gdy b^ą 
przyjmować k sobie słuszna zapłatę swoje, a przełożeni 
i rozprawce ich będą z miejsca swego, jako z wysokich 
skał, strąceni, a snadź wtenczas zrozumieją, iż lepiej 
było słuchać rady cnotliwej. 

Abowiem czasem kości nasze nie inaczej, jaka 
niepotrzebne trzaski, przeds trachem śmierci bywają roz- 
trzęsione, a wszakoż ty, miły Panie, jednak nie do- 
puścisz na zginienie dusze naszej, abowiem oczy nasze^ 
ustawicznie na cię patrząc, położyły wszytkę nadzieję 
w tobie. 

Bo ty sie jednak starać będziesz, aby eh ja nigdy 
nie wpadł w sidła mnie szkodliwe, a snadź ja je za 
strażą twoją wszędy ominę, a ten, który je był na mię 
nastroił, za mną i<ląe, sam w nich uwiąznie. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

Gdyż usta nasze ku uży wieniu doczesnego żywota 
nam są stworzone, a ku wyznawaniu potrzeb człowie- 
czeństwa naszego, snadź to jest napilniejsza potrzeba 



.Digitized by 



Google 



283 

nasza za czasów naszych wołać ku tobie, miły Panie^ 
dziękując za rozliczne dobrodziejstwa przyjęte od ciebie^ 
a prosząc, aby ich do końca nad nami przestawać nie 
nie raczył, bo są tak znaczne występki nasze przed 
oblicznością twoją, iź snadź, bychmy kilka języków 
mieli, z swych sie winności wymówić nie możemy 
przed sprawiedliwością twoją, nie będzieli miłosierdzia 
twojego świętego. Amen. 

Voce mea ad dominum clamavi. Paalmua 142. 

Argument. 

Człek sprawiedliwy, będąc w udręczeniu, woła 
o ratunk do Pana swego, powiedajac, iż niskąd inąd 
go upatrzyć nie może, i jako sie mieli i święci rozra- 
dować z wspomożenia jego. 

PSALM SETNY CZTERDZIESTY WTÓRY. 

Żałobliwym głosem już mi przyjdzie wołać ku ^ wspomo- 
Panu swojemu, a nielza mi jedno z płaczem przedeń ^dlchT' 
wylać modlitwy swe, a oznajmić mu już rozmaite uciski 
swoje. 

A wszak ty wiesz, mój Panie, któremu nie jest 
żadna natajemniejsza sprawa zakryta, iż ja wiele nie- 
winnych sprzeciwności ucirpię, a jako wiele bez mej 
iście przyczyny na mię przekazek bywa nastrojono. 

A oglądam sie to na prawą, to na lewą stronę^ 
abych wżdy kogo upatrzył, jeśliby mię też kto miał 
wolą ratować, a iż nie było nikogo, zwątpię więc w ży- 
wocie swoim, bo mi sie już więc bywa nielza wybiegać. 

I nielza mi jedno żałobliwym wołanim uciee sie 
k tobie, mój Panie, abowiem w tobie jest ustawicznie 
położona wszytka nadzieja moja, a już proszę, uczyń 



Digitized by 



Google 



284 

•rai pokój od sprzeciwników moich, abowiem słaba mo- 
iność moja przeciwko im bez ciebie. 

I wyzwól z tak srogiego więzienia nędzną duszę 
moje, bo snadź gdy to uczynisz, obstąpią mię ze wszech 
«tron sprawiedliwi a przebrani twoi, radując sie 
^ wyzwolenia mego, a iźem ku ich społeczności, będąc 
straconym, przywłaszczeń. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

Snadź żadne lekarstwo w potrzebach a w uciskoch 
i w niedostatkoch naszych nie jest nam pożyteczniejsze, 
jedno z prawą wiarą a zupełną myślą wołać o wspo- 
możenie twoje, a uciekać sie do świętego miłosierdzia 
twojego, a ty, zrozumiawszy ścieżki nasze, iż sie ód 
-drogi słusznej obłądziły, będziesz raczył na on gości- 
niec doprowadzić nas, na którym żądny rozbój sprzeci- 
wników naszych, ani żadne sprzęci wieństwo nam prze- 
szkodzić nie może, aż cie znajdziemy Pana swego 
s. obrońcę i opiekalnika swego. Amen. 

Domine^ exaudt orationem meam, Psalmus 143. 

Argument. 

Prorok nadobnemi słowy upomina o wspomożenie 
Pana swego w upadku człowieczym, prosząc o łaskawe 
wyrozumienie wolej swojej, które sie miało stać z nauki 
syna Bożego. 

PSALM SETNY CZTERDZIESTY TRZECI. 

yroib« o mi- Bożc wszechmoffący, z wielkiei dobrotliwości two- 

^K>kutnj%oegojej, która jest zawżdy z prawdą a z miłosierdziem złą- 

cBiowiek*. czona, racz wysłyszeć łaskawie prośbę moje, a nie 

przypuszczaj mię ku żadnemu sądowi z sobą, przed 



Digitized by 



Google 



285^ 



którym snadź i paspra wiedli wszy człowiek nigdy wy- 
trwać nie może. 

Abowiem snadź mi zawźdy więcej potrzeba mi- 
łosierdzia twego niźli sprawiedliwości, a zwłaszcza teraz 
w tym sprzęci wieństwie, które cirpię zelży wie od nie- 
przyjaciół swoich, którzy równo z ziemia uniżyli żywot 
mój, a mieszkanie moje jest podobne z umarłemi na 
świecie. 

A tak sie barzo żałością ścisnęła dusza moja 
a sfrasowane jest serce moje, iżbych snadź i wytrwać 
nie mógł, bych sie nie cieszył onemi łaskawemi staremi 
sprawami twemi, którycheś ty zawżdy nad upadłemi 
używał. 

A nigdziej sie indziej nie ciągnęły ręce moje,. 
a dusza moja była pragnąca świętej łaski twojej, jaka 
sucha ziemia wody w gorącości, a tak też, mój Panie, 
nie racz mię omieszka wać z ratunkiem swoim, bowiem 
już dusza moja spracowana snadź długo wytrwać nie może. 

Bo jeśli odwrócisz oblicze swoje święte ode mnie, 
będę podobien ku człowieku zginęłemu, który w głę- 
boki dół upaść ma, a tak proszę, co naraniej uśpiesz 
sie ku mnie z ^miłosierdziem swoim, abowiem już tu 
stanął wszytek ostatek nadzieje mojej. 

A racz mię przywieść na słuszną drogę, kędybych 
ja idąc snadnie znalazł ciebie, aby sie wżdy stała też 
kiedy pociecha smutnej a pożądliwej duszy mojej. 

Bo, gdy ty będziesz raczył, snadnie mię będziesz 
wyzwolić mógł ze wszech sprzeciwności moich, a uka- 
zać możesz drogę sprawiedliwości, któraby snadnie k to- 
bie przywiodła, nauczywszy mię wyrozumieć śwętej 
wolej twojej. 

A to sie stanie nie dla godności mojej, ale dla twego 
imienia świętego, iż ty zostawisz przy bezpiecznym źy- 



Digitized by 



Google 



286 



wocie duszę moje, uskromiwszy burzliwą myśl sprze- 
ciwników moich, wszakiem ja wieczny sługa twój a nę- 
dzne stworzenie twoje. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

Nie możemy tego inaczej zeznać jedno nie za 
godnością naszą, ale z wielkiego miłosierdzia twego 
potykają nas dziwne a rozliczne dobrodziejstwa twoje, 
raiły Panie, a snadź już żadnego końca nie ma dobro- 
tliwość twoja a miłosierdzie twoje, a gdyżeś już zaczął 
nad nami bez wszej godności taką łaskę swoje, pro- 
simy pokornie, aby już jej nie raczył do końca prze- 
stawać nad nami, acz zasługujemy gniew twój złości- 
w.emi uczynki swemi, ale ty nie racz, miły Panie, w^dle 
występków jedno wedle Boskiego przyrodzenia swego 
szacować spraw naszych, a dla błogosławieństwa imie- 
nia twojego nie racz mienić nad nami Boskiego miło- 
sierdzia swojego. Amen. 

Benedictua dominus^ Deus meus, Psalmus 144. 

Argument. 

Prorok przypomina Panu, aby tak barzo nie pieścił 
narodu ludzkiego, ale iżby pysznym a upornym nie 
cirpiał, a pokorne a wierne swoje bronił a wyzwalał 
od możności ich, a to mówił czasu porażki Goliaszowej. 

PSALM SETNY CZTERDZIESTY CZWARTY. 



Przeciw 



Wielkiej chwały na wszem jest godzien ten wiel- 
. faiecmym. możny Pan mój, który ku każdej obronie sprawuje 
ręce moje, a dziwnym kształtem raczy wysławować 
ranie, wyzwalając mię od wiele złego, y owszem czy- 
niąc mi posłuszeństwo od wiele ludzi. 



Digitized by 



Google 



287 



I cóżeś sobie wżdy tak osobnego, miły Panie, 
upatrzył w tym człowieczym narodzie, iż ji tak u siebie 
wielmożyć raczysz, a on snadź jest podobien ku nie- 
potrzebnemu cieniowi, który sie w nocne ciemności 
obraca. 

A owszem, miły Panie, skłoniwszy sobie na dół 
nieba twego, zstęp na ziemię, a radszej miasto tej łaski 
strąć z onej nadętej pychy ony mocarze, którzy, opu- 
ściwszy możność twą, d ufają sobie, a gdy dotkniesz 
ich, jako góry zapalone snadnie dymem wylecą. 

Bo snadnie możesz na nie zrucić strzelbę swoje, 
a rozproszyć je srogim gromem a możnością łaski twej, 
tak ani sam zwiem, gdy będę wyzwolon z możności 
gwałtownej tych, którzy o chwale imienia twego nie 
rozumieją. 

Bo gdy to raczysz uczynić, już i ja i wiele inych 
będą mieć przyczynę rozmaitemi przyprawami wysła- 
wować chwałę twoje, wiedząc to, iż ty tłumisa usta 
fałeczne, a wspomagasz możnością i ony króle, którzy 
dobrze dufają tobie. 

Któryś wyzwalał jawnie wielekroć Dawida i inych 
królów wiele od wielkiej możności sprzeciwnej, wyzwólże 
też i mnie, mój Panie, od każdej srogości ludzi okru- 
tnych, którzy mnimają, iż wiele w ich mocy zależy, 
ano ręka ich ni nacz na inego, jedno na złość jest 
obrócona. 

Których synowie roz^chawają sie, jako nowych 
latorośli szczepione, a dziewki ich na więtszą pychę 
są ustrojone prawie nakształt chędogości kościelnej. 

Wszytki kąty ich są rozlicznego bogactwa napeł- 
niony, a z obory ich rozlicznych bydląt trzody wy- 
chodzą tak, iż za wielkie błogosławieństwo to im ludzie 



Digitized by 



Google 



288 

poczytają, ale snadź i to niemniej błogosławiony, który 
zna miłosiernego byó Pana swego. 
Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

Gdyż jest tak uwielbion u ciebie człowieczy na« 
ród, że też ty, opuściwszy majestat stolca swego nie- 
bieskiego, opuściwszy anioły i zebranie wszytko prze- 
branych twoich, raczyłeś tu dla niego stąpić na nizkość 
a na sprosność tej ziemie i przyjąć na się dziwną 
pracą, którejeś aź śmiercią swą dokończyć raczył, abyś 
był naród człowieczy stracony sobie na wolność wyswo- 
bodził, gdziechmy tedy sprawiedliwie są przywłaszczeni 
tobie, racz sie nami miłościwie opiekać, aby nam nic 
nie przekazało doczesne staranie o przygodach naszych, 
ale będąc tu w wolnym żywocie tego pilni byli, abychmy 
sprawami swemi od ciebie, Pana swego, nigdy nie od- 
stępowali. Amen. 

Exaltabo łe^ Deus meus. Psalmus 145. 

Argument. 

Prorok wysławia dobrotliwości boskie, które sie 
jawnie na przebranych pańskich okazują, i wypisuje 
rozkoszy królestwa jego i tych, którzy sie do niego 
dostaną. 

PSALM SETNY CZTERDZIESTY PIĄTY. 

wytławia- Godna lest rzecz, abych wszelakim kształtem wy- 

nie dobrotll- * i v . t^ ,. i /i /• 

w ości Pana wyzszał cbwałę twoję. Boże mój a królu mój, usta- 
nanego. Y^[Qzme a po wszytki dni żywota mego, a tak już i na 
wieki, abowiemeś ty tak wielmożny, iż wielmożności 
twej żądny wyrozumieć nie może. 



Digitized by 



Google 



289 



A snadź z narodu w naród już tak bez końca 
będzie sie szyrzyla sława twoja, bo dziwne sprawy 
rąk twoich, a dziwnie osobne, niesłnsznoby było, aby 
miały być zamilczano. 

A owszem ony wszytki dziwne możności spraw 
twoich, a pamiątkę wielmoźności i sprawiedliwości twoich, 
obfitemi słowy mieliby wspominać, a ja też iście nie 
omieszkam i słowy i pismem rozszerzać sławy majestata 
twego świętego. 

Zwłaszcza znając to, jakoś ty jest miłosierny, a na 
pomstę nic nie ukwapliwy, owszem z łaską każdemu 
gotowy, która sie jaśnie każdemu okazuje, a tak słu- 
sznie to samy sprawy twoje wysławią, a zwłaszcza 
i przebrani twoi, któreś ty obrał za święte sobie. 

Ci mogą wysławić wielką obfitość królestwa twego, 
a dziwną chwałę majestatu twego tak, iż ini Adamowi 
potomkowie snadnie mogą wyrozumieć o dziwnych spra- 
wach królestwa twego, które sie ściąga na wieki nie- 
skończone, a możność twoja królewska jest sie na wszytki 
narody rozszerzyła. 

Abowiem ty każdemu wiarę dzierżysz w obietni- 
cach twoich, i jeszcze nad to żadnego upadłego albo 
obrażonego bez wspomożenia nie opuścisz tak, iż oczy 
każdego stworzenia, gdy weźrzą do ciebie, najdą słuszne 
pożywienie każdego czasu swego. 

A gdy rozciągniesz szczodrobliwą rękę swoje, 
każde żwirze będzie ubłogosławione w potrzebach swoich 
tak, iż snadnie może być rozeznana sprawiedliwość i mi- 
łosierdzie twoje, we wszech sprawach a postępkoch twych. 

Bo sie ty nigdy od tych nie oddalisz, którzy po- 
trzebują wspomożenia twego, a snadź nigdy tym nie 
będzie odmówiona, którzy z poczciwością sie uciekają 

Pdałterz, Reja. 19 



Digitized by 



Google 



290 



do miłosierdzia twego, a za wysłuchanim głosów ich 
snadnie im każde ożywienie przypada. 

Bo ty osobliwą pieczą masz o tych, którzy wiernie 
sie stanowią przy świętym Bóstwie twoim, a umiesz sie 
też iście osrożyć sprzeciwnikom swoim, a tak i usta 
moje i wszytko ciało moje już nigdy poprzestać nie 
może, aby wiekom wiecznie nie miało wysławiać wiel- 
możności twoich. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

Iż rozmaicie znamy nad sobą dziwne dobrodziej- 
stwa twoje, nasz miły Panie, cóż nam nawłaśniej przy- 
słusze jedno wysławować, a inym narodom oznajmiać 
nieznośną dobroć Bóstwa twego, znając jeszcze k temu 
tak możnego, tak świętego, tak hojnego, tak sprawie- 
dliwego, źadny język ani żadne słowo tego dostatecznie 
nigdy wysławić nie może^ abowiem ty upadłego podno- 
sisz, smętnego cieszysz, udręczonego wspomagasz, cho- 
rego uzdrawiasz, a na koniec takąś pilność uczynił 
około tej trzody twojej, żeś jej otworzył obfitość roz- 
koszy królestwa swego, do którego dziwnemi kształty 
ją wprawować raczysz, czego racz miłościwie nad nami 
dokończyć, Panie Boże nigdy nieskończony nasz. Amen. 

Lauda, anima mea, dominum, Paalmus 146, 

Argument. 

Tu prorok upomina człowieka, aby sie nic nie sa- 
dził na żadne świeckie wspomożenie, tylko wszytkę 
nadzieję kładł w Panu swym, przypominając to, jako 
on jest prędki z dobrodziejstwem swoim. 



Digitized by 



Google 



291 



PSALM SETNY CZTEBDZIESTY SZÓSTY. 
Chwalźe, milą dusao nok^ja, juź wiaczaie Panu swme- ^*p®™**»*- 

1 • • ' \ f ' 1 • 1 * nia ku chwa^ 

go, abowłem mi totwiasuie wazytkłemu nalepy, apyełi Ba le soiej. 
wszytki wieki wybawia! a wyśpiewawał świętą aławę jego. 

I wam inyrpL wszem tak byc]i śmiał radzić, abyście 
sie obaczali, a nic nie kładli nadzieje swej w żadnych 
świeckich mocarzoch albo przełożonych, abowiem i oni 
sami nie wiedzą, gdy sie ix)zlecą społu z duszami ich 
wizytki sprawy i tajemne rady ich, 

Ale kto jest prawie ubłogosławiony szczęśliwie, 
który sobie najdzie opiekg od Boga, stworzyciela swego, 
którego sie możność rozciągnęła i na niebie, i na ziemi, 
i na głębokościach morskich już tak prawie na wieki, 

Abowiem ci to jest on Pan, który mści krzywdy 
niewinnego, wyzwalając go z więzfaeaia i z inyeh ucisków, 
dając pokarmy łacziłąeym, wzroki niewidimiym, ehro- 
laem (sic!) :słusz0e ehodseoia i wielkie ine rodie^ae 
laski okazuje nad wiernemi aw<emi^ 

A tenżeć też to Pan opieka sie wsaemi niebez- 
piecznie pielgrzymującemi, wdowę i siroU^ę udręczoną 
przyjmuje w obronę fiwoję, a t^n już tak ma wieezaiie 
bez przestanku królować nad wsKemi narody po wszytki 
'ezasy świata. 

Cłiwala Bc^u Ojeu i Synu ete. 

Moillitwa. 

Stworzycielu nieba i eiemie i WBzego iiiego «tw30- 
reenia, któi^ma sa por»esoay w wiecmą opidcę wazytki 
«prawy niebieskie i zientakie, gdyż ni iks, ezym inszym 
twa pilność a sprawa więcej nie naleśy, jedno nad czło- 
wieczym narodem, racz nad naani miłościwym stróżem 
jDyć, aby uciśniony nie odatąfuł od ciebie dla ucisków 

19* 



Digitized by 



Google 



292 



swoich, . błędny sie nie obładził dla prostoty swojej, 
związany griechy aby był od ciebie wyzwolon, aby nie 
zwątpił w miłosierdziu świętym twoim, a tak i nad 
inemi wszemi nami racz łaskawie rozszerzyć rękę twoje 
i oznaczyć nam święte dobrodziejstwo twoje. Amen. 

Laudate dommum^ ąuoniam honua etc, 
Psalmus 147. 

Argument. 

Tu prorok wysławia wielkie dobrodziejstwa, które 
Bóg możnie na ziemi ukazuje człowiekowi, a snadź 
jedno' sw;ym przebranym nawięcej, a tu przyciąga ku 
chwale Pańskiej. 

PSALM SETNY CZTERDZIESTY SIÓDMY. 

Wszyscy narodowie ludzcy, wysławiajcie Pana 
swego, zrozumiawszy to, jako tu dobrotliwy jest, ia jako 
też nikomu inemu więcej żadna chwała nie przysłusze, 
abowiem on lud . rozproszony swój zgromadzając na 
jednym miejscu zawżdy osadza. 

Abowiem ten Pan, snadnie obaczywszy serca skru- 
szone, łaskawie uzdrawia ich udręczenie, a wielmoźności 
jego nikt nigdy zliczyć nie może, bo snadź on nie tylko 
lud swój, ale i gwiazdy niebieskie chowa w liczbie 
swojej, a każdą własnym przezwiskiem mianuje. 

A tak i śpiewając i na wesołych przyprawach 
grając, dawajmy chwałę jemu, abowiem on cichego 
a pokornego nigdy nie opaści, a upomego nigdy też 
pokarać nie omieszka, a on zakrył niebo obłoki swemi, 
z których ziemi wodę łaskawie wypuszcza ku osianiu 
każdego jej żywiołu. 

T«aci Pan szafuje żywnością każdemu stworzeniu, 
a snadź i młodem krucasętom, gdy ich stary kruk na 



Digitized by 



Google 



I ; f 293' 



,M I 



niemały czas odleci, a inóżność nazuchwalszego człeka 
i' na namoemejszym koniu jeąt' prawie pośmiewisko 
u niego. . ' 

Jedno sie on w tych rozkocha wa, którzy z wielką 
poczciwością kochają sie w nim, a bojaźń jego mają 
przed oczyma swemi, a nadzieję swoje upełnie kładą 
w świętym wspomożeniu jego. , 

A tak i ty. Jerozolimskie zebranie i wszy tkich 
inych narodów, ctw^l Pana swój ago, abciwiem on utwir- 
dził mocno zawiasy około zatworzenia twojego, a strzeże, 
aby w pokoju za wżdy stały granice twoje, i dziwnemi 
przysmaki nasyca zebranie twoje. 

Który tobie, gdy jest potrzeba, spuszcza deszcz 
na ziemię twoje, a czasu swego ją śniegiem jako wełną 
potrząsa, albo mgłą na nlę nie inaczej jako popiołem sieje. 
< Który spuszcza lodu kawalce nakształt kryształu 
w wielkiej zimności, a potym z rozkazania jego powieje 
słoneczny a ciepły wiatr tak, iż sie ono wszytko roz- 
płynie, a będzie zasię rozegrzana zietnia. 

A on wolą swoje oznajmił łaskawym rozkazanim 
swoim wszem nam potomkom przodków naszych, a snadź 
tego nigdy żadnemu narodowi nie uczynił, a owszem 
ich wiele zaćmił od uznania swego. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

Gdyźeś raczył zbudować sobie miasto niebieskie 
swoje, abyś w nim nikogo inego nie osadził, jedno 
ktoby był godzien na wieczne czasy wysławować święte 
Bóstwo i wielmożności twoje, . a iż żadńy bez łaski 
dobrodziejstwa twego ku jej godności przydź nie może, 
racz nad kami rozszerzyć tak święte miłosierdzie swoje 
a sprawować tak sprawy nasze, abychmy z siebie przy- 



Digitized by 



Google 



2»4 

casyny nie cUli, abyi nat wyd&tdziczyć i&iał s osiadłośei 
świętej twojej, a s ojezyzny naszef^ g^y^ sio ^^ni 
dopuścił zwać Bogiem Ojcem i stworzycielem aa- 
szym. Amen. 

Laudate daminum de coelis. Pacdmua 148. 

Argument. 

Upomina prorok tak stany świętych, jako i inych 
wszytkich narodów, aby sie wdali w ckwałę Pańskąr 
abowiem to snadź powinni i nieme zwirzęta i ptacy 
za dziwnemi sprawami jego. 

PSALM SETNY CZTERDZIESTY ÓSMY. 

Uechmy po- Soadi nawiętszej chwały nasz Pan godzien z wy- 

lić Pana sokońci dziwnych niebieskich swoich, a tak chwalcie go 
Mweeo. nietyłko proste stworzenie jego, ale i Anieli i wsaiylki 
ine możności niebieskie prze dziwne i^fmiwy J6go. 

Słońce, miesiąc, gwiazdy i rozmaite płanety, 2^e- 
dnoezywszy sie społu, wszelakimi chwałami wyznawajcie 
możność Pańską j^o, i ine wszytki okręgi niebie^e, 
tak też obłoki wodne jako i ogniste wysławiajcie dziwne 
nad sobą sprawy jego. 

Ty wszytki niebieskie mianowane rzeczy i inych 
wiele właśnie to macie uczynić, na wszem wysławiać 
imię Pana swego, abowiem on swemi świętemi rękami 
omoenił stan wasz, i w takim rządzie postanowił, który 
jnż wiecznie nigdy wzmszon być nie może. 

Wzraszeież ftie t&t zasię na ehwałę jego rozmaite 
zwirzęta na ziemia i wy, jadowite, któro przebywacie 
w dziwnych jaskitiiaeh a 



Digitized by 



Google 



295 



DODATKI. 



I. 

Pśahn 2, podług Jochera. — Obraz iHbliograficzny 
T. II stf\ 143. 

Quare fremiLerunt gentes. Ps. Secundus. 

Argument wtóry. 

Tu jawnie prorok wyjawia, jako ludzie mieli się 
{sic!) sprzeciwić ustawam Pana naszego, a jaką też miał ^^t^^ j^^^i 
dać Bóg możność synowi sw( mu nad szerokością nieba od Bog» 
i ziemie, i jako go jawnie prorok wyznawa być pra- 
wym synem bożym i królem wszelakiego stworzenia. 

PSALM WTÓRY. 

Które szaleństwo wzruszyło postronne narody, że 
miedzy sobą tak zwolili, iż sprawy boskiej, która w za- 
konie swym uczynił, za nic sobie nie chcą mieć. 

A owszem ci, którzy są przełożeni na ziemi, króle 
i ksiaźgta, uczyniwszy radę, zjednoczyli sie naprze- 
ciwko panu i naprzeciwko pomazańcowi jego. 

I zrzekli sie tak społu, przeczechmy sie wdali 
w tak nie wolne posłuszeństwo a owszem rozerwiemy 
ty związki około siebie, a nie bądźmy posłuszni tym 
tak srogim ustawam ich. 

A ty przegrós^i ich nic inszego nie czynią, jedno 
żart przed oblicznością onego Pana, który wszytki nie- 
bieskie sprawy sprawuje. 

Abowiem, gdy mu sie zwidzi, jedną sroga posta- 
wą samą wyrzuci wszytki sprawy ich a zagniewawszy 
się (sic!) mało, wniwecz obróci wszytki rady ich. 

Abowiem powiada Pan, iż ja nie folgując nikomu. 



Digitized by 



Google 



296 



obrałem sobie króla, który mi sie upodobał, któregom 
przełożył nad wszytkim zebranim ludzkim i w który- 
mem umyślił wszytki kształty bóstwa swego osobliwie 
objawić. 

A ja też ten król z tej powieści już biorę kształt 
a dekret ten, jako twardem zapisem u siebie umocniouy 
mam, co Pan mój rzekł do mnie: Syneś ty mój miły 
jest, abowiem jam ciebie dziś sobie urodził. 

A jeśli tego będziesz ode mnie potrzebował, jaką 
prawą ojczyzną, dziedzicznym prawem dam ci posieść 
wszytki narody ludzkie, a rozkazowanie twoje będzie 
rozszerzone aż do ostatecznego końca wszytkłej ziemie. 

A jeśli być sie kto chciał sprzeciwić, snadnieć to 
przydzie skarać, wziąwszy w rękę sceptrum twoje kró- 
lewskie, a nieinaczej jako zdunowi garnek stłuc, który 
był mało przed tym uczynił. 

Przeto, zrozumiawszy temu, uznajcie sie wy, któ- 
rzy jesteście przełożonemi na świecie, a przypuśćcie k so- 
bie to łaskawe napominanie wy, którzy sądzicie ziemię. 

A odłożywszy ty wasze żartowne sprawy na stronę, 
z wielką radością udawajcie sie w posłuszeństwo temu 
panu, a kochajcie sie, że wam jest dan taki król, ma- 
jąc też to na pieczy, co zacz jest, a jako jest rzecz 
straszliwa, aby miał być w czym obrażon. 

A iż wam jeszcze syna swego przełożył, ubła- 
gajcie go, jako nalepiej możecie nabywając łaski jego. 
Abowiem snąć by sie mógł rozgniewać, jeślibyście od 
słusznej drogi zbłądzili. 

Bo jeśliby się (sic!) z wami chciał obchodzić jako 
z przeciwniki, tu byście dopiro poznali, jako są to szczę- 
śliwi, którzy się kochają w tym, iż sie wdali w posłu- 
szeństwo jego. 

Chwała Bogu Ojcu etc. 



Digitized by 



Google 



297 



Modlitwa. 

Boże wszechmogący nasz tak, jako tu prorok 
wysławia, źe ty będąc słowo ojcowskie jesteś przed 
wszemi początki od niego narodzon; a poruczonoć jest 
w moc posłuszeństwo wszej szerokości świata; nie ra- 
czysz miły Panie rozciągać nad nami srogości swoich, 
abyś nas miał potłuc, jako skorupy niepotrzebne, ale 
nas radszej tak sprawuj, iżbyśmy mogli tobie zrozu- 
mieć, panu swemu, a wyznawać cie królem i panem 
Bwoim, a w tem zrozumieniu tak trwać w naukach 
twoich, w prawdzie i sprawiedliwości, jako bychmy 
sobie mogli zasługowaó świętą łaskę twoje. 

Ojcze nasz i t. d. 

n. 

Psaltn 113 podług tt^j/dama Stan. Szarffenberga 
i Maiheumia Bybenejchera, 

PSALM DAWIDÓW CXIII. 

Gdy szli przodkowie naszy z Egiptu, naród Ja^ 
kóbów z ludu pogańskiego. 

Stał się lud wiemy poświęconym Pana swego^ 
a prawie umocnionym od niego. 

Woda w morzu Wnet się im rozstąpiła, a w nieee 
Jordanie yfspak się obróciła. 

Góry (2 wyd» Hory) się rozradowały jako owieefcki, 
a jako jagniatka insze pag<kki. 

Coć się stało mórz©, iż tak uciekasz, albo ty Jor- 
danie przeei się wspak obracasz. 

Cóż się wam stało góry, że się tak radujecie, 
albo wy pagórki co to sprawujecie. 

Wszytko się to dzieje przed oblicznością Pana 
tego, przed którym drży ziemia i niebo. 



Digitized by 



Google 



298 



Który przemienia jeziora z opoki, a z suchej skały 
wypuszcza wody. 

Nie namże dawaj Panie chwały stworzeniu swemu, 
ale imięniowi swemu świętemu. 

A używaj nad nami miłosierdzia twego, by nie 
rzekli niewierni, gdzież mają Boga swego. 

A my wiemy żeś Ty Pan nasz na niebie, a wszytko 
się dzieje Panie od Ciebie. 

Aleć ich bałwani ze srebra, ze złota, fałszywi 
bogowie ludzkich rąk robota. 

Mówió nie mogą, chocia usta mają, z oczyma 
stoją, a nie patrzają. 

Uszy mają, a nic nie słuchają, nozdrze mają, 
wonności nie znają. 

Ręce mają, nic nie działają, nogi mają, a kroku 
nie znają, a głosem swym nigdy nie śpiewają. 

Bodajże tacy byli, którzy je działają, a owszem 
ci co w nich nadzieje mają. 

Naród Jakóbów miał nadzieje w tobie, ale y my 
nie wątpięmy o tobie. 

Abowiem tych wszytkich, co się boją ciebie, zu- 
pełna nadzieja tam w tobie na niebie. 

Bowiem Ty Panie nie raczysz przepomnieć ża- 
dnego, a owszem błogosławisz każdego. 

Błogosławże Panie narodowi każdemu, błogosławże 
każdemu (2 wyd. kożdemu) wiernemu. 

Błogosławże Panie wszem, co przy tobie stoją, 
starym i młodym, co się ciebie boją. 

Błogosławże nam wszy tkim wiernym twoim, a przy- 
tym dziatkom i potomkom naszym. 

Gdyż każde błogosławieństwo od ciebie tu na 
ziemi i tam na niebie. 



Digitized by 



Google 



299 



Aeześ niebo ka swej chwale sprawił, aleś nam 
nędznym tu ziemię zostawił. 

Bo nie umarli będą Ciebie chwalić Panie, ani ci, 
na które wyszło twe skazanie. 

Ak my eo iywiwny błogodławiemy Ciebie, dziś 
tu na ziemi daj potym wiecanie w niebie. Amen. 

Psalmu 113-goz inicyałami M. R. są 3 wydania 
(porównaj — Lelewel Bibl. ksiąg Dwoje I, 148, Jocher 
III, 143)- Pierwsze — egz. Biblioteki głównej w War- 
szawie — ma tytuł: Psalm Dawidów CXIIL In 
exitu Israel de Egipto M. R. Pod tym tytułem w obra- 
mowaniu drukarskiem drzeworyt, przedstfCwiający ką- 
piącą się niewiastę, obdc niej druga z półmiskiem w le- 
wej i dzbanem w prawej ręce; w głębi gmachy wa^ 
równe i z jednego okna wygląda król Dawid, grający 
na arfie. Rycina oznaczona rokiem 1533. U samego dołu: 
W Krakowie Stanisł. Szkr. 8® kartek ni. 4. 2-gie wyd. 
posiada Biblioteka Ordynacyi Zamojskiej (Nr. 207). 
Odpisy tego psalmu zawdzięczamy p. Z. Wolskiemu. 

m. 

Psalm 113 (114) podług parafrazy Jana Campenats. 

HALLELUIA 114. 
In eodtu Israel de Aegypto, 

Qttum egrederetor Israel ex Aegipto, et posteri 
Jacob rełinqnerent populum alterius, quam qua ipai 
loqtterenttir lingoae. 

Tanę fiebat Juda partioeps sanetimoniae Dei, et 
totus Israel prae eaeteris nationibus ditioni eius subii- 
ciebatur. 



Digitized by 



Google 



300 



Marę «ensit praesentiam diyini numinis, et fugit, 
Jordanis abiit retrorsum. 

Montes sabsilierant tanąaam arietes, et colles ye- 
luti agni oyium. 

Quid accidit tibi o marę quod fageris, o Jordanis 
quod receperis te retrorsum? 

Et yobis montibus qaod sabsilieritis tanąuam arie- 
tes, collibas quod exilieritis sicut agni lasciyientes inter 
reliąnas oves? 

Praesentła Domini in causa fuit, quod ipsa con- 
tremuerim tota terra, ille Dominus in cailsa fuit, qui 
idem Deus est Jacob. 

Qui contra naturam lapidis effecit, ut e petra ma- 
xima copia eflFluxerint aquae, et e silice veluti e fonte 
maximo. 

115. 

Non nobis Domine^ non nobis^ sed nomini tuo da. 

Non quasi nos mereamur, Domine, sed ne nomi- 
nis tui maiestas laedatur, libera nos, pro tua benigni- 
tate, et fide qua te obstrinxisti adfuturum nobis. 

An aequo animo ferre diutius poteris, ut qui nos 
affligunt impii cuni iniuria nominis tiii dicant, ubi 
nunc Deus est horum. 

Certę Deus noster est in cpelo, vnde quicquid 
illi unquam libitum fiiit facere, fecit. 

Yestrae autem statuae, quas pro diis habetis, nihil 
quam argentum sunt et aurum, opera hominis manu facta-. 

Formam oris insculpsit illis artifex sed usum ad- 
derę non potuit, nihil enim sonare queunt: oculos prae- 
terea ab artifioe datos habent, sed qiubus nihil omnino 
yidere possint. 



Digitized by 



Google 



301 



Aures insuper quibas nihil audiant, nares quibus 
nihil olfaciant. 

Manus etiam, sed ąuibns palpare nequeant, pedes 
quibu8 incedere non yaleant, guttur qu6 iiullum sonum 
edere possint. 

Similes fiant his statuis, et qui faciunt eas, et 
quotquot spem suam ponunt in eis. 

Tu autem Israel spem tuam pone in Domino, suppe- 
tias enim feret, et veluti scuto proteget, quotquot credunt 
se illi. 

Domus Aaron fidite Domino, auxilio enim erit, 
et veluti scuto proteget quotquot credunt se illi. 

Qui reyerenter colitis Dominum fidite Domino, 
nihil desperantes auxilio enim erit, et veluti scuto, 
proteget illos quotquot tales sunt. 

Dominus nunquam non pro sua benignitate me- 
mor fuit nostri, quare et nunc faciet bene, faciet in- 
quam bene populo Israeli, faciet et bene familiae Aaron. 

Bene ętiam faciet quotquot reverenter Dominum 
sive parvi fuerint, sive magni. 

Addet ad vetera beneficia etiam, nova vobis, vobis 
inquam filiis yestris. 

Chari enim estis vos illi Domino, qui autor est 
coeli et terrae. 

Coelum hoo ingens, vastum hoc inquam coelum 
solus absque humano ministerio gubemat Dominus, 
terrae vero posteras praefecit Adae. 

Non poterunt qui mortui sunt apud vivos laudare 
seryatorem omnium Dominum, neque illi quorum cor- 
pora sepulta sunt, hic inter vivos poterunt praeconiis 
&xtollere Deum. 

Sed nos quoad vixerimus laudabimus Dominum, ab 
hoc tempore usque in finem vitae perpetuo, Halleluia. 



Digitized by 



Google 



302 



Wiersz Jana Danłyszka^ biskupa warmińskiego^ pole4:<t- 
jacy parafrazę Jana Campensis, 
Joannie Dantisd E. C, in eandem pat^phrasiTA 
Epigramma. 

Pura mente Deum, si vis cognoscere lector, 

Et quis sit verae reliigionis amor. 
Et quibus ipse raodis Deus ^st orandus, et illi 

Fidere quo possis pectore, labę reus 
Haee legę divini sacrata poemata vatis, 

Qui fidei npstrae fons et origo fuit. 
Ex euius sacro, mundi seryator Jesus 

Semine, mortali corpore, factus homo est. 
Cum falsis veteres Diis interiere po^tae, 

Nominis illorum fabuła sola manet. 
Hic cum perpetuo viget omni tempore Christo, 

niud et in terris dulce reliquit opus. 
Dulce quidem numeris, sed sensu dulcius omni 

Melle, quod ex hybla sedula legit apis. 
Clarius hoc tandem Campensis reddidit orbi 

Interpres linguae candidus Hebraicae. 
Perlege, ne pigeat, mentem super astra levabis, 

Plusquam pius fies quomodo, lector eras. 
Non hic castaUos ficto de fonte liquores 

Sed quos dat Christi spiritus, ore bibes. 
Quae quondam prisci finxere poemata yates 

Mentitis poUent omnia plena iocis. 
Hic est firma fides, hic spes, hic fervor amoris 

Quemquisque in summum debet habere Deum. 

TśXoc. 



Digitized by 



Google 



295* 



WzrtMizcież sie też zasię na chwałę jego rozmaite 
źWirzęta na ziemi, i u y, jadowite, które przebywacie 
w dziwnycijaskiniach*) a w głębokich przepaściach 
na puszczach^ znając to, iż sie nigdziej skryó nie mo- 
żecie przed możnością jego. 

Wy zasie dziwne sprawy jego jako ogień, grad, 
śnieg, wiatr i ine każde mgliste, albo nawalne powie- 
trze winnic wszyscy macie dawać wielka chwałę ternu, 
nakoniec i góry i wszytki drzewa tak niskie, jako 
wysokie na nich stojące, winny wam tego pomagać. 

A na koniec wszytek okrąg ziemie ze wszemi 
sprawami cokolwiek na niej jest, tak z źwirzęty, jako 
i ptaki rozmaicie latającemi i z innemi wszystkiemj 
żywioły i wszyscy namożniejszy królowi jej, którzy ś(*ie 
co do czasu opanowali, chwalcie a wysławiajcie imię 
wielmożne Pana tego. 

I wszyscy ini narodowie ludzcy, acz na różne 
urzędy wysadzeni zwłaszcza ci, którzy są nad inemi 
możnościami przełożeni, nakoniec i każdy stan tak 
męski jako i niewieści powinnie wszyscy mają dać 
wszelaką chwałę imieniowi świętemu jego. 

Abowiem to błogosławione imię wyniosło sie nad 
wszelakie chwały, nad wszytki inne imiona, a jedno 
temu samemu taka chwała od wszech stanów należy, 
a zwłaszcza, iż on też tak uwielmożył lud swój. a pra- 
wie i sobie poświęcił, jakożby też to zamilczeć takiego 
świętego dobrodziejstwa jego. Chwała Ojcu etc. 

, Modlitwa. 

Niemasz snadź tak sprośnego zwierzęcia, acz jest 
j bez rozumu stworzone, któreby wżdy nie dało jakich 

i" *) Dotąd podłag wydania B. Dokończenie podajemy podług 

wydania A. List 218 yerso. 

Psałterz, Reja. 19a 



Digitized by 



Google 



296* 



znaków, albo podobieństwa na chwałę twoje, a ko- 
raiiżby to snadź nawłaśniej przyleżało, jedno nędzDemu 
człowiekowi, któregoś stworzył na wyobrażenie swoje 
rozumem podobnego ku sobie uczynicęś go raczył 
i prawie jako królem nad wszytko stworzenie przeło- 
żyć nie raczysz miły Panie, taką prostota pow:łóczyó 
serc naszych, aby przepomniawszy tak wielkiego do- 
brodziejstwa swego, mieli sie odwracać od wielmożnej 
chwały twojej; ale radszej tak sprawuj, a opatruj to 
przebrane stworzenie swoje, jakoby sie z niego mno- 
żyła wiecznie święta chwała twoja. Amen. 
Ojcze nasz etc. 

Cnntate Domino canticum nosłrum. Psalmus 149. 

Argument. 

Tu prorok przypomina, jako i święci sie kochają 
z tej łaski bożej nad człowiekiem i jako jem Pan Bóg 
dał możność wszelakich sądów na ziemi, a jest iigura 
sądu przyszłego pańskiego. 

PSALM SETNY CZTERDZIESTY DZIEWIĄTY. 

Wyśpiewajcie sławę pańską rozlicznem a nowem 
śpiewaniem, a rozkochaj sie każdy naród i każde krze- 
ścijańskie zebranie, żeś nalazł króla swego, a tak z bę- 
bny i organy, z trąbami i z innemi rozlicznemi przy- 
prawami rozkochawaj sie z tego. 

Abowiem sie on rozmaicie rozkochał w narodzie 
ludu swego, a wyniowszy stany i onych, którzy są 
serca cichego, a stąd biorą wielkie rozradowanie i święci 
jego a kochają sie w przybytkach swoich. 

A sława wesela ich nigdy z ust ich nie wystąpi, 
abowiem on tak umocnił stan ich, a nie inaczej, jako 



Digitized by 



Google 



297* 



ostry miecz dał w r^ce ich, iż snadnie mogą pokarać 
sprzęci wniki swoje. 

A króle ich i przełożone będą mogli udręczyć 
rozmaitem więzieniem, a używać nad niemi dziwnych 
sądów a rozpraw jem od Boga poruczonych, z czego 
sie stanie wielka cześć a sława jem na wieki. 

Chwała Bogu Ojcu i Synu etc. 

Modlitwa. 

I któż inszy jest rozmnoży ciel wszelakich do- 
brotliwości na niebie i na ziemi, jedno ty, Panie Boże 
stworzycielu nasz, a snadź i naniższy stan, który jedno 
sprawami swemi ściąga sie ku chwale twej, dziwnie 
wysławować umiesz; daj miły Panie tak sie mnożyć 
sprawam naszem, aby będąc łaskawem miłosierdziem 
twojem podparte, tak zakwitnęły przed oblicznością 
twoja, aby sobie z nich godny owoc mnożył, któryby 
sie godzić mógł do przybytków świętych twoich. Amen. 

Ojcze nasz. Zdrowaś Marya. 

Laudate Dominum in sanctis eius. Fsalmus 150. 

Argument. 

Tu prorok upomina lud wszelaki, aby nie tylko 
przyrodzonemi głosy, ale i inemi przyprawami dzi. 
wnemi wysławowali imię pańskie, obaczywszy dziwną 
wielmożność jego. 

PSALM SETNY PIĘĆDZIESIĄTY. 

Wysławiajcie już na koniec wielmożność tego 
Pana w postanowieniu świętych jego i w dziwnych 
niebieskich sprawach jego, które jawnie okazują nie- 
znośną możnością jego. 

Ida* 



Digitized by 



Google 



298* 



A nie "przestawajcie już nigdy od sławy jego 
gdyście już obaczyli dziwne wielmożności jego, któ- 
rych snadź trudno sam głos człowieczy może wysławić 
ale zabrawszy bębny, trąby, gęśli wołajcie k niemo, 
wysławiając wielmożny majestat jego. 

Pieniem rozmaitem z organy wołajcie do niego, 
bijać we dzwony na cześć a na chwałę jego, abowiem 
to jest powinien uczynić wszelaki duch tak niebieski 
jako ziemski, przywiodszy sobie na pamięć możność 
i rozmaite dobrodziejstwo jego. 

A niechaj sie stad mnoży wiekuista chwała Bogu 
Ojcu i Synu i Duchu świętemu, która się poczęła 
jeszcze przed początkiem świata a trwać już tak będzie 
aż na wieki. Amen. 

Modlitwa. 

Gdyż to wszytko na twojej woli zależy i uwe- 
selić i zasmucić serca nasze, które sa w twej możności 
położone, nasz miły Panie, abowiem nielża jedno mu- 
szą być troskliwie zasmucony, gdy na czem znają ta 
kie podobieństwo niełaski twojej, a snadnie zasie by- 
wają u weselone, kto to obacza, iż sie ty k niem obrócić 
raczysz świętem miłosierdziem twojem; racz nam tego 
dożyczyć, nasz miły Panie, wejrzawszy na niebieskie 
zfebranie świętych swoich, aby nasze sprawy tak były 
rządzone, jakobychmy raz dostąpili tej godności, abych- 
my byli wprowadzeni w towarzystwo ich, a tam będąc 
społecznie zjednoczeni już bez wszego końca błogosła- 
wili nieznośną wielmożność majestatu twego świętego. 
Amen. Ojcze nasz etc. 



I 



Digitized by VjOOQIC 



Modlitwa ku Panu Bogu^ aby raczył wdzięcznie przyj- 
mować służby i prośby nrrsze. 

Wszechmogący nasz miły Panie, którego początek 
niewiadomy, którego szerokość nieogarniona, którego 
możność niezwyciężona, sprawiedliwość nieomylna, do- 
brotliwość nieskończona, któryś tak umiłował człowieka, 
żeś go przezwał synem swojem, któregoś dziedzicem 
uczynił onego królestwa, którego obfitości i rozkoszy^ 
radości, żądny język wysławić ani wymówić nie umie, 
wszytkos na ziemi k temu poddał pod posłuszeństwo 
jego, a nic więcej powinności z niego za tak wielkie 
dobrodziejstwa nie chcesz mieć, jedno aby chwalił wie- 
cznie święte imię twoje, a starał sie o to, aby nie od- 
stępował od wolej świętej twojej, a iż krewkość czło- 
wieczeństwa naszego wytrwać nigdy nie może, aby nie 
obraziło świętego majestatu twojego, stworzyłeś nam 
obfity skarb miłosierdzia swojego, który każdemu? 
ktoby sie jednocznąć chciał, a uciec sie z pokornem 
sercem ku tobie. Panu swemu, hojnie szafować raczysz. 
Raczysz miły Panie, wejrzeć na nas tu, nędzne stwo- 
rzenie twoje, a onego ducha twego świętego, który jest 
sprawca, a szafarz hojnych darów twoich nam zesłać 
w serca nasze, a my tak będąc rozpaleni miłością ku 
świętej dobrotliwości twojej, uznawszy nieznośne do- 
brodziejstwa twoje nad sobą, z lepszą nadzieją, z we- 
selszą myślą z zupełniejszą wiarą będziemy wołać, 
a uciekać sie k tobie z prośbami swemi, znając cie 



Digitized by 



Google 



300* 



prędkiego ku miłosierdziu, kto sie jedno uciecze k tobie, 
ix ty też, znając k sobie wierną przykłonnośó nasze, 
będziesz miłościwie przyjmował k tobie troskliwe wo- 
łanie a prośby nasze i teraz racz miłościwie przyjąć 
nas miły Panie, aby nadzieja nasza, którą zdawnn 
mamy o tobie, iż ty każdego wołającego k sobie nie 
odmietujesz nigdy od miłosierdzia twego i nas też ni- 
gdy nie omyliła, a gdy będziesz raczył miłościwie 
przymować prośby nasze, snadnie zawżdy możesz uspra- 
wiedliwić nas i dostojnymi uczynić*...) 

*) Na tern urywa się egseraplarz Jocbera i Czartoryskicb. Na- 
stępuj e list nienumerowany, zaczynający sie od regestru psalmu 
17. Kegestr psalmowi — 16 podajemy podług argumentów na mar- 
ginesach. Liczba pierwsza przy wyrazie list odnosi się do wydania 
A, draga do wydania B. 



-<3£:^ 



Digitized by 



Google 



REGESTR. 



Struna 

1 psalm (brakuje w obydwóch ezgzemplarzach). 

2 psalm. Iż miał nastać król od Boga sprawiony list 2 S* 

5 psalm. O uciskach pana naszego czasa męki jego takież 
grzesznego człowieka list H . 11^ 

4 psalm (brakuje początku, koniec list 6) 12^ 

6 psalm, list 6 13* 

6 psalm. Prośba pokutującego za grzechy list 7 . . . . 15* 

7 psalm. Na niebezpieczeństwo żywota list 9 17* 

8 psalm. Na chwałę Boga list 11 1 

9 psalm. Iż pan Bóg strzeże sprawiedliwego w przypad- 
kach list 12 3 

10 psalm. O obronę od sprzeciwnika list 14 6 

11 psalm. Iż pan Bóg broni sprawiedliwego Ust 16 . . . 8 

12 psalm. Praeciwko obmowcam fałecznym list 17 . . . 10 

13 psalm. Prośba o wspomożenie w upadkoch list 18 . . 11 

14 psalm. Jako pan Bóg niszczy npomego list 18 i 19 . 12 

15 psalm. (.) błogosławieństwie zbawionego list 19 i 20 14 

16 psalm. O wspomożenie w przygodach list 20 i 21 . . 15 

17 psalm. O utwierdzeniu umysłu dobrego a stałego list 22 17 

18 psalm. Przeciwko wszystkim prze6la[downikom] list 23 i 24 19 

19 psalm. O wcieleniu syna bożego list 27 i 5?8 . . . . 24 

20 psalm. Błogosławieństwo syna bożego czasu męki jego 

list 28 i 29 26 

21 psalm. Jako pan Bóg ubłogosła ^ił syna swego list 29 i 30 28 

22 psalm. Prośba o wspomożenie w uciskach wszelakich 

list 31 i 32 30 

23 psalm. Dzięki za rozliczne dobrodziejstwa boskie list 33 

i 35 . 34 



Digitized by 



Google 



302* 

Strona 

24 psalm. Jako mamy dostępie błogosławieństwa bożego list 

34 i 36 35 

25 psalm. Abychmy samego pana Boga o wspomożenie żty- 

dali list 35 i 37 36 

26 psalm. Jako sie pan Bóg opieka upadłem człowiekiem 

list 37 i 39 39 

27 psalm. Taki kożdy jest bezpieczen, który jest w opiece 
bożej list 38 i 40 41 

28 psalm. Abyś był policzeń w liczbę przebranych list 40 i 42 43 

29 psalm. Pan Bóg wszechmogący mocen jest wszystko u- 
czynić list 41 i 43 45 

BO psalm. Oniew boży jako może być ubłagan list 42 i 44 47 

31 psalm. Kto poldada nadzieję w Panie Boże nie może być 
omylon list 43 i 45 48 

32 psalm. Pożytek wyznania swych złości jaki jest list 46 i 48. 52 

33 psalm. Mamy mieć dobrą nadzieję w możności pańskiej 

list 47 i 49 54 

34 psalm. Fortunny taki człowiek, który nadzieję swą po- 
kłada w panie Boże list 49 i 51 56 

35 psalm. Prośba ku pynu naprzeciw sprzeciwnikom list 50 i 53 58 

36 psalm. Błogosławi ństwo tych, którzy wolej bożej naśla- 
dują liftt 53 i 5b 61 

37 psalm. He i dobre wdzięcznie tako mamy przyjmować od 

pana Boga list 54 i 56 63 

38 psalm. Pokutującego człowieka pokoiine narzekanie list 

57 i 59 . 67 

39 psalm. Przeciw łakomstwu i krótkości żywota list 58 i 61 69 

40 psalm. Jako ojcowie starego zakonu żądali przyścia syna 
bożego list 60 i 63 71 

41 psalm. Miłosierny człowiek wiele złego ujdzie list 6*2 i 64 74 

42 psalm. Jako człowiek ma żądać widnieć obliczność boską 

list 63 i 66 75 

43 psalm. Jako sie mamy poruczać w opiekę b^żą list 64 i 67 77 

44 psalm. Wylicza w jakiej nędzy są położeni ludzie z pań- 
skiej niełaski list 65 i 68 79 

45 psalm. O wywyższeniu Krystusa list 67 i 70 ... . 81 

46 psalm. Ktokolwiek upełnie dnfa panu Bogu żądny strach 

nań nie przychodzi list 69 i 72 84 

47 psalm. Podobieństwo o wniebowstąpieniu pańskim list 70. 73 85 



Digitized by 



Google 



303* 

Stronft 

48 psalm. O społeczności krześcijan list 71 i 74 ... . 86 

49 psalm Jako mamy wzgardzać możności świeckie naśla- 
dując pana Boga list 72 i 75 88 

50 psalm. O dnia sądu bożego list 74 i 77 91 

51 psalm. Opłakawając występki nasze zmiłowania bożego 
mamy szukać list 76 i 79 94 

52 psalm. Naprzeciwko pysze list 78 i 81 96 

53 psalm. Naprzeciwko tym, którzy przed oczyma Boga nie 
mają list 79 i 82 98 

54 psalm. Naprzeciwko prześladowni[kom] 99 

55 psalm. Opowieda przestrach śmierci pana Krystnsowej 

list 81 i 85 101 

56 psalm. O cierpliwości w prześladowania, jaka ma być 

list 83 i 87 103 

57 psalm. O wspomożenia w przeciwnościach list 84 i 88 . 105 

58 psalm. Przełożeni jako sie mają sprawować z poddanemi 

list 85 i 89 . 107 

59 psalm. Prośba naprzeciw prześladownikom list 86 i 90 108 

60 psalm. Każde zwycięstwo od Boga jest list 88 i 92 . . 110 

61 psalm. Samemu panu Bogu mamy sie w opiekę poru- 

czać list 89 i 93 112 

62 psalm. Możności pańskiej wszystko należy a nikomu in- 
szemu list 90 i 94 114 

63 psalm. Zawżdy pan ty wysłuchawa, co weń upełnie du- 

fają listki i 96 116 

64 psalm. Jako sie pan Bog mści nad prześladowniki list 

92 i 97 117 

65 psalm. Dobrodziejstwa, które pan Krystus ukazuje csio- 

wieku na ziemi list 93 i 98 119 

66 psalm. Każdy człowiek krześcijański powinien dziękować 
panu swemu za odkupienie list 95 i 99 121 

67 psalm. Prośba, aby pan Bóg raczył k nam obrócić łaska- 

we oblicze swoje list 96 i 101 123 

68 psalm. Jako pan Krystus miał z martwych wstać a po- 
tłumić moc djabła list 97 i 102 124 

69 psalm. Męka zbawiciela naszego pana Jezusa Krysta 

list 100 i 105 128 

70 psalm Prośba ku panu Bogu o wspomożenie w uciskach 

list 102 i 107 . 131 



Digitized by 



Google 



304* 

Strona 

71 psalm. Wszytkę nasze nadzieję mamy w panie Boże po- 
kładać list 103 i 108 .;.......... 132 

72 psalm.. Jako syn boży miał przyjść na świat cdcho list 104 

i 110 134 

73 psalm. Kto pokłada nadzieję w majętnoiściach swoich 

a nie w panie Boże jest jako bydlę Ust li )6 i 111 . . 136 

74 psalm. Jako pogani i kacerze mieli kazać a ptześlado- 

wać lad krześcijański list 108 i 113 . . . . 139 

75 psalm. Moc boska jako miała być przez prorok i i apo- 

stoły oznajmiona list 110 i 116 l42 

76 psalm. Jako pan B(^g jest srogi swoim przeciwnikom 
zawżdy lUt 111 i 116 ..... 143 

77 psalm. Prośba, aby nas pan Bóg raczył pocief^zyć w proś- 
bach naszych Ust 112 i 117 . ..... . : . . 145 

78 psalm. Jako pan Bóg czynił wielkie dobrodziejstwa w sta- 
rym zakonie żydom, gdy go posłuszni byli list 114 i 119 147 

79 psalm. Prośba, aby pan Bóg nie raczył sie mścić nad 

nami za grzechy i za występki nasze list 118 i 124 . 153 

80 psalm Prośba, aby sie pan Bóg raczył zmiłować nad 
zborem swym krześcijańskim, odłożywszy gniew na stronę 

list 120 i 126 155 

81 psalm. Aby pan Bóg raczył dosyć uczynić obietnioam 
swym z miłosierdzia list 121 i 128 ....... 158 

82 psalm. Przełożeni, jako sie mają zachować przeciwko 
poddanym list 123 i 129 160 

83 psalm. Dlaczego pan Bóg przepuszcza pogańską rękę na 
krześcłjany list tenże i 130 161 

84 psalm. Aby świat opuściwszy kwapili się ku królestwu 
nidbieskiemii list 125 i 131 163 

85 psalm. Błogosławieństwo panny Mariej, iż sie z niej syn 

boży miał narodzić list 126 i 133 165 

86 psalm. Przykładem Krystusa mamy sie modlić panu Bogu 

list 127 i 184 166 

87 psalm. Jako pan ma wielkie kochanie w zebrania krze- 
ścijańskim Ust 128 i 135 168 

88 psalm. Jako syn boży miał być udręcaon i opuszczeń od 
powinnych swych Ust 129 i 136 170 

89 psalm. O miłosierdziu bożym, o prawdzie, o mocy i o obie- 
tnicach jego list 131 i 138 172 



Digitized by 



Google 



305* 

Strona 

90 psalm. Krótkość dniów naszych list 134 i 141 ... 176 

91 psalm. Jako pan Bóg przez angfiołj strzeże człowieka 
który prawie dufa list 136 i 143 178 

92 psalm. Abyśmy pann Boga . z młodych . lat sła&yli, nie ■ 
czekając starości list 137 i 144 ........ 180 

93 psalm. Jako pan Krystus miał zmartwych wstaó w ciele 
awielbionym list 138 i 145 . 182 

94 psalm. Jako sie prędko pan Bóg mści nad prześladowniki 
swemi list 139 i 146 183 

95 psalm Abychmy wszyscy chwalili imię pańskie i na- 
bożnie sie jemu modlili list 140 i 148 ...... 185 

96 psalm. W sprawiedliwości i miłosierdzia będzie pan Bog 

sądził świat list 141 i 146 . . . . . . . . 187 

97 psalm. Pan Jezas przyjdzie w obłoka sędsie a ogień 
przed nim aprzedzi list 143 i 150 ....... 188 

98 psalm. Prawdziwe zmartwychwstanie syna bożego po- . 
winnichmy wysławiać list 144 i 151 190 

99 psalm. Przykładem Mojżesza Aarona i Samuela mamy 

być nabożni i posłuszni panu Bogu list 145 i 1 52 . . 191 

100 psalm. Aby lud krześcijański chwalił pana Boga w ko- 
ściele jego list 146 i 153 .193 

101 psalm. Jako źli prze swe złości są panu Bogu przy- 
krzy list 147 i 154 194 

102 psalm. Grzesznego pokutującego prośba o miłosierdzie 

list 148 i 155 . . . / 196 

103 psalm. Kożdy człowiek, rozważywszy dobrodziejstwa pań- 
skie, ma sie ściągać ku chwale jego list 150 i 157 198 

104 pBalm. Niebo, ziemia, słońce, miesiąc, wszytko mocą 

bożą jest stworzono 201 

105 psalm. Aby pan Bóg rac/.ył dosyć uczynić obietnicam 
swym list 154 i 161 204 

106 psalm. Błogosławieństwo tych, którzy chwalą pana Boga 

a strzegą przykazania jego list 156 i 164 207 

107 psalm. Aby człowiek krześcijański, uznawszy wielmo- 
żność pańską, chwałę mu dawał list 159 i 167 . . . 211 

108 psalm. Wszytki okrągłości ziemie są w ręku pańskich 

list 161 i 169 214 

109 psalm. Uskarża się pan Krystus na żydy, jako mu złość 

za dobroć odda list 162 i 170 216 



Digitized by 



Google 



306* 



110 psalm. O posadzenia syna bożego na prawicy Boga 

ojca list 164 i 172 

111 psalm. Pierwszy stopień mądrości bać sie Boga miłego 
list 166 i 174 

112 psalm. Jakie szczęście sie takiemu tref aj e, który sie 
boi pana Boga list 167 i 175 

IIB psalm. Jako pan Bóg wejrzawszy z wysokości niebieskiej 
wyrwał z potępienia człowieka ubogiego list 168 i 176 

1 14 psalm. Jakie dobrodziejstwa pan Bóg działał nad ludem 
żydowskim, gdy je wywiódł z Egiptu list 168 i 177 . 

115 psalm. Aby wszelki człowiek nadzieję swą pokładał 
tylko w samym panie Bo[dze] list 170 i 178 . * . . 

116 psalm. Syn boży jako mM być wysłacban w modlitwie 
a jako miał pić nowy kielich list 171 i 179 .... 

117 psalm. Z miłosierdzia, z prawdy lud krzescijański powi- 
nien chwalić pa[na] Bo[ga] list 172 i 180 

118 psalm. Dobrodziejstwa i miłosierdzie boże ma lud krze- 
scijański wyzna... list 173 i 181 

119 psalm. W tym psalmie lud krzescijański jako ma prosić, 
aby zakon boży i przykazanie jego mógł zrozumieć 
list 175 i 183 



Aleph jako się wykłada 1 
Bet « « « 1 



Gimel 

Dalet 

He 

Wau 

Zain 

Het 

Thet 

Jod 

Caph 

Lamech , 

Mem 

Nun 

Samech , 

Ain , 

Phe 

Zadik , 



st 175 i 183 
st tenże i 184 
st 176 i 184 
8t 177 i 185 
st 177 i 186 
st 178 i 186 
st tenże i 187 
Ist 179 i 188 
st 180 — 
st tenże i 189 
st 181 i 190 
st 182 ~ 
st tenże i 191 
st 183 — 
st tenże i 192 
st 184 i 193 
st 185 — 
Bt tenże i 194 



Strona 

219 
220 
222 
223 
225 
227 
229 
230 
231 

234 

235 
236 

237 
238 
239 
240 
241 

242 
243 
244 
245 
246 

247 

248 



Digitized by 



Google 



307* 



Strona 
Kaph jako się wykłada list 186 — 249 

Resch „ „ n list tenże i 195 250 

Schin „ „ „ list 187 i 196 — 

Taph „ „ „ list 188 — 251 

120 psalm. Prośba, aby pan Bóg raczył wybawić człowieka 

od języka fałecznego a żwawego list 189 i 197 . . . 253 

121 psalm. Zadny człowiek nie może najdź wspomożenia 
żadnego jedno od same . . . list 190 i 198 254 

122 psalm. Jako rozmaite są rozkoszy w niebieskim króle- 
stwie, a jakobyśmy sie k niemu mieli kwapić list tenże 

i 199 255 

123 jJsalm. Prośba, aby pan Bóg raczył grzesznego człowie- 
ka wybawić od sprzeciwników a ma nadzieję mieć 

w panie Boże list 191 i 200 . ' 256 

124 psalm. Jako moc pana Boga broni człowieka grzeszne- 
go od sprzeciwni. jego Hst 192 i 201 257 

125 psalm. Jako jest nieomylna nadzieja dufać w panie 
Boże, bo on strzeże ludu takiego a nie dopuszcza żadnej 
srogo, list 193 i 201 258 

1 26 psalm. Jako sie grzeszny człowiek ma radować z wyba- 
wienia jako gospodarz kożdy z obfitości urodzaju swego 

list tenże i 202 259 

127 psalm. O kimkolwiek będzie sam pan Bóg radzić za 
zasługami jego list 194 i 203 261 

128 psalm. Błogosławieństwo człowieka, który w uczciwości 

ma imię boże list 195 i 204 262 

129 psalm. Z kimkolwiek jest moc miłościwego pana taki 
może sie nie bać list 196 i 204 263 

130 psalm. Prośba, jako grzeszny ma wołać ku panu Bogu, 
aby nie raczył wedle występków jego sędzić list 197 

i 205 '/ 264 

131 psalm. Prośba ku panu Bogu, aby nie dał człowieku 
grzesznemu myśli wy[niosłej] list 198 i 206 . . . 266 

132 psalm. Dawid upomina Pana, aby raczył dosyć uczynić 
obietnicam swym list 198 i 207 267 

133 psalm. Jako jest rzecz dobra i nadobna i panu Bogu 
wdzięczna list 200 i 208 269 

134 psalm. Jako wszyscy krześcianie chwałę panu Bogu wy- 
rządzać mają list tenże i 209 270 



Digitized by 



Google 



308* 



StroDft 

1S5 psalm. Jako ci, którzy śle mianaja bjó sługami bo- 
żymi, mają wysławiać list 201 i 210 271 

136 psalm. Dobrodziejstwa, które przed tym i dziś czyni lu- 
dziom krześcijańskim list 202 i 211 273 

137 psalm. Jako pan Bóg karze przełożone, którzy sie ko- 
chają w pysze swej list 204 i 212 274 

138 psalm. Nędznym a pokornym pan dawa łaskę swą, 

a serca podniesionego list 205 i 213 276 

139 psalm. Jako zdawna Pan przejrzał przypadki ludzkie 

a jako bez wolej jego list 206 i 214 277 

140 psalm. Prośba, aby Pan raczył wybawić od sprzeciwne- 

go człowieka list 207 i 216 280 

141 psalm. Jako człowiek ma prosić pana Boga, aby go ra- 
czył wysłuchać list 208 i 217 281 

142 psalm. Prośba ku panu Bogu w udręczeniu wierząc, iż 
zinąd wspomożenie nie może być jedno od samego Boga 

list 209 i 218 283 

143 psalm. Prośba, aby pan Bóg raczył przyjąć modlitwy 
nasze list 210 i 219 284 

144 psalm. Żądanie, aby pan Bóg raczył stłumić człowieka 
pysznego list 212 i 221 286 

145 psalm. Jakie dobrodziejstwa Pan czyni nad tymi, którzy 
czynią wolą jego list 213 i 222 288 

146 psalm. Aby żądny człowiek nie sadził sie na żadne 
świeckie wspomożenie list 215 i 224 290 

147 psalm. Jako mamy chwalić pana Boga, rozważając do- 
brodziejstwa jego list 216 i 224 292 

148 psalm. Jako wszytko stworzenie powinno chwałę dawać 
panu Bogu list 217 i 226 294 

149 psalm. Jako sobie pan Bóg lubi w tych, którzy są serca 
cichego, a stąd biorą wielkie radowanie i święci jego 

list 216 , 296* 

150 psalm. Jako pan Bóg wszelakim instru . . . *) . . 297* 

*) Na tem się kończy egzemplarz Muzeum XX. Czartoryskich. 



► -4♦►- 



Digitized by 



Google 



Digitized by VjOOQIC 










*^^v. 



ib \ 






SS^* 




M 





















^.<i 



Digitized jpy^ 



Coc 



'^ 



w 





rrP^Htł" 



&l¥^^ 



'f"'>~^ĄZ 



'*<'•■' 








^i^. 






*.^ 



--4 / 




>' 



n 

PI 

ki.,. 



Digitized by VjjOOQIC 



Digitized by 



Google